KİK Kararı: 2012/UH.III-3810

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/058
Gündem No : 25
Karar Tarihi : 01.10.2012
Karar No : 2012/UH.III-3810
BAŞVURU SAHİBİ:
Muzaffer Altıntaş , ALTITAŞ YEMEK FAB. 19 MAYIS SAN. SİTESİ 64.SK. NO : 14 KUTLUKENT SAMSUN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Atakum İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Esenevler Mah. Şehit Ünal Caddesi No:2/1 55200 SAMSUN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/90581 İhale Kayıt Numaralı "Müdürlüğümüze Bağlı 6 Taşıma Merkezi İlköğretim Okullarında Taşımalı Eğitim Öğrencilerine Sıcak Öğle Yemegi Hazırlama Taşıma Ve Servis Hizmeti Alım İhalesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Atakum İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 10.08.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Müdürlüğümüze Bağlı 6 Taşıma Merkezi İlköğretim Okullarında Taşımalı Eğitim Öğrencilerine Sıcak Öğle Yemeği Hazırlama Taşıma ve Servis Hizmeti Alım” ihalesine ilişkin olarak Muzaffer Altıntaş’ın 27.08.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 31.08.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.09.2012tarih ve 30362sayı ile Kurum kayıtlarına alınan aynı tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3335sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle ihaleye aşırı düşük teklif fiyatı sunan tüm isteklilerden açıklama istenmesi gerektiği ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olmadığıiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak idarenin cevabında “…Çakınlar yemek firmasının teklifi ekonomik açıdan en avantajlı 2. teklif olması nedeniyle; komisyonumuz, Tatkim yemek firmasının aşırı düşük teklif sorgulamasının, teknik yönden yetersiz, yemek maliyeti açısından bu işi yapacağına kanaat getirilmemesi halinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması planlanmıştır.

… ilgili firmanın sunmuş olduğu proforma faturalar, liste fiyatları, yaş sebze ve meyve fiyatları, kilogram ekmek maliyeti incelenmiş olup herhangi bir anormallik tespit edilememiştir.

Toplam yemek maliyet hesaplaması, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Nurettin Tatar tarafından imzalanmıştır. Mali Müşavirin tasdik ve onayı olması sebebiyle her türlü doğabilecek yasal yükümlülüklerini kabul ettiği ortadadır.” denilmiştir.

İsteklilerce satın alınan ihale dokümanında yer alan Teknik Şartname’nin “Menü Listesi” başlıklı2’nci maddesinde “…

-Yemek Menü Listesi sözleşme eki olarak aşağıda yaş gurupları belirtilen öğrencilerimiz için, kalori hesapları dikkate alınarak idare tarafından hazırlanacak ve yüklenici bu durumu peşinen kabul etmiş sayılacaktır…” düzenlemesi yapılmıştır.

Yine Teknik Şartname’nin “Teknik Şartlar” başlıklı 4’üncü maddesinde okul çağı dönemindeki çocukların yaş, ağırlık ve cinsiyetlerine göre günlük ortalama enerji ihtiyaçları belirtilmiştir.

Aynı maddede devamla “ Günlük ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak kalori ihtiyaçlarına göre yemekler hazırlanacak ve doyurucu özellikte olacaktır.

Yemeklerin hazırlanmasında aşağıda belirtilen gramajlara uyulacaktır.

Bir kişi için;

1. Parçalı etli yemeklerde kemiksiz et 80 gr. Pişmiş 60 gr.
2. Köfteli yemeklerde et miktarı 80 gr. Pişmiş 60 gr.
3. Tavuklu yemeklerde (haşlama, Sinitsel=çiğ=180 gr. Pişmiş=150 gr. Balık ile birlikte kullanılacaksa 80- 100 gr.
4. Sebzeli yemeklerde et en az çiğ 60 gr. Pişmiş 40 gr.

Sebzeli yemeklerde kemikli et miktarı çiğ 60-80 gr.

1. Bakliyatlı yemeklerde et miktarı çiğ 60 gr. Pişmiş 40 gr.
2. Kebap çeşitlerinde et çiğ 150 gr. Pişmiş 120 gr.
3. Pilav ve makarnalar pişmiş 170-180 gr.(kişi başına pişmemiş pirinç ve makarna miktarı 50-60 gr. olmalıdır.)
4. Börekler pişmiş 150-200 gr.
5. Çorbalar pişmiş 150-200 gr. (1 kâse olacak)
6. Tatlılar 100-150 gr. Porsiyon âdeti çeşide göre ayarlanmalıdır.
7. Sütlü tatlılar (1 kâse) 150 gr.
8. Salata 100-150 gr. (sadece yeşillik ( marul-soğan gibi) olduğunda 100 gr. İçine domates, havuç gibi malzemeler girdiğinde 150 gr. Olmalıdır.
9. Yoğurt 200 gr. olmalıdır.
10. Meyve 150-200 gr. Arası olmalıdır. Miktarı meyvenin çeşidine, büyüklüğüne göre ayarlanmalıdır.
11. Tahin helvası 100 gr.
12. Sebze yemeklerinde tek sebze ise sebze miktarı 150 gr. olmalıdır. Türlü gibi yemeklerde ana sebze kaç tane ise miktarı ona bölünmelidir. Örneğin (kabak, fasulye, patlıcan bir arada kullanılacaksa üç sebzenin toplamı 150 gr. olmalıdır.)
13. Dolmalar (Kabak ve biber için)

Kıyma 30-40 gr. Maydanoz 10 gr.

Pirinç 15-20 gr. Kabak 200 gr.

Kuru soğan 10 gr. Dolma biber 100 2r.

Lahana 100 gr.

1. Ekmek 1 öğün için 150-200 gr.
2. Komposto: taze meyveden yapılırsa taze meyve 150 gr. Şeker 40 gr. Kuru meyve: 40 gr. Şeker 30 gr.
3. Sütlaç: Süt 250 gr. Şeker 30 gr. Pirinç 20 gr., Puding 20 gr. 25 gr. Şeker, 250 gr. süt
4. Revani: irmik 30 gr. Yumurta 1 adet, şeker 50 gr .…” düzenlemeleri yapılmıştır.

Dolayısıyla Teknik Şartname’de ihale konusu hizmet işi kapsamında olmak üzere (etli yemek, sebzeli yemek, pilav, tatlı vb.) ana yemek çeşitlerinde (et, sebze, pirinç vb.) ana yemek malzemelerinin gramajları belirlenmiş olmakla birlikte, incelenen ihalenin esas konusu yemek hizmetinin miktar ve niteliğini belirleyecek menünün ve bu menüde yer alması gereken tüm yemek malzemelerinin miktarlarının belirlenmediği görülmüştür.

Bu durumda ihale konusu hizmet işinin ana bileşeni olan yemek maliyetinin ihaleye katılan tüm istekliler tarafından eşit koşullarda belirlenmesini sağlayacak şekilde, herhangi bir menüye ve bu menüde yer alacak yemek malzeme miktarlarına ilişkin olarak idarece ihale dokümanı kapsamında bir belirleme yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla isteklilerin tekliflerini hangi esaslara göre oluşturacaklarının belirli olmadığı ve idarenin teklifleri ve sonrasında aşırı düşük teklif açıklamalarını nesnel ve eşit şartlarda değerlendirme imkânının bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle ihalenin iptali gerekmektedir.

Sonuç olarak yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde; “ ihaleye aşırı düşük teklif fiyatı sunan tüm isteklilerden açıklama istenmesi gerektiği ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliğinin 79’uncu maddesine uygun olmadığı ” şeklindeki iddiasına yönelik olarak Kurulca, “…Dolayısıyla teknik şartnamede ihale konusu hizmet işi kapsamında olmak üzere (etli yemek, sebzeli yemek, pilav, tatlı vb.) ana yemek çeşitlerinde (et, sebze, pirinç vb.) ana yemek malzemelerinin gramajları belirlenmiş olmakla birlikte, incelenen ihalenin esas konusu yemek hizmetinin miktar ve niteliğini belirleyecek menünün ve bu menüde yer alması gereken tüm yemek malzemelerinin miktarlarının belirlenmediği görülmüştür.

Bu durumda ihale konusu hizmet işinin ana bileşeni olan yemek maliyetinin ihaleye katılan tüm istekliler tarafından eşit koşullarda belirlenmesini sağlayacak şekilde, herhangi bir menüye ve bu menüde yer alacak yemek malzeme miktarlarına ilişkin olarak idarece ihale dokümanı kapsamında bir belirleme yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla isteklilerin tekliflerini hangi esaslara göre oluşturacaklarının belirli olmadığı ve idarenin teklifleri ve sonrasında aşırı düşük teklif açıklamalarını nesnel ve eşit şartlarda değerlendirme imkânının bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle ihalenin iptali gerekmektedir. ” gerekçelerine dayanılarak “ İhalenin iptaline ” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasına yönelik yapılan incelemede;

Atakum İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Müdürlüğümüze Bağlı 6 Taşıma Merkezi İlköğretim Okullarında Taşımalı Eğitim Öğrencilerine Sıcak Öğle Yemeği Hazırlama Taşıma ve Servis Hizmeti Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin Milli Eğitim Bakanlığının 21.03.2012 tarih ve 4667 sayılı yazısı esas alınarak; toplam 326.480,00 TL olarak hesaplandığı;

Bahse konu ihalede 14 adet ihale dokümanı satın alındığı, 10.08.2012tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 6 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, tüm tekliflerin geçerli teklif olarak belirlendiği, bu teklif bedellerinin;

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Tatkim Yem. Un. Mam. Gıda İnş. Tem. Bil. San. ve Tic. A.Ş.

239.072,40

Çakınlar Market Un. Mam. Yem. Ve Tem. Hiz. Taş. Hay. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.

249.757,20

Muzaffer Altıntaş

271.527,48

Aslan Tur. Nak. San. Ltd. Şti.

271.572,89

Çuhadaroğlu Toplu Tem. Yem. Gıda Öz. Güv. Top. Taş. Hay. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.

325.886,40

Mümine Can Yem. Ür. Gıda Hayv. Nak. Taah. Tem. İnş. Pet. Ür. Tic. ve San. Ltd. Şti.

325.886,40

Şeklinde verildiği, idarece, idarece ihaleye en düşük fiyatı teklif eden Tatkim Yem. Un. Mam. Gıda İnş. Tem. Bil. San. ve Tic. A. Ş. aşırı düşük olarak değerlendirilerek anılan istekliden “… teknik şartnamede belirtilen yemek menülerinin kalorileri ve taşınması, yemek servis hizmetinin yapılması koşulları da dikkate alınarak …” teklif fiyatı hakkında 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, açıklama sunan isteklinin açıklamalarının idarece uygun bulunarak ihalenin bu istekli üzerinde bırakılarak ihalenin sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılması yönünde idarece gerçekleştirilen işlemlerin mevzuata uygun olmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan geçerli tekliflerin değerlendirilmesi sonucuna göre ihalenin sonuçlandırılması gerektiği hususlarına yönelik “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurulca verilen “ İhalenin iptaline” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi