KİK Kararı: 2012/UH.III-3706

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/056
Gündem No : 72
Karar Tarihi : 19.09.2012
Karar No : 2012/UH.III-3706
BAŞVURU SAHİBİ:
Savan Yemeksan. Tic. Ltd. Şti., ÖZEL ANKARA TOP. SİT. 3.BLOK NO : 94 MACUNKÖY ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Antalya Eğitim Ve Araştırma Hastanesi, Varlık Mahallesı Kazım Karabekır Caddesı 07050 ANTALYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/19693 İhale Kayıt Numaralı "Malzeme Dahil Yemek Pişirme,Dağıtım Ve Sonrası Hizmetleri" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Antalya Eğitim ve Araştırma HastanesiBaştabipliği tarafından 26.03.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Malzeme Dâhil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri” ihalesine ilişkin olarak Savan Yemeksan. Tic. Ltd. Şti.nin 30.07.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.08.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.08.2012 tarih ve 29302 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.08.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3182 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Kamu İhale Kurulunun 18.06.2012 tarih ve 2012/UH.III-2504 sayılı kararına göre Harput İaşe İnş. Tur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması durumunda ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin Uygar Yem. Güv. Turz. Tem. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.-Sun Yemek Otom. Tem. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. ortak girişimi olduğu, kendilerinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olması gerektiği, ancak idarece gönderilen kesinleşen ihale kararında ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin bulunmadığının belirtildiği, Doğu Yem. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından 14.05.2012 tarihli dilekçe ile ihale kararına bir itirazlarının bulunmadığı ve geçici teminatlarının iade edilmesinin talep edilmesi üzerine, idarece geçici teminat mektuplarının iade edilmesinin usulsüz bir işlem olduğu, zira temsil yetkisinin pilot ortak olan firmaları üzerinde olduğu, Doğu Yem. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından idareye sunulan dilekçenin hiçbir yasal dayanağının olmadığı,

2. Sun Yemek Otom. Tem. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan iş deneyim belgesinin yeterlik kriterlerine uygun olup olmadığının detaylı olarak incelenmesi gerektiği, zira Kamu İhale Kurulunun 11.07.2012 tarih ve 2012/UH.II-2862 sayılı kararında söz konusu ihalede de sunulan iş deneyim belgesinin uygun olmadığının tespit edildiği, söz konusu iş deneyim belgesinin kamu ihale mevzuatına aykırı olma durumunun anılan Kurul kararı ile ortaya çıktığı, oluşan bu yeni hukuki durum sonrasında firmalarının ekonomik açıdan en avantajlı teklif haline geldiği, söz konusu istekli tarafından iş deneyim belgesinin kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı bilinmesine karşın bu durumun idareye bildirilmediği, ihale kararını etkileyecek kusurlu davranış sergilenmiş olması sebebiyle hakkında 4734 sayılı Kanun’un 17’nci maddesinin uygulanması gerektiği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İncelenen ihalede, 18.04.2012 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Harput İaşe İnş. Tur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak Uygar Yem. Güv. Turz. Tem. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.-Sun Yemek Otom. Tem. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin belirlendiği, 25.04.2012 tarihinde kesinleşen ihale kararının isteklilere gönderildiği,

Doğu Yem. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından 14.05.2012 tarihli dilekçe ile ihale kararına bir itirazlarının bulunmadığı beyan edilerek geçici teminatlarının iade edilmesinin talep edildiği, idare tarafından da söz konusu dilekçe üzerine Savan Yem. San. Tic. Ltd. Şti.-Doğu Yem. Tic. ve San. Ltd. Şti. ortak girişimi tarafından teklif dosyası kapsamında sunulan geçici teminatın iade edildiği,

Ayrıca Metropoli Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 30.04.2012 tarihli dilekçesi, Avşaroğulları Yem. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti.nin 02.05.2012 tarihli dilekçesi, Özata Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 19.04.2012 tarihli dilekçesi üzerine geçici teminatlarının iade edildiği, Aydeniz Yem. ve Sağ. Hizm. Ltd. Şti. tarafından 11.05.2012 tarihinde, Azık Yemek San. ve Tic. A.Ş. tarafından 29.03.2012 tarihinde geçici teminat mektuplarının asıllarının elden alındığı,

Sun Yemek Otomasyon Temizlik Gıda San. ve Tic. A.Ş.-Uygar Yemekçilik Güv. Turz. Tem. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 22.05.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunması üzerine Kamu İhale Kurulunun 18.06.2012 tarih ve 2012/UH.III-2504 sayılı kararı ile Harput İaşe İnş. Tur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.ne ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması hususunda 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği,

Anılan Kurul kararı üzerine, 10.07.2012 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Uygar Yem. Güv. Turz. Tem. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.-Sun Yemek Otom. Tem. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise belirlenmediği tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinin birinci fıkrasında “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.” hükmü, son fıkrasında ; “İhale kararları ihale yetkilisince onaylanmadan önce idareler, ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını teyit ettirerek buna ilişkin belgeyi ihale kararına eklemek zorundadır. İki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir.” hükmü,

Anılan Kanunun “Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 44’üncü maddesinde; “İhale üzerinde kalan istekli 42 ve 43 üncü maddelere göre kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan hemen sonra geçici teminat iade edilir.

Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilir. Bu durumda idare, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de Kanunda belirtilen esas ve usullere göre sözleşme imzalayabilir. Ancak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli ile sözleşme imzalanabilmesi için, 42 nci maddede belirtilen on günlük sürenin bitimini izleyen üç gün içinde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye 42 nci maddede belirtilen şekilde tebligat yapılır.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan Kanun hükümleri uyarınca, ihale üzerinde bırakılan istekli ile sözleşme imzalanamaması durumunda, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de Kanun’da belirtilen esas ve usullere göre sözleşme imzalanabileceğinden, ihalelerde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmesi önem arz etmektedir.

Başvuruya konu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmemesi sebebinin Uygar Yem. Güv. Turz. Tem. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.-Sun Yemek Otom. Tem. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi dışındaki diğer isteklilerin geçici teminatlarının iade edilmesi olduğu anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kanun’un “Teminat olarak kabul edilecek değerler” başlıklı 34’üncü maddesinde “İhale üzerinde kalan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye ait teminat mektupları ihaleden sonra saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine teslim edilir. Diğer isteklilere ait teminatlar ise hemen iade edilir. İhale üzerinde kalan istekli ile sözleşme imzalanması halinde, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibine ait teminat sözleşme imzalandıktan hemen sonra iade edilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 65’inci maddesinde “Geçici teminat hariç aday ve isteklilerce verilen teklif ve başvuru belgeleri ihale sonuçlandıktan sonra iade edilmez. Ancak, teklif veya başvuru kapsamında idareye verilen asıl belgeler ile noter onaylı suret belgeler, aday veya isteklinin talebi halinde kendisine iade edilir. Bu durumda, iade edilen asıl veya noter onaylı suret belgelerin idarece onaylı bir suretinin ihale işlem dosyasında muhafazası zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihale üzerinde kalan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye ait teminat mektupları ihaleden sonra saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine teslim edilerek ihale üzerinde kalan istekli ile sözleşme imzalanması halinde, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibine ait teminatın da sözleşme imzalandıktan hemen sonra iade edileceği, diğer isteklilere ait teminatların ise ihale sonuçlandıktan sonra hemen iade edileceği anlaşılmaktadır.

Başvuruya konu ihalede 18.04.2012 tarihli ihale komisyonu kararının 24.04.2012 tarihinde ihale yetkilisince onaylanmasından sonra başvuru sahibinin geçici teminatının iade edilmesinde yukarıda aktarılan kamu ihale mevzuatı düzenlemelerine bir aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır. Ancak Kamu İhale Kurulunun 18.06.2012 tarih ve 2012/UH.III-2504 sayılı kararının ardından 10.07.2012 tarihinde tekrar ihale komisyonu kararı alındığı, bu karara göre başvuru sahibinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif konumuna geldiği anlaşılmıştır. Bu durumda idarece belirlenecek süre içerisinde başvuru sahibinin geçici teminatını idareye teslim etmesi sağlandıktan sonra, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.” hükmü bulunmaktadır.

Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesinin ön koşulu, idareye usulüne uygun olarak şikâyet başvurusunda bulunulmasıdır.

Başvuru sahibi tarafından Sun Yemek Otom. Tem. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.ne ait iş deneyim belgesinin yeterlik kriterlerine uygun olup olmadığının detaylı olarak incelenmesi gerektiği, zira Kamu İhale Kurulunun 11.07.2012 tarih ve 2012/UH.II-2862 sayılı kararında söz konusu ihalede de sunulan iş deneyim belgesinin uygun olmadığının tespit edildiği iddia edilmiş olmakla birlikte, Kamu İhale Kurulunun 11.07.2012 tarih ve 2012/UH.II-2862 sayılı kararının söz konusu ihale bakımından bir bağlayıcılığı olmadığı gibi bir itirazen şikâyet başvurusunun Kurum tarafından incelenebilmesi için şekil ve usul kurallarına uygun olarak yapılmış olması gerekmektedir.

Uygar Yem. Güv. Turz. Tem. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.-Sun Yemek Otom. Tem. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin teklifinin geçerli olduğu yönündeki idarenin işleminin isteklilere 25.04.2012 tarihli kesinleşen ihale kararı ile bildirildiği, dolayısıyla şikâyete konu işlemin farkına varıldığı tarih olarak bu kararın bildirim tarihinin esas alınması gerektiği anlaşılmıştır. Ayrıca 18.04.2012 tarihli ihale komisyonu kararına göre başvuru sahibinin geçerli teklifler arasında üçüncü sırada olduğu dolayısıyla bu aşamada ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen isteklilerin tekliflerin geçerliliğine yönelik şikâyetinde, şikâyet ehliyetinin bulunduğu görülmektedir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve yapılan tespitler doğrultusunda, şikâyetçinin 4734 sayılı Kanun’un yukarıda belirtilen hükmü gereği şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı tarih olarak kabul edilmesi gereken 02.05.2012 (25.04.2012 tarihli kesinleşen ihale kararının iadeli taahhütlü postaya verilmesini izleyen yedinci gün) tarihini izleyen on gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 30.07.2012 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunduğu, bu başvuruya idarece verilen cevap üzerine Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır. Bu itibarla, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun süre yönünden reddi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece belirlenecek süre içerisinde başvuru sahibinin geçici teminatını idareye teslim etmesi sağlandıktan sonra, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin “İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen fiyatlar ile ihale konusu işin gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığı ve aşırı düşük teklif açıklamasının yeniden değerlendirilmesi gerektiği” yönündeki ikinci iddiasına ilişkin olarak Kurulca; “ ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı ” gerekçesiyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususlarına yönelik “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Baştabipliği tarafından gerçekleştirilen “ Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa rayiçleri esas alınarak; 650.000 öğün normal kahvaltı için birim fiyatın 2,25 TL alınması ile 1.462.500,00 TL; 190.000 öğün diyet kahvaltı için birim fiyatın 2,25 TL alınması ile 427.500,00 TL; 130.000 öğün ara kahvaltı için birim fiyatın 2,25 TL alınması ile 292.500,00 TL; 2.050.000 öğün öğle ve akşam yemeği için birim fiyatın 3.50 TL alınması ile 7.175.000,00 TL; 480.000 öğün diyet öğle ve akşam yemeği için birim fiyatın 3.50 TL alınması ile 1.680.000,00 TL ve 105.000 öğün sulu öğle ve akşam yemeği için birim fiyatın 3.50 TL alınması ile 315.000,00 TL bileşenleri üzerinden toplam 11.352.500,00 TL olarak hesaplandığı;

İhalede 19 adet ihale dokümanı satın alındığı, 26.03.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 10 istekli tarafından teklif verildiği,

İsteklilerin tekliflerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Harput İaşe İnş. Tur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.

9.360.000,00

Uygar Yem. Güv. Turz. Tem. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.-Sun Yemek Otom. Tem. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. ortak girişimi

10.267.800,00

Savan Yem. San. Tic. Ltd. Şti.-Doğu Yem. Tic. ve San. Ltd. Şti. ortak girişimi

10.477.700,00

Hanoğlu Tem. Hizm. Taah. Yem. San. Tic. Ltd. Şti.-Pırıltı Tem. Taah. Med. San. Tic. Ltd. Şti. ortak girişimi

10.701.400,00

Metropoli Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.

10.791.600,00

Aydeniz Yem. Ve Sağ. Hizm. Ltd. Şti.

10.878.850,00

Avşaroğulları Yem. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti.

11.274.000,00

Özata Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.

12.665.850,00

Şeklinde verildiği, isteklilerden birinin “ geçici teminatının ve banka referans mektubunun olmadığı ” gerekçesi ile, diğerinin de, “ geçici teminat mektubunun uygun olmadığı ” gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılmaları sonucunda geriye kalan sekiz teklifin geçerli olarak kabul edildiği, idarece 9.871.739,13 TL olarak hesaplanan kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren Harput İaşe İnş. Tur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’den aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, sunulan açıklamaların idarece uygun bulunarak ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenerek ihalenin sonuçlandırıldığı, ancak, Kamu İhale Kurulu’nun 18.06.2012 tarih ve 2012/UH.III-2504 sayılı kararının ardından 10.07.2012 tarihinde tekrar ihale komisyon kararı alınarak başvuru sahibinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif konumuna geldiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin tamamının yemek giderinden oluştuğu ihalede geçerli tüm tekliflerin biri hariç olmak üzere yedisi yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekirken, teklifin tüm bileşenleri üzerinden aşırı düşük sorgulama yapılarak ihalenin karara bağlanması mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.

Açıklanan nedenlerle; yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif yapılmadan geçerli tekliflerin değerlendirilerek ihalenin sonuçlandırılmasına karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, Kurulca verilen karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi