KİK Kararı: 2012/UH.III-3506

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/053
Gündem No : 99
Karar Tarihi : 05.09.2012
Karar No : 2012/UH.III-3506
BAŞVURU SAHİBİ:
Çelikler Temz.İnş.Teks. Gıda Taah. San. Tic. Ltd. Şti., GIDA TOPTANCILAR SİTESİ G BLOK NO : 5/B DİYARBAKIR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Milli Eğitim Bakanlığı Lice İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Yenişehir Mahallesı Güvenlik Caddesı No:17 21700 DİYARBAKIR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/72485 İhale Kayıt Numaralı "2012-2013 Eğitim Öğretim Yılı 6 Taşımalı İlköğretim Okuluna Taşınan 1667 Öğrenciye Kumanya Ve 1 Taşımalı İlköğretim Okuluna Taşınan 694 Öğrenciye 180 İş Günü Sıcak Yemek Verilmesi İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Lice İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 16.07.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2012-2013 Eğitim Öğretim Yılı 6 Taşımalı İlköğretim Okuluna Taşınan 1667 Öğrenciye Kumanya ve 1 Taşımalı İlköğretim Okuluna Taşınan 694 Öğrenciye 180 İş Günü Sıcak Yemek Verilmesi” ihalesine ilişkin olarak Çelikler Temz. İnş. Teks. Gıda Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin 30.07.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.08.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.08.2012tarih ve 28010 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/2992 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle

1. İhale üzerinde bırakılan firmanın vermiş olduğu ihaleye girme yeterlilik kriteri olan evrakların idari ve teknik şartnamede istenen yeterliliğe uygun olmadığı,

2. İhale üzerinde bırakılan firmanın aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendinde “ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.

Şikâyet ve itirazen şikâyet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.

Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin adı, soyadı veya unvanı ve adresi.

b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller… ” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “ (1) Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı veya unvanı ve adresi ile varsa bildirime esas elektronik posta adresi ve faks numarası.

b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.

d) İtirazen şikâyet başvurularında ayrıca idareye yapılan şikâyetin tarihi ve varsa şikâyete ilişkin idare kararının bildirim tarihi… ” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinde “ …(8) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi "soyut" ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir. ” açıklaması yer almaktadır.

4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendinde, şikâyet ve itirazen şikâyet başvuru dilekçelerinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde de aynı hükme yer verilmiştir. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında, anılan Yönetmelik hükmü gereğince, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerektiği yönünde açıklama yapılmıştır.

İtirazen şikâyet başvurusunda şikâyete konu işlemlerin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece “ İhale üzerinde bırakılan firmanın vermiş olduğu ihaleye girme yeterlilik kriteri olan evrakların idari ve teknik şartnamede istenen yeterliliğe uygun olmadığı ” şeklindeki iddianın ihaleye sunulan tekliflerin idareden sonra bir kez de Kamu İhale Kurumuna incelettirilmesi anlamına gelmesinden ötürü, bu iddianın yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinde istenilen şekil şartlarını taşımadığı, bu itibarla net bilgi veya somut bir iddia olmaksızın genel ifadelere yer veren iddiaya ilişkin başvurunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ …c) Yapılacağı yer: Lice İlçesi 7 Taşıma Merkezi İlköğretim Okulu (Demirçelik İO, Kayacık Köyü İO, Çeper Köyü İO, Zümrüt Köyü İO, Duru Bekiran İO, Yaprak Köyü İO; Oyuklu Köyü İO)… ” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. İlgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri, araç ve makine ekipman giderleri, çalışacak personellerin işçilik, giyim, yol, yemek giderleri, verilecek sıcak yemek ve kumanyaların giderleri, temizlik, sarf malzeme giderleri, idari ve teknik şartnamede belirtilen tüm giderler istekli tarafından teklif edilecek fiyata dâhildir. ” düzenlemesi,

Kumanya Hizmet Alımı İşi Teknik Şartnamesi’nin 15’inci maddesinde “ İstekliler bünyelerinde Gıda Mühendisi, Ziraat Mühendisi, (Gıda-Süt Bölümünden mezun), Kimya Mühendisi, Kimyager ya da diyetisyen çalıştıracaklardır. Personelle ilgili evraklarını sözleşme esnasında sunacaklardır.

Yemeğin (Kumanya) taşınmasında, taşıma merkezlerinde öğrencilere sunulmasında ve yemek sonrası temizlik hizmetlerinin yapılmasında görevlendirilecek personel yüklenici firma tarafından temin edilecek, bu hususta yapılacak tüm giderler (maaş, SSK pirimi vergi vb) giderler yüklenici firma tarafından karşılanacaktır. Bu personellerin sabıka kaydı, sağlık raporları kimlik bilgileri yüklenici firma tarafından kuruma ibraz edilecektir. Yemeğin hazırlanması servis edilmesi ve dağıtımında çalışan personel görev başında iken kişisel bakımına özen gösterecek, tırnaklar kesilmiş, eller temiz ve açıkta yara olmayacaktır. Çalışırken bone, maske ve eldiven takacaklardır. ” düzenlemesi,

Kumanya Hizmet Alımı İşi Teknik Şartnamesi’nin 18’inci maddesinde “ Her yemek verilecek taşıma merkezi İlköğretim Okulunun yemek dağıtımı ve temizliğinden yüklenici firma sorumludur. Kumanya dağıtımı ve dağıtımdan sonraki temizliğini yüklenici firma yapacaktır. Bu amaçla Taşıma Merkezi Okul Müdürlüklerine yemek (Kumanya) artıklarının dökülmesi için yeterli miktarda kapaklı çöp bidonları, çöp poşetleri ve temizlik malzemeleri teslim edilecektir. O okulda yenen kumanyadan kaynaklanan çöp toplanıp uygun çöplüklere yüklenici firma tarafından götürülecektir. ” düzenlemesi,

Kumanya Hizmet Alımı İşi Teknik Şartnamesi’nin “Yemek (Kumanya)da Aranan Özel Şartlar” başlıklı kısmının ikinci paragrafında “ Yemek (Kumanya) öğrenciye dağıtılırken her öğrenciye, 1 adet peçete ve kumanyanın çeşidine göre, her bir öğrenci için küçük paketler halinde iyotlu tuz, plastik beyaz kaşık ve/veya plastik beyaz çatal verilecektir. ” düzenlemesi,

Sıcak Öğle Yemeği Alımı Örnek Teknik Şartnamesi’nin 1’inci maddesinde “ Yemek verilecek öğrenci sayısı 694 olup %10 fazlası veya noksanı olacaktır. Artış ve eksilişlerde öğrencilere aynı fiyat üzerinden yemek verilecektir. ” düzenlemesi,

Aynı Teknik Şartname’nin 2’nci maddesinde “ Yemek verme 17/09/2012 tarihinde başlayıp 14/06/2013 (180) iş gün baz alınmak suretiyle devam edecektir. Yüklenici aynı fiyat üzerinden yemek verme işine devam edecektir. ” düzenlemesi,

Anılan Teknik Şartname’nin 5’inci maddesinde “ Yemeğin taşınması, yemek servisini yapılması ve yemek sonrası temizlik hizmetlerinin yapılmasında görevlendirilecek personel yüklenici firma tarafından temin edilecek, bu hususta yapılacak tüm giderler (Maaş, SSK pirimi, vergi vb) giderler yüklenici firma tarafından karşılanacaktır. Bu personellerin sabıka kaydı, sağlık raporları (Portör Muayenesi) kimlik bilgileri yüklenici firma tarafından kuruma ibraz edilecektir. Personellerin sağlık raporları 3 ayda bir yenilenecek ve ilgili kuruma verilecektir. Yemeğin hazırlanması servis edilmesi ve dağıtımında çalışan personel görev başında iken kişisel bakımına özen gösterilecek, tırnaklar kesilmiş, eller temiz ve açıkta yara olmayacaktır. Çalışırken bone, maske ve eldiven takılacaktır. ” düzenlemesi,

Aynı Teknik Şartname’nin 15’inci maddesinde “ Yüklenici tarafından, öğrencilere verilmek üzere yapılan yemeklerde meydana gelebilecek besin zehirlenmelerine karşı, yemek verilecek öğrenci sayısını kapsayacak şekilde Mesul Mali Sorumluluk Sigortası yaptırılacaktır. Öğrencilerin yedikleri yemekten zehirlenmeleri halinde tüm sorumluluk ve tedavi masrafları yükleniciye aittir. ” düzenlemesi,

Aynı Teknik Şartname’nin 17’nci maddesinde “ Yüklenici yemekleri hazırladıktan sonra Taşıma Merkezi İlköğretim Okullarına götürerek okulun yemekhanesinde öğrencilere servis yapacak, yemekhanenin ve servis takımlarının temizliğini yaptıktan sonra okuldan ayrılacaktır. Yemek masaları yüklenici tarafından hazırlanacak, masaların üzerinde yemeğin özelliğine göre çatal, kaşık, bıçak, sürahi, bardak, tuzluk, biberlik ve peçete mutlaka bulunduracaklardır. ” düzenlemesi,

Aynı Teknik Şartname’nin 30’uncu maddesinde “ Bal, reçel, pekmez, krema ve süt gibi ürünlerin dağıtımında öğrenci adedi kadar plastik çubuk veya kaşık, çatal verilecektir. ” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinin birinci fıkrasında “ İşe başlama tarihi 17.09.2012; işi bitirme tarihi 14.06.2013 ” düzenlemesi yer almaktadır.

Kumanya Hizmet Alımı İşi Teknik Şartnamesi’nin ilk paragrafında kumanya verilecek öğrenci sayısının 1667 olduğunun, Kumanya Hizmet Alımı İşi Teknik Şartnamesi’nin “Yemek (Kumanya)da Aranan Özel Şartlar” başlıklı kısmında ise kumanya olacak yemeklerin evsafının belirtildiği, Sıcak Öğle Yemeği Alımı Örnek Teknik Şartnamesi’nde öğle yemeğindeki yiyeceklerin evsafının, Sıcak Öğle Yemeği Alımı Örnek Teknik Şartnamesi’nin 45’inci maddesinde ise kullanılacak araç, gereç ve ekipmanların miktarı ve evsafının belirtildiği, ayrıca ihale dokümanındaki sıcak yemek mönüsü ve kumanya listelerinde verilecek öğle yemekleri ile kumanya yemeklerinin belirtildiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “… 78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dâhil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir… ” açıklaması,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ …79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir …” açıklaması yer almaktadır.

İhale konusu hizmetin 180 iş günü boyunca malzemeli kumanyanın 1667 öğrenciye ve malzemeli öğle yemeğinin ise 694 öğrenciye verilmesinden ibaret olduğu anlaşıldığından ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı işi olduğu anlaşılmıştır.

İdare tarafından Tanrıverdi Gıda Tem. İnş. Elk. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nden aşırı düşük teklif açıklaması talebinde bulunulduğu ancak aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında teklif fiyata dahil hangi giderlere ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasının talep edildiğinin belirtilmediği anlaşıldığından yukarıda anılan ihale dokümanı düzenlemeleri ve mevzuat hükümleri doğrultusunda yiyeceklerin hazırlanması, öğrencilerin besin zehirlenmelerine ilişkin mesul mali sorumluluk sigortası ile araçlara ilişkin giderlerin aşırı düşük teklif açıklamasında yer alması gerektiği sonucuna varılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi ile Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu maddesi uyarınca teklifleri aşırı düşük bulunan isteklilerin teklifleri reddedilmeden önce, isteklilerden bu tekliflerin önemli bileşenlerine ilişkin belirli bir süre içinde aşırı düşük teklif açıklamalarını belgelere dayalı olarak sunmalarının ihale komisyonunca istenilmesi, daha sonra belgelere dayalı olarak sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının verilen hizmet yönteminin ekonomik olması, ihale konusu işte seçilen teknik çözümler ile işin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar ve teklif edilen işin özgünlüğü hususlarında değerlendirmesinin yapılması ve aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmayan veya aşırı düşük teklif açıklaması yeterli görülmeyen isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi gerekmektedir.

Tanrıverdi Gıda Tem. İnş. Elk. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi neticesinde öğle yemeği ve kumanya malzemelerine ilişkin olarak sunulan proforma faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi uyarınca meslek mensubu tarafından şerh düşülerek onaylanmadığı, ihale konusu işte kullanılacak araçlara ilişkin giderlerin belgelendirilerek tevsik edilmediği ve öğrencilerin besin zehirlenmelerine ilişkin mesul mali sorumluluk sigortasının belgelendirilerek tevsik edilmediği anlaşıldığından, Tanrıverdi Gıda Tem. İnş. Elk. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli olmadığı, bu nedenle başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden Tanrıverdi Gıda Tem. İnş. Elk. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde; “ İhale üzerinde bırakılan firmanın aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli olmadığı, ” şeklindeki ikinci iddiasına yönelik olarak Kurulca, “… Tanrıverdi Gıda Tem. inş. Elk. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi ” gerekçelerine dayanılarak “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin ikinci iddiasına yönelik yapılan incelemede;

Lice İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen ‘‘ 2012-2013 Eğitim Öğretim Yılı 6 Taşımalı İlköğretim Okuluna Taşınan 1667 Öğrenciye Kumanya ve 1 Taşımalı İlköğretim Okuluna Taşınan 694 Öğrenciye 180 İş Günü Sıcak Yemek Verilmesi Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin toplam 1.038.840,00 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 13 adet ihale dokümanı satın alındığı, 16.07.2012tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 3 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre tüm tekliflerin geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu teklif bedellerinin;

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Tanrıverdi Gıda Tem. İnş. Elk. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.

773.463,60

Çelikler Temz.lnş.Teks. Gıda Taah. San. Tic. Ltd. Şti.

999.995,00

M A K. Gıda İnş. Tem. Teks. Taah. San ve Tic. Ltd Şti.

1 033.250,00

Şeklinde verildiği, idarece, en düşük teklif sahibi istekli olan Tanrıverdi Gıda Tem. İnş. Elk. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’den4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, açıklama sunan isteklinin idarece açıklamalarının uygun bulunarak ihalenin bu istekli üzerinde bırakılarak ihalenin sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılması yönünde idarece gerçekleştirilen işlemlerin mevzuata uygun olmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan geçerli tekliflerin değerlendirilmesi sonucuna göre ihalenin sonuçlandırılması gerektiği hususlarına yönelik “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurulca verilen “ Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi