KİK Kararı: 2012/UH.III-3499

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/053
Gündem No : 38
Karar Tarihi : 05.09.2012
Karar No : 2012/UH.III-3499
BAŞVURU SAHİBİ:
Özata Gıda Soğuk Hava Tesisleri Sosyal Hizmetler San.Ve Tic. Ltd. Şti., GIDA TOPTANCILAR SİTESİ K BLOK NO: 1 DENİZLİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Acıpayam İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Yukarı Mah. Hükümet Konağı Kat:4 20800 DENİZLİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/84240 İhale Kayıt Numaralı "İlçemiz 14 Taşıma Merkezi İlkokul- Ortaokullarına Taşınan Toplam 1022 İlkokul - Ortaokul Öğrencisine Öğlen Yemeği Hazırlama Ve Dağıtım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Acıpayam İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 23.07.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “14 Taşıma Merkezi İlkokul - Ortaokullarına Taşınan Toplam 1022 İlkokul - Ortaokul Öğrencisine Öğlen Yemeği Hazırlama ve Dağıtım İşi” ihalesine ilişkin olarak Özata Gıda Soğuk Hava Tesisleri Sosyal Hizmetler San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 02.08.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.08.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.08.2012 tarih ve 28289 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.08.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3044 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli ve ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olmadığı, bununla birlikte teklif fiyatları karsız yaklaşık maliyetin altında kalan iki firmadan daha aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesinin gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İncelemeye konu ihalenin Acıpayam İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından açık ihale usulüyle yapılan “14 Taşıma Merkezi İlkokul - Ortaokullarına Taşınan Toplam 1022 İlkokul - Ortaokul Öğrencisine Öğlen Yemeği Hazırlama ve Dağıtım İşi” ihalesi olduğu, 23.07.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 7 istekli tarafından teklif sunulduğu, tüm isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilerek 2 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği ve her iki isteklinin de aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülmek suretiyle ihalenin, 320.182,38 TL teklif sunan Berk Gıda Rest Lokanta İşl. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 7’nci maddesinde yaklaşık maliyetin teklif fiyatları ile birlikte açıklanacağı; 8’inci maddesinde, yaklaşık maliyetin, kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar, ihaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar, ilgili odalarca belirlenmiş fiyatlar, ihale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar ile ihale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar esas alınarak hesaplanacağı; 9’uncu maddesinde ise hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutarın, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirleneceği, bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârının ekleneceği düzenlemelerine yer verilmiştir.

İnceleme konusu ihalede, idarece yaklaşık maliyetin Denizli Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nün 02.07.2012 tarih ve 21951 sayılı yazısında belirtilen öğün başına KDV Dahil 2,64 TL’lik bedel esas alınmak suretiyle KDV hariç 2,44 TL x 180.894 öğün olmak üzere toplam 441.381,36 TL olarak belirlendiği görülmektedir.

İdare tarafından; ihale konusu işte çalıştırılacak personel giderleri, hizmetin ifası esnasında kullanılacak demirbaş giderleri, taşıma giderleri ve yemeğin yapılmasında kullanılacak elektrik, doğalgaz ve su gibi giderler önemli teklif bileşenleri arasında sayılmakla birlikte gerek idari gerekse de teknik şartnamede ihale konusu işte çalıştırılacak minimum personel sayısına, kullanılacak demirbaşlara, her bir öğünde yer alması gereken yemek çeşitlerine ilişkin örnek menülere ve yemeklerde yer alacak malzemelere ilişkin ayrıntılı gramaj tabloları ile bunlara benzer açıklayıcı bilgilere yer verilmediği görülmektedir.

Yaklaşık maliyetin de yukarıda açıklandığı üzere Milli Eğitim Bakanlığınca belirlenen matbu bir bedel esas alınarak hazırlandığı dikkate alındığında istekliler tarafından açıklamalar kapsamında söz konusu gider kalemleri için öngörülen maliyet bileşenlerini karşılaştırılacak sağlıklı bir veri bulunmamaktadır.

Ayrıca, Teknik Şartname’de ihale konusu iş kapsamında öğrencilere verilecek öğle yemeğine ilişkin olarak “ a)En az haftada bir gün 100 gr. Net kemiksiz etten oluşan yemek,( 50 gr dan az olmamak üzere 2 kez et karışımlı yemek verilebilir.)

b)En az haftada bir gün 200 gr. Kemikli tavuk eti veya balık etinden oluşan yemek,

c)Haftanın diğer günlerinde mevsimine göre kuru veya sulu bakliyat ve zeytinyağlı sebze yemekleri

Her gün ikinci yemek olarak; çorba, pilav, makarna, börek vs., üçüncü yemek olarak ta yoğurt, salata, turşu, cacık, tatlı, meyve verilecektir.

• Etli yemeklerde taze dana eti kullanılacaktır.
• Pilav, makarna, çorba ve sulu yemekler (200) iki yüz gr. Hacimli kepçe ile l kepçe verilecektir.
• Köfte verilmesi halinde en az 4 köfte(100 yüz gr.) ve yeteri kadar patates verilecektir.
• Dolma verilmesi halinde en az iki dolma verilecektir.
• Ekmekler masalarda kapalı ve dilimlenmiş olarak bulunacak ve sınır olmayacaktır. Ayrıca yemek masaları üzerinde su, sürahi, bardak, tuzluk, biberlik bulunacaktır.

_6-_Hazırlanan yemekler öğrencilere sıcak olarak ulaştırılacak, mücbir sebepler nedeniyle sıcak yemek ulaştırılmasının mümkün olmadığı durumlarda Taşıma Merkezi İlkokul – Ortaokullarına ise, Gıda Mühendisinin kontrolünde 6-14 yaş grubu öğrencilerin beslenme ve kalori ihtiyacı dikkate alınarak aylık kumanya listesi hazırlanacak ve bu listeye uygun olarak kumanyalar hazırlanıp dağıtılacaktır.” şeklinde düzenlemelere yer verildiği ancak her bir yemeğin tariflerine ya da içerinde yer alan malzemelerin gramajlarına ilişkin ayrıntılı belirlemeler yapılmadığı görülmektedir.

İdare tarafından; ihale konusu işe ait Teknik Şartname’de her bir öğünde yer alması gereken yemek çeşitlerine ilişkin örnek menülere ve yemeklerde yer alacak malzemelere ilişkin ayrıntılı gramaj tabloları ile bunlara benzer açıklayıcı bilgilere yer verilmediği, bununla birlikte “ yemeklerle birlikte verilecek ekmeğin sınırsız olacağı ” “ Köfte verilmesi halinde en az 4 köfte(100 yüz gr.) ve yeteri kadar patates verilecektir “ gibi belirsiz ve teklif fiyatın sağlıklı bir şekilde oluşturulmasını ve değerlendirilmesini imkansız kılacak nitelikte düzenlemelere yer verildiği görülmektedir.

Yapılan tespitler çerçevesinde Teknik Şartname’deki belirsizlik içeren ifadeler nedeni ile yemek girdi miktarlarının açık bir şekilde belirlenemediği söz konusu ihalede, isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamasını hangi esaslara göre yapacaklarının açık olmadığı ve bütün istekliler açısından objektif ve eşit değerlendirme yapma imkânının bulunmadığı, ayrıca söz konusu çelişki ve eksikliklerin tekliflerin sağlıklı bir şekilde oluşturulmasına engel teşkil ettiği ve sözleşmenin yürütülmesi aşamasında bazı sıkıntılara neden olabileceği belirlenmiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle; “ En avantajlı teklif sahibi istekli ve ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi isteklinin aşırı düşük açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olmadığı, bununla birlikte teklif fiyatları karsız yaklaşık maliyetin altında kalan iki firmadan daha aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği ” şeklindeki iddiasına yönelik olarak Kurulca, “… İdare tarafından; ihale konusu işe ait teknik şartnamede her bir öğünde yer alması gereken yemek çeşitlerine ilişkin örnek menülere ve yemeklerde yer alacak malzemelere ilişkin ayrıntılı gramaj tabloları ile bunlara benzer açıklayıcı bilgilere yer verilmediği, bununla birlikte “yemeklerle birlikte verilecek ekmeğin sınırsız olacağı” gibi belirsiz ve teklif fiyatın sağlıklı bir şekilde oluşturulmasını ve değerlendirilmesini imkansız kılacak nitelikte düzenlemelere yer verildiği “ gerekçesine dayanılarak “ İhalenin iptaline ” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasına yönelik yapılan incelemede;

Acıpayam İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ İlçemiz 14 Taşıma Merkezi İlkokul- Ortaokullarına Taşınan Toplam 1022 İlkokul - Ortaokul Öğrencisine Öğlen Yemeği Hazırlama ve Dağıtım Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin , Milli Eğitim Bakanlığı tarafından belirlenen öğün başına bedel esas alınarak 180.894 öğün için 2,44 TL birim fiyat üzerinden toplam 441.381,36 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 9 adet ihale dokümanı satın alındığı, 23.07.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 7 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, tüm tekliflerin geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu teklif bedellerinin;

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Berk Gıda Rest Lokanta İşl. Teks. San. Tic. Ltd. Şti.

320.182,38

Gözde Zirve Kuy. Haz. Yem. Beyaz Eşya Nalb. Nak. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.

347.316,48

Erkaraca Gıda İnş. Teks. Day. Tük. Mal. Sos. Hiz. Ve Org. Tur. Taş. Lpg Pet. San. Tic. Ltd. Şti.

353.105,09

Çankallar Oto Doğ. Oto Boy. Lok. ve Unlu Mam. İst. San. Tic. Ltd. Şti.

358.170,12

Özata Gıda Soğuk Hava Tesisleri Sos. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.

369.023,76

Bintat Hazır Yemek Servisi San. Tic. Ltd. Şti.

376.259,52

Uşak Akdağ Gıda Tek. Tur. İnş. Pet. San. Tic. Ltd. Şti.

441.381,36

Şeklinde verildiği, idarece, 367.817,80 TL bedelli kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren dört isteklinin teklifleri aşırı düşük bulunduğu, söz konusu isteklilerden 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan en düşük teklif sahibi istekli üzerinde bırakılarak ihalenin sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılması yönünde idarece gerçekleştirilen işlemlerin mevzuata uygun olmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen ikinci teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan geçerli tekliflerin değerlendirilmesi sonucuna göre ihalenin sonuçlandırılması gerektiği hususlarına yönelik “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurulca verilen “ İhalenin iptaline” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi