KİK Kararı: 2012/UH.III-3485

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/053
Gündem No : 26
Karar Tarihi : 05.09.2012
Karar No : 2012/UH.III-3485
BAŞVURU SAHİBİ:
Uşak Akdağ Gıda Teks.Tur. İnş. Pet. San. Ve Tic. Ltd. Şti, FEVZİ ÇAKMAK MAH. 3. OKUL SOK. NO : 30 UŞAK

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kula İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Hükümet Konagı Kat:2 45170 MANİSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/76845 İhale Kayıt Numaralı "Manisa Kula İlçesi 2012-2013 Öğretim Yılı 1717 Taşımalı İlköğretim Öğrencisine 181 İş Günü Sıcak Öğle Yemeği Verilmesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kula İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 09.07.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Manisa Kula İlçesi 2012-2013 Öğretim Yılı 1717 Taşımalı İlköğretim Öğrencisine 181 İş Günü Sıcak Öğle Yemeği Verilmesi” ihalesine ilişkin olarak Uşak Akdağ Gıda Teks. Tur. İnş. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 03.08.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.08.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.08.2012 tarih ve 28092 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.08.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3003 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle:Habitat Gıd. Tem. Med. Hayv. İnş. İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru konusu ihaleye ait İdari Şartnamenin 2 nci maddesinin (a) bendinde ihale konusu işin adı “ Manisa Kula ilçesi 2012-2013 öğretim yılı 1717 taşımalı ilköğretim öğrencisine 181 iş günü sıcak öğle yemeği verilmesi ” olarak belirtilmiş, aynı maddenin (b) bendinde öğrencilerin 13 adet okula göre dağılımına yer verilmiştir.

İdarenin aşırı düşük teklif açıklaması istenmesine ilişkin 09.07.2012 tarihli yazılarında önemli görülen teklif bileşenleri belirtilmemiş, “ taşımalı ilköğretim öğrencilerine verilecek olan sulu sıcak öğle yemeği hizmetinin nasıl gerçekleştirileceğinize dair teklif bileşenleri ile ilgili yazılı açıklamanızı … vermenizi önemle rica ederim.” ifadelerine yer verilmiştir.

İdarece hazırlanan Teknik Şartnamede ise 1 aylık örnek menü listesi oluşturulmuş ve menüde yer alan bazı yemeklerin (tas kebabı, etli taze fasulye, etli kuru fasulye, etli nohut, etli patates, kuru köfte, fırın tavuk, pirinç pilavı, bulgur pilavı, kıymalı soslu makarna, cacık, komposto, salata, irmik helvası, mevte, ayran) ihtiva edeceği çiğ malzemelerin cins ve miktarı listelenmiş, menüde yer alan barbunya, sebzeli tavuk, patlıcan yemeği gibi bazı yemeklerin ihtiva edeceği çiğ malzemelerin cins ve miktarı ise belirlenmemiş, söz konusu listeye ilişkin olarak “ yüklenici firmanın uygulayacağı gramajlar çıkartılacak yemek listeleri aşağıda verilmiştir. Ancak bu listede olmayan yemekler idare tarafından menüye yazıldığı takdirde yüklenici firma tarafından itiraz edilmeden yapılacaktır. Bu yemeklerde kullanılan gramajlar için verilen gramaj listesindeki benzer yemekler baz alınarak hazırlanır. Yemek yapımında uygulanacak gramajlar aşağıdaki listelerdeki miktarlar aynen uygulanacaktır. ” düzenlemesine yer verilerek bir yandan listede yer alan gramajlara uymanın zorunlu olduğu, diğer taraftan ise listede yer almayan yemekler için listedeki benzer yemekler için hazırlanan gramajların esas alınacağı açıklanmıştır. Dolayısıyla örnek menü listesindeki tüm yemeklere ait net gramajlar ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilmemiştir. Bunun yanında 1 aylık örnek menü listesinde yer alan yemeklerin de çorba, tatlı gibi genel ifadeler barındırması ve net olmaması nedeniyle, sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında farklı menülerin oluşturulduğu görülmektedir. İdareye sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde ise, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından oluşturulan menüde kakaolu puding, sütlaç gibi tatlılar ile mercimek çorbasına yer verilerek öğle yemeğinin birim maliyetinin 1,41 TL olarak hesaplandığı, İlke Tabldot Gıd. Temz. Hayv. İnş. Bakımevi Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında ise irmik helvası, sütlaç, kemalpaşa tatlısı gibi tatlılar ile mercimek çorbası ve yayla çorbası gibi çorbalara yer verilerek öğle yemeğinin birim maliyetinin 1,63 TL olarak hesaplandığı ve teklif bedellerinin bu şekilde oluşturulduğu görülmektedir. Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmayan isteklilerin ise teklif bedellerini ne şekilde oluşturduğu bilinememektedir.

Mevcut durumda aşırı düşük teklif sorgulaması, önemli teklif bileşenleri idarece belirlenerek yeniden yapılsa dahi, teklif bedellerinin oluşturulması aşamasında ihale dokümanının esas alındığı, ihale dokümanının ise örnek menü ve örnek menüye ait gramajları dahi tam ve net olarak içermediği, dolayısıyla örnek menü üzerinde dahi isteklilere gramajlar hakkında takdir yetkisi tanındığı dikkate alındığında, inceleme konusu ihalede teklif bedellerinin yarışabilir nitelikte olmadığı anlaşılmıştır.

Yapılan tespitler çerçevesinde ihalenin iptalinin gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde; “ Habitat Gıd. Tem. Med. Hayv. İnş. İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı ” şeklindeki iddiasına yönelik olarak Kurulca, “… Mevcut durumda aşırı düşük teklif sorgulaması, önemli teklif bileşenleri idarece belirlenerek yeniden yapılsa dahi, teklif bedellerinin oluşturulması aşamasında ihale dokümanının esas alındığı, ihale dokümanının ise örnek menü ve örnek menüye ait gramajları dahi tam ve net olarak içermediği, dolayısıyla örnek menü üzerinde dahi isteklilere gramajlar hakkında takdir yetkisi tanındığı dikkate alındığında, inceleme konusu ihalede teklif bedellerinin yarışabilir nitelikte olmadığı ” gerekçelerine dayanılarak “ İhalenin iptaline ” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasına yönelik yapılan incelemede;

Kula İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Manisa Kula İlçesi 2012-2013 Öğretim Yılı 1717 Taşımalı İlköğretim Öğrencisine 181 İş Günü Sıcak Öğle Yemeği Verilmesi Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin Milli Eğitim Bakanlığının 21.03.2012 tarih ve 4667 sayılı yazısı esas alınarak, 2,44 TL birim fiyat üzerinden (1717 x 181 x 2,44) 758.295,88 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 23 adet ihale dokümanı satın alındığı, 09.07.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 12 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, iki isteklinin “ Birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunduğu ” gerekçesi ile, isteklilerden ikisinin “ TS 8985 ve TS 13075 belgeleri sunulmadığı ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında geriye kalan 8 teklifin idarece geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu teklif bedellerinin;

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Habitat Gıd. Tem. Med. Hayv. İnş. İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti.

438.195,57

Karakuş Gıd. Teks. İnş. Turz. Tav. San. ve Tic. Ltd. Şti.

466.165,50

İlke Tabldot Gıd. Temz. Hayv. İnş. Bakımevi Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.

506.566,51

Gülbeyaz Yem. İşl. Temz. İşl. Ve Temz. Mad. Gıd. Mad. Turz. Nakl. San. ve Tic. Ltd. Şti.

553.183,06

Uşak Akdağ Gıda Teks.Tur. İnş. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Nazife Ayanoğlu Ayanoğlu Hazır Yemek İş Ortaklığı

633.985,08

Tortamışlar Nakl. Gıd. Temz. San. ve Tic. Ltd. Şti. – As-Bad Müt. Tem. Otom. Güv. Nakl. Otom. Mad. Gıd. Tar. Sar. Turz. Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti.

633.985,08

Moderatör Akaryakıt Gıd. Turz. İnş. Hizm. İşl. Nakl. Tic. Ltd. Şti.

696.140,48

Berk Gıd. Rest. Lokanta İşl. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.

758.295,88

Şeklinde verildiği, idarece, yaklaşık maliyetten %20 oranında kâr düşülerek hesaplanan 631.913,23 TL’lik bedelin altında teklif veren dört istekliden 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, açıklama sunan üç isteklinin idarece açıklamalarının uygun bulunmayarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, açıklama sunan en düşük teklif bedelli Habitat Gıd. Tem. Med. Hayv. İnş. İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin açıklamalarının idarece uygun bulunarak ihalenin bu istekli üzerinde bırakılarak ihalenin sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılması yönünde idarece gerçekleştirilen işlemlerin mevzuata uygun olmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan geçerli tekliflerin değerlendirilmesi sonucuna göre ihalenin sonuçlandırılması gerektiği hususlarına yönelik “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurulca verilen “ İhalenin iptaline” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi