KİK Kararı: 2012/UH.III-3484

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/053
Gündem No : 25
Karar Tarihi : 05.09.2012
Karar No : 2012/UH.III-3484
BAŞVURU SAHİBİ:
Ersin Ağraş, SANATKARLAR KÜÇÜK SANAYİ SİTESİ 8 ADA NO : 97 BURSA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bursa Muammer Ağım Gemlik Devlet Hastanesi Baştabipliği, Orhaniye Mah. Çevre Yolu Üstü 278 16600 BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/79321 İhale Kayıt Numaralı "Malzemeli Yemek Pişirme,Dağıtım Ve Sonrası" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bursa Muammer Ağım Gemlik Devlet Hastanesi Baştabipliğitarafından 25.07.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası” ihalesine ilişkin olarak Ersin Ağraş’ın 06.08.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.08.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.08.2012 tarih ve 28842 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.08.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3122 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru konusu ihaleye ait İdari Şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin adı; “Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası" olarak belirtilmiş, idari şartnameye ekli listede ise işin miktarı ve türü:

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Öğle ve akşam yemeği

Adet

\59.788,000

2

Diyet yemeği

Adet

5.344,000

3

Kahvaltı

Adet

\20.196,000

Şeklinde belirtilmiştir.

İdarece yaklaşık maliyetin oluşturulması aşamasında, Mustafa Kemal Paşa Devlet Hastanesi ve Orhangazi Devlet Hastanesi tarafından gerçekleştirilen benzer nitelikli ihalelerde oluşan fiyatlar ile yapılan piyasa araştırması kapsamında ulaşılan fiyatların ortalaması dikkate alınmış, öğle ve akşam yemeği ile diyet yemeği bakımından nisbeten düşük olduğu görülen İnegöl Devlet Hastanesine ait fiyatlar ise yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınmamıştır.

Yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınan ve alınmayan birim fiyatlar:

Kalemler

Miktarı

(adet)

Mustafa

Kemal

Paşa

Devlet

Hastanesi

Orhangazi

Devlet

Hastanesi

İnegöl Devlet Hastanesi (Dikkate alınmamıştır.)

Ersin

Ağraş

Dostlar

Yemek

Sanayi

Birim

yaklaşık

maliyet

Öğle-akşam yemeği

59.788

3,98

3,05

2,71

4,25

3,80

3,77

Diyet yemeği

5.344

3,98

3,05

2,71

4,00

3,80

3,71

Kahvaltı

20.196

2,48

1,10

1,50

2,50

2,00

2,02

Şeklinde olup, yaklaşık maliyete dâhil olan kâr oranı net olarak bilinememektedir.

Başvuru sahibi ve idarece geçerli teklif olarak değerlendirilen isteklilere ait teklif birim fiyatlar ise:

İsteklinin Adı

Öğle ve akşam yemeği (TL)

Diyet yemeği (TL)

Kahvaltı (TL)

Oz Evrensel Gıd. Taş. Inş. Ith. Ihr. San. ve Tic. Ltd. Şti.

3,03

2,88

1,78

Ersin Ağraş - Tahmil Tahliye Yem. Temz. Malz. İşi. - Başvuru sahibi

3,15

3,20

1,65

Kurdal Teks. Turz. Inş. Yem. San. ve Tic. Ltd. Sti.

3,37

3,37

1,47

Şeklindedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

1. İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
3. Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir." hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinde (1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

1. Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.
2. Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

(2) Götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, işin gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde işçilik ile varsa malzeme, ekipman ve diğer unsurlar için belirlenen fiyatlar ve bu fiyata dahil olan maliyetler gösterilir.

(S) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. (Ek 16/7/2011-27996 R.G./l. md.) Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı ihaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesine göre, yüklenici kâr oranı azami % 20 olarak belirlenebilir. Yaklaşık maliyet hesap cetvelinde, kâr oranına ilişkin ayrıca bir belirlemenin yapılmadığı hizmet alımı ihalelerine yönelik yapılacak değerlendirmelerde, yaklaşık maliyetin % 20 oranında kâr içerdiği kabulünden hareket edilmesi gerekmektedir.

Bu doğrultuda, yaklaşık maliyet hesabında kâr oranının ayrıca belirtilmemiş olduğu başvuruya konu ihalede de idarelere tanınan azami % 20 kâr tutarı yaklaşık maliyetten düşüldüğünde (286.022,92 /1,20= 238.352,43), Öz Evrensel Gıd. Taş. inş. ith. ihr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif bedelinin, kâr hariç yaklaşık maliyetin altında kaldığı görülmektedir.

Yapılan tespitler doğrultusunda Öz Evrensel Gıd. Taş. inş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.den aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Öz Evrensel Gıd. Taş. inş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere:

Anılan Kanun’un 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki; “ aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu ” şeklindeki iddiasına yönelik olarak Kurulca, Öz Evrensel Gıd. Taş. inş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususlarına yönelik“ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasına yönelik yapılan incelemede;

Bursa Muammer Ağım Gemlik Devlet Hastanesi Baştabipliği tarafından gerçekleştirilen “ Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin farklı idareler tarafından gerçekleştirilen benzer nitelikli ihaleler ile piyasadan alınan fiyat teklifleri esas alınarak; 59.788 adetöğle ve akşam yemeğiiçin 3,77 TL birim fiyat ile 225.400,76 TL, 5.344 adetdiyet yemeğiiçin 3,71 TL birim fiyat ile 19.826,24 TL ve 20.196 adetkahvaltıiçin 2,02 TL birim fiyat ile 40.795,92 TL olarak hesaplanan bileşenlerin toplamı ile toplam 286.022,92 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 8 adet ihale dokümanı satın alındığı, 25.07.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 5 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, bir isteklinin “ Teklif bedeli yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu ” gerekçesi ile, bir isteklinin de, “ Gıda üretim izin belgesi sunmadığı ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında geriye kalan 3 teklifin idarece geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu teklif bedellerinin;

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Öz Evrensel Gıd. Taş. Inş. Ith. Ihr. San. ve Tic. Ltd. Şti.

232.497,24

Ersin Ağraş - Tahmil Tahliye Yem. Temz. Malz. İşi. - Başvuru sahibi

238.756,40

Kurdal Teks. Turz. İnş. Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti.

249.182,96

Şeklinde verildiği, idarece, “ Kamu İhale Kanunu ve ikincil mevzuatta personel çalıştırılmasına dayalı olmayan işler için aşırı düşük tekliflerin tespit ve değerlendirmesine yönelik bir kriter belirlenmediği, yaklaşık maliyete esas diğer idarelerin ihale bedellerinde ve firma tekliflerinde kâr oranının belirtilmediği, değerlendirmeye alınan tekliflerin çoğunun birbirine yakın olduğu, seze ve meyvenin üreticiden temini nedeniyle muhasebeleştirilmesinde yaşanan boşlukların aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranan belgelere yansıtmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceğinin açık olduğu ” gerekçesine dayanılarak, geçerli teklif olarak belirlenen söz konusu üç istekliden 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeden en düşük fiyat esasına göre ihalenin sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmayarak ihalenin sonuçlandırılması yönünde idarece gerçekleştirilen işlemlerin mevzuata uygun olduğu düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan geçerli tekliflerin değerlendirilmesi sonucuna göre ihalenin sonuçlandırılması gerektiği hususlarına yönelik idarece gerçekleştirilen işlemlerin mevzuata uygun olduğu hususlarına yönelik “ İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurulca verilen “ Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi