KİK Kararı: 2012/UH.III-3276

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/048
Gündem No : 24
Karar Tarihi : 15.08.2012
Karar No : 2012/UH.III-3276
BAŞVURU SAHİBİ:
M.A.K.Gıda İnş. Tem. Teks. San. Ve Tic. Ltd. Şti., ŞEHİTLİK CADDESİ ŞEHİTLİK MAHALLESİ NO:62 DİYARBAKIR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Gaziantep Üniversitesi Rektörlüğü Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü, Ünıversite Bulvarı 27310 GAZİANTEP

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/59985 İhale Kayıt Numaralı "12 Ay Süreli 3 Kalem Yemek" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Gaziantep Üniversitesi Rektörlüğü Döner Sermaye İşletme Müdürlüğütarafından 28.06.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “12 Ay Süreli 3 Kalem Yemek” ihalesine ilişkin olarak M.A.K. Gıda İnş. Tem. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 18.07.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun idarenin 23.07.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine başvuru sahibince 26.07.2012 tarih ve 26282 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.07.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/2857 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle: idare tarafından kârsız yaklaşık maliyetin altında kalan isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhaleye ait İdari Şartnamenin “ihale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde:

“2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 12 Ay Süreli 3 Kalem Yemek

b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.__” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde; “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

..

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmüyer almaktadır.

İdari Şartnamenin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde:

_“25.1._Sözleşmenin Uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek her türlü vergi (KDV hariç), resim, harç ve ulaşım giderlerinin tamamı yükleniciye ait olup, isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil edilecektir.

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni kalem giderlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır. ” düzenlemesi yer almaktadır.

Şikâyet konusu ihaleye toplam onbir (11) adet teklif verildiği, idarece söz konusu bu tekliflerden dokuz (9) tanesinin geçerli teklif olarak kabul edildiği anlaşılmıştır.

Yapılan incelemeler neticesinde, incelemeye konu ihalede idarece hazırlanan yaklaşık maliyetin, piyasa rayiçleri ve kamu hastanelerinde gerçekleşen fiyatlar esas alınarak kâr dâhil toplam 4.616.000,00TL olarak belirlendiği, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr tutarının 90.200,00 TL olarak belirtildiği, dolayısıyla kârsız yaklaşık maliyetin 4.525.800,00 TL olduğu, teklifleri geçerli kabul edilen dokuz (9) istekliden beş (5) tanesinin teklif tutarının kârsız yaklaşık maliyetin altında olduğu, ihaleyi gerçekleştiren idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin en düşük teklif sahibi Tuğçe Medikal Temizlik İnşaat Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

Bu durumda ihale üzerinde bırakılan istekli Tuğçe Medikal Temizlik İnşaat Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin 3.984.00,00 TL, ikinci en avantajlı teklif sahibi Zeugma Yemek Temizlik Gıda Turizm İnşaat İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin 4.190.400,00 TL, Metropoli Gıda Tekstil Tem. Hay. İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin 4.275.000,00 TL, Çelikler Tem.İnş.Tek Stil Gıda Taah.San.ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin 4.353.000,00 TL ve Avira Gıda İnşaat Araç Kiralama Taah. A.Ş.nin teklifinin 4.384.200,00 TL olduğu, anılan isteklilerin teklif tutarlarının kârsız yaklaşık maliyetin altında kaldığı, istikrar kazanmış Kurul kararları gereğince personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılmasında 4734 sayılı Kanun’un 38 inci maddesinde yer alan düzenlemeye uyarlık bulunmadığı anlaşıldığından söz konusu isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği sonucuna varılmıştır.Bu itibarla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli Tuğçe Medikal Temizlik İnşaat Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti., ikinci en avantajlı teklif sahibi Zeugma Yemek Temizlik Gıda Turizm İnşaat İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti., Metropoli Gıda Tekstil Tem. Hay. İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti., Çelikler Tem.İnş.Tekstil Gıda Taah.San.ve Tic. Ltd. Şti. ve Avira Gıda İnşaat Araç Kiralama Taah. A.Ş.’ne ait tekliflere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere:

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki; “ idare tarafından karsız yaklaşık maliyetin altında kalan isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu ” iddialarına yönelik olarak Kurulca verilen kararda; “… Bu durumda, ihale üzerinde bırakılan istekli Tuğçe Medikal Temizlik İnşaat Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin 3.984.00,00 TL, ikinci en avantajlı teklif sahibi Zeugma Yemek Temizlik Gıda Turizm İnşaat İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin 4.190.400,00 TL, Metropoli Gıda Tekstil Tem. Hay. İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin 4.275.000,00 TL, Çelikler Tem.İnş.Tek Stil Gıda Taah.San.ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin 4.353.000,00 TL ve Avira Gıda İnşaat Araç Kiralama Taah. A.Ş.’nin teklifinin 4.384.200,00 TL olduğu, anılan isteklilerin teklif tutarlarının kârsız yaklaşık maliyetin altında kaldığı, istikrar kazanmış Kurul Kararlarında personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alım ihalelerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılmasında 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde yer alan düzenlemeye uyarlık bulunmadığı ,” şeklinde ifade edilen gerekçelere dayanılarak, kârsız yaklaşık maliyetin altındakalan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği hususlarının teminine yönelik olarak “ Düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasına yönelik yapılan incelemede;

Gaziantep Üniversitesi Rektörlüğü Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ 12 Ay Süreli 3 Kalem Yemek Hizmeti Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin, özel sektör ve hastanelerde gerçekleşen fiyatlar dikkate alınarak; 960.000 adet normal yemek için 3,87 TL birim fiyat üzerinden 3.715.200,00 TL, 300.000 adet kahvaltı için 2,05 TL birim fiyat üzerinden 615.000,00 TL ve 120.000 adet ara diyet için 1,63 TL birim fiyat üzerinden 195.000,00 TL olarak belirlenen bileşenlerin toplamına 90.200,00 TL kâr ilave edilme suretiyle toplam **4.616.000,00 TL **olarak hesaplandığı;

Bahse konu ihalede, 17 adet ihale dokümanı satın alındığı, 28.06.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 11 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre; isteklilerden birisinin “ geçici teminat mektubunun fotokopi olduğu ” gerekçesi ile, diğerinin de, “ teklif mektubu ile birim fiyat teklif cetvelinin uyumsuz olduğu” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan 9 teklifin geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu teklif bedellerinin;

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Tuğçe Medikal Temizlik İnşaat Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.

3.984.000,00

Zeugma Yemek Temizlik Gıda Turizm İnşaat İth. İhr. San. ve Tic. Ltd.Şti.

4.190.400,00

Metropoli Gıda Tekstil Tem. Hay. İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.

4.275.000,00

Çelikler Tem.İnş.Tek Stil Gıda Taah.San.ve Tic. Ltd. Şti.

4.353.000,00

Avira Gıda İnşaat Araç Kiralama Taah. A.Ş.

4.384.200,00

MAK Gıda İnş Tem Tek Stil. Taah. San Tic. Ltd. Şti.

4.577.400,00

Altıntat Yemek Temizlik İnşaat Nak.San.Tic. Ltd. Şti.

4.710.000,00

Dünya Tat Yemek İnşaat Turizm Taş. Gıda İthalat İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.

4.884.000,00

Buğra Han Müteahhitlik İnş.Yem.Tem.Tur Gıda Teks.San.ve Tic. Ltd.

4.984.800,00

Şeklinde verildiği, idarece “ ihalenin 3 kalem yemek alım işi olduğu, bu nedenle bu işle iştigal eden firmalar ile çevre hastanelerden yaklaşık maliyet oluşturulduğu, yaklaşık maliyetin oluşumu esnasında işin personele dayalı bir hizmet alımı olmadığının kabul edildiği ” gerekçelerine dayanılarak geçerli teklifler üzerinde 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması işlemleri yapılmadan en düşük fiyat esasına göre ihalenin sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılması yönünde idarece gerçekleştirilen işlemlerin mevzuata uygun olduğu düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede geçerli tekliflerden üçü haricinde diğerleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan geçerli tekliflerin değerlendirilmesi sonucuna göre ihalenin sonuçlandıran idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olduğu yönündeki düşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurulca verilen “ Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi