KİK Kararı: 2012/UH.III-3197

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/047
Gündem No : 67
Karar Tarihi : 08.08.2012
Karar No : 2012/UH.III-3197
BAŞVURU SAHİBİ:
Binted Bursa İnsan Kaynakları Taah. Eğitim Danış. Hiz. İmar İnşaat Ve Tic. Ltd. Şti. - Oki Kültür Ve Sosyal Hiz. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, ATATÜRK KONGRE VE KÜLTÜR MERKEZİ BAŞKANLIK BİNASI KAT:1 BURSA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Osmangazi Belediye Başkanlığı (Destek Hizmetler Müdürlüğü), S.Garaj Mah. Ulubatli Hasan Bulv. 6 16050 BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/36352 İhale Kayıt Numaralı "Osmangazi Belediyesi Muhtelif Müdürlükler Personel Destek" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Osmangazi Belediye Başkanlığı Destek Hizmetler Müdürlüğü tarafından 17.04.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Osmangazi Belediyesi Muhtelif Müdürlükler Personel Destek” ihalesine ilişkin olarak Binted Bursa İnsan Kaynakları Taah. Eğitim Danış. Hiz. İmar İnşaat ve Tic. Ltd. Şti. - Oki Kültür ve Sosyal Hiz. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 29.06.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.07.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine başvuru sahibince 17.07.2012 tarih ve 25235 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.07.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/2715 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle: Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79 uncu maddesine aykırı işlem yapıldığı, konunun tekrar incelenmesi gerektiği iddia edilmektedir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari Şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde “a) Adı: Osmangazi Belediyesi Muhtelif Müdürlükler Personel Destek

b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.

Teklif Birim Fiyat. Osmangazi Belediyesine Bağlı Muhtelif Müdürlüklerde Görevlendirilmek Üzere Toplam 33 Personel Destek Hizmet Alımı İşi” düzenlemesi,

Anılan Şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde “25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

1.Kısım Pers. Destek Hiz. Alım İşi. 5 Pers. x 8 Ay - Asgari Ücretin % 54 Fazlası

2.Kısım Pers. Destek Hiz. Alım İşi. 1 Pers. x 8 Ay - Asgari Ücretin % 75 Fazlası

3.Kısım Pers. Destek Hiz. Alım İşi. 4 Pers. x 8 Ay - Asgari Ücretin % 86 Fazlası

4.Kısım Pers. Destek Hiz. Alım İşi. 2 Pers. x 8 Ay - Asgari Ücretin % 90 Fazlası

5.Kısım Pers. Destek Hiz. Alım İşi. 2 Pers. x 8 Ay - Asgari Ücretin % 102 Fazlası

6.Kısım Pers. Destek Hiz. Alım İşi. 4 Pers. x 8 Ay - Asgari Ücretin % 105 Fazlası

7.Kısım Pers. Destek Hiz. Alım İşi. 8 Pers. x 8 Ay - Asgari Ücretin % 117 Fazlası

8.Kısım Pers. Destek Hiz. Alım İşi. 2 Pers. x 8 Ay - Asgari Ücretin % 136 Fazlası

9.Kısım Pers. Destek Hiz. Alım İşi. 5 Pers. x 8 Ay - Asgari Ücretin % 152 Fazlası

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

-Sözleşme kapsamında çalıştırılacak her bir personele, her ay 26 gün üzerinden günlük, brüt 8,50 - TL sı yemek bedeli hesaplanacak ve bordroda gösterilecektir. Yol gideri öngörülmemiştir.

-Sözleşme kapsamında; Fen İşleri Müdürlüğü, Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü ve Park ve Bahçeler Müdürlüğünde çalışacak toplam 12 personele, ayrıntıları teknik şartnamenin 9. maddesinde belirtilen yazlık ve kışlık olmak üzere toplam 7 parçadan oluşan iş elbisesi ayni giyecek gideri öngörülmüş olup, teklif fiyata dahil edilecektir.

…

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı 3 (üç) olarak belirlenmiştir.” düzenlemesi,

Anılan Şartnamenin ekinde,

Sıra No

Açıklama

Birimi

İşçi Sayısı

Ay/gün/saat

1

1.kısım personel destek hizmet alımı. asgari ücretin % 54 fazlası

İşçi x ay

5,00

8,000

2

2.kısım personel destek hizmet alımı. asgari ücretin % 75 fazlası

İşçi x ay

1,00

8,000

3

3.kısım personel destek hizmet alımı. asgari ücretin % 86 fazlası

İşçi x ay

4,00

8,000

4

4.kısım personel destek hizmet alımı. asgari ücretin % 90 fazlası

İşçi x ay

2,00

8,000

5

5.kısım personel destek hizmet alımı. asgari ücretin % 102 fazlası

İşçi x ay

2,00

8,000

6

6.kısım personel destek hizmet alımı. asgari ücretin % 105 fazlası

İşçi x ay

4,00

8,000

7

7.kısım personel destek hizmet alımı. asgari ücretin % 117 fazlası

İşçi x ay

8,00

8,000

8

8.kısım personel destek hizmet alımı. asgari ücretin % 136 fazlası

İşçi x ay

2,00

8,000

9

9.kısım personel destek hizmet alımı. asgari ücretin % 152 fazlası

İşçi x ay

5,00

8,000

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Yazlık ve kışlık iş elbisesi (7 parça)

takım

12,000

tablosu,

Teknik Şartnamenin “İş elbiseleri” başlıklı 9 uncu maddesinde “Atölyelerde çalışacak olan 4 adet Fen işleri müdürlüğü personeli, 5 adet Ulaşım hizmetleri Müdürlüğü personeli, 3 adet Park ve Bahçeler Müdürlüğü personeli toplam 12 işçiye ait iş elbisesi yüklenici tarafından eksiksiz temin edilecektir. İş elbiseleri işçi bedenlerine uygun olacaktır.

Atölyelerde çalıştırılacak personel kışlık giyecek:

1 adet kışlık penye ( Tişört)

1adet kışlık mont

1 adet kışlık pantolon

1 çift kışlık ayakkabı çelik burunlu

Atölyelerde çalıştırılacak personel yazlık giyecek

1 adet Yazlık penye ( tişört)

1 adet Yazlık pantolon

1 çift yazlık ayakkabı (çelik burunlu)

Giyim malzemelerinin teknik düzenlemelere ve uygulamada bulunan son şekliyle TSE standartlarına uygun olması zorunludur. İhaleye konu bütün ürünlerin öncelik sırasıyla TSE veya CE standartlarına uygun olması esastır. Giyim Malzemelerinin değerlendirme aşamasında kullanım rahatlık beğeni ve dış görünüm vb. unsurlar göz önünde bulundurulacaktır.

Personel iş elbisesi: Mont ve Pantolon gri renk kaliteli keten kumaştan dikilecektir. Montun üzerinde 2 kapaklı cep göğüs hizasında, yanlarda 2 oyma cep üstten kapaklı olacaktır. Yakalar normal genişlikte olacaktır. Astar solmayan 1. Kalite olacaktır. Kendi renginden, sağlam iplikle dikili olacaktır. Mont ve Pantolon aynı renk olup mont kalın dişli sağlam fermuarlı olacaktır. Pantolon fermuarlı normal kemerli, pacalar 24, 25 cm genişliğinde dublesiz ve içeriye 6 cm kıvrılma payı olacaktır. İş elbiseleri personelin çalışacağı müdürlüğün belirleyeceği tip özelliklerde olacaktır. İş elbiselerinde Osmangazi Belediyesi Logolar ve müdürlük isimleri yazılacaktır.

İş ayakkabıları:

1- Ayakkabı giyildiğinde kullananı rahatsız etmemelidir.

2 -Ayakkabının tabanı kaymayı önleyecek şekilde imal edilmelidir

3- Ayakkabının burnunda minimum. 1 mm. Maksimum 2 mm kalınlığında çelik muhafaza bulunmalıdır.

4- Ayakkabılarda kullanılan çelik muhafaza 50 kg ağırlığındaki bir parçanın 1 metre yükseklikten ayağa düşmesi durumunda ayağı koruyacak özelliklere sahip olmalıdır

5 – Ayakkabının tabanı yağ, fuiloil, mazota , asite, suya ve cisim batmalarına karşı mukavim olmalıdır.

6- Ayakkabılar TSE standartlarına uygun olmalıdır.

7- Ayakkabılar Hakiki Deriden siyah olmalıdır.

Tişörtler:

1-100 de yüz pamuklu kumaştan imal edilmiş olacaktır

2-Yazlık penye kısa kollu bisiklet yaka olacaktır.

3-Kışlık penye uzun kolu 3 iplikten imal kalın ve bisiklet yaka olacaktır.

4-Sol göğsünde cep ve cep üzerinde Osmangazi Belediye si logosu olacaktır.

5-Tişörtlerin rengi müdürlüklerce belirlenecektir.” düzenlemesi yer almıştır.

Başvuru konusu ihalede, idarece tespit edilen kârsız yaklaşık maliyetin altında fiyat teklifi veren İvme Bil. ve Sağ. Hizm. Ltd. Şti., başvuru sahibi Binted Bursa İnsan Kaynakları Taah. Eğitim Danış. Hiz. İmar İnşaat ve Tic. Ltd. Şti. - Oki Kültür ve Sosyal Hiz. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Uğur Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Çev-Kor Temizlik/Erdoğan Özgültekin’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, anılan isteklilerden 20.04.2012 tarihli yazılar ile yazlık ve kışlık iş elbisesi kalemine ait açıklamalarının en geç 04.05.2012 tarihine kadar sunulmasının istendiği, idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan Uğur Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ve aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülmeyen Çev-Kor Temizlik/Erdoğan Özgültekin’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, İvme Bil. ve Sağ. Hizm. Ltd. Şti. ve başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunduğu, 18.06.2012 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin İvme Bil. ve Sağ. Hizm. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak başvuru sahibinin belirlendiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde “79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

…

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.” açıklamaları yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli olan İvme Bil. ve Sağ. Hizm. Ltd. Şti. tarafından KİK asgari işçilik hesaplama modülü kullanılarak işçilik maliyetinin 681.211,36 TL olarak hesaplandığı, giyim bedeli için % 3 sözleşme gideri dahil 0,96 TL fiyat öngörüldüğü anlaşılmıştır.

Giyim gideri için öngörülen fiyatın tevsiki amacıyla Mimar Sinan İş Elbiseleri Tem. Malz. Taah. Hizm. ve Dış Tic. Ltd. Şti.den alınan proforma fatura sunulduğu, proforma fatura üzerinde; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” şerhinin ve SMMM imzası, kaşesi ve iletişim bilgilerinin bulunduğu görülmüştür.

İdare tarafından 08.05.2012 tarih ve 1430 sayılı yazı ile ihale üzerinde bırakılan istekliye verilen proforma fatura üzerinde onayı bulunan meslek mensubundan maliyet/satış tutarı tespit tutanağının istenildiği, ilgili meslek mensubu tarafından 14.05.2012 tarihli yazı ekinde maliyet/satış tutarı tespit tutanağı, SMMM faaliyet belgesi ile proforma faturayı veren şirket yetkilisine ait imza sirkülerinin gönderildiği, söz konusu belgelerin incelenmesi neticesinde maliyet/satış tutarı tespit tutanağının kamu ihale mevzuatına uygun düzenlendiği, bu belge ile proforma fatura arasında bir uyumsuzluk bulunmadığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yapılan tespitler doğrultusunda, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatına uygun olduğu, dolayısıyla anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının idarece kabul edilmesinin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

1- Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79 uncu maddesinde “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, 12’şer adet kışlık penye, kışlık mont, kışlık pantolon, yazlık penye, yazlık pantolon için Ragada Tekstil Konf. Mob. Turz. San. Tic. Ltd. Şti.den alınan 264,00 TL tutarlı proforma fatura, 12’şer çift yazlık ve kışlık ayakkabı için Dağ Kundura/Mehmet Salih Dağ’dan alınan 240,00 TL tutarlı proforma fatura sunulduğu görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından sunulan birim fiyat teklif mektubu eki cetvelde işçilik kalemleri toplamının 681.211,36 TL, giyim gideri tutarının 504,00 TL olarak belirtildiği, buna göre toplam teklifin 681.715,36 TL olduğu anlaşılmıştır.

İdari Şartnamenin 25 inci maddesinde yer alan düzenlemeler dikkate alındığında, %3 sözleşme gideri dâhil teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin 681.211,36 TL olduğu, anılan giderin üzerine %3 oranında sözleşme gideri dahil giyim bedelini ekleyerek tekliflerini oluşturmaları gerektiği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi tarafından ise giyim giderine %3 oranında sözleşme gideri eklenmeksizin teklif fiyatın oluşturulduğu, bu haliyle aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı tespit edilmiştir.

2- 18.06.2012 tarihli ihale komisyonu kararı tutanağında: Çev-Kor Temizlik/Erdoğan Özgültekin tarafından kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar kullanılarak yapılan açıklamada 23,40 TL olarak belirtilen pantolon fiyatının, istekli tarafından yapılan hesaplamada 49,02 TL olarak esas alındığı, bu nedenle anılan isteklinin açıklamasının kabul edilmediği ifade edilerek teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Çev-Kor Temizlik/Erdoğan Özgültekin tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde: işçilik maliyetinin 681.212,32 TL olarak hesaplandığı, giyim gideri için %3 sözleşme gideri dâhil 2.149,16 TL ve 10,84 TL firma kârı öngörülmek suretiyle teklifin 683.372,32 TL olarak oluşturulduğu tespit edilmiştir.

İstekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında kışlık mont, kışlık pantolon, kışlık ayakkabı, yazlık pantolon ve yazlık ayakkabı giderinin tevsiki amacıyla 91/2268 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Memurlara Yapılacak Giyecek Yardımı Yönetmeliği’ne göre yapılacak giyecek yardımı standardı listesinin sunulduğu, yazlık ve kışlık penye için öngörülen fiyatın tevsiki amacıyla Serbest Ticaret/Ruşen Serbest’ten alınan proforma fatura sunulduğu, proforma fatura üzerinde; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” şerhinin ve SMMM’nin adı, imzası ve TC kimlik numarası ile TÜRMOB kaşesinin yer aldığı, iletişim bilgilerinin ise bulunmadığı görülmüştür.

Memurlara Yapılacak Giyecek Yardımı Yönetmeliği’ne göre yapılacak giyecek yardımı standardı listesinde pantolon fiyatının 23,40 TL olduğu, istekli tarafından giyim maliyeti hesaplanırken bu fiyattan daha yüksek bir bedel (49,02 TL) öngörüldüğü, dolayısıyla pantolon fiyatının tevsik edildiği tespit edildiğinden, idarenin bu yöndeki değerlendirme dışı bırakma gerekçesinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Ancak söz konusu istekli tarafından sunulan proforma fatura üzerinde SMMM’nin iletişim bilgilerinin yer almadığı görüldüğünden, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının bu yönüyle uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu çerçevede Çev-Kor Temizlik/Erdoğan Özgültekin’in teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin netice itibariyle yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi olan Binted Bursa İnsan Kaynakları Taah. Eğitim Danış. Hiz. İmar İnşaat ve Tic. Ltd. Şti. - Oki Kültür ve Sosyal Hiz. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere:

Anılan Kanun’un 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen iddiasına yönelik olarak Kurul çoğunluğunca “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin aşırı düşük aşamaya yönelik iddialarına ilişkin olarak, başvuru sahibinin açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı gerekçeleri ile değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönünde verilen Kurul kararı değerlendirmesine katılmakla beraber;

Başvuru sahibinin iddiasına yönelik yapılan incelemeye göre;

Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde;“ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. “ açıklaması yer almaktadır.

Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında giyim bedeline ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından giyim bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarıile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alanbilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.

Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “bu tevsikin” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.

İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan giyim bedeli açıklamasına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için Kurulca bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.

Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyime ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının , ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı gerekçesi olarak kabul edilmemesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede, başvuru sahibinin iddiası yukarıda aktarılan değerlendirmeler ışığı altında değerlendirildiğinde;

İdarece aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak ihalenin üzerinde bırakıldığı İvme Bil. ve Sağ. Hizm. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin tevsiki için; 12 adet yazlık penye tişört için 0,010 TL, 12 adet kışlık penye tişört için 0,010 TL, 12 adet mont için 0,020 TL, 12 adet yazlık pantolon için 0,0080 TL, 12 adet kışlık pantolon için 0,0075 TL, 12 adet kışlık ayakkabı için 0,012 TL ve 12 adet yazlık ayakkabı için 0,010 TL birim fiyatlar üzerinden toplamda 0,93 TL fiyat öngören Mimar Sinan İş Elbiseleri Temz. Malz. Taah. Hizm. ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından istekli adına tanzim edilen 16.04.2012 tarihli proforma fatura ile ekinde Tedarikçiden Alınan Proforma Faturaya ilişkin açıklamaya yönelik hazırlanmış Maliyet/Satış Tespit Tutanağının sunulduğu anlaşılmıştır.

İhalenin üzerinde bırakıldığı isteklinin aşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma fatura ile eki maliyet /satış tespit tutanağı ve maliyet/satış tespit tutanağında (Ek-O.5), ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından değerlendirme dışı bırakılması gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede giyimine ilişkin açıklamaları kapsamında verdiği proforma faturadaki teklif fiyatlarının maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı belirlenen ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği düşüncesiyle, Kurul çoğunluğunun, bu husus dışındaki “ düzeltici işlem belirlenmesi” niteliğindeki gerekçelerine katılıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53. maddesinin (a) fıkrasında;Kamu İhale Kurumunun, bu Kanunda belirtilen esas, usul ve işlemlerin doğru olarak uygulanması konusunda görevli ve yetkili olduğu, (b) fıkrasının 9. bendinden sonraki 2. alt bendinde de; Kurumun Kurul kararıyla bu Kanunun ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun uygulanmasına ilişkin standart ihale dokümanı, tip sözleşme, yönetmelik ve tebliğler çıkarmaya yetkili olduğu, Kurul ve Kurumun yetkilerini, düzenleyici işlemler tesis ederek ve özel nitelikli kararlar alarak kullanacağı, standart ihale dokümanları, tip sözleşmeler, yönetmelik ve tebliğlerin Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulacağı hükme bağlanmıştır.

Anılan düzenleme uyarınca, Kamu İhale Kurulunun 4734 ve 4735 sayılı Kanunların uygulanması konusunda genel düzenleyici işlemler yapma yetkisini haiz olduğu kuşkusuzdur.

Anılan yetki çerçevesinde yürürlüğe konulan Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.18 maddesinde; “ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. ” hükmü bulunmaktadır.

İnceleme kapsamında karşılaşılan proforma faturalardaki ekonomik değerlerin hayatın olağan akışına uygun olup olmadığının objektif bir kriterinin olamayacağı açık ise de, olağan dışılık konusundaki makul şüphe yeterlidir.

İhalenin iptal edilmiş olması ya da aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmış olması dahi giyim bedeline ilişkin olarak düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağından;

İnceleme konusu ihalede,

Aşırı düşük açıklaması idarece uygun görülerek ihale üzerinde bırakılan İvme Bil. Ve Sağ. Hizm. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasında; giyim bedeline ilişkin olarak Mimar Sinan İş Elbiseleri Tem. Malz. Taah. Hiz. ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından 16.04.2012 tarihinde düzenlenen, 12 adet yazlık penye tişört için 0,010 TL birim fiyat, 12 adet kışlık penye tişört için 0,010 TL birim fiyat, 12 adet mont için 0,020 TL birim fiyat, 12 adet yazlık pantolon için 0,0080 TL birim fiyat, 12 adet kışlık pantolon için 0,0075 TL birim fiyat, 12 adet kışlık ayakkabı için 0,012 TL ve 12 adet yazlık ayakkabı için 0,010 TL birim fiyatlar üzerinden toplamda 0,93 TL tutarında fiyat bedeli öngören proforma fatura ile açıklamada bulunmasına karşın, bu anılan proforma fatura ekindeki maliyet/satış tespit tutarı tespit tutanağında mevzuata aykırılık görülmeyerek, açıklaması kabul edildiğinden, anılan proforma fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağı gönderilmek suretiyle, söz konusu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı tespitinin yapılacak incelemelerde değerlendirilmek üzere, anılan proforma faturayı düzenleyen Mimar Sinan İş Elbiseleri Tem. Malz. Taah. Hiz. ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin bağlı olduğu, Fırat Vergi Dairesi Başkanlığı'na bildirimde bulunulması,

Hususları, anılan Tebliğ gereği olduğundan, bu hususların anılan Kurul Kararı gerekçeleri arasında yer alması gerektiği yönündeki düşüncemle, Karara katılıyorum.

Kazım ÖZKAN

II. BAŞKAN