KİK Kararı: 2012/UH.III-3173

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/047
Gündem No : 43
Karar Tarihi : 08.08.2012
Karar No : 2012/UH.III-3173
BAŞVURU SAHİBİ:
Arc Taahhüt İnş. Petrol Nak. Tur. Paz. San. Tic. Ltd. Şti. , CEBRAİL MAHALLESİ PLEVNE CADDESİ NO:6/1 KASTAMONU

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları Genel Müdürlüğü (6. Bölge Müdürlüğü), Aydınlıkevler Mah. Fırat Cad. No:2 38060 KAYSERİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/25063 İhale Kayıt Numaralı "Gökiniş,Çalış,Bor Okçukalesi, Kavakboğazı İle Diğer 6.Bölge Müdürlüğü Taş Ocaklarından Elekaltı Malzemesi, Asfalt Mıcırı Ve Temel Malzemesinin Ayrıca Dere Yataklarından Alttemel Malzemesinin Yol Boylarına,Plent Ve Bakımevlerine Nakli Ve Figüresi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü (6. Bölge Müdürlüğü)tarafından 06.04.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Gökiniş, Çalış, Bor Okçukalesi, Kavakboğazı ile Diğer 6.Bölge Müdürlüğü Taş Ocaklarından Elekaltı Malzemesi, Asfalt Mıcırı ve Temel Malzemesinin Ayrıca Dere Yataklarından Alttemel Malzemesinin Yol Boylarına, Plent ve Bakımevlerine Nakli ve Figüresi Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak ARC Taah. İnş. Pet. Nak. Tur. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 06.07.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.07.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.07.2012 tarih ve 25267 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.07.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/2721 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle: yaklaşık maliyetin, Ulaştırma Bakanlığının 2011 yılı birim fiyatları esas alınarak hesaplandığı, ancak söz konusu fiyatların güncellenmediği, 2011 yılından bu zamana kadar girdi fiyatlarında ve asgari ücrette artışlar olduğu göz önüne alındığında; ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olamayacağı iddialarına yer verilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.__” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde “ 79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde; İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dâhil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dâhil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) verilecek hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

79.4.2.2. verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

…

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

….

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.6. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir.

79.4.2.7. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

79.4.2.8. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

…

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

79.4.2.17. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

79.4.2.18. İtirazen şikâyet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklaması,

İdari Şartnamenin 7.5.2 nci maddesinde “ 10 Adet damperli kamyon (2000 Model ve üzeri) (K yetki belgeli), 2 Adet Lastik Tekerlekli Yükleyici, 1 Adet Figüre Makinesi gereklidir.” düzenlemesi,

Aynı idari Şartnamenin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde “ 25.1. Ulaşım, sigorta, vergi resim ve harç giderleri

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, birim fiyat teklif cetvelindeki düzenlemenin;

A

B

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

KGM/15.146/K Makine ile yükleme, boşaltma ve figüre

m³

74.520,00

2

KGM/15.100 Kırılmamış ve elenmemiş çakıllı (Tüvenan) malzeme ile alttemel ve temel malzemesi temini

m³

65.000,00

3

07.006/K "Malzemenin yol boyuna lort: 18,241 km.ye nakli F=...................... TL./m³ ( 1 Km Teklif Fiyatı)"

m³

139.520,00

Toplam Tutar (K.D.V Hariç)

Şeklinde olduğu, idare tarafından yaklaşık maliyetin, Karayolları Genel Müdürlüğünün KGM/15.146/K, KGM/15.100 ve 07.006/K numaralı pozları kullanılarak oluşturulduğu,

KGM/15.146/K ve KGM/15.100 pozlarının analizlerinde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2011 yılı rayiçlerinin kullanıldığı, 07.006/K numaralı pozunda yer alan nakliye formülünde de “K taşıma katsayısı”nın 2011 yılı değerinin (K=161) kullanıldığı, ihalenin ilan tarihi (07.03.2012) itibariyle cari yıl birim fiyatların yayımlanmamış olması nedeniyle, 2011 yılı birim fiyatları ile yaklaşık maliyetin hazırlandığıtespit edilmiştir.

Şikâyete konu ihalenin “Gökiniş, Çalış, Bor Okçukalesi, Kavakboğazı ile Diğer 6. Bölge Müdürlüğü Taş Ocaklarından Elekaltı Malzemesi, Asfalt Mıcırı ve Temel Malzemesinin Ayrıca Dere Yataklarından Alttemel Malzemesinin Yol Boylarına, Plent ve Bakımevlerine Nakli ve Figüresi Hizmet Alımı” olduğu, işin süresinin ise 180 gün olduğu anlaşılmıştır.

İdarece gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde, şikâyete konu ihalenin 06.04.2012 tarihinde gerçekleştirildiği, idarece 12.04.2012 tarihinde bir sınır değer hesaplandığı ve bu değerin altında teklif veren istekli olmadığı için aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadığı görülmüş, ihalenin idarece geçerli kabul edilen teklifler arasından en düşük teklifi veren Kara Ahmet İnş. Taah. Nak. Mad. ve Pet. Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak İMS İletişim Montaj Elektronik Reklam İnşaat Turizm Gıda Petrol ve Petrol Ürünleri Hayvancılık Taşımacılık Tekstil Büro Makineleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin belirlendiği,

Ancak ARC Taahhüt İnşaat Pet. Nak. Turz. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin İhalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan sonuçlandırılmasına ilişkin olarak yaptığı itirazen şikâyet başvurusu üzerine, 04.06.2012 tarihli ve 2012/UH.III-2387 sayılı Kurul kararının alındığı ve söz konusu karar ile “…yaklaşık maliyetin kar hariç tutarının altında teklif veren isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilerek, sorgulamaya tabi tutulmaları…” yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği görülmüştür.

Kamu İhale Kurulunun anılan kararı gereğince ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyetin kâr hariç tutarının altında teklif veren 7 istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına karar verildiği tespit edilmiştir.

Söz konusu 7 istekliden 13.06.2012 tarihli yazılar ile “ tekliflerini oluşturan maliyet bileşenleri, işçilik, malzeme ve amortisman maliyet hesapları (yakıt sarfiyatı, tamir, bakım, onarım, işçilik, sigorta, vergi, yüklenici kârı ve her türlü gider ile sözleşme giderleri vs.)” hakkında aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği, açıklama sunan 4 istekliden sadece Emin Hububat İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. nin açıklamasının kabul edilerek ihalenin söz konusu istekli üzerinde bırakıldığı, teklifi sınır değere eşit olduğu için sorgulamaya tabi tutulmayan başvuru sahibinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan Emin Hububat İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından teklif bedeline ilişkin olarak sunulmuş olan açıklama ve açıklamaya ilişkin tevsik edici belgeler incelendiğinde:

“ Makine ile yükleme, boşaltma ve figüre yapılması ” işi ile “ Kırılmamış ve elenmemiş çakıllı (Tüvenan) malzeme ile alttemel ve temel malzemesi temini ” iş kalemlerine ilişkin olarak Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan birim fiyatların kârsız tutarlarının üzerinde maliyet öngörüldüğü, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamanın mevzuata uygun olduğu, ancak; 07.006/K poz numaralı iş kalemine ilişkin olarak ihale konusu işte kullanılacak araçların ortalama yakıt sarfiyatının 0,30 lt/ km, yakıt fiyatının 3,80 TL/lt, bir seferde taşınacak miktarın 15 m³, 1 seferdeki yakıt sarfiyatının 2 x 27,127 x 0,30 = 16,277 TL, toplam yakıt maliyetinin ise 16,277lt x 9.301 sefer x 2,931 TL/lt = 443.731 TL olarak belirlendiği, bakım ve amortisman gideri için ise 10 kamyon x 7 ay x 300 TL =18.000 TL maliyet öngörüldüğü, anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında: söz konusu maliyet analizlerinde öngörülen ortalama yakıt sarfiyatını, araçların taşıma kapasitelerini ve bakım ve amortisman giderlerini tevsik edici herhangi bir belgeye rastlanmadığı, akaryakıt fiyatına ilişkin olarak ise adı geçen istekli ve Hacıoğlu Petrol Ltd. Şti. arasında düzenlenen 01.04.2012 tarihli akaryakıt sözleşmesinin ve ekinde faturaların sunulduğu, söz konusu belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.3 üncü maddesinde yer alan, aşırı düşük teklif açıklamasına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler arasında yer almadığı tespit edilmiştir.

Netice itibariyle ihale üzerinde bırakılan Emin Hububat İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. nin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

Sonuç olarak yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan Emin Hububat İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. nin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere:

Anılan Kanun’un 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihaleye Arc Taah. İnş. Pet. Nak. Tur. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından11.05.2012 tarihinde yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine 04.06.2012 tarih ve 2012/UH.III-2388 sayılı Kurul kararı ile “…inceleme konusu ihalede sunulan tekliflerden, 1.298.406,00 TL olan yaklaşık maliyetin kar hariç tutarının altında teklif veren isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilerek, sorgulamaya tabi tutulmaları ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi …” yönünde düzeltici işlem belirlenmesine oy çokluğu ile karar verilmiş olup, idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması neticesinde karsız yaklaşık maliyetin altında açıklama sunan bir isteklinin açıklamasını uygun bularak ihaleyi üzerinde bırakması neticesinde başvuru sahibi bu sefer yaklaşık maliyetin, Ulaştırma Bakanlığının 2011 yılı birim fiyatları esas alınarak hesaplandığı, ancak söz konusu fiyatların güncellenmediği, 2011 yılından bu zamana kadar girdi fiyatlarında ve asgari ücrette artışlar olduğu göz önüne alındığında; ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olamayacağı, iddiasıyla tekrar itirazen şikayet başvurusunda bulunmuştur.

İnceleme konusu ihale personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı ihalesi olup, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerine yönelik olarak aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla Kurum tarafından belirlenmiş bir sınır değer veya sorgulama kriteri bulunmamakla beraber, istikrar kazanmış Kurul kararları gereğince kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif sunan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerekmekte ise de; inceleme konusu ihalede, idarece tespit edilen yaklaşık maliyetin yine idarece tekliflerin değerlendirilmesinde hesapladığı aşırı düşük teklif sınır değerine göre sorgulanması gerekmektedir.

Söz konusu ihalenin yaklaşık maliyeti; ihale konusu iş için İdarenin belirlediği üç iş kalemi esas alınarak (07.006/K, 15.146/K, 15.100)Karayolları Genel Müdürlüğünün 2011 yılı kârsız birim fiyatlarına %20 oranında kâr eklemek suretiyle (1.250.099,20TL+141.588,00TL+166.400,00TL= 1.558.087,20TL) belirlendiği ve kâr hariç 1.298.406,00 TL’sı olduğu anlaşılmıştır.

İdare, tekliflerin değerlendirilmesi sırasında aşırı düşük tekliflerin belirlenmesi amacıyla yaklaşık maliyetin tespitinde esas aldığı 3 iş kaleminden biri olan ve yaklaşık maliyetin ağırlıklı kısmını oluşturan “07.006/K Malzemenin Yol boyuna Lort: 27,127 km.ye nakli …” kalemine ilişkin olarak Karayolları Genel Müdürlüğü 2011 yılı birim fiyatları yerine bu kez farklı bir yol izleyerek “yakıt” ve “işçilik” olmak üzere iki maliyet unsuru belirleyerek yaptığı hesaplama sonucunda bu kaleme ilişkin olarak 678.751,03TL’sı tutarını bulmuştur. Oysa; bu iş kalemi için yaklaşık maliyet içerisinde 1.250.099,20TL’sı öngörülmüş olup, bu bedelden %20 oranında yüklenici kârı düşüldüğünde bulunan 1.041,749,34 TL’sı bedelden çok daha düşük bir tutar hesaplamıştır. İdare aynı şekilde birinci kaleme ilişkin sınır değer için hesapladığı kârsız tutar olan 678.751,03TL’sına yaklaşık maliyeti oluşturan diğer iki iş kalemi olan “ 15.146/K Makine ile yükleme, boşaltma ve figüre yapılması” ve “15.100 Kırılmamış ve elenmemiş çakıllı (tüvenan) malzeme ile alttemel ve temel malzemesi temini” kalemlerinin yaklaşık maliyet hesabında esas aldığı Karayolları Genel Müdürlüğü 2011 yılı birim fiyatlarının kârsız tutarlarını eklemek suretiyle 935.407,69 TL’sı tutarında bir sınır değer hesapladığı anlaşılmıştır. İdarece hesaplanan bu aşırı düşük teklif sınır değerine hizmet alımı ihalelerinde öngörülebilecek maksimum %20 oranında yüklenici kârı dahil edildiğinde bulunacak olan 1.122.489,23TL’sı tutarın idarece belirlenen yaklaşık maliyet tutarı olan 1.558.087,20TL’sı ile örtüşmediği, arada 435.597,97 TL’sı kadar fark bulunduğu, bu durum yaklaşık maliyet tespitindeki maliyet bileşenleri ile sınır değer tespitinde esas alınan paremetrelerin yüklenici kârı hariç aynı olmamasından kaynaklansa bile yaklaşık maliyetin de isabetli bir şekilde sağlıklı olarak tespit edilemediği anlaşılmıştır. Farklı parametreler kullanılarak birbiri ile örtüşmeyen hesaplama yöntemleri ile sınır değerin tesbiti imkansız hale gelmektedir. Dolayısıyla, idarece isabetli bir şekilde tespit edilemeyen yaklaşık maliyet esas alınarak bu yaklaşık maliyetten hizmet alım ihalelerinde öngörülen maksimum %20 oranındaki yüklenici kârının düşülmesi suretiyle bulunacak olan kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklilerin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilemeyeceği ve ihalenin 4734 sayılı Kanunun temel ilkelerinden biri olan kaynakların verimli kullanılması ilkesine uygun olarak sonuçlandırılamayacağı anlaşıldığından ihalenin iptaline karar verilmesi gerektiği yönündeki görüşümle “düzeltici işlem belirlenmesi” ne ilişkin karara katılmıyorum.

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi