KİK Kararı: 2012/UH.III-2923

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/041
Gündem No : 38
Karar Tarihi : 18.07.2012
Karar No : 2012/UH.III-2923
BAŞVURU SAHİBİ:
Ümit Orman Ürünleri Tar. İnş. Gıda Ltd. Şti., DEMİREL MAH. DEMİRCİ YOLU ÜZERİ 182 ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Elazığ Orman Bölge Müdürlüğü , Üniversite Mahallesi Zübeyde Hanım Caddesi No: 123 23000 ELAZIĞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/50994 İhale Kayıt Numaralı "Servis Yolu,Seki Teras Yapılması Ve Makineli Toprak İşleme Hizmet Alımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Elazığ Orman Bölge Müdürlüğü tarafından 29.05.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Servis Yolu, Seki Teras Yapılması ve Makineli Toprak İşleme Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarakÜmit Orman Ürünleri Tar. İnş. Gıda Ltd. Şti.’nin 14.06.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.06.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.06.2012tarih ve 22716sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.06.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/2411 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;başvuruya konu ihalede vermiş oldukları teklifin değerlendirme dışı bırakıldığı, idarece aşırı düşük teklif sorgulamasının sadece en düşük teklifi veren isteklinin teklifine ilişkin yapıldığı, sunulan açıklamaların herhangi bir açıklayıcı belge ve bilgiye dayandırılmadığı, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesi göz ardı edilerek değerlendirildiği ve ihalenin söz konusu istekli üzerinde bırakıldığı, oysa idarenin aşırı düşük teklif sorgulamasında Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Genel Müdürlüğünün (mülga) Çevre ve Orman İl Müdürlüklerine gönderdiği 09.05.2007 tarihli yazılarının dikkate alınması gerektiği, bu konuda idarenin cevabında AGM 2012 yılı (mülga) birim fiyatlarının analizi olmadığından objektif bir değerlendirme yapılamayacağının belirtildiği, bu konuda idarece 2012/UH.II-1900 sayılı Kamu İhale Kurumu kararının emsal gösterildiği, idarenin AGM birim fiyatlarının dayanaklarını neler olduğu yönünde bilgi isteyebileceği, idareye şikâyet başvurusunda emsal gösterilen "Gölcük Serisi Erozyon Kontrolü Uygulama Proje Sahasında Makinalı Arazi Hazırlığı ve Dikenli Tel İhata İşi"nde yer alan iş kalemlerinin şikâyet konu ihaledeki iş kalemlerine benzerlik taşıdığı, 2012/UH.I-551 sayılı Kurul kararının emsal alınması gerektiği, bu çerçevede, şikâyet konusu ihalede aşırı düşük teklif sınır değerinin 567.895,01 TL olması gerektiği, bu tutarın altındaki tekliflere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiğiiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihalede 18 adet ihale dokümanının satın alındığı, 29.05.2012 tarihinde yapılan ihaleye 13 isteklinin katıldığı, bir isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, 30.05.2012 tarihli yazı ile en düşük teklif sahibi istekli Özdemir Ormancılık İnş. Peyzaj. Harf. Dik. Tel. Tic. Osman Özdemir’e ait teklifin yaklaşık maliyete göre % 50’den daha düşük olması sebebiyle anılan istekliden işin zamanında ve eksiksiz yapılması konusu ile makine, ekipman ve yakıt durumu hakkında detaylı bilgi verilmesinin istenildiği,

Söz konusu istekli tarafından idareye sunulan açıklamalarda, tesis işlerinde kullanılacak 3 adet paletli traktör, 9 adet mini ekskavatörün kendine ait olduğu, makinelerin bir kısmının leasing kiralama olduğu, personelin SSK ve maaşlarının Şubattan beri ödendiği, teklif bedelinde SSK’nın bir maliyet olarak hesaplanmadığı, 4*4 pikap, tır, loent ve kamyonun kendi araçları olduğu, araç gereçlerin kullanılmasındaki teknik personelin iskelet kısmının kardeşlerinden oluştuğu, bu hususun tenzilatlarında etkili olduğu, kendisinin orman mühendisi olmasından dolayı ayrıca teknik personel giderinin hesaplanmadığı, geçmişte Gaziantep, K.Maraş, Hatay ve Elazığı’da bu tenzilatlarla çalıştığı belirtilerek, yazıda bahsi geçen iş makinesi ve araçların ruhsat fotokopileri ile Şubat, Mart, Nisan ve Mayıs aylarına ilişkin, SGK internet sayfasından alınmış “Sigortalı Hizmet Listesi”ne yer verildiği görülmüştür.

İhale komisyonunca yapılan değerlendirme neticesinde, Özdemir Ormancılık İnş. Peyzaj. Harf. Dik. Tel. Tic. Osman Özdemir tarafından sunulan açıklamaların uygun görüldüğü ve ihalenin en düşük teklif sahibi olan söz konusu istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde işin “ Servis yolu yapımı, makineli toprak işleme ve seki teras yapımı ” işi olduğu belirtilmiş, “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19 uncu maddesinde de tekliflerin birim fiyat üzerinden verileceği düzenlenmiştir.

4734 sayılı Kanunun aşırı düşük teklifler başlıklı 38 nci maddesinde, ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temininde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü çerçevesinde değerlendirileceği hüküm altına alınmıştır.

Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin tespitine ilişkin olarak, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4 üncü maddesinde; “ Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklamasına yer verilmiş, anılan Tebliğin 78.1 nci maddesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları : “Ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.” şeklinde tanımlanmış, aşırı düşük teklif açıklamalarının ne şekilde yapılacağı hususu ise anılan Tebliğin 79 uncu maddesinde detaylı bir şekilde açıklanmıştır.

İncelemeye konu ihalede aşırı düşük tekliflerin tespiti öncesinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılabilirliği ile sunulacak açıklamaların hangi somut kriterler esas alınarak değerlendirileceğinin belirlenmesi, ihalenin sağlıklı ve mevzuata uygun bir şekilde sonuçlandırılması bakımından önem arz etmektedir.

İhale konusu işin 16 iş kaleminden oluştuğu, iş gruplarının, servis yolu yapımı toprak işleme, seki teras yapımı, buror teras ve aplikasyondan oluştuğu, yaklaşık maliyetin Orman Genel Müdürlüğünün 2012 yılı birim fiyatları esas alınarak hesaplandığı, ihale konusu işe ait teknik şartnamede, her bir iş grubuna ait tariflerin yapıldığı,

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde ihale konusu işte çalışacak personel sayısına ilişkin herhangi bir belirleme yapılmadığı, teknik şartnamede ihale konusu işte, 160-230 HP beygir gücündeki paletli traktör ile en az 24 HP gücünde, aks genişliği maksimum 170 cm olan ekskavatör çalışacağının belirtildiği tespit edilmiştir.

İhale dokümanında yer alan düzenlemeler ile yaklaşık maliyete ilişkin belgelerden, ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet niteliğinde olmadığı, yapılacak işte kullanılacak araçlar ile ihale konusu işin ne şekilde yapılacağını gösteren birim fiyat tarifleri dışında ihale konusu iş bünyesinde bulunan girdiler ile bunların miktarlarının bilinmesine imkân verecek şekilde başka bir bilgi ve belgenin ihale dokümanı kapsamında bulunmadığı görülmüştür. Bu çerçevede ihale konusu işte çalışılacak personelin sayısı, birim iş başına operatör, düz işçi gibi personel ile makinelerin ne kadar süreyle çalışmaları gerektiği, yapılacak çalışmalarda araçların yakıt tüketimleri ile çalıştırılacak araçların birim başına amortisman giderlerinin ne kadar olacağı gibi hususlar belirli olmadığından, isteklilerce yapılacak açıklamalarda girdilerin miktar bağlamında ne kadar doğru ve uygun olduğunun tespiti imkânı bulunmadığı anlaşılmış, dolayısıyla ihale konusu işte aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olup olmadığına ilişkin objektif bir değerlendirme yapma imkânı bulunmadığından, incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Nitekim, başvuru sahibinin idareye yapmış olduğu şikâyet başvurusuna karşı idarenin vermiş olduğu cevap yazısında, yaklaşık maliyet hesabında kullanılan birim fiyatların yayımlanmış analizlerinin bulunmaması hususu, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamamasının gerekçesi olarak gösterilmiştir.

Öte yandan, başvuru sahibi dilekçesinde, Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Genel Müdürlüğü’nün Çevre ve Orman İl Müdürlüklerine gönderdiği 09.05.2007 tarihli yazısının dikkate alınarak aşırı düşük tekliflerin belirlenmesi gerektiğini, anılan yazıya göre işin yaklaşık maliyetinden % 25 oranında yüklenici kârı düşüldükten sonra geriye kalan tutara sözleşme giderleri eklenerek elde edilen tutarın altında teklif sunan tüm isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmesi gerektiğini ileri sürmektedir.

4734 sayılı Kanunun 53 üncü maddesi uyarınca bu Kanuna ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa ilişkin bütün mevzuatı, hazırlama, geliştirme ve uygulamayı yönlendirme görevi Kamu İhale Kurumuna verilmiş, ayrıca anılan Kanunun 38 inci maddesinde, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sorgulama kriterleri belirlemeye Kamu İhale Kurumunun yetkili olduğu hükme bağlanmıştır. 4734 sayılı Kanuna tabi olarak gerçekleştirilen ve personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ihalelerde aşırı düşük tekliflerin ne şekilde tespit edileceğine ilişkin ikincil mevzuatta ise somut bir kritere yer verilmemiştir. Dolayısıyla genelge, sirküler gibi uygulamayı yönlendirmeye yönelik iç yazışmaların, normlar hiyerarşisi çerçevesinde idarelerce dikkat alınarak uygulanması, Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Genel Müdürlüğünün bahse konu edilen yazısının da bu çerçevede değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu bağlamda, aşırı düşük tekliflerin mevzuata uygunluğuna ilişkin objektif bir değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı durumlarda, aşırı düşük tekliflerin tespitinden söz edilemeyeceğinden başvuru sahibinin Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Genel Müdürlüğünün aşırı düşük tekliflerin tespitine ilişkin 09.05.2007 tarihli mülga yazısının dikkate alınarak aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi gerektiğine yönelik iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, idarece tesis edilen işlemlerde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, başvurunun reddine karar verilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi