KİK Kararı: 2012/UH.III-2660

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/038
Gündem No : 56
Karar Tarihi : 27.06.2012
Karar No : 2012/UH.III-2660
BAŞVURU SAHİBİ:
Haskaya Orm. İnş. Gıd. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Demirel Mah. Demirci Yol Üzeri A Blok No :Ç 182 ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Elazığ Orman İşletme Müdürlüğü, Zübeyde Hanım Cad. No: 113 23100 ELAZIĞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/39517 İhale Kayıt Numaralı "Sarıgül Projesi Makinalı Toprak İşleme" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

25.06.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.08.-101.04-.H.[2056].(0259)./2012-52E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Elazığ Orman İşletme Müdürlüğü tarafından 26.04.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Sarıgül Projesi Makinalı Toprak İşleme İşi” ihalesine ilişkin olarak Haskaya Orm. İnş. Gıd. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 14.05.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.05.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 28.05.2012 tarih ve 19567 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.05.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin % 54 oranında kırım yapan Acar Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ancak Ağaçlandırma ve Erozyon Genel Müdürlüğü’nün Çevre ve Orman İl Müdürlüklerine gönderdiği 09.05.2007 tarih ve 204/3622 sayılı yazısının dikkate alınarak aşırı düşük tekliflerin belirlenmesi gerektiği, anılan yazıya göre işin yaklaşık maliyetinden % 25 oranında müteahhit kârı düşüldükten sonra geriye kalan tutara sözleşme giderleri eklenerek elde edilen 152.641,11 TL’nin altında teklif sunan tüm isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmesi gerektiği, idarenin bunu yapmayarak ve aşırı düşük teklif açıklaması istemeksizin ihaleyi en düşük fiyatı teklif eden istekli üzerinde bırakmasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İncelemeye konu ihalenin Elazığ Orman İşletme Müdürlüğü tarafından açık ihale usulüyle gerçekleştirilen Sarıgül Projesi Makinalı Toprak İşleme İşi ihalesi olduğu anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun aşırı düşük teklifler başlıklı 38 nci maddesinde, ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temininde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü çerçevesinde değerlendirileceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4 üncü maddesinde ihale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dâhil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesinin yapılacağı; 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama isteneceği açıklaması yapılmıştır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları Kamu İhale Genel Tebliğinin 78 inci maddesinde; “…Ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.” şeklinde tanımlanmış ve anılan Tebliğin 79 uncu maddesinde; “79.4…Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklamasına yer verilmiştir.

İncelemeye konu ihalede aşırı düşük tekliflerin tespiti öncesinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılabilirliği ile sunulacak açıklamaların hangi somut kriterlerin esas alınarak değerlendirileceğinin belirlenmesinin, ihalenin sağlıklı ve mevzuata uygun bir şekilde sonuçlandırılması bakımından önem arz etmektedir.

Paletli traktörle alt toprak işlemesi, üst toprak işlemesi ve ekskavatörle gradoni tipi teras yapımı işlerinden oluşan ihale konusu işe ait idari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde ihale konusu işte çalışacak personel sayısına ilişkin herhangi bir belirlemenin yapılmadığı, teknik şartnamenin 5 inci maddesinde de ihale konusu işte, 1 adet paletli traktör ile 3 adet 24 HP gücünde aks genişliği maksimum 170 cm olan ekskavatör çalışacağının belirtildiği tespit edilmiştir. Aynı şartnamenin ilk dört maddesinde ise birim fiyat tariflerine yer verildiği görülmüştür. Yaklaşık maliyet icmal tablosu incelendiğinde ise; Orman Genel Müdürlüğü’nün 2012 yılı kârsız birim fiyatları ile bu fiyatlar üzerine % 3 sözleşme ve genel giderler ile % 15 yüklenici kârının dahil edilerek yaklaşık maliyetin tespit edildiği anlaşılmıştır.

İhale dokümanında yer alan düzenlemeler ile yaklaşık maliyete ilişkin belgelerden, ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı niteliğinde olmadığı, yapılacak işte kullanılacak araçlar ile ihale konusu işin ne şekilde yapılacağını gösteren birim fiyat tarifleri dışında ihale konusu iş bünyesinde bulunan girdiler ile bunların miktarlarının bilinmesine imkân verecek şekilde başka bir bilgi ve belgenin ihale dokümanı kapsamında bulunmadığı görülmüştür. Bu çerçevede ihale konusu işte kullanılacak araçlar belirli olmakla beraber, çalıştırılacak personelin sayısı, birim iş başına operatör, düz işçi gibi personel ile makinelerin ne kadar süreyle çalışmaları gerektiği, yapılacak çalışmalarda araçların yakıt tüketimleri ile çalışacak araçların birim başına amortisman giderlerinin ne kadar olacağı gibi hususlar belirli olmadığından, isteklilerce yapılacak açıklamalarda girdilerin miktar bağlamında ne kadar doğru ve uygun olduğunun tespiti imkânı bulunmadığı anlaşılmış, dolayısıyla ihale konusu işte aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olup olmadığına ilişkin objektif bir değerlendirme yapma imkânı bulunmadığından, incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılması gerektiği kabul edilmiştir. Nitekim, başvuru sahibinin idareye yapmış olduğu şikâyet başvurusuna karşı idarenin vermiş olduğu cevap yazısında, yaklaşık maliyet hesabında kullanılan birim fiyatların yayımlanmış analizlerinin bulunmaması hususu, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamamasının gerekçesi olarak gösterilmiştir.

Öte yandan başvuru sahibi istekli dilekçesinde, Ağaçlandırma ve Erozyon Genel Müdürlüğü’nün Çevre ve Orman İl Müdürlüklerine gönderdiği 09.05.2007 tarih ve 204/3622 sayılı yazısının dikkate alınarak aşırı düşük tekliflerin belirlenmesi gerektiğini, anılan yazıya göre işin yaklaşık maliyetinden % 25 oranında müteahhit kârı düşüldükten sonra geriye kalan tutara sözleşme giderleri eklenerek elde edilen tutarın altında teklif sunan tüm isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmesi gerektiğini ileri sürmektedir.

4734 sayılı Kanunun 53 üncü maddesi uyarınca bu Kanuna ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa ilişkin bütün mevzuatı, hazırlama, geliştirme ve uygulamayı yönlendirme görevi Kamu İhale Kurumuna verilmiş, ayrıca anılan Kanunun 38 inci maddesinde, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sorgulama kriterleri belirlemeye Kamu İhale Kurumunun yetkili olduğu hükme bağlanmıştır. 4734 sayılı Kanuna tabi olarak gerçekleştirilen ve personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ihalelerde aşırı düşük tekliflerin ne şekilde tespit edileceğine ilişkin ikincil mevzuatta ise somut bir kritere yer verilmemiştir. Dolayısıyla genelge, sirküler gibi uygulamayı yönlendirmeye yönelik iç yazışmaların, normlar hiyerarşisi çerçevesinde idarelerce dikkat alınarak uygulanması, Ağaçlandırma ve Erozyon Genel Müdürlüğünün bahse konu edilen yazısının da bu çerçevede değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu bağlamda, aşırı düşük tekliflerin mevzuata uygunluğuna ilişkin objektif bir değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı durumlarda aşırı düşük tekliflerin tespitinden söz edilemeyeceğinden, başvuru sahibinin mülga Ağaçlandırma ve Erozyon Genel Müdürlüğünün aşırı düşük tekliflerin tespitine ilişkin 09.05.2007 tarihli yazısının dikkate alınarak aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi gerektiğine yönelik iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Kaldı ki, şikâyet başvurusuna idarece verilen cevaba ilişkin yazıda, mülga Ağaçlandırma ve Erozyon Genel Müdürlüğünün söz konusu yazısının kendilerine iletilmediği ve uygulama zorunluluğunun bulunmadığı, idarece Kuruma gönderilen yazıda da bahse konu edilen yazının yürürlükte olmadığı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, idarece tesis edilen işlemlerde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, başvurunun reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi