KİK Kararı: 2012/UH.III-2657

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/038
Gündem No : 53
Karar Tarihi : 27.06.2012
Karar No : 2012/UH.III-2657
BAŞVURU SAHİBİ:
Haskaya Orm. İnş. Gıd. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. , Demirel Mah. Demirci Yol Üzeri A Blok No : 182 ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Elazığ Orman İşletme Müdürlüğü, Zübeyde Hanım Cad. No: 113 23100 ELAZIĞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/41675 İhale Kayıt Numaralı "Makinalı Toprak İşleme" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

25.06.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.71.00.00-101.04-.H.[2055].(0257)./2012-45E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Elazığ Orman İşletme Müdürlüğü tarafından 27.04.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Makinalı Toprak İşleme” ihalesine ilişkin olarak Haskaya Orm. İnş. Gıd. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 15.05.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.05.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 28.05.2012 tarih ve 19566 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.05.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin % 56 oranında kırım yapan Pera Otopark Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ancak Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Genel Müdürlüğü’nün Çevre ve Orman İl Müdürlüklerine gönderdiği 09.05.2007 tarih ve 204/3622 sayılı yazısının dikkate alınarak aşırı düşük tekliflerin belirlenmesi gerektiği, anılan yazıya göre işin yaklaşık maliyetinden % 25 oranında yüklenici kârı düşüldükten sonra geriye kalan tutara sözleşme giderleri eklenerek elde edilen 309.596,75 TL’nin altında teklif sunan tüm isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmesi gerektiği, idarenin bunu yapmayarak ve aşırı düşük teklif açıklaması istemeksizin ihaleyi en düşük fiyatı teklif eden istekli üzerinde bırakmasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde işin “Makineli toprak işleme” işi olduğu belirtilmiş, Teklif ve sözleşme türü başlıklı 19 uncu maddesinde de tekliflerin birim fiyat üzerinden verileceği düzenlenmiştir.

4734 sayılı Kanunun aşırı düşük teklifler başlıklı 38 nci maddesinde, ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temininde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü çerçevesinde değerlendirileceği hüküm altına alınmıştır.

Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin tespitine ilişkin olarak, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4 üncü maddesinde; “ Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklamasına yer verilmiş, anılan Tebliğin 78.1 nci maddesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları : “Ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.” şeklinde tanımlanmış, aşırı düşük teklif açıklamalarının ne şekilde yapılacağı hususu ise anılan Tebliğin 79 uncu maddesinde detaylı bir şekilde açıklanmıştır.

İncelemeye konu ihalede aşırı düşük tekliflerin tespiti öncesinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılabilirliği ile sunulacak açıklamaların hangi somut kriterlerin esas alınarak değerlendirileceğinin belirlenmesi, ihalenin sağlıklı ve mevzuata uygun bir şekilde sonuçlandırılması bakımından önem arz etmektedir.

Yol yapımı (orman ve servis yolları) ve ekskavatörle teras yapımı işlerinden oluşan ihale konusu işe ait idari şartnamenin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde ihale konusu işte çalışacak personel sayısına ilişkin herhangi bir belirleme yapılmadığı, teknik şartnamenin 4 üncü maddesinde de ihale konusu işte, 1 adet paletli traktör ile 4 adet 24 HP gücünde aks genişliği maksimum 170 cm olan ekskavatör çalışacağının belirtildiği, aynı şartnamenin ilk üç maddesinde birim fiyat tariflerine yer verildiği görülmüş, yaklaşık maliyet icmal tablosu incelendiğinde ise; Orman Genel Müdürlüğü’nün 2012 yılı kârsız birim fiyatları ile bu fiyatlar üzerine % 3 sözleşme ve genel giderler ile % 15 yüklenici kârının dahil edilerek yaklaşık maliyetin tespit edildiği anlaşılmıştır.

İhale dokümanında yer alan düzenlemeler ile yaklaşık maliyete ilişkin belgelerden, ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet niteliğinde olmadığı, yapılacak işte kullanılacak araçlar ile ihale konusu işin ne şekilde yapılacağını gösteren birim fiyat tarifleri dışında ihale konusu iş bünyesinde bulunan girdiler ile bunların miktarlarının bilinmesine imkân verecek şekilde başka bir bilgi ve belgenin ihale dokümanı kapsamında bulunmadığı görülmüştür. Bu çerçevede ihale konusu işte kullanılacak araçlar belirli olmakla beraber, çalışılacak personelin sayısı, birim iş başına operatör, düz işçi gibi personel ile makinelerin ne kadar süreyle çalışmaları gerektiği, yapılacak çalışmalarda araçların yakıt tüketimleri ile çalıştırılacak araçların birim başına amortisman giderlerinin ne kadar olacağı gibi hususlar belirli olmadığından, isteklilerce yapılacak açıklamalarda girdilerin miktar bağlamında ne kadar doğru ve uygun olduğunun tespiti imkânı bulunmadığı anlaşılmış, dolayısıyla ihale konusu işte aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olup olmadığına ilişkin objektif bir değerlendirme yapma imkânı bulunmadığından, incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Nitekim, başvuru sahibinin idareye yapmış olduğu şikâyet başvurusuna karşı idarenin vermiş olduğu cevap yazısında, yaklaşık maliyet hesabında kullanılan birim fiyatların yayımlanmış analizlerinin bulunmaması hususu, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamamasının gerekçesi olarak gösterilmiştir.

Öte yandan, başvuru sahibi dilekçesinde, Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Genel Müdürlüğü’nün Çevre ve Orman İl Müdürlüklerine gönderdiği 09.05.2007 tarih ve 204/3622 sayılı yazısının dikkate alınarak aşırı düşük tekliflerin belirlenmesi gerektiğini, anılan yazıya göre işin yaklaşık maliyetinden % 25 oranında yüklenici kârı düşüldükten sonra geriye kalan tutara sözleşme giderleri eklenerek elde edilen tutarın altında teklif sunan tüm isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmesi gerektiğini ileri sürmektedir.

4734 sayılı Kanunun 53 üncü maddesi uyarınca bu Kanuna ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa ilişkin bütün mevzuatı, hazırlama, geliştirme ve uygulamayı yönlendirme görevi Kamu İhale Kurumuna verilmiş, ayrıca anılan Kanunun 38 inci maddesinde, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sorgulama kriterleri belirlemeye Kamu İhale Kurumunun yetkili olduğu hükme bağlanmıştır. 4734 sayılı Kanuna tabi olarak gerçekleştirilen ve personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ihalelerde aşırı düşük tekliflerin ne şekilde tespit edileceğine ilişkin ikincil mevzuatta ise somut bir kritere yer verilmemiştir. Dolayısıyla genelge, sirküler gibi uygulamayı yönlendirmeye yönelik iç yazışmaların, normlar hiyerarşisi çerçevesinde idarelerce dikkat alınarak uygulanması, Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Genel Müdürlüğünün bahse konu edilen yazısının da bu çerçevede değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu bağlamda, aşırı düşük tekliflerin mevzuata uygunluğuna ilişkin objektif bir değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı durumlarda aşırı düşük tekliflerin tespitinden söz edilemeyeceğinden, başvuru sahibinin mülga Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Genel Müdürlüğünün aşırı düşük tekliflerin tespitine ilişkin 09.05.2007 tarihli yazısının dikkate alınarak aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi gerektiğine yönelik iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Kaldı ki, şikâyet başvurusuna idarece verilen cevaba ilişkin yazıda, mülga Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Genel Müdürlüğünün söz konusu yazısının kendilerine iletilmediği ve uygulama zorunluluğunun bulunmadığı, idarece Kuruma gönderilen yazıda da bahse konu edilen yazının yürürlükte olmadığı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, idarece tesis edilen işlemlerde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, başvurunun reddine karar verilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi