KİK Kararı: 2012/UH.III-2595

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/037
Gündem No : 68
Karar Tarihi : 20.06.2012
Karar No : 2012/UH.III-2595
BAŞVURU SAHİBİ:
Emre Hizmet Org. İnş. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti., İNCİLİPINAR MAHALLESİ SEBAHAT GÖĞÜŞ CAD. ANADOLU İŞ MERKEZİ KAT:4 NO:27 GAZİANTEP

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İller Bankası Anonim Şirketi Kayseri Bölge Müdürlüğü, Mevlana Mahallesi Kocasinan Bulvarı No: 147 38090 KAYSERİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/30585 İhale Kayıt Numaralı "İller Bankası A.Ş. Kayseri Bölge Müdürlüğü Malzemeli Genel Temizlik Ve Evrak Dağıtım" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

13.06.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[2158].(0026)./2012-40Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

İller Bankası Anonim Şirketi Kayseri Bölge Müdürlüğütarafından 18.04.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “İller Bankası A.Ş. Kayseri Bölge Müdürlüğü Malzemeli Genel Temizlik ve Evrak Dağıtım” ihalesine ilişkin olarak Emre Hizmet Org. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 23.05.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.05.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 05.06.2012tarih ve 20604sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.06.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1. İhalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu, ihale üzerinde bırakılan firma tarafından teklif edilen 378,36 TL bedelle 21 kalem sarf malzemesi, ekipman ve kişi başına 4 takım kıyafet giderinin karşılanmasının mümkün olmadığı,

2. İhaleye ait teknik şartnamede belirtilen ve yüklenici firma tarafından karşılanması öngörülen temizlik kovası, yıkama fırçası vb. malzemelerin birim fiyat teklif cetvelinde gösterilmemesinin ve teklif fiyata dâhil edilmemesinin Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.22 nci maddesine aykırı olduğu,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak,

Başvuru konusu ihale, İller Bankası A.Ş. Kayseri Bölge Müdürlüğünde 17 işçi ile 24 ay süresince genel temizlik, evrak dağıtım, taşıma, ilaçlama ve yeşil alanların bakımı hizmetlerini kapsamaktadır.

İhaleye ait sözleşme tasarısının 7 nci maddesinde sözleşme bedeline dahil olan giderler, işçilik ücreti, yemek, yol ve giyecek giderleri, makine ve ekipman amortismanı ile malzeme giderleri olarak belirtilmiştir. Benzer şekilde, ihaleye ait idari şartname’ nin 25.3 üncü “ Teklif Fiyata Dâhil Olan Giderler ” başlıklı maddesinde;

“25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

25.3.1.1.İşçi asgari ücret ödemesi yapılarak çalıştırılacaktır.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

25.3.2.1. İhale konusu işte çalıştırılacak her bir işçi için günlük brüt 4,00 TL. yol bedeli nakdi olarak ödenecek ve bordroda gösterilecektir. (Her bir işçi için aylık 26 gün üzerinden ödenecektir.)

25.3.2.2. İhale konusu işte çalıştırılacak her bir işçi için günlük brüt 6,00 TL.yemek bedeli nakdi olarak ödenecek ve bordroda gösterilecektir. (Her bir işçi için aylık 22 gün üzerinden ödenecektir.)

25.3.2.3. İhale konusu işte çalıştırılacak bütün işçiler, işin yapılması sırasında İdarenin beğeneceği renk ve modelde (kıyafetlerin sol üst ceplerinde ve arkasında firmanın isim/unvanı belirtilecektir) tek tip elbise giyecektir. Çalışan işçilerin kıyafetleri mevsimine göre (6 ayda bir yazlık ve kışlık kıyafet) giyecek olup, bu kıyafetlerin bedeli yüklenici tarafından karşılanacaktır.

25.3.3. Malzeme giderleri: İhale konusu işte kullanılacak olan ve genel giderler içinde yer almayan makine ve ekipmanın amortismanı teklif fiyata dahildir.

25.3.4. Diğer giderler: Aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldıktan sonra asgari işçilik maliyetinin % 3?ü kadar olan sözleşme giderini karşılamayan teklifler reddedilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhaleye ait teknik şartnamenin 8 inci maddesinde; yüklenici tarafından iki ayda bir ilaçlama yapılacağı ve buna ilişkin tüm giderlerin yüklenici tarafından karşılanacağı, 13 üncü maddesinde; çalışan işçilerin kıyafetlerinin yüklenici tarafından her altı ayda bir yazlık ve kışlık olarak yenileneceği, işçilerin elbiselerinin iş önlüğü, tişört ve pantolondan oluşacağı, 14 üncü maddesinde; çalışan elemanların 6 ayda bir portör muayenelerinin yüklenici tarafından yaptırılacağı, 17 nci maddesinde ise; hizmetin ifasında kullanılacak iş makinelerinin; 3 adet profesyonel tip elektrik süpürgesi, 1 adet döşeme, ovalama, şampuanlama, cilalama makinesi, 1 adet halı yıkıma makinesi, 1 adet çamaşır makinesi, 1 adet buharlı ve presli ütü, 8 adet çift kovalı döner presli araba, 1 adet çim biçme makinesi, 1 adet çim biçme tırpanı olduğu, kullanılacak ekipmanların ise 10 adet kuru mop aparatı, 10 adet ıslak mop aparatı, 20 adet yer çek, 6 adet cam temizleme takımı, 5 adet çöp arabası, 16 adet temizlik kovası, 50 adet yıkama fırçası, 2 adet hortum, 11 çift lastik çizme, 48 çift bez eldiven, 30 adet kuru paspas yedeği, 100 adet ıslak paspas yedeği, 24 adet fırça, 12 adet dış mekan süpürgesi, 2 adet parlatma padı, 2 adet yıkama padı, 3 adet merdiven, 30 adet maşrapa, 14 adet faraş takımı, 1 adet el arabası, 2 adet çamaşır kurutma askısı, 4 adet kürek, 2 adet tırmık, 1 adet kazma, 2 adet bahçe bel küreği, 2 adet bağ budama makası,1 adet testere,1 adet demir manevera kaldıraç, 1 adet bahçe sulama hortumu, 8 adet lavabolar için çöp kovası, 8 çift kışlık çizme, 1 adet küçük seyyar hava kompresörü, 2 adet kar küreği olduğu, tüm makine ve ekipmanların yüklenici tarafından temin edileceği belirtilmektedir.

14.05.2012 tarihli ihale komisyonu kararında, 18.04.2012 tarihinde yapılan ihaleye 8 isteklinin katıldığı, teklifleri geçerli kabul edilen 6 isteklinin tekliflerindeki asgari işçilik maliyetlerinin idarece 571.897,56 TL olarak hesaplanan asgari işçilik maliyeti ile karşılaştırıldığı ve isteklilerce verilen tekliflerin idarece hesaplanan asgari işçilik maliyetinin üzerinde olduğu tespit edildiğinden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına gerek görülmediği belirtilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “ Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;

“79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde; ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2.20. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; malzeme ve diğer maliyet kalemlerine ilişkin sözleşme giderinin de % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler içinde yer aldığı kabul edildiğinden, malzeme ve diğer maliyet kalemleri için ayrıca sözleşme gideri hesaplanmayacaktır.

79.4.2.22. Temizlik hizmet alımlarında amortismana tabi olmayan kova, fırça, paspas, bez, süpürge, faraş, cam sileceği gibi malzemeler, temizlik malzemesi olarak kabul edilecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen cevapta bu malzemeler için öngörülen bedellerin maliyetlerini tevsik eden belgeler sunulacaktır.

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.2 nci maddesindeki açıklama uyarınca; başvuru konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olduğu göz önüne alındığında, yukarıda aktarılan açıklamalardan; kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceğinden, kârsız yaklaşık maliyetin altındaki tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden önemli teklif bileşenleri belirtilmek suretiyle bu bileşenlerle ilgili açıklama istenmesi gerektiği, isteklilerce anılan Tebliğe uygun olarak yapılmayan açıklamaların kabul edilmeyeceği ve asgari işçilik maliyeti ve bu maliyet üzerinden hesaplanan % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri karşılamayan tekliflerin reddedileceği, isteklilerden açıklama istenecek önemli teklif bileşenlerinin asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri olduğu, asgari işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında hesaplanan sözleşme ve genel giderlerin ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri kapsadığı, malzeme ve diğer maliyet kalemlerine ilişkin sözleşme giderinin de % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler içinde yer aldığı kabul edildiğinden, malzeme ve diğer maliyet kalemleri için ayrıca sözleşme gideri hesaplanmayacağı ve temizlik hizmet alımlarında amortismana tabi olmayan kova, fırça, paspas, bez, süpürge, faraş, cam sileceği gibi malzemeler, temizlik malzemesi olarak kabul edileceğinden, aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen cevapta bu malzemeler için öngörülen bedellerin maliyetlerini tevsik eden belgelerin sunulacağı anlaşılmaktadır.

Başvuru konusu ihalede, idarece belirlenen kârsız yaklaşık maliyetin 584.315,58 TL olduğu göz önüne alındığında, fiyat teklifi bu tutarın altında olan ve teklifleri geçerli kabul edilen 3 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerektiği, idarenin açıklama isteme yazısında önemli teklif bileşenleri olarak, ihaleye ait idari ve teknik şartnamelerde yüklenici tarafından karşılanması öngörülen işçilik maliyetinin, 21 kalemden oluşan temizlik sarf malzemesi giderinin, giyim giderinin, ilaçlama giderinin ve teknik şartnamede yüklenici tarafından temin edilecek ekipman olarak belirtildiği halde, anılan Tebliğdeki açıklama uyarınca temizlik hizmet alımlarında amortismana tabi olmayan temizlik malzemesi olarak kabul edilen kova, fırça, paspas, bez, süpürge, faraş, cam sileceği gibi malzemeleri içeren 27 kalemden oluşan ekipman giderinin belirtilmesi gerektiği, yüklenici tarafından karşılanması öngörülen makine ve ekipman amortismanı ile portör muayenelerinin ise genel giderler içerisinde yer aldığı kabul edildiğinden, isteklilerin bu giderler ile ilgili olarak açıklama sunmasının ve bedel öngörmesinin gerekmediği sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla başvuru sahibinin bu iddiası yerinde görülmüştür.

1. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak,

Birim fiyat teklif almak suretiyle yapılan ihalede, tekliflerin sağlıklı şekilde oluşturulabilmesi için idarece teklifleri etkileyebilecek iş kalemlerinin ayrıntılı şekilde düzenlenmesi gerekmektedir. İhaleye ait teknik şartnamede yüklenici tarafından karşılanması istenen amortismana tabi olmayan temizlik malzemesi olarak kabul edilen 27 kalem malzeme giderinin, % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderler içerisinde değerlendirilmesine imkân bulunmadığı, istenen malzemelerin yükleniciye ayrı bir maliyetinin olacağı, anılan Tebliğ maddesi uyarınca isteklilerce aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen cevapta bu malzemeler için öngörülen bedellerin maliyetlerini tevsik eden belgelerin sunulmasının istendiği hususları birlikte değerlendirildiğinde, malzeme giderine idari şartnamenin teklif fiyata dâhil olan giderler maddesinde yer verilmesi gerekmekteyse de, malzeme giderinin bağımsız bir iş kalemi olmadığı göz önüne alındığında, bu giderin birim fiyat teklif cetvelinde ayrı bir iş kalemi olarak gösterilmesinin gerekmediği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, Kamu İhale Kanununun “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55 inci maddesinde;

“Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “Şikâyet başvurusunda bulunabilecekler” başlıklı 3 üncü maddesinin 6 ncı fıkrasında ise; “İlan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyet başvuruları, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilmekte ise de bu tarihten önce ön yeterlik/ yeterlik başvurusunda bulunulması veya teklif verilmesi halinde, Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca "Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, zorunludur.” hükmü uyarınca, ihaleye teklif veren isteklilerin teklif mektuplarında, ihale dokümanı içeriğini tamamen okuyup kabul ettiklerine dair beyanda bulunmaları ve tekliflerini buna göre vermiş olmaları nedeniyle, bu aşamadan sonra ihale ilanı veya ihale dokümanının içeriğine yönelik şikayet başvurusunda bulunulamayacağı açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından ihale dokümanının 16.04.2012 tarihinde satın alındığı, ihale dokümanına yönelik şikâyetlerin teklif sunulmadan önce yapılması gerekmesine rağmen, 18.04.2012 tarihinde ihaleye teklif verildiği, teklif mektuplarında ihale dokümanının içeriğinin tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi nedeniyle teklif verildikten sonra ihale dokümanının içeriğine yönelik şikâyet başvurusunda bulunulamayacağı, dolayısıyla ihale dokümanının kesinleşmiş olduğu ve mevcut düzenleme üzerinden tekliflerin değerlendirilmesi ve ihalenin buna göre sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmış olup, başvuru sahibince mevzuatta öngörülen 10 günlük süre geçtikten ve teklif verildikten sonra 23.05.2012 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması nedeniyle başvuru konusu iddianın süre yönünden reddi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalede teklifi geçerli kabul edilen ve fiyat teklifi idarece belirlenen kârsız yaklaşık maliyetin altında olan 3 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi