KİK Kararı: 2012/UH.III-2393

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/033
Gündem No : 62
Karar Tarihi : 04.06.2012
Karar No : 2012/UH.III-2393
BAŞVURU SAHİBİ:
Dunaysır Yemek Temizlik Turizm İnş. Nakliyat Sağlık Hizmetleri Tekstil Özel Eğitim Taahhüt San. Ve Tic. Ltd. Şti., FİDANLIK MAHALLESİ TUNA CADDESİ NO:34/13 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kızılcahamam Huzurevi Müdürlüğü, Ismetpasa Mah. Yunusemre Sok. 32/1 06890 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/8718 İhale Kayıt Numaralı "Müdürlüğümüzün 2012 Yılı (Mart-Aralık) Dönemlerine Ait 10 Aylık Malzemeli Mamul Yemek Pişirme Dağıtım Ve Servis Hizmetleri Alımı İşi." İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

31.05.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.08.-101.04-.H.[1934].(0259)./2012-45Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Kızılcahamam Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü tarafından 17.02.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Müdürlüğümüzün 2012 Yılı (Mart-Aralık) Dönemlerine Ait 10 Aylık Malzemeli Mamul Yemek Pişirme Dağıtım ve Servis Hizmetleri Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Dunaysır Yemek Temizlik Turizm İnş. Nak. Sağ. Hiz. Teks. Öz. Eğ. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin, 16.05.2012tarih ve 18380sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.05.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; Kamu İhale Kurulunun 09.04.2012 tarihli 2012/UH.III-1622 ve 2012/UH.III-1623 sayılı kararları doğrultusunda firmalarından aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, idareye sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun görülerek ihalenin firmalarının uhdesinde bırakıldığı, ancak ihaleyi iptal etmeye yetkileri bulunmayan, ihale komisyonu dışındaki kişilerden müteşekkil, ön mali kontrol komisyonu tarafından, teklif açıklamalarının uygun bulunmadığı, bu gerekçe ile de ihalenin ihale yetkilisi tarafından iptal edildiği, aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun sayılmama gerekçeleri olarak bazı yemek menülerinin maliyet hesabında koyun eti kemikli malzemesine yer verilmediğinin belirtildiği, ancak gıda rasyonunda söz konusu yemekler için koyun eti kemikli ve sığır eti kemiksiz malzemesinin seçmeli olarak sunulduğu, bu malzemelerden birinin ötekinin ikamesi olduğu, aynı anda aynı yemekte olmasının pratikte mümkün olmadığı, öte yandan idarece kendilerine iletilen ihalenin iptaline dair yazıda aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeme nedenleri arasında aşırı düşük teklif açıklamalarında portör muayenesine dair gider öngörülmüş olmasının belirtildiği, portör muayenesinin belediye ve hükümet tabipleri tarafından bedelsiz olarak yapıldığının firmalarınca bilindiği, ancak bedelsiz muayene yaptırılmasının hem iş gücü hem de zaman kaybı olacağı düşünüldüğünden teklif açıklamalarında portör muayenesine dair gider öngörüldüğü, bu sebepten elenmiş olmalarının aşırı düşük teklif açıklamasının mantığına aykırı olacağı ve bu sebeple tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının ve ihalenin iptal edilmesinin mevzuata aykırı olduğu iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İncelemeye konu ihalenin Kızılcahamam Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü tarafından açık ihale usulüyle yapılan “Müdürlüğümüzün 2012 Yılı (Mart-Aralık) Dönemlerine Ait 10 Aylık Malzemeli Mamul Yemek Pişirme Dağıtım ve Servis Hizmetleri Alımı ” ihalesi olduğu anlaşılmıştır.

İdarenin, 18.04.2012 tarih ve 272 sayılı yazısıyla, Kamu İhale Kurulunun 09.04.2012 tarihli 2012/UH.III-1622 sayılı kararına istinaden, başvuru sahibi istekli olan Dunaysır Yem. Tem. Tur. İnş. Nak. Sağ. Hizm. Teks. Öz. Eğt. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. firmasından aşırı düşük teklif açıklaması istediği, isteklinin 23.04.2012 tarihinde idareye aşırı düşük teklif açıklamalarını sunduğu, idarenin 24.04.2012 tarihli ihale komisyon kararı ile isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarını kabul ederek, ihaleyi söz konusu isteklinin uhdesinde bıraktığı aynı tarihte ihale kararını isteklilere tebliğ ettiği tespit edilmiştir.

Öte yandan ihaleyi yapan Kızılcahamam Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğünün 30.04.2012 tarih ve 290 sayılı yazı ile Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğüne ön mali kontrol işlemi yapılması istemiyle ihale evrakını gönderdiği anlaşılmıştır. Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğünün 07.05.2012 tarihli ve 10061 sayılı yazısıyla, başvuru sahibi firmanın aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı ve bu nedenle isteklinin teklifinin reddedilmesinin uygun olacağı yönünde görüş bildirmesi üzerine, ihale yetkilisince, başvuru sahibi istekli dışında geçerli teklif sunan istekli bulunmadığından ihalenin iptal edildiği anlaşılmıştır.

Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğünün idareye göndermiş olduğu ön mali kontrol yazısında, başvuru sahibi firmanın aşırı düşük teklif açıklamalarında bazı yemeklerin maliyet hesaplamalarında koyun eti kemikli malzemesine yer verilmediği ve de teklif portör muayenesi için gider öngördüğü, söz konusu durumların aynı ihaleyle ilgili daha önce alınan Kurul kararlarına aykırılık teşkil ettiği gerekçesiyle firmanın teklifinin reddedilmesinin uygun olacağı belirtilmiş, bunun üzerine ihale, ihale yetkilisince iptal edilmiştir.

İhalenin iptaline ilişkin olarak başvuru sahibi istekliye gönderilen yazıda, Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğünün ön mali kontrole ilişkin yazısında tespit etmiş olduğu aykırılıklara paralel olarak;

“Müdürlüğümüzün 2012 Yılı 10 Aylık (Mart- Aralık) Malzemeli Mamul Yemek Pişirme Dağıtım Ve Servis Hizmetleri İşi ihale dosyası, İl Müdürlüğümüz Ön mali Kontrol Birimince ihale dosyası incelenmiş, 07.05.2012 tarih ve sayılı yazılarında aşağıdaki hususları belirtmişlerdir.

_
1 ) Daha önce ihale komisyonu tarafından fiyat açıklaması uygun görülen Er Yemek Gıda Tic. Ltd. Şti.’nin bazı yemek menülerinin maliyet hesaplamalarında koyun eti (kemikli) malzemesine yer verilmediği için Kamu İhale kurumunca uygun görülmeyen bu durumun Dunaysır yemek Tic. Ltd. Şti.’nin fiyat açıklamasında da bazı yemek menülerinin maliyet hesaplamalarında koyun eti (kemikli) malzemesine yer verilmediği görülmüştür. _

_
2 ) Yaprak Yemek Tic. Ltd. Şti.’nin itirazı üzerine Kamu İhale Kurumu verdiği kararda teklif fiyatına portör muayene ücretlerinin ücretsiz yapılmasına rağmen eklenmesine gerek olmadığını belirtmiştir. Dunaysır Yemek Tic. Ltd. Şti. teklif bileşenleri ile ilgili fiyat açıklamasında teklif fiyatına portör muayene ücreti eklemiştir. Bu iki konu Kamu İhale kurumu tarafından verilen kararlara uymamıştır. Bu nedenle Dunaysır Yemek Tic. Ltd. Şti.’nin teklif bileşenleri ile ilgili yaptığı fiyat açıklamasın uygun olmadığı ve 421.133,40 TL. teklifinin reddedilmesinin uygun olduğu düşünülmektedir._

Dunaysır Yemek Tic. Ltd. Şti. ve Yaprak Yemek Tic. Ltd. Şti.’nin itirazları nedeniyle Kamu İhale Kurumunun verdiği 09.04.2012 tarih ve 2012/UH.III-1622 ve 2012/UH.III-1623 nolu kararlarına uymadığı sebebiyle Dunaysır Yemek Tic. Ltd. Şti.’nin teklif bileşenleri ile ilgili fiyat açıklaması uygun görülmemiş ve ihale; ihale yetkilisi tarafından iptal edilmiştir.” ifadelerine yer verilmiştir.

1593 Sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’nun 126 ncı maddesinde; “Yenilecek ve içilecek şeyler satan veya veren veyahut taharet ve nezafete mütaallik sanatlar ifa edenler her üç ayda bir kendilerini muayene ettirerek bir sıhhi rapor almağa mecburdurlar. Bunlardan devrei sirayette frengi ve sari verem ve cüzzama müptela olanlarla halkın istikrah ve nefretini mucip bir cilt hastalığına duçar olanlar sanatlarını icradan menolunurlar.” hükmü ve,

Aynı Kanunun 127 nci maddesinde ise, “126 ncı maddede zikrolunan sıhhi muayene meccanen belediye tabipleri tarafından yapılır. Belediye tabipleri bulunmayan yerlerde bu vazife hükümet tabipleri tarafından icra olunur. Mahalli belediyelerince hangi meslek ve sanat erbabının muayeneye tabi olduğu 266 ncı maddede zikredilen nizamnameye dercolunur.” hükmü mevcuttur.

Bu hükümlerden anlaşılacağı üzere, gıda işyerlerinde ve sıhhi müesseselerde çalışanların bulaşıcı hastalık taşıyıcılığı yönünden her 3 ayda bir muayene olma ve sıhhi rapor alma mecburiyeti getirilmiş ve bu sıhhi muayenenin de ücretsiz olarak belediye tabipleri veya hükümet tabipleri tarafından yapılabileceği belirtilmiştir.

Başvuru sahibi isteklinin portör muayenesine ilişkin olarak gider öngördüğü tespit edilmiştir. Ücretsiz temin edilebilecek bu hizmete dair isteklinin gider öngörmüş olmasının mevzuata aykırı olmadığı anlaşılmış olup, isteklinin bu sebepten teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan ihaleye ilişkin teknik şartnamenin “Genel hususlar” başlıklı 3 üncü maddesinde; “1- Getirilen tüm malzemelerde şartname hükümlerine, gıda rasyonuna ve gıda malzemelerinin özellikleri listesine uygunluk aranacaktır.” düzenlemesi, “Şartname ve ekleri” başlıklı 5 inci maddesinde ise; “Bu teknik şartname beş maddeden ibarettir. Gıda rasyonu ve gıda malzemelerinin özellikleri listesi olmak üzere iki adet eki Kurumun web sitesinden temin edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhaleyi gerçekleştiren Kızılcahamam Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü, eskiden Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumuna bağlı olup, www.shcek.gov.trinternet sitesinde yapılan duyuruda 633 Sayılı KHK ile Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumunun kapatılarak Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının kurulduğu ancak 13.12.2012 tarihine kadar Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu resmi web sayfası olan www.shcek.gov.tr’nin de yayında kalacağı ifade edilmiştir.

Eski Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu resmi web sayfasında yer alan gıda rasyonları (http://sgdb1.shcek.gov.tr/sartnameler.aspx\- Erişim tarihi: 31.05.2012) incelendiğinde başvuru sahibi isteklinin iddia etmiş olduğu gibi koyun eti kemikli ve sığır eti kemiksiz malzemesinin seçmeli olarak sunulduğuna veya birbirlerinin ikamesi olduğuna dair herhangi bir bilgiye yer verilmediği anlaşılmıştır. Öte yandan başvuruya konu ihaleye teklif veren istekli ve/veya istekli olabilecekler tarafından ihale dokümanına yönelik ve bu konuya ilişkin olarak süresi içinde herhangi bir başvuru da yapılmadığı anlaşıldığından, ihale dokümanının bu haliyle kesinleştiği ve kesinleşen ihale dokümanı çerçevesinde değerlendirme yapılması gerektiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunmuş olduğu örnek yemek menülerinde yer alan bazı yemeklerin (salı günü menüsünde yer alan orman kebabı yemeği, perşembe günü menüsünde yer alan çoban kavurma yemeği vb.) maliyetlerine ilişkin hesaplamalarda koyun eti (kemikli) malzemesine yer verilmediği tespit edilmiş olup, anılan yemeklere ilişkin gıda rasyonunda koyun eti (kemikli) malzemesinin de yer aldığı dikkate alındığında isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin “ aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olduğu, bu açıklamaların uygun görülmemesi hususu ile ihalenin iptal edilmesinin mevzuata aykırı olduğu ” yönündeki iddialarına ilişkin olarak verilen Karada belirtilen; “ Başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunmuş olduğu örnek yemek menülerinde yer alan bazı yemeklerin (salı günü menüsünde yer alan orman kebabı yemeği, perşembe günü menüsünde yer alan çoban kavurma yemeği vb.) maliyetlerine ilişkin hesaplamalarda koyun eti (kemikli) malzemesine yer verilmediği tespit edilmiş olup, anılan yemeklere ilişkin gıda rasyonunda koyun eti (kemikli) malzemesin de yer aldığı dikkate alındığında isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli olmadığı sonucuna varılmıştır.” gerekçelerine dayanılarak geçerli teklif kalmadığından iptal işleminin yerinde bulunmasına yönelik “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

İncelemeye konu ihale; “ 2012 Yılı (Mart-Aralık) Dönemlerine Ait 10 Aylık Malzemeli Mamul Yemek Pişirme Dağıtım ve Servis Hizmetleri Hizmet Alımı ” işi olup,idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 515.427,84 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihaleye 8 isteklinin katıldığı, ihaleye teklif veren isteklilerin aşırı düşük sorgulamaya tabi tutulduğu ve ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin 362.370,60 TL bedel karşılığında Er Yemek Tem. Gıda İnş. Turz. Mad. İml. San. Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakılması sonrasında;

İdarenin, 18.04.2012 tarih ve 272 sayılı yazısıyla, Kamu İhale Kurulunun 09.04.2012 tarihli 2012/UH.III-1622 sayılı kararına istinaden, başvuru sahibi istekli olan Dunaysır Yem. Tem. Tur. İnş. Nak. Sağ. Hizm. Teks. Öz. Eğt. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. firmasından aşırı düşük teklif açıklaması istediği, isteklinin 23.04.2012 tarihinde idareye aşırı düşük teklif açıklamalarını sunduğu, idarenin 24.04.2012 tarihli ihale komisyon kararı ile isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarını kabul ederek, ihaleyi söz konusu isteklinin uhdesinde bıraktığı aynı tarihte ihale kararını isteklilere tebliğ ettiği tespit edilmiştir.

Öte yandan, ihaleyi yapan Kızılcahamam Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğünün 30.04.2012 tarih ve 290 sayılı yazı ile, Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğüne ön mali kontrol işlemi yapılması istemiyle ihale evrakını gönderdiği anlaşılmıştır. Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğünün 07.05.2012 tarihli ve 10061 sayılı yazısıyla, başvuru sahibi firmanın aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı ve bu nedenle isteklinin teklifinin reddedilmesinin uygun olacağı yönünde görüş bildirmesi üzerine, ihale yetkilisince, başvuru sahibi istekli dışında geçerli teklif sunan istekli bulunmadığından ihalenin iptal edildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Diğer yandan;

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu 10.12.2003 tarihinde kabul edilmiş olup bütünüyle 01.01.2005 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Anılan Kanunun "Ön mali kontrol" başlıklı 58 inci maddesinde;

"Ön malî kontrol, harcama birimlerinde işlemlerin gerçekleştirilmesi aşamasında yapılan kontroller ile malî hizmetler birimi tarafından yapılan kontrolleri kapsar.

Ön malî kontrol süreci, malî karar ve işlemlerin hazırlanması, yüklenmeye girişilmesi, iş ve işlemlerin gerçekleştirilmesi ve belgelendirilmesinden oluşur.

Kamu idarelerinde ön malî kontrol görevi, yönetim sorumluluğu çerçevesinde yürütülür.

Harcama birimlerinde işlemlerin gerçekleştirilmesi aşamasında yapılacak asgarî kontroller, malî hizmetler birimi tarafından ön malî kontrole tâbi tutulacak malî karar ve işlemlerin usul ve esasları ile ön malî kontrole ilişkin standart ve yöntemler Maliye Bakanlığınca belirlenir. Kamu idareleri, bu standart ve yöntemlere aykırı olmamak şartıyla bu konuda düzenleme yapabilir. "

Hükümleri yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun "Sözleşmeye davet" başlıklı 42 nci maddesinde ise "41 inci maddede belirtilen sürelerin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde bırakılan istekliye teklif tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir. (...) " hükmü bulunmaktadır.

Yukarıda verilen 5018 sayılı Kanunun 58 inci maddesi gereği Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünce hazırlanan ve 31.12.2005 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların "Tanımlar " başlıklı 3 üncü maddesinde ;

"_Ön Mali Kontrol: İdarelerin gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerine ilişkin mali karar ve işlemlerinin; idarenin bütçesi, bütçe tertibi, kullanılabilir ödenek tutarı, harcama programı, finansman programı, merkezi yönetim bütçe kanunu ve diğer mali mevzuat hükümlerine uygunluğu ve kaynakların etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılması yönlerinden yapılan kontrolünü _ifade eder” denilmektedir.

Yine aynı Esasların "Kapsam" başlıklı 10 uncu maddesinde ön mali kontrolün 3 üncü maddede tanımlanan çerçevede harcama birimleri tarafından yapılan kontrollerden oluştuğu, ön mali kontrolün niteliği başlıklı 11 inci maddesinde ise ön mali kontrol sonucunda uygun görüş verilip verilmemesi, danışma ve önleyici niteliği haiz olup, mali karar ve işlemlerin harcama yetkilisi tarafından uygulanmasında bağlayıcı değildir denilmektedir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunundan 2 yıl sonra uygulamaya konulmuş ve mali alanı düzenleyen genel bir kanundur. 4734 sayılı Kanun ise ihale mevzuatını düzenleyen özel bir kanundur. Bu Kanunun 41 inci maddesinde kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesini ve akabinde sözleşmeye davet konusu düzenlenmektedir. İhale komisyonca alman ve ihale yetkilisinin onayı ile kesinleşen ihale kararlarında ne gibi düzeltici işlemler yapılacağı 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendindeki"İdare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine karar verilir " hükmü ile açıkça belirtilmektedir. Görüleceği üzere ihale komisyonca alınan ve ihale yetkilisinin onayı ile kesinleşen ihale kararlarında anılan Kanunun 41 inci maddesine göre ön mali kontrol neticesinde verilen kararla ilgili olarak ihale komisyonu, ihale yetkilisi ve idare tarafından herhangi bir karar verileceğine dair bir hüküm bulunmamaktadır.

4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde ihalenin, bu Kanunda yazılı usul ve şartlarla mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin istekliler arasından seçilecek birisi üzerine bırakıldığını gösteren ve ihale yetkilisinin onayını müteakip sözleşmenin imzalanması ile tamamlanan işlemler olarak tanımlandığı ve bu Kanuna göre yapılacak olan ihalelerde ihale sürecindeki değerlendirmeleri yapmak üzere oluşturulan ihale komisyonu dışında, başka adlar altında komisyonlar kurulamayacağı ilgili uygulama yönetmeliklerinde hüküm altına alınmıştır.

Ön mali kontrol sonucunda uygun görüş verilip verilmemesi, danışma ve önleyici niteliğe haiz olup, mali karar ve işlemlerin harcama yetkilisi tarafından uygulanmasında bağlayıcı olmadığı gibi, ön malî kontrol sonucunda verilen görüşe istinaden ihale komisyonunca tekliflerin yeniden değerlendirilebileceğine dair 4734 sayılı Kanunda açık bir düzenlememe bulunmadığından ihale sonucunu değiştirecek şekilde düzeltici işlem belirlenmesi sonucunu doğuracak şekilde ihale komisyonunun daha önce aldığı kararı değiştirebilmesi ve tekrar ihale yetkilisinin onayına sunabilmesi anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendine göre de mümkün olmadığından, bu şekilde yapılacak olan uygulamanın anılan Kanunun 5 inci maddesinde yer alan temel ilkelerden idarelerin eşit muamele ve saydamlık ilkelerine de açıkça aykırılık oluşturacağı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemin yanı sıra, 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin son fıkrası uyarınca, ihale yetkilisi veya ihale komisyonu tarafından hiçbir şekilde söz konusu ihalede itirazen şikayete konu işlem ve eylemlerle ilgili olarak ihale yetkilisi tarafından onaylanan kesinleşen ihale kararına aykırı şekilde işlem tesis edilmesi mümkün bulunmadığından ve inceleme konusu ihalede ön malî kontrol sonucunda verilen görüşün danışma ve önleyici niteliğinde olduğu ve malî karar ve işlemlerin harcama yetkilisi tarafından uygulanmasında bağlayıcı olmadığı dikkate alındığında, söz konusu ihaleye ilişkin olarak itirazen şikayet üzerine alınan Kurul Kararının uygulanmasını önleyecek şekilde karar alınması mümkün bulunmadığı yönündeki görüşümle, Kurul çoğunluğunca alınan karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi