KİK Kararı: 2012/UH.III-2390

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/033
Gündem No : 57
Karar Tarihi : 04.06.2012
Karar No : 2012/UH.III-2390
BAŞVURU SAHİBİ:
On İlaçlama Sağlık Hizmetleri İnş. Elekt. Gıda Ürn. Bilg. Tem. Hiz. İns. Kayn. Ve Taah. San. Tic. Ltd. Şti. - Savan Yemek San. Tic. Ltd. Şti., ATB İŞ MERKEZİ C BLOK NO:70 MACUNKÖY / GİMAT / ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü İzmir İl Emniyet Müdürlüğü, Yapicioglu Rakim Elkutlu Cad. No: 129 35240 İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/24939 İhale Kayıt Numaralı "Teknik Şartnamesine Göre 2000 Kalori Değerinde 140.000 Adet Kumanya Alımı Ve Dağıtım" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

23.05.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[1841].(0283)./2012-5Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü İzmir İl Emniyet Müdürlüğütarafından 03.04.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Teknik Şartnamesine Göre 2000 Kalori Değerinde 140.000 Adet Kumanya Alımı ve Dağıtım” ihalesine ilişkin olarak On İlaçlama Sağlık Hizmetleri İnş. Elekt. Gıda Ürn. Bilg. Tem. Hiz. İns. Kayn. ve Taah. San. Tic. Ltd. Şti. - Savan Yemek San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 20.04.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.04.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 09.05.2012tarih ve 17484sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.05.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihale komisyonu tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu, teklif tutarı kârsız yaklaşık maliyetin altında kalan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinin 3 üncü fıkrasında; “ Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur.” hükmü,

Aynı Yönetmeliğin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde; “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü,

İdari Şartnamenin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde; “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım (nakliye)her türlü sigorta, vergi, resim, harç giderleri ile sözleşmenin uygulanması sırasındaki diğer tüm giderler teklif fiyata dâhil edilerek verilecektir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Ara kontroller ve muayene analiz giderleri

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir...” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, ihale konusu işin 12 ay süre ile yapılacak “ Teknik şartnamesine göre (Günlük ortalama 400 adet/önemli günlerde miting, toplantı ve gösteri yürüyüşlerinde vb. ortalama 2000 ile 5000 adet arası) toplam 140.000 adet kumanya alımı ve dağıtım hizmeti ” olduğu, isteklilerden tekliflerini 140.000 adet kumanya üzerinden oluşturmalarının istenildiği, ihale konusu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet türü olmadığı anlaşılmıştır.

İdarece hazırlanan yaklaşık maliyetin, [m1] piyasada faaliyet gösteren 4 firmadan alınan fiyatlar esas alınarak kâr dâhil toplam 784.000,00 TL olarak belirlendiği, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranı konusunda herhangi bir bilginin bulunmadığı görülmüştür.

Söz konusu ihaleye 3 isteklinin teklif verdiği, Gülaçtı Kardeşler Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin, idari şartnamenin 7.5.2 nci maddesinde yeterlik kriteri olarak istenilen “vakumlu paketleme makinesi”nin teknik şartnameye uygun olup olmadığı hususunun tespiti için bilgi eksikliği kapsamında istenilen bilgi/belge ya da faturayı sunmadığı için değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin de aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan en düşük teklif sahibi Temaş Gıda San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin belirlenmediği görülmüştür.

Başvuruya konu ihalede, yaklaşık maliyet içerisindeki kâr oranının tespit edilmesi mümkün olmamakla birlikte, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinde, idarece yaklaşık maliyet hesabında % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârının ekleneceği hüküm altına alındığından, 784.000,00 TL olarak belirlenen toplam yaklaşık maliyetin 1,20 oranına bölünmesi sonucu, % 20 kâr hariç tutarın asgari 653.333,33 TL olabileceği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin 652.400,00 TL olduğu dikkate alındığında, teklifi kârsız yaklaşık maliyetin altında olan söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Temaş Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

[m1]Bu bölümde idarece yaklaşık maliyet hesabında esas alınan hesaplama yöntemi/yöntemleri belirtilecektir (piyasa rayiçleri, bayındırlık birim fiyatları baz alınarak, vb.). Yaklaşık maliyet hesabında esas alınan yöntemin tespit edilememesi halinde bu durum belirtilecektir.

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin iddialarına yönelik olarak Kurulca “ Düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmiştir.

İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü İzmir İl Emniyet Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Teknik Şartnamesine Göre 2000 Kalori Değerinde 140.000 Adet Kumanya Alımı ve Dağıtım Hizmet ” işine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa fiyatları esas alınarak; 140.000 adet 2000 Kalori Değerinde Kumanya Alımı ve Dağıtımı işi için birim fiyatın 5,60 TL olarak alınması üzerinden toplam olarak 784.000,00 TL olarak hesaplandığı;

Bahse konu ihalede 4 adet ihale dokümanının satın alındığı, 03.04.2012tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 3 istekli tarafından teklif verildiği,

İsteklilerin birim fiyat ve tekliflerinin,

İsteklinin Adı

Birim fiyat (TL)

Teklif Bedeli (TL)

Temaş Gıda San. Tic. Ltd. Şti.

4,66

652.400,00

On İlaçlama-Savan Yemek İş Ortaklığı

5,31

743.400,00

Şeklinde verildiği, isteklilerden birinin idari şartnamenin 7.5.2 nci maddesinde belirtilen ve isteklinin demirbaş tespit listesinde yer alan “ vakumlu paketleme makinesi ”nin teknik şartnameye uygun olup olmadığı hususunun tespiti için bilgi eksikliği kapsamında istenilen bilgi/belge ya da faturalar sunulmadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılması sonucunda, geriye 2 adet geçerli teklifin kaldığı, ihale komisyonu tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın verilen 16.04.2012 tarihli karar ile ihalenin 652.400,00 TL teklif veren Temaş Gıda San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılarak, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif belirlenmeden bu haliyle ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük bir kısmını yemek giderinin oluşturduğu ihalede geçerli 2 teklif ten birisinin yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu, diğerinin de yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu, bu durumda en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması yönündeki gerçekleştirilen idare işlemlerinin mevzuata aykırı olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; inceleme konusu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif yapılmadan geçerli tekliflerin değerlendirilerek ihalenin sonuçlandırılmasına karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, “ düzeltici işlem belirlenmesine ” ilişkin karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi