KİK Kararı: 2012/UH.III-2374

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/033
Gündem No : 48
Karar Tarihi : 04.06.2012
Karar No : 2012/UH.III-2374
BAŞVURU SAHİBİ:
Orontes Yemekçilik Temizlik Bilgi İşlem Veri Haz.Tarım Gıda İnşaat Ormancılık Ve Hayvancılık İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti, HARAPARASI MAHALLESİ 105.SOKAK İBRAHİM ETHAM CİVELEK İŞHANI KAT:1 NO:22 ANTAKYA / HATAY

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Hatay Çevre Ve Şehircilik İl Müdürlüğü, - Atatürk Cad. 3 31040 HATAY

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/30883 İhale Kayıt Numaralı "Hatay Çevre Ve Şehircilik İl Müdürlüğü Araç Kiralama Hizmeti (3 Araç Şoförlü Yakıtlı)" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

30.05.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[1825].(0169)./2012-31Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Hatay Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğütarafından 10.04.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Hatay Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü Araç Kiralama Hizmet (3 Araç Şoförlü Yakıtlı)Alımı İhalesine” ilişkin olarak Orontes Yemekçilik Temizlik Bilgi İşlem Veri Haz. Tarım Gıda İnşaat Ormancılık ve Hayvancılık İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti’nin 20.04.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.04.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 08.05.2012tarih ve 17332sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.05.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatı yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olduğu halde açıklama istenmemesinin Kanuna aykırı olduğuiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak idarenin cevabında: “… Müdürlüğümüzce yaklaşık maliyet 198 gün üzerinden hazırlanmış, ancak ihale süreci çalışması uzun olması nedeniyle teklifler 176 gün üzerinden değerlendirmeye alınmıştır. Buna göre komisyonumuz Toptan Gıda – Mehmet Kırmızıoğlu’nun vermiş olduğu 41.360.000 TL teklifi uygun görmüş bu nedenle aşırı düşük sorgulaması istememiştir.” denilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Temel ilkeler” başlıklı 5 inci maddesinde;

“İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.

…”

“Yaklaşık maliyet” başlıklı 9 uncu maddesinde;

“Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.”

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7 nci maddesinde;

“(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.

…

(5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır.”

“Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8 inci maddesinde;

“(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

…

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle … oluşturulan fiyatlar,

…

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.”

“Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinde;

“(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

…

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. (Ek 16/7/2011-27996 R.G./1. md.) Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, Türkiye İstatistik Kurumu aylık ÜFE Genel Endeksi (2003=100 Üretici Fiyatları Endeksi G satırındaki endeks) üzerinden güncellenir.

…”

Hükümleri bulunmaktadır.

İşe ait idari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesi;

“2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Hatay Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü araç kiralama hizmeti (3 araç şoförlü yakıtlı)

…”

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesi;

“…

25.3.1. Taahhüdün yerine getirilmesinde araçların sürücü ve yakıt giderleri dahil, sigorta vergi, resim ve harç v.b tüm giderler Yükleniciye aittir.

…”

Sözleşme tasarısının “İşin süresi” 9 uncu maddesi;

“9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 8 (İşe başlama tarihi 01.05.2012 işin bitiş tarihi 31.12.2012) aydır”

Teknik şartnamenin “İşin süresi” başlıklı 3 üncü maddesi;

“a) Kiralanacak araçları hizmet süresi; 01.04.2012 – 31.12.2012 tarihleri arası esas olup, işin ihale aşamasının uzaması ve sözleşme yapılmasının gecikmesi nedeniyle bu süre değişebilir.

…”

“Kiralanacak araçla ilgili hususlar” başlıklı 4 üncü maddesi;

“a) Her araç aylık 22 iş günü yakıt ve yevmiye dahil; otomobiller için günlük 80 km, pick-up için günlük 130 km’den değerlendirilecek olup, otomobiller için 3520 km, pick-up için 2860 km yapacaklardır.

…”

Birim fiyat teklif cetvelinde ihale konusu hizmet işi kapsamında yer alan iş kalemleri;

“1. 2 adet binek otomobil sürücülü yakıtlı (176 gün)

2. 1 adet çift kabin pick-up 4x2 sürücülü yakıtlı (176 gün)”

Şeklinde düzenlenmiştir.

28.03.2012 tarihinde ilan edilen başvuru konusu ihalenin dokümanları arasında yer alan sözleşme tasarısında, ihale konusu işin süresinin 01.05.2012 – 31.12.2012 tarihleri arasında olmak üzere 8 ay olarak öngörüldüğü ve birim fiyat teklif cetvelinde işin miktarı 176 gün (=22 gün x 8 ay) belirlenerek tekliflerin bu şekilde alındığı anlaşılmıştır.

Ancak, 12.03.2012 tarihli ihale onay belgesi eki 02.03.2012 onay tarihli yaklaşık maliyet hesap cetvelindenanlaşıldığı üzere; idarece yaklaşık maliyet, piyasada ihale konusu hizmet alanında faaliyet gösterenlerden teknik şartnameye göre (3 ve 4 üncü maddelerinde belirtildiği şekilde) ihale konusu işin miktarı olarak 198 gün [=22 gün x 9 ay (01.04.2012-31.12.2012)] üzerinden alınan toplam fiyat tekliflerinin ortalamasına göre belirlenmiştir. Ayrıca, hesaplama yapılırken “1 adet çift kabin pick-up 4x2 sürücülü yakıtlı” iş kaleminin yaklaşık maliyetin belirlenmesine esas ortalama fiyatın tespitinde hata yapıldığı; (32.472 + 25.740 + 27.720) / 3 = 28.644 bulunması gerekirken 28.554 sonucunun bulunduğu anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, yaklaşık maliyetin, işin süresi idari şartnamede ve birim fiyat teklif cetvelinde belirtildiği şekilde 176 gün olarak alındığında ve idarenin yöntemiyle piyasadan alınan toplam fiyat tekliflerinin ortalaması bulunarak hesaplandığında, 8.962,67 TL daha düşük bulunacağı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, ihalenin hazır bulunanlar huzurunda yapılan ilk oturumda duyurulan yaklaşık maliyetin 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen temel ilkelere aykırı olarak ihale konusu hizmet işinin miktarına göre belirlenmediği tespit edilmiştir.

Yaklaşık maliyetin tespiti ihale onay belgesi düzenlenmeden önce yapılan ve ihtiyacın tespiti ile birlikte ihale sürecinin başlangıcını oluşturan temel bir aşama olup; 4734 sayılı Kanun ve ikincil mevzuata göre ihale sürecinde gözetilen kurallar ve gerçekleştirilen işlemlerin yaklaşık maliyet tutarı ile ilişkisi bulunmaktadır.

Ayrıca, yakıt ve personel masrafları dahil araç kiralanmasına ilişkin olan ve birim fiyat teklif alınan ihale konusu iş için, piyasadan fiyat teklifi alınarak yaklaşık maliyet belirlenirken, yaklaşık maliyete esas iş miktarının ihale konusu işin miktarı ile eşit olmamasının, yaklaşık maliyete esas birim fiyatların doğru olarak belirlenmesine engel olacağı açıktır.

Bu durumda, işin miktarının aynı ihale dokümanı kapsamında yer alan idari şartname ve teknik şartnamede birbirinden farklı olarak düzenlendiği hususu da dikkate alındığında, tespit edilen aykırılığın, tekliflerin yaklaşık maliyet ile mukayesesine ve aşırı düşük tekliflerin belirlenmesini engelleyecek, düzeltici işlemle giderilemeyecek ve ihalenin iptalini gerektirecek nitelikte olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi