KİK Kararı: 2012/UH.III-205 (9 Ocak 2012)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/002
Gündem No : 68
Karar Tarihi : 09.01.2012
Karar No : 2012/UH.III-205
BAŞVURU SAHİBİ:
Günser ŞİRİN, Ankara Caddesi No:29 Alaca/ÇORUM

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Çorum Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü, Yenıyol Mahallesı Gazı Caddesı 2 19100 ÇORUM

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/174508 İhale Kayıt Numaralı "Yemek Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

30.12.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[4295].(0022)./2012-55Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Çorum Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğütarafından 28.11.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Yemek Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Günser Şirin’in 06.12.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 09.12.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 15.12.2011tarih ve 53031sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.12.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;ihalenin yaklaşık maliyetin % 20'sinin altındaki bir teklife aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan verilmiş olmasının mevzuata aykırı olduğuiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhale konusu iş, Çorum Belediyesi Yemekhanesinde 01.01.2012-31.12.2012 tarihleri arasında malzeme dahil yemek pişirme, dağıtım ve sonrası hizmetler olup, birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihale gerçekleştirilmiştir.

İdarece 3 firmadan alınan fiyat tekliflerinin ortalaması alınmak suretiyle bulunan yaklaşık maliyet tutarı, 216.810,00 TL olup, bu tutar içinde ne kadar kar oranı öngörüldüğü belirli değildir. Ancak, HAİUY m.9’a göre öngörülebilecek en yüksek yüklenici karı oranı olan % 20 kar oranı yaklaşık maliyetten çıkarıldığında, karsız yaklaşık maliyet tutarı; 216.810,00/1,20=180.675,00 TL olmaktadır.

İhaledeki birim fiyatlar ve toplam teklifler aşağıdaki gibi sıralanmakta olup, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin % 20 karsız yaklaşık maliyetin altında olduğu görülmüştür.

M-Turkuaz Gıda İnş. Yem. Ürt. San.Tic. Ltd. Şti.

4,09 TL / 179.142,00

Varsayılan % 20 karsız yaklaşık maliyet

180.675,00

Günser Şirin-Şirinler Kuruyemiş Yem. ve Tem. Hiz. (Başvuru sahibi)

4,13 TL / 180.894,00

İlke Tabldot Gıda Tem. Taş. San. Tic. Ltd. Şti.

4,50 TL / 197.100,00

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde, ihale komisyonunca verilen tekliflerin Kanunun 37 nci maddesine göre değerlendirildikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan tekliflerin tespit edileceği; bu teklifler reddedilmeden önce belirlenen süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği hükme bağlanmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesinde, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında “karsız yaklaşık maliyetin altında teklif sunan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği” yönünde sorgulama kriteri getirilmiş, buna karşın personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin tespitine yönelik bir düzenleme yapılmamıştır.

Anılan Tebliğin 78.3 üncü maddesi uyarınca incelemeye konu malzemeli yemek hizmet alımı ihalesi personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesi niteliği taşımamakla birlikte Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda belirtilen 79 uncu maddesinin dördüncü fıkrasında açıklanan hususlar dışında, tekliflerin aşırı düşük teklif konumunda olup olmadığını belirleyecek net bir metod bulunmamaktadır.

Buna karşın, ihale konusu iş ile benzer niteliğe sahip alımlardaki aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesinde, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına göre, idarece belirlenebilecek azami kâr miktarı olan, yaklaşık maliyet hesabında bulunan tutarın % 20’si nispetindeki kâr bedelinin hariç tutulması sonucu elde edilen meblağın altında kalan tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği yönünde istikrar kazanmış Kamu İhale Kurulu Kararları bulunmaktadır.

İncelenen ihalede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi karsız yaklaşık maliyetin altında olduğundan, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasında mevzuata uyarlık görülmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifine, Kamu İhale Genel Tebliği’nin açıklamaları uyarınca aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde özetle; “ihalenin yaklaşık maliyetin %20 altında teklif veren istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan verilmesinin mevzuata aykırı olduğu” iddiasına yer verilmiştir.

İncelemeye konu ihale; Yemek Hizmet Alım işi olup, idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 216.810,00 TL olarak belirlendiği, ihaleye 3 isteklinin teklif verdiği, idare tarafından teklifler aşırı düşük teklif olarak görülmeyerek ihalenin 179.142,00 TL en düşük teklif veren M-Turkuaz Gıda İnş. Yem. Ürt. San. Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere incelemeye konu ihalede “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle “düzeltici işlem belirlenmesi” ne ilişkin karara katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ Adem KAMALI

Kurul Üyesi Kurul Üyesi