KİK Kararı: 2012/UH.III-1902

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/025
Gündem No : 51
Karar Tarihi : 30.04.2012
Karar No : 2012/UH.III-1902
BAŞVURU SAHİBİ:
Uslu Yemekçilik Temizlik Nakliyat İnşaat Ve Otomasyon Hizmetleri San. Ve Tic. Ltd. Şti., Eskişehir Yolu No : 6/33 Söğütözü ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Gaziantep Üniversitesi Sağlık, Kültür Ve Spor Daire Başkanlığı, Ünıversıte Bulvarı Kılıs Yolu Üzerı 90 27360 GAZİANTEP

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/13601 İhale Kayıt Numaralı "Öğrenci Öğle Yemeği Hizmeti Satın Alınması Hizmete Sunumu Sonrası Temizliği" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

26.04.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[1424].(0139)./2012-26Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Gaziantep Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığıtarafından 12.03.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Öğrenci Öğle Yemeği Hizmeti Satın Alınması Hizmete Sunumu Sonrası Temizliği” ihalesine ilişkin olarak Uslu Yemekçilik Temizlik Nakliyat İnşaat Otomasyon Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 22.03.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.03.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 09.04.2012tarih ve 13890sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.04.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihale konusu işe yönelik olarak ihale üzerinde bırakılan firma tarafından teklif edilen tutarın, idarece belirlenen yaklaşık maliyetten % 20 kâr oranının düşülmesi ile elde edilen kârsız tutardan daha düşük olduğu, söz konusu ihaleye ilişkin olarak idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasızın ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırılık teşkil ettiği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İnceleme konusu ihaleye ait idari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı ikinci maddesinin (a) bendinde işin adının “ Öğrenci Öğle Yemeği Hizmeti Satın Alınması Hizmete Sunumu Sonrası Temizliği” olarak belirtildiği, aynı şartnamenin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19 uncu maddesinde ise söz konusu ihalenin her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlarının miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde teklif verilmesinin istenildiği görülmüştür.

Ayrıca, aynı şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;“25.1. Muayene komisyonunun 2 (iki) haftada bir yaptıracağı Mikrobiyolojik analizler İdaremizce muayene komisyonunda görevli Gıda Mühendisi kontrolünde Gaziantep Üniversitesi Gıda Mühendisliği bölümünde yaptırılacak olup Analizlerin giderleri yüklenici tarafından karşılanacaktır.

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderlerin tamamı yükleniciye ait olacaktır. Bu nedenle adı geçen masrafların tamamının isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil edildiği kabul edilecektir.__” düzenlemesine, yer verildiği,

Birim fiyat teklif cetvelinin;

A 1

B 2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

Öğrenci Öğle Yemeği Hizmeti Satın Alınması Hizmete Sunumu Sonrası Temizliği (1 Çorba 3 çeşit yemek ve 1/2 ekmekten oluşan öğle yemeği)

Adet

420000

Toplam Tutar (K.D.V Hariç)

şeklinde belirlendiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

1. İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
3. Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü,

Hizmet Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinde

“(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

(2) Götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, işin gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde işçilik ile varsa malzeme, ekipman ve diğer unsurlar için belirlenen fiyatlar ve bu fiyata dahil olan maliyetler gösterilir.

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.

…”

hükmü bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78 inci maddesinde;

“ 78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek , özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir. ” açıklaması,

Aynı Tebliğin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79.4 üncü maddesinde;

“ 79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması yer almakta olup, incelemeye konu malzemeli yemek hizmet alımı ihalesinin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesi niteliği taşımadığı tespit edilmiştir.

İdarece belirlenen yaklaşık maliyet cetvelinde söz konusu iş için öngörülen kâr oranı belirtilmemiş olmakla birlikte, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinde üst sınır olarak belirtilen % 20 kâr oranının ihaledeki yaklaşık maliyete ilave edildiği varsayıldığında kârsız yaklaşık maliyet tutarının 1.865.500,00 TL olarak hesaplandığı, bu durumda yaklaşık maliyete göre (kâr dahil) ihale üzerinde bırakılan istekli Tuğçe Med. Tem. İnş. Gıd. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 1.743.000,00 TL tutarındaki teklifinin % 28,43; ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Çelikhan Yemek Ltd. Şti.‘nin 1.764.000,00 TL tutarındaki teklifinin % 26,90; başvuru sahibi Ersan Teks. ve Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 1.841.700,00 TL tutarındaki teklifinin ise % 21,55 oranında daha düşük olduğu göz önüne alındığında, idarece aşırı düşük sorgulaması yapılmaksızın söz konusu ihalenin sonuçlandırılmasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece belirlenen yaklaşık maliyetten % 20 kâr oranının düşülmesi ile elde edilen 1.865.500,00 TL tutarın altında teklif sunan Tuğçe Med. Tem. İnş. Gıd. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti., Çelikhan Yemek Ltd. Şti. ve Ersan Teks. ve Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerine yönelik aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibi itirazen şikayet dilekçesinde özetle; “ihale konusu işe yönelik olarak ihale üzerinde bırakılan firma tarafından teklif edilen tutarın, idarece belirlenen yaklaşık maliyetten %20 kâr oranının düşülmesi ile elde edilen kârsız tutardan daha düşük olduğu, söz konusu ihaleye ilişkin olarak idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu” iddiasına yer vermiştir.

İncelemeye konu ihale; Öğrenci Öğle Yemeği Hizmeti Satın Alınması, Hizmete Sunumu Sonrası Temizliği işi olup, idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 2.238.600,00 TL olarak belirlendiği, ihaleye 4 isteklinin teklif verdiği, idare tarafından teklifler aşırı düşük teklif olarak görülmeyerek ihalenin 1.743.000,00 TL en düşük teklif veren Tuğçe Med. Tem. İnş. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere incelemeye konu ihalede “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle “düzeltici işlem belirlenmesi” ne ilişkin karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi