KİK Kararı: 2012/UH.III-1828

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/024
Gündem No : 44
Karar Tarihi : 19.04.2012
Karar No : 2012/UH.III-1828
BAŞVURU SAHİBİ:
Mars Sosyal Hizmetler Ve Özel Sağlık Hizmetleri Bilgisayar Tic.Ltd.Şti., şanlıurfa Yolu Üzeri Sun-Yapı Evleri B Blok Kat : 1 No : 2 DİYARBAKIR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bursa İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü, Alaca Mescİt Mahallesİ Tek Sokak No: 1 BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/180262 İhale Kayıt Numaralı "Bursa İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü'ne Bağlı Kuruluşların Mamul Yemek Hizmet Alımı(01.01.2012-31.12.2012)" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

17.04.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[1017].(0260)./2012-20Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Bursa İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğütarafından 19.12.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Bursa İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü'ne Bağlı Kuruluşların Mamul Yemek Hizmet Alımı (01.01.2012-31.12.2012)” ihalesine ilişkin olarak Mars Sosyal Hizmetler Ve Özel Sağlık Hizmetleri Bilgisayar Tic. Ltd. Şti.’nin 20.02.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.02.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 07.03.2012tarih ve 9510sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.03.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı; yemek hizmetinde yasal zorunluluk olan gıda mühendisi veya diyetisyen çalıştırılması ile ilgili olarak ödenecek tutarın ilgili odalarınca belirlenen ücret üzerinden gösterilip gösterilmediğinin ve aynı durum aşçıbaşı ve aşçı için de geçerli olacağından incelenmesi gerektiği, asgari ücret ve bunun üzerinde ücretle çalıştırılacak personelin işi idari ve teknik şartnameye göre yürütmesinin mümkün olmadığı, idare ile bağlı kuruluşlarının soğuk hava depo, benmari, ocak, bulaşık makinesi sayısı ve diğer tüm elektrikli cihazlar göz önünde bulundurularak elektrik, lpg ve su giderlerinin hesaplanması ve tekrar incelenmesi gerektiği, idare ile bağlı kuruluşlarının firma zimmetine verilen makine, ekipman ve cihazların aylık periyodik olarak bakımlarının ve arızalanan aletlerinin tamiratlarına ilişkin olarak maliyet belirlemesinin ve belirlenen maliyetlerin piyasa koşullarına ve hayatın olağan akışına uygun olması gerektiğinin incelenmesi gerektiği, idare ile bağlı kuruluşlarının yemek taşımada kullanacağı aracın yakıt bedelinin kuruluşların aralarında bulunan mesafe göz önünde bulundurularak hesaplanması gerektiği, ayrıca kullanılacak araç ile ilgili maliyet gideri hesaplanması gerektiği, Kamu İhale Genel Tebliğine göre maliyet bileşenlerini tevsik etmek amacıyla kullanılan proforma fatura veya teklif mektuplarının, Toptancı Sebze ve Meyve Halleri dışındakilerin ihale ilanının yayımlandığı tarihten sonra olması gerektiği, ayrıca proforma fatura ve fiyat tekliflerinin içeriğinin mali müşavirce taahhüt edilerek usulüne uygun olarak tasdik edilmesi gerektiği, açıklamaları yeterli görülen firmaların sundukları proforma fatura ve fiyat tekliflerinin yeniden incelenmesi ve bu belgeleri veren firmaların mali müşavirlerinden de sorgulanması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55 inci maddesinin 5 inci fıkrasında;

“İdareye şikâyet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içerisinde bir karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmadığı hususuna ilişkin sorgulama yapılmadan veya itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması halinde ise Kurum tarafından nihai karar verilmeden sözleşme imzalanamaz.” hükmü,

Aynı Kanunun “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56 ncı maddesinin 3 üncü fıkrasında;

“ Kanunda belirtilen sürelere ve usule uyulmadan sözleşme imzalanmış olması veya itirazen şikâyet başvurusundan feragat edilmesi itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesine ve 54 üncü maddede sayılan kararlardan birinin alınmasına engel teşkil etmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalede, idarece 22.02.2012 tarihli işlemle, başvuru sahibinin şikâyetinin reddine karar verilmiş olup, bu karar 28.02.2012 tarihinde başvuru sahibi istekliye tebliğ edilmiştir. Anılan Kanun hükmüne göre, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden sözleşmenin imzalanamayacağı açıktır. Kuruma yapılacak itirazen şikâyet başvurusu için öngörülen on günlük süre beklenilmeden,ihale üzerinde bırakılan istekli Güneş Yem. Tem. Med. Tarım ve San. Tic. Ltd. Şti. ile 28.02.2012 tarihinde sözleşme imzalandığı tespit edildiğinden,sözleşmenin 4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesine aykırı olarak imzalandığı anlaşılmıştır.

Başvuru konusu ihaleye ait idari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde ihale konusu hizmetin adı; “Bursa İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü'ne Bağlı Kuruluşların Mamul Yemek Hizmet Alımı (01.01.2012-31.12.2012)” , hizmetin miktarı ve türü ise; “137535 adet sabah kahvaltısı, 142598 adet ara öğün, 189098 adet öğle yemeği, 139409 akşam yemeği olmak üzere toplam 608640 adet/öğün yemek” olarak belirlenmiştir.

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;

_“25.1._Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dâhildir.

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

137535 adet sabah kahvaltısı, 142598 adet ara öğün, 189098 adet öğle yemeği, 139409 akşam yemeği olmak üzere toplam 608640 adet/öğün yemek teklif fiyata dahildir.
25.3.2. Yemeklerin kuruluşta pişirildiği ve bu hizmetin sunulması işiyle ilgili olarak aylık (26) gün üzerinden fiilen çalışan personelin tüm mesaisini kuruluşta geçirdiği hallerde, hizmetin sunulmasıyla görevli;

(4) aşçı,

(4) aşçı yardımcısı,

(12) servis elemanı,

(7) bulaşıkçı personelin,

işçilik giderleri (işçi ücreti, sigorta prim giderleri, yemek, yol) teklif fiyata dahildir.
Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışan (27) personele çalışılan her gün için günlük ücretine ilaveten ayrıca bir günlük ücret ödenecek olup, teklif fiyata dâhildir.
Kuruluş mutfağında çalışacak personele aşağıda cinsi ve miktarı yazılı olan giyecek ayni olarak verilecektir.
1 - 1 _?_er takım yazlık iş kıyafeti
2 - 1 _?_er takım kışlık iş kıyafeti
3 - 1 _?_er çift terlik
4 - 1 _?_er adet muşamba önlük
5 - 1 _?_er adet aşçı kepi
25.3.3. Yılbaşı, bayram, davet, toplu yapılan doğum günleri vs. gibi özel günlerde yılda on iki defa olmak üzere, kuruluşta bakılan sayısının iki katına kadar kişinin yararlanacağı ?_Özel Gün Menüsü _?(en az beş çeşit olmak üzere 1-Kuruyemiş, 2-Kuru pasta 3-Yaş pasta, 4-Meyve, 5-İçecekler vs.) teklif fiyata dâhildir.
25.3.4.Yemek kuruma ait merkezi bir mutfakta pişirilerek diğer kuruluşlara dağıtımı yapılıyor ise pişirilen yemeğin diğer kuruluşlara dağıtımındaki nakliye giderleri teklif fiyata dâhildir.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi,

Anılan şartnamenin “Diğer Hususlar” başlıklı 47 nci maddesinde;

“47.1. 1–3, 4–6, 7–12 ve 13 yaş üzeri ve diyetli gruplar için, bir kişiye verilecek bir günlük iki adet ara öğünlerin toplam bedeli, bir kişiye verilecek günlük kahvaltı bedelinden (bir adet ara öğün verilecek ise, ara öğünün bedeli kahvaltı bedelinin yarısını geçmeyecektir), bir günlük iki adet ara öğünün toplamı ile bir günlük kahvaltı toplamı bedeli ise, bir kişiye verilecek olan bir öğün öğle yemeği ya da bir öğün akşam yemeği bedelinden fazla olmayacaktır. Bu kurala uymayan isteklinin teklifi “ekonomik açıdan en avantajlı teklif” olsa dahi değerlendirmeye alınmayacaktır.” düzenlemesi,

Teknik şartnamenin “Yemek çeşitleri ve öğün sayıları” başlıklı A bölümünde;

“…Öğünler ve örnek yemek çeşitleri aşağıdaki tablolarda belirtilen sayıda uygulanacaktır.

BİRİNCİ KAP YEMEKLER

İKİNCİ

KAP YEMEKLER

ÜÇÜNCÜ

KAP YEMEKLER

ET YEMEKLERİ

ETLİ SEBZE YEMEKLERİ

Çoban Kavurma

Ispanaklı Yumurta

Mercimek Çorba

Meyve

Et Sote

Yum.T. Fasulye Kavurma

Ezogelin Çorba

Yoğurt

Bahçıvan Kebabı

Menemen

Düğün Çorba

Cacık

Tas Kebabı

Etli Biber Dolma

Yayla Çorba

Sütlaç

Orman Kebabı

Kıymalı Patates

Domates Çorba

Muhallebi

Haşlama Tavuk

Fırın Patates

Sebze Çorba

Şekerpare

Tavuk Sote

Kıymalı Karnabahar

Şehriye Çorba

Baklava

Tavuk Yahni

Etli Pırasa

Un Çorbası

Kuru Fasulye Piyazı

Sebzeli Fırın Tavuk

Kıymalı Ispanak

Sebzeli Börek

Patates Piyazı

Terbiyeli Sulu Köfte

Sucuklu Ispanak

Peynirli Börek

Kabak Tatlısı

Sebzeli Fırın Köfte

Kıymalı Taze Fasulye

Kıymalı Börek

Kadayıf

İzmir Köfte

Karnıyarık

Patatesli Börek

Çoban Salata

Dalyan Köfte

Patlıcan Musakka

Ispanaklı Börek

Havuç Salatası

Çiftlik Köfte

Etli Bezelye

Yum. Karnabahar Kızartma

Marul Salatası

Kuru Köfte

Etli Türlü( taze)

Zeytinyağlı Taze Fasulye

Karnabahar Salatası

Kadınbudu Köfte

Kıymalı Kapuska

İmambayıldı

Üzüm Komposto

Balık

Kabak Musakka

Karışık Kızartma

Ayva Komposto

Haşlama

Etli Kuru Fasulye

Zeytinyağlı Pırasa

Elma Komposto

Rosto

Sucuklu Kuru Fasulye

Patlıcanlı Bulgur Pilavı

aMevsim salata

Nohut Yahni

Şehriyeli Pirinç Pilav

Yeşil Mercimek Yahni

Nohutlu Pirinç Pilav

Bezelyeli Pirinç Pilavı

Domatesli Pirinç Pilavı

Sebzeli Bulgur Pilavı

Mercimekli Bulgur Pilavı

Peynirli Makarna

Kıymalı Makarna

Soslu Makarna

Barbunya Pilaki

İÇECEKLER

KAHVALTI

ARA ÖĞÜN

Çay

Siyah Zeytin

Kek Çeşitleri

Süt

Çizik Zeytin

Bisküvi Çeşitleri

Ihlamur

Salamura Biberli Yeşil Zeytin

Sandviç Çeşitleri

Konsantre Meyve Suları

Kokteyl Zeytin

Hamburger

Kolalı Meyve Suları

Beyaz Peynir

Börek Çeşitleri

Taze Sıkılmış Meyve Suları

Kaşar Peyniri

Patates Kızartması

Ayran

Tulum Peyniri

Tost Çeşitleri

Bitki Çayları

Dil Peyniri

Puding

Beyaz Eritme Peynir

Mevsim Meyve

Yumurta

Kuruyemiş Çeşitleri

Omlet Çeşitleri

Kurutulmuş Meyve-Fındık

Tereyağı-Reçel veya Bal

Kurutulmuş Meyve-Ceviz

Patates Kızartma

Fındık Ezmesi

Domates-Biber Söğüş

Kurabiye

Domates-Salatalık Söğüş

Tahin-Pekmez

Sucuk

Beyaz Peynir

Salam

Kaşar Peyniri

Sosis

Fındık Ezmesi

Tahin-Pekmez

Yaş grubu

Kahvaltı

Öğlen Yemeği

Akşam Yemeği

Ara öğün

Toplam

Diyet

1

1

1

3

6

1–3

1

1

1

2

5

4–6

1

1

1

2

5

7–12

1

1

1

2

5

13 yaş üstü

1

1

1

1

4

Personel

1

1

Nöbetçi personel

1

1

1

3

Anılan Şartnamenin “Pişirme” başlıklı C bölümünde;

“1- Kahvaltı ve yemeklerin pişirilmesi, firma veya tercihen kuruluş mutfaklarında gerçekleştirilecektir.

2- Kullanılacak gıda maddelerinin tümü, Gıda Maddeleri Tüzüğü Türk Gıda Kodeksi ve Türk Standartları Enstitüsü Kurumu’nun (TSE, TSEK) standartlarına ve ekte verilen “Gıda Malzemelerinin Özellikleri Listesi”ndeki şartlara uygun olacaktır.

3- Yüklenici, idare tarafından hazırlanan aylık yemek listesine göre yemek çıkarmak zorundadır. Aylık yemek listesinde değişiklik yapma yetkisi kuruluş idaresinin onayı ile mümkündür.

4- Yemekler kalite, nefaset ve gramaj yönünden doyurucu olacak ve gramajlar ekte belirtilen Gıda Rasyonu’ na uygun olacak ve belirtilen gramajlardan aşağı olmayacaktır.

5- Örnek yemek listesinde olmayan, idare ve firma temsilcisi tarafından uygun bulunarak listeye yazılan yemekler, benzer yemeklerin gramajları esas alınarak hazırlanacaktır.

…” düzenlemesi,

Söz konusu şartnamenin “Malzeme miktarları” başlıklı H bölümünde;

“1- Günlük iaşelerin hazırlanmasında ekli listede belirtilen gramaj listesi esas alınacak olup; etli yemeklerde et miktarı %70 veya %80, sebze miktarı ise % 20 veya %30 oranında olacaktır. Sebze yemeklerinden etli olması belirtilen veya et olması gerekli olanlarda ise sebze miktarı %70 veya %80, et miktarı ise %20 veya %30 oranında olacaktır. Yemeklere gereken su miktarı ise bu oranlara dâhil edilmeyecektir.

2-Yemeğin içine girecek malzeme miktarlarında herhangi bir eksiklik tespit edilirse durum bir tutanakla tespit edilecektir.

3- Porsiyon kavramı her bir yaş grubu için farklılıklar arz ettiğinden gıda rasyonu esas alınarak hareket edilecektir. Bu çerçevede porsiyonların doyurucu olması firmanın sorumluluğundadır. Gıda rasyonu esas olmak kaydıyla; 1–3 yaş için porsiyon, 13 yaş ve üzeri porsiyonun onda ikisi oranında; 4–6 yaş için porsiyon, 13 yaş ve üzeri porsiyonun onda dördü oranında; 7–12 yaş grubu için porsiyon, 13 yaş ve üzeri porsiyonun onda yedi oranındaki miktarlar kadar yemek servisi yapılacaktır.” düzenlemesi,

Anılan şartnamenin “Genel hususlar” başlıklı 3 üncü maddesinde;

“1- Getirilen tüm malzemelerde “Şartname” hükümlerine, “Gıda Rasyonu” na ve “Gıda Malzemelerinin Özellikleri Listesi”ne uygunluk aranacaktır.

…

12- Mamul yemek alımında çalışan firma elemanlarının mesaisine denk gelen öğünlerdeki yemeği kuruluş tarafından ayni olarak karşılanacaktır.

13- Şartname ekinde bulunmayan herhangi bir yemek kuruluş idaresinin veya diyetisyenin vereceği talimatlar doğrultusunda yapılacaktır.

14- Firma 27/8/2004 tarih ve 25566 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda ve Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemeleri Üreten İş Yerlerinin Çalışma İzni ve Gıda Sicili ve Üretim İzni İşlemleri ile Sorumlu Yönetici İstihdamı Hakkında Yönetmeliğin 18/06/2007 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan değişik 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen “Gıda üreten ve altmış beygir gücünün üzerinde motor gücü bulunan veya on ve üzerinde işçi çalıştıran veya su ürünlerini işleyen veya hazır yemek üreten iş yerleri veya yemek fabrikaları veya her türlü gıda katkı karışımları üreten iş yerlerinde; en az dört yıllık lisans eğitimi almış ziraat, gıda, kimya mühendisleri, veteriner hekimler, kimyagerler, su ürünleri mühendisleri, balıkçılık teknolojisi mühendisleri ve biyologlar ile gıda bilimi konusunda en az yüksek lisans yapmış diğer meslek gruplarına mensup kişilerin eğitim dallarına ve üretimin niteliğine göre sorumlu yönetici olarak istihdam edilmeleri her bir iş yeri için zorunludur. En az dört yıllık lisans eğitimi almış Ev Ekonomisi Yüksek Okulu Beslenme Bölümü mezunları ve Diyetisyenler yemek fabrikasında her bir iş yeri için sorumlu yönetici olarak istihdam edilebilirler." hükmüne uymak zorundadır.

…” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru konusu ihaleye ilişkin daha önce Kuruma yapılan itirazen şikâyet başvurusu sonrası Kurulun 16.01.2012 tarih ve 2012/UH.III-313 sayılı düzeltici işlem belirlenmesine yönelik kararının ardından, anılan karar doğrultusunda kâr hariç yaklaşık maliyet tutarı olan 1.973.434,45 TL’nin altında fiyat teklifi veren üç firmadan aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, ancak söz konusu aşırı düşük teklif sorgulama yazılarında tekliflerde önemli olduğu tespit edilen bileşenler belirtilmeksizin teklif bileşenlerinin tümüne ilişkin açıklama istenildiği, Güneş Yem. Tem. Med. Tarım ve San. Tic. Ltd. Şti. ile Diva Kurumsal Yemek Servisi Hiz. Gıda Turz. Taş Kır. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin açıklama sunduğu anlaşılmıştır.

Konuyla ilgili olarak Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78 inci maddesinde;

“…

78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.

…

78.6. Tekliflerin hazırlanmasında ve asgari işçilik maliyetinin hesaplanmasında, ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücret dikkate alınacaktır.

78.7. Yaklaşık maliyet içerisinde yer alan işçilik maliyeti; çalıştırılacak personel sayısı ile brüt asgari ücret tutarı ve bu tutar üzerinden hesaplanan işveren payı dikkate alınarak hesaplanacaktır. İstekliler tarafından yaşlılık aylığı veya emekli aylığı bağlanmış olan personel çalıştırılacağı belirtilmiş olsa dahi işveren paylarının hesabında bu hususlar dikkate alınmayacaktır. İdarelerce yaptırılacak işin niteliği dikkate alınarak brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak ücret belirlenebilecek, ancak brüt asgari ücretin işverene maliyetinin (%) fazlası olarak belirleme yapılmayacaktır.

78.8. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü ve yılbaşı günü) yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi, fazla çalışmalar için ise aynı Kanunun 41 inci maddesi uyarınca hesaplanacak ücret, brüt asgari ücret üzerinden; idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası öngörülmüş ise bu tutar üzerinden hesaplanacaktır. Bu durumda, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca belirlenecek ücretin hesaplanabilmesi açısından çalışılacak gün ve personel sayısı ile fazla çalışma yapılacak hallerde toplam fazla çalışma saati ihale dokümanında belirtilecektir.

…

78.13. Yemek ve yol bedelinin nakdi olarak ödeneceği öngörülen ihalelerinin idari şartnamelerinde, yemek ve yol bedelinin günlük brüt tutarları ve ayda kaç gün ödeneceği yazılacak, bu brüt tutarların nakdi olarak ödeneceği ve ücret bordrosunda gösterileceği açıkça belirtilecektir. Her ay 30 gün olarak kabul edilecek ve bazı ayların 30 günden daha fazla ya da eksik günleri dikkate alınmayacaktır. İdari şartnamede 26 veya 22 olarak belirlenen aylık gün sayısı üzerinden hesaplama yapılacak ve 31 veya 28 gün olan aylardaki fiili gün sayısı dikkate alınmayacaktır. Yemek ve yol için aylık gün sayısı belirlenmemiş ise 26 gün olarak hesaplama yapılacaktır.

…

78.15. Çalışacak personelin yemek ve yol maliyetlerinin isteklilerce ayni olarak karşılanmasının öngörüldüğü işlerde, bu ihtiyaçların isteklilerce ayni olarak karşılanacağı idari şartnamelerin ilgili maddesinde belirtilecek ve aylık gün sayısı gösterilecek, ancak buna ilişkin bir bedel öngörülmeyecek, personelin bu ihtiyaçlarının karşılanmasına ilişkin kriterler ve asgari standartlar (yemek çeşidi, kalori vb.) ise ihale dokümanının ilgili bölümünde belirlenecektir. Bu şekilde verilen tekliflerin değerlendirilmesinde ise tekliflerin söz konusu ayni ödemeleri de içerdiği kabul edilerek değerlendirmeler buna göre yapılacaktır. İstekliler, ayni olarak karşılayacakları yemek ve yol maliyetleri için bir bedel öngörecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasına verdiği cevapta bu bedeli belgelendirecektir.

78.16. İdari şartnamede çalışacak personelin yemek veya yol maliyetinin idarenin yemekhanesinden veya personel servisinden karşılanacağı ve bedelinin yüklenicinin hakedişinden kesileceğine dair bir düzenleme yapılmışsa, yemek ve yol bedelinin ayni olarak karşılanacağı kabul edilecektir. Bu durumda her bir personel için hakedişten kesilecek yemek veya yol bedelinin tutarı idari şartnamede gösterilecektir. Hakedişten kesilecek bu yemek veya yol bedelinin, idare personeli için öngörülen yemek veya yol bedelinde bir artış yapılsa bile değiştirilemeyeceği göz önünde bulundurularak, yemek ve yol bedelinin yıl içinde meydana gelecek artışları da kapsayacak şekilde tahmini bir bedel olarak belirlenmesi gerekecektir.

78.17. Yol giderine ilişkin olarak personele mutat taşıt bileti verilmesi öngörülürse, yol bedelinin ayni olarak karşılanacağı kabul edilecek ve eğer bu maliyet faturalandırılabiliyorsa KDV hariç hesaplanacaktır. Aylık bilet, abonman kartı ya da toplu olarak alınan bilet fiyatlarının günlük bilet fiyatlarından daha düşük olması halinde, günlük bilet fiyatı yerine bu fiyatlar dikkate alınarak hesaplama yapılacaktır.

78.18. Yemek, yol ve giyecek gibi ihtiyaçların isteklilerce karşılanmasının öngörülmediği durumlarda ise idari şartnamelerde bunlara ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmayacak ve sözleşmenin uygulanması sırasında yükleniciden çalışanlara ait bu tür giderleri karşılaması istenmeyecektir.

…

78.21. Yukarıda sayılan hususlardan teklif fiyatına dahil olacaklar idari şartnamede düzenlenecek, teknik şartnamede ise bunların uygulanması ilgili hükümlere yer verilecektir. Teknik şartnamede, teklife dahil olacak masraflara yer verilmeyecek, idari şartnamede yer alan hükümlerle çelişecek bir düzenleme yapılmayacaktır.

…” açıklaması,

Anılan Tebliğin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;

“…

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

…

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

…

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

…

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.6. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir.

79.4.2.7. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

79.4.2.8. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.(Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

…

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

…

79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.

…

79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…” açıklaması yer almaktadır.

İdari şartnamenin yukarıda aktarılan 25 inci maddesinden, teklif fiyata dahil giderler arasında, toplam 608640 adet/öğün yemek, yemeklerin kuruluşta pişirildiği ve personelin tüm mesaisini kuruluşta geçirmesi halinde aylık 26 gün üzerinden toplam 27 personele ilişkin yemek, yol ve ayni giyim dahil işçilik gideri, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma için fazla çalışma ücreti, yıllık 12 gün üzerinden özel gün mönüsü ve yemek kuruluşa ait merkezi bir mutfakta pişirilerek diğer kuruluşlara dağıtım yapılıyorsa nakliye gideri sayıldığı, gıda mühendisi veya diyetisyen sayılmadığı görülmektedir.

İhale üzerinde bırakılan Güneş Yem. Tem. Med. Tarım ve San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu belgeler incelendiğinde;

Bir adet açıklama yazısı, yaş gruplarına göre haftalık mönü listesi, gıdaların fiyatlandırma yöntemine ilişkin bir adet yazı, yemek çiğ girdi maliyeti, özel günler yemek bedeli, çalışacak personelin yemek bedeli, giyim maliyeti, personel gideri, temizlik-ambalaj-malzeme ve ilaçlama gideri, demirbaş malzeme gideri, yemekhane sarf malzeme giderine ilişkin hesaplama cetveli, Burulaş bilet fiyat tarife listesi, işçilik hesaplama modülü çıktısı, araç giderine ilişkin açıklama yazısı, demirbaş ve amortisman defteri raporu, bayi satış fiyatı bülteni, araç muayene fiyat listesi, elektrik giderine ilişkin açıklama ve UEDAŞ elektrik tarife listesi, LPG kullanım giderine ilişkin açıklama ve EPDK’nın LPG ürünleri fiyat listesi, su kullanım giderine ilişkin açıklama ve BUSKİ su tarifesi, üçüncü şahıs mali sorumluluk sigorta teklifi, “depremsiz” ofisim paket sigorta teklifi, maliyet bileşenleri tablosu on adet proforma fatura ve bir adet fiyat teklifi sunulduğu,

Yenişeker Mutfak Eşyaları Ev Tekstili ve Dayanıklı Tüketim Malları San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ihale üzerinde bırakılan istekli adına düzenlenen 26.01.2012 tarihli proforma faturada Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.4 üncü maddesinde yer alan beyanın bulunmadığı,

İdari şartnamenin yukarıda aktarılan 47.1 inci maddesinde yer alan düzenlemeye aykırı olarak günlük 1-3, 4-6, 7-12 yaş gruplarında iki adet verilecek olan ara öğünlerin bedellerinin, günlük kahvaltı bedellerinin üzerinde olduğu, 13 yaş ve üzerinde bir adet verilecek olan ara öğün bedelinin günlük kahvaltı bedelinin yarısının üzerinde olduğu,

Yine 1-3 yaş grubu için açıklama kapsamında sunulan mönülerde bir günlük iki adet ara öğünün toplamı ile bir günlük kahvaltı toplamı bedelinin bir kişiye verilecek olan bir öğün öğle yemeği ya da akşam bedeli yemeğinden fazla olduğu,

Açıklama kapsamında sunulan mönülerde yer alan et yemeklerinin, teknik şartnamenin “Malzeme miktarları” başlıklı bölümünde yer alan et yemeklerindeki et miktarının %70-%80 aralığında olması gerektiği şeklindeki düzenlemeye aykırı olarak daha düşük oranda et miktarı içerdiği (örneğin 1-3, 4-6, 7-12 ve 13 yaş ve üzeri yaş grupları için sunulan mönülerde yer alan tas kebabı, çoban kavurma, dalyan köfte ve tavuk yahni yemeklerinde yer alan et gramajları toplam gramajın %70’inden düşüktür.),

İşçilik hesaplama modülü çıktılarında aylık brüt asgari ücretin 886,50 TL ile 940,50 TL olmak üzere 2 farklı tutar esas alınarak asgari ücret, asgari ücretin % 50, %100, %150 fazlası olmak üzere 8 farklı ücret türünden ancak birer personel için bir aylık süre için % 3 sözleşme ve genel giderler dâhil hesaplandığı ve yol bedelinin (1,35 TL) KDV dâhil tutarı üzerinden hesaplandığı,

Tespit edilmiş olup söz konusu aykırılıklar nedeniyle ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlenen Diva Kurumsal Yemek Servisi Hiz. Gıda Turz. Taş Kır. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu belgeler incelendiğinde;

Yemek gideri, işçilik gideri, temizlik, giyim, gaz, sözleşme giderleri, su gideri, portör muayenesi gideri, amortisman gideri maliyet analizleri, genel maliyet tablosu, proforma faturalar, sözleşme örnekleri ve demirbaş eşya defteri sunulduğu,

Açıklama kapsamında sunulan yemek gideri analizlerinde, teknik şartnamenin “Malzeme miktarları” başlıklı bölümünde yer alan etli sebze yemeklerindeki et miktarının %20-%30, sebze oranının ise %70-%80 aralığında olması gerektiği şeklindeki düzenlemeye aykırı olarak daha düşük veya daha yüksek oranda et ve sebze miktarı içerdiği (örneğin 1-3, 4-6, 7-12 ve 13 yaş ve üzeri yaş grupları için sunulan mönülerde yer alan kıymalı taze fasulye, etli kuru fasulye, tavuk yahni, etli nohut, etli türlü yemeklerinde yer alan et gramajları toplam gramajın %70’inden düşüktür.),

Yepaş Yenimahalle Ekmek Paz. A.Ş. tarafından düzenlenen ekmek giderine ilişkin, Camuzhanoğlu Baklava Börek Unlu Mamüller Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen şekerpare, kadayıf, tulumba ve baklava giderine ilişkin, Ali Alkış Pastırma Pazarı Gıda Otom. Teks. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen salam, sucuk, sosis, gazlı içecek ve meşrubat giderine ilişkin, 11 Kardeşler Yufka ve Kadayıf İmalatı- Abdullah Çelik tarafından düzenlenen yufka giderine ilişkin, Aser Grup Meyve Sebze Hayv. Tarım İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen muhtelif sebze ve meyve giderine ilişkin, Şahin Et ve Tavuk-Şahap Göztak tarafından düzenlenen tavuk ve dana eti giderine ilişkin, Çamlıca Gıda İnş. Tah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen süt ürünleri giderine ilişkin, Ege Tatlı Mamülleri ve Gıda İnş. Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen yaş ve kuru pasta çeşitleri giderine ilişkin, Şahin Sağlık Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen portör muayenesi giderine ilişkin bila tarihli proforma faturalarda, faturaların kimin adına düzenlendiği başka bir ifadeyle alıcının kim olduğunun belirtilmediği,

Belirtilen sebeplerden ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan Güneş Yem. Tem. Med. Tarım ve San. Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlenen Diva Kurumsal Yemek Servisi Hiz. Gıda Turz. Taş Kır. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibi itirazen şikayet dilekçesinde özetle; “ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı ……………..” iddiasına yer vermiştir.

İncelemeye konu ihale; Mamul Yemek Hizmet Alımı işi olup,idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 2.368.121,34 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihaleye 12 isteklinin katıldığı, ihaleye teklif veren isteklilerin aşırı düşük sorgulamaya tabi tutulduğu ve ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin 1.850.245,60 TL bedel karşılığında Güneş Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere, incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul kararına katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi