KİK Kararı: 2012/UH.III-1623

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/022
Gündem No : 19
Karar Tarihi : 09.04.2012
Karar No : 2012/UH.III-1623
BAŞVURU SAHİBİ:
Yaprak Yemek Üretim Gıda Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti., Özanadolu Sitesi 662.Sok. No : 3 İvogsan ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kızılcahamam Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü, İsmetpaşa Mah. Yunusemre Sok. No: 32/1 06890 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/8718 İhale Kayıt Numaralı "Müdürlüğümüzün 2012 Yılı (Mart-Aralık) Dönemlerine Ait 10 Aylık Malzemeli Mamul Yemek Pişirme Dağıtım Ve Servis Hizmetleri Alımı İşi." İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

29.03.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.08.-101.04-.H.[1161].(0259)./2012-28Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Kızılcahamam Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğütarafından 17.02.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Müdürlüğümüzün 2012 Yılı (Mart-Aralık) Dönemlerine Ait 10 Aylık Malzemeli Mamul Yemek Pişirme Dağıtım ve Servis Hizmetleri Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Yaprak Yemek Üretim Gıda Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 05.03.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.03.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 19.03.2012tarih ve 11101sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.03.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; idarece, firmalarından aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, firmalarınca sunulan aşırı düşük açıklamasının, elbise proforma faturasının fotokopi ve onaysız olduğu, portör muayenesi teklifinin geçerlilik süresinin olmadığı, proforma faturaların geçersiz olduğu, faturaların sonradan yazılmış olduğu, demirbaş eşya defterinin sonradan düzenlenmiş olduğu gerekçeleriyle geçersiz sayıldığı ve tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, lakin sırasıyla yemek hizmet alım ihalelerinde çalıştırılacak personele dair giyim giderine ilişkin açıklama istenemeyecek olması, portör muayenesi teklifinin tarihinin 23.02.2012 olması dolayısıyla güncel olması, proforma faturalarının tamamının mevzuata hükümlerine uygun olması, istenilen demirbaş malzemelerin firmalarının envanterinde bulunması ve demirbaş kayıt defterinin noter onaylı olarak dosyalarında sunulmuş olması sebepleriyle idarenin, tekliflerini değerlendirme dışı bırakma gerekçelerinin yersiz olduğu tekliflerinin tekrar değerlendirmeye alınması gerektiğiiddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İncelemeye konu ihalenin Kızılcahamam Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü tarafından açık ihale usulüyle yapılan “Müdürlüğümüzün 2012 Yılı (Mart-Aralık) Dönemlerine Ait 10 Aylık Malzemeli Mamul Yemek Pişirme Dağıtım ve Servis Hizmetleri Alımı ” ihalesi olduğu anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 inci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü bulunmaktadır.

Söz konusu ihalede, idarenin 21.02.2012 tarih ve 101,102,103,104,106 sayılı yazılarıyla İlke Tabldot Gıda Tem. Taş. Hay. İnş. Ev Bak.Hiz. San. Tic. Ltd. Şti., Öz Or-Sa Turizm Gıda Tem. Taş. Kırt. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Atisal İnş. Gıda Tem. Otom. Emlak. San. Tic. Ltd. Şti., Er Yemek Temiz Gıd. İnş. Turz. Mad. İml. San. Tic. Ltd. Şti., Yaprak Yemek Üretim ve Gıda Paz. San. Tic. Ltd. Şti. firmalarından, aşırı düşük teklif açıklaması istendiği Öz Or-Sa Turizm Gıda Tem. Taş. Kırt. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Er Yemek Temiz Gıd. İnş. Turz. Mad. İml. San. Tic. Ltd. Şti. firmalarının ve başvuru sahibi Yaprak Yemek Üretim ve Gıda Paz. San. Tic. Ltd. Şti. firmasının aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sunduğu tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının 18.02.2012 tarihli ihale komisyon kararıyla uygun bulunmadığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımlarında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;

“79.4.2.3.Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır…

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir…

79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılmasıhalinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.” açıklamalarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibi isteklinin portör muayenesi gideri için Çankaya İş Sağlığı ve Güvenliği Merkezi’nden aldığı teklifte geçerlilik süresinin ve meslek mensubunun kaşesinin ve imzasının bulunmadığı tespit edilmiştir. Ancak 1593 Sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’nun 126 ncı Maddesinde; “Yenilecek ve içilecek şeyler satan veya veren veyahut taharet ve nezafete mütaallik sanatlar ifa edenler her üç ayda bir kendilerini muayene ettirerek bir sıhhi rapor almağa mecburdurlar. Bunlardan devrei sirayette frengi ve sari verem ve cüzzama müptela olanlarla halkın istikrah ve nefretini mucip bir cilt hastalığına duçar olanlar sanatlarını icradan menolunurlar.” hükmü ve,

Aynı Kanunun 127 nci Maddesinde ise, “126 ncı maddede zikrolunan sıhhi muayene meccanen belediye tabipleri tarafından yapılır. Belediye tabipleri bulunmayan yerlerde bu vazife hükümet tabipleri tarafından icra olunur. Mahalli belediyelerince hangi meslek ve sanat erbabının muayeneye tabi olduğu 266 ncı maddede zikredilen nizamnameye dercolunur.” hükmü mevcuttur.

Bu hükümlerden anlaşılacağı üzere, gıda işyerlerinde ve sıhhi müesseselerde çalışanların bulaşıcı hastalık taşıyıcılığı yönünden her 3 ayda bir muayene olma ve sıhhi rapor alma mecburiyeti getirilmiş ve bu sıhhi muayenenin de ücretsiz olarak belediye tabipleri veya hükümet tabipleri tarafından yapılacağı belirtilmiştir.

Anılan Kanun uyarınca portör muayenelerinin ücretsiz olarak yapılması zorunlu olduğundan, portör muayenesi yapılan sağlık kuruluşlarınca muayene ücreti talep edilmemesi gerekmektedir. İsteklinin portör muayenelerine ilişkin maliyeti, teklifine dâhil etmesine gerek olmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi isteklininaşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde istekli tarafından Hakan Tavukçuluk’tan ve Dorte Gıda’dan alınmış olan proforma faturalarda mükellefe ait kaşe ve imzanın bulunmadığı, Berk İç ve Dış Ticaret’ten alınan temizlik malzemelerine verilen fiyat teklifini içeren proforma faturada ise meslek mensubuna ait imza ve kaşenin ve meslek mensubu beyanının bulunmadığı tespit edilmiştir.

Öte yandan isteklinin hazırlamış olduğu örnek akşam yemeği listesinde, 2 inci günün menüsünde yer alan kıymalı kapuska yemeğinin maliyetine dair hesaplamada, 4 üncü günün menüsünde yer alan terbiyeli köfte yemeğinin maliyetine dair hesaplamada, ilgili yemeklerin gıda rasyonunda bulunmasına rağmen, koyun eti (kemikli) malzemesine yer verilmediği tespit edilmiştir.

Ayrıca söz konuşu işin teknik şartnamesinin “F- Temizlik” başlıklı bölümünün 7nci maddesinde belirtilmesine karşın ilaçlamaya dair bir gider öngörülmediği anlaşılmıştır.

Yukarıda izah edildiği üzere başvuru sahibi istekli olan Yaprak Yemek Üretim ve Gıda Paz. San. Tic. Ltd. Şti. firmasının aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli olmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

İhale üzerinde bırakılan Er Yemek Temiz Gıd. İnş. Turz. Mad. İml. San. Tic. Ltd. Şti. firmasının sunmuş olduğu aşırı düşük teklif acıkmalarında maliyet kalemlerinin iki ana grupta incelendiği, bunlardan ilkinin reçete maliyeti şeklinde isimlendirilerek yemek malzemelerine dair giderlerin öngörüldüğü, diğer grubun ise reçete dışı maliyet şeklinde isimlendirildiği ve bu grupta da işçilik maliyeti, sözleşme maliyeti, kıyafet maliyeti, portör muayenesi maliyeti, ilaçlama maliyeti, sarf ve temizlik maliyeti, elektrik, doğalgaz, su maliyeti, demirbaş maliyeti, işçi yemeği maliyeti ve diğer maliyetlerin yer aldığı tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yemek malzemelerine ve diğer gider kalemlerine dair tedarikçi ve üreticilerden alınan proforma faturalar ve toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler ile açıklama yapıldığı tespit edilmiş olup, söz konusu belgelerin Tebliğ açıklamasında belirtilen şartları taşıdıkları anlaşılmıştır.

Ancak isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarında, örnek öğle yemeği listesinin, salı günü menüsünde yer alan orman kebabı yemeğinin, çarşamba günü menüsünde yer alan et döner yemeğinin, perşembe günü menüsünde yer alan çoban kavurma yemeğinin ve cuma gününün menüsünde yer alan etli nohut yemeğinin maliyetlerine ilişkin hesaplamada koyun eti (kemikli) malzemesine yer verilmediği tespit edilmiştir. Aynı şekilde akşam yemeklerine dair örnek yemek listesinde ise, pazartesi günü menüsünde bulunan hasanpaşa köfte yemeğinin ve perşembe günü menüsünde bulunan kadınbudu köfte-püre yemeğinin maliyet hesabında koyun eti (kemikli) malzemesine yer verilmediği tespit edilmiştir. Söz konusu yemeklere ilişkin gıda rasyonunda koyun eti (kemikli) malzemesinin yer aldığı anlaşılmıştır.

Ayrıca ihale üzerinde bırakılan istekli, örnek haftalık öğle yemeği menüsünde, cumartesi günü için örnek menüyü balık, kola-fanta, karışık salata cevizli kabak tatlısı olarak belirlemiş ve bu menüye ait toplam menü malzeme maliyetini 3,2872 TL olarak hesaplamıştır. Ancak isteklinin yapmış olduğu haftalık öğle yemeği menü maliyet dağılımında söz konusu cumartesi günü menüsüne ait maliyetini 1,5018 TL olarak hesaplarına yansıttığı ve maliyet hesaplarını bu yanlış hesaplanan maliyet tutarı üzerinden yaptığı anlaşılmıştır.

Yukarıda izah edildiği üzere, ihale üzerinde bırakılan istekli olan Er Yemek Temiz Gıd. İnş. Turz. Mad. İml. San. Tic. Ltd. Şti. firmasının idareye sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli olmadığı anlaşıldığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan incelemeye konu ihalede idarece yaklaşık maliyetin Ankara Ticaret Odasından görüş alınarak ve KİK işçilik hesaplama modülü kullanılarak toplam 515.427,84 TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinin 3 üncü bendinde yer alan; “Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. ...” hükmü gereğince; hizmet alımı ihalelerinde yaklaşık maliyetin içerisindeki kâr ve genel giderlere ilişkin tutarın en fazla % 20 olarak belirlenmesi gerektiği anlaşılmış olup, yaklaşık maliyetin (515.427,84 TL) içerisindeki kâr oranı bilinmediğinden mevzuat gereğince en fazla % 20 oranında öngörülebilecek kâr tutarının çıkarılması ile ulaşılan kârsız yaklaşık maliyetin [(515.427,84 / 1,20 =) 429.523,20 TL] dikkate alınarak, bu tutarın altında teklif sunan başvuru sahibi Dunaysır Yem. Tem. Tur. İnş. Nak. Sağ. Hizm. Teks. Öz. Eğt. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. firmasına da aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Er Yemek Temiz Gıd. İnş. Turz. Mad. İml. San. Tic. Ltd. Şti. firmasının sunmuş olduğu teklifin değerlendirme dışı bırakılması, Dunaysır Yem. Tem. Tur. İnş. Nak. Sağ. Hizm. Teks. Öz. Eğt. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’den aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibi itirazen şikayet dilekçesinde özetle; “idarece, firmalarından aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, firmalarınca sunulan aşırı düşük açıklamasının, elbise proforma faturasının fotokopi ve onaysız olduğu, portör muayenesi teklifinin geçerlilik süresinin olmadığı, proforma faturaların geçersiz olduğu, faturaların sonradan yazılmış olduğu, demirbaş eşya defterinin sonradan düzenlenmiş olduğu gerekçeleriyle geçersiz sayıldığı ve tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, lakin sırasıyla yemek hizmet alım ihalelerinde çalıştırılacak personele dair giyim giderine ilişkin açıklama istenemeyecek olması, portör muayenesi teklifinin tarihinin 23.02.2012 olması dolayısıyla güncel olması, proforma faturalarının tamamının mevzuata hükümlerine uygun olması, istenilen demirbaş malzemelerin firmalarının envanterinde bulunması ve demirbaş kayıt defterinin noter onaylı olarak dosyalarında sunulmuş olması sebepleriyle idarenin, tekliflerini değerlendirme dışı bırakma gerekçelerinin yersiz olduğu tekliflerinin tekrar değerlendirmeye alınması gerektiği” iddiasına yer vermiştir.

İncelemeye konu ihale; 2012 Yılı (Mart-Aralık) Dönemlerine Ait 10 Aylık Malzemeli Mamul Yemek Pişirme Dağıtım ve Servis Hizmetleri Alımı İşi olup,idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 515.427,84 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihaleye 8 isteklinin katıldığı, ihaleye teklif veren isteklilerin aşırı düşük sorgulamaya tabi tutulduğu ve ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin 362.370,60 TL bedel karşılığında Er Yemek Tem. Gıda İnş. Turz. Mad. İml. San. Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı, görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere, incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemizle, Kurul kararına katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ Adem KAMALI

Kurul Üyesi Kurul Üyesi