KİK Kararı: 2012/UH.III-1564

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/021
Gündem No : 55
Karar Tarihi : 02.04.2012
Karar No : 2012/UH.III-1564
BAŞVURU SAHİBİ:
Avira Gıda İnşaat Araç Kiralama Taahhüt A. Ş., Osmanağa Mah. Söğütlüçeşme Cad. Tulumbacı Asım Sok. Korular İş Hanı No : 2/42 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Adıyaman Üniversitesi Sağlık, Kültür Ve Spor Daire Başkanlığı, Altın Sehır Mahallesı 3005 S.K 13 ADIYAMAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/156539 İhale Kayıt Numaralı "Malzemeli Dört (4) Çeşit Yemek Ve Yarım (1/2) Ekmekten Oluşan Yemek Pişirme ,Dağıtım Ve Sonrası Hizmetleri Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

29.03.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[976].(0261)./2012-27Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Adıyaman Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Dairesi Başkanlığı tarafından 15.11.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Malzemeli Dört (4) Çeşit Yemek ve Yarım (1/2) Ekmekten Oluşan Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak Avira Gıda İnşaat Araç Kiralama Taah. A.Ş.’nin 21.02.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 23.02.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 02.03.2012tarih ve 8898sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.03.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği bedele ihale konusu işin gerçekleştirilemeyeceği, bahse konu isteklinin açıklamalarının tekrar değerlendirilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

2012/UH.III-220 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı üzerine, idarece iki istekliden tekliflerine ilişkin açıklama istenildiği ve açıklama sunmayan Divanlı İnş. Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak, ihalenin, sunmuş olduğu açıklamalar uygun görülen Ramsu Temz. Gıda Teks. Tur. Nak. ve Petrol Ür. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli Ramsu Temz. Gıda Teks. Tur. Nak. ve Petrol Ür. ve Tic. Ltd. Şti.’nin açıklamaları incelendiğinde; idarece açıklama istenilen teklif bileşenlerinden, teknik şartnamenin 5 inci maddesinin 22 nci alt maddesinde,yüklenici tarafından üstlenileceği belirtilen, yemekhane ve mutfak malzemelerinin periyodik bakım onarımına ilişkin bakım sözleşmesi giderleri için herhangi bir belge sunulmadığı tespit edilmiştir.

Bahse konu açıklamaların yemek giderine ilişkin kısımları, teknik şartnamede bulunan gramajlara göre incelendiğinde; “Kadınbudu köfte” yemeğinde yer alması gereken 20 gram domatese, “Aşure” yemeğinde yer alması gereken 3 gram nişastaya yer verilmediği, “Etli taze fasulye” yemeğinde 200 gram olması gereken taze fasulye miktarının 125 gram olarak alındığı, “Peynirli kol böreği” yemeğinde yer alması gereken 50 gram süt veya yoğurda, “Etli kuru fasulye” yemeğinde yer alması gereken 25 gram domatese yer verilmediği, 30 gram olması gereken kuru soğan miktarının 20 gram olarak alındığı tespit edilmiş, ayrıca, 5 günlük örnek menünün 2 nci gününde bir öğünün toplam maliyeti 2,145 TL olduğu halde, 2,144 TL olarak hesaba katıldığı anlaşılmıştır.

Bir diğer husus olarak, bahse konu açıklamalar kapsamında sunulmuş olan proforma faturalarda satışlar üzerinde açıklama yapılması durumunda yer verilmesi gereken ibareye yer verildiği halde, ekleri maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarında maliyete dayalı açıklama yapılması durumunda doldurulacak olan bölümün doldurulduğu görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;

“79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklamaları bulunmaktadır.

Yukarıda yer verilen tespit ve Tebliğ açıklamaları göz önünde bulundurulduğunda; ihale üzerinde bırakılan istekli Ramsu Temz. Gıda Teks. Tur. Nak. ve Petrol Ür. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifine ilişkin açıklamalarının, teknik şartnameye aykırı hususlar içerdiği (yemeklerin gramajlarının teknik şartnamede belirtilenlerle uyuşmadığı), bakım sözleşmesi giderlerine ilişkin açıklamanın belgelere dayalı olarak yapılmadığı, hesaplamada hata yapılarak teklif fiyatının olması gerekenden düşük hesaplandığı (2 nci gün için öğün maliyeti 2,145 TL olduğu halde, 2,144 TL olarak hesaba katılmış.) ve sunulmuş olan proforma faturaların eklerindeki tutanaklarla uyumlu olmadığı (mevzuat gereği bulunması gereken ibareler açısından) anlaşıldığından, bahse konu açıklamaların uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif açıklaması mevzuata uygun bulunmayan Ramsu Temz. Gıda Teks. Tur. Nak. ve Petrol Ür. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasıve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde özetle; “ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği bedelle ihale konusu işin gerçekleştirilemeyeceği, bahse konu ihaleye verilen açıklamaların tekrar değerlendirilmesi gerektiği” iddiasına yer verilmiştir.

İncelemeye konu ihale; Malzemeli Dört (4) Çeşit Yemek ve Yarım (1/2) Ekmekten Oluşan Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı işi olup, idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 1.581.250,00 TL olarak belirlendiği, 15.11.2011tarihinde yapılan ihaleye 6 isteklinin teklif verdiği, ihaleye teklif veren isteklilerin aşırı düşük sorgulamaya tabi tutulduğu ve ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin 1.014.750,00 TL en düşük teklif veren Ramsu Temz. Gıda Teks. Tur. Nak. ve Petrol Ürn. Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere, incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemizle, Kurul kararına katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ Adem KAMALI

Kurul Üyesi Kurul Üyesi