KİK Kararı: 2012/UH.III-114 (2 Ocak 2012)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/001
Gündem No : 115
Karar Tarihi : 02.01.2012
Karar No : 2012/UH.III-114
BAŞVURU SAHİBİ:
Yıldırım Yemek Güv. Temizlik Hizm. ve Tic. Ltd. Şti., ERZURUM YOLU ANADOLU BULVARI DELİKLİTAŞ MEVKİİ NO:162 TRABZON

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sağlık Bakanlığı Boyabat 75. Yıl Devlet Hastanesi, Çamlıca Mahallesı Erol Demırkol Caddesı 4 57200 SİNOP

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/153804 İhale Kayıt Numaralı "6 Kişi İle Malzemeli Yemek Pişirme Ve Sonrası" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

27.12.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[4330].(G025)./2011-78Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Boyabat 75. Yıl Devlet HastanesiBaşhekimliği tarafından 03.11.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “6 Kişi İle Malzemeli Yemek Pişirme ve Sonrası” ihalesine ilişkin olarak Yıldırım Yemek Güv. Temizlik Hizm. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 24.11.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 01.12.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 16.12.2011tarih ve 53277sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.12.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğuiddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhaleye ait idari şartnamenin “ihale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde;

“2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: “6 kişi ile malzemeli yemek pişirme ve sonrası …” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinin 3 üncü fıkrasında; “Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur.” hükmü yer almaktadır.

Anılan Yönetmeliğin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde; “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

..

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmüyer almaktadır.

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;

“25.1. Ödenecek vergi, resim, harç ile ulaşım ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyata dahil edilerek fiyat verilecektir

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. ''Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 10 maddesinin 5. Fıkrasında ??Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında, ihale konusu işin niteliği dikkate alınarak işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemleri bulunması halinde, bu kalemlerin kapsamındaki işler dahil, ihale konusu işin yerine getirilmesi için çalıştırılacak asgari personel sayısının ihale dokümanında belirtilmesi kaydıyla, işçi sayısı yerine, yaptırılacak işi oluşturan iş kalemi veya kalemleri üzerinden teklif alınılabilir.?? Hükmüne göre değerlendirmeleri gerekmektedir. KAMU İHALE TEBLİĞİ 78.5.1 (Ek: 09/02/2011-27841 RG/ 2.md.)

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.__” düzenlemesi yer almaktadır.

Şikayete konu ihalede yaklaşık maliyetin; piyasada bu alanda faaliyet gösteren 7 firmadan farklı kahvaltı ve yemek öğünleri için alınan fiyatların ortalaması hesaplanmak suretiyle toplam 493.354 TL olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Söz konusu ihalede yaklaşık maliyete esas alınan birim fiyatlar, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi istekli, başvuru sahibi ve geçerli istekli tarafından sunulan birim fiyat karşılaştırma tablosunun;

Miktar
(Adet)

Yaklaşık Maliyet

(TL)

Eko. açıdan 1 inci en avan. teklif (Pozitif)

Eko. açıdan 2 inci en avan. teklif (Buğra)

Başvuru sahibi istekli (Yıldırım)

Geçerli teklif

(İlke)

Diyet kahvaltı

6300

2,22

1,00

1,00

1,70

1,40

Normal kahvaltı

21500

2,26

1,80

1,00

1,50

1,30

Normal öğle yemeği

76000

4,52

3,30

3,59

3,60

3,80

Diyet yemeği

13000

4,32

2,00

3,59

3,60

3,90

Diyet ara öğün yemeği

14600

2,13

1,80

0,90

1,50

1,20

TOPLAM

493.354,00

348.080,00

360.450,00

385.260,00

393.790,00

Şeklinde olduğu görülmektedir.

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde tekliflerin Kanunun 37 inci maddesine göre değerlendirilmesinin ardından, diğer tekliflere veya tespit edilen yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olduğu belirlenen teklifler reddedilmeden önce, idarece belirlenen süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak istenileceği ve istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda ihalenin karara bağlanacağı hükme bağlanmıştır.

Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmü uyarınca, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenen tutara en fazla % 20 oranında kar eklenebileceğinden, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kar oranına ilişkin olarak ayrıca bir belirlemenin yapılmadığı başvuruya konu ihaleye ilişkin değerlendirmelerde yaklaşık maliyetin % 20 oranında kar içerdiği kabulünde bulunulmuştur.

Yaklaşık maliyet tutarı olan 493.354,00TL’nin ilgili mevzuat hükmü uyarınca % 20 kar içerdiğinden hareketle, karsız yaklaşık maliyet tutarının 411.128,33 TL’ye tekabül ettiği hesaplanmıştır.

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi gereğince teklifi diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre düşük olanlar tespit edilerek aşırı düşük teklif sorgulaması yapılacak isteklilerin belirleneceği bu itibarla, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinin 3 üncü fıkrasında öngörülen yüklenici kar marjının üst sınırı olan % 20 oranı indirgenerek ulaşılacak değerin altında kalan tekliflerin aşırı düşük olarak belirlenip, sorgulanması gerektiği açıktır.

İncelenen ihalede idarece piyasa rayiçleri esas alınarak yaklaşık maliyetin toplam 493.354,00TL olarak belirlendiği, ihale üzerinde bırakılan istekli Pozitif Gıda Yem. Hay. İnş. İml. Paz. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından ihaleye 348.080,00 TL, Buğratem Yem. Kır. Tem. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından ihaleye 360.450,00 TL, başvuru sahibi Yıldırım Yemek Güv. Temizlik Hizm. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 385.260,00 TL ve İlke Tabldot Gıda Tem. Taş. Hay. İnş. Bakım. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti’nin de 393.790,00 TL teklif verildiği görülmüştür.

İhaleye sunulan tekliflere bakıldığında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin ve diğer isteklilerin teklif tutarlarının Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinin 3 üncü fıkrasında öngörülen yüklenici kar marjının üst sınırı olan % 20 oranı indirgenmiş yaklaşık maliyet tutarının (411.128,33 TL) altında olduğu belirlenmiştir. Pozitif Gıda Yem. Hay. İnş. İml. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin, Buğratem Yem. Kır. Tem. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin, İlke Tabldot Gıda Tem. Taş. Hay. İnş. Bakım. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti’nin ve başvuru sahibi Yıldırım Yemek Güv. Temizlik Hizm. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklif fiyatlarının karsız yaklaşık maliyetin altında olması nedeniyle aşırı düşük olduğu ve anılan isteklilerin teklifleri ile ilgili aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılması işleminde mevzuata uyarlık bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Pozitif Gıda Yem. Hay. İnş. İml. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin, Buğratem Yem. Kır. Tem. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin, İlke Tabldot Gıda Tem. Taş. Hay. İnş. Bakım. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti’nin ve başvuru sahibi Yıldırım Yemek Güv. Temizlik Hizm. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde özetle; “ idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu” iddiasına yer verilmiştir.

İncelemeye konu ihale; 6 Kişi İle Malzemeli Yemek Pişirme ve Sonrası Hizmet Alım işi olup, idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 493.354,00 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihaleye4 isteklinin teklif verdiği, idare tarafından teklifler aşırı düşük teklif olarak görülmeyerek ihalenin 348.080,00 TL en düşük teklif veren Pozitif Gıda Yem. Hay. İnş. İml. Paz. San. ve Tic Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere incelemeye konu ihalede “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle “düzeltici işlem belirlenmesi” ne ilişkin karara katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ Adem KAMALI

Kurul Üyesi Kurul Üyesi