KİK Kararı: 2012/UH.III-1041

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/013
Gündem No : 45
Karar Tarihi : 20.02.2012
Karar No : 2012/UH.III-1041
BAŞVURU SAHİBİ:
Yılkay İnş. Taah.Tic.Toplu Temizlik .Ve Yemek Hizm.San.Ltd.Şti., Eminettin Mah. Hisar Sok. Yılkay apt. No : 8/2 RİZE

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Rize Devlet Hastanesi , Emınettın Mah Hastaneler Cad 1 53100 RİZE

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/141144 İhale Kayıt Numaralı "Yemek Pişirme Ve Sonrası İşler İşi Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

16.02.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.71.00.00-101.04-.H.[430].(0302)./2012-18Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Rize Devlet HastanesiBaşhekimliği tarafından 13.10.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Yemek Pişirme ve Sonrası İşler İşi Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Yılkay İnş. Taah. Tic. Toplu Tem. ve Yem. Hizm. San. Ltd. Şti.’nin 16.01.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.01.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 24.01.2012tarih ve 3525sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.01.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1 ) Kendilerine gönderilen kesinleşen ihale kararında aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmeyerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığının belirtildiği, aynı idarenin aynı nitelikteki 2011/27377 İKN’li ihalesine ilişkin olarak da aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında aynı belgelerin sunulduğu ve bu ihalenin kendileri üzerinde bırakıldığı, bu çerçevede söz konusu ihalede aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmış olmasının çelişki oluşturduğu, diğer taraftan ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi ile kendi teklifleri arasında 337.050,00 TL fark olduğu, dolayısıyla tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik olarak idarece alınan kararın kamu yararına uygun olmadığı,

2 ) İhaleye teklif sunan isteklilerin teklif geçerlik sürelerinin dolduğu, dolayısıyla geçerli teklifin kalmadığı söz konusu ihalenin iptalinin gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İtirazen şikâyete konu ihaleye 13 istekli tarafından teklif sunulduğu, başvuru sahibinin teklifinin aşırı düşük bulunarak sorgulamaya tabi tutulduğu ve sunulan açıklamanın idarece uygun görülerek 31.10.2011 tarihli ihale komisyon kararı ile ekonomik açıdan en avantajlı 2 nci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

31.10.2011 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihale üzerinde bırakılan istekli Kutsan Gıda Top. Tem. Top. Yem. Med. Teks. Turz. İnş. San. Paz. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı iddiasıyla başvuru sahibi tarafından 22.11.2011 tarihinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşılmış, yapılan inceleme neticesinde 19.12.2011 tarih ve 2011/UH.III-4257 sayılı Kurul kararı ile; ihale üzerinde bırakılan istekli, ekonomik açıdan en avantajlı 2 nci teklif sahibi olarak belirlenen başvuru sahibi ve Ogtim İnş. Med. Gıda Tem. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı tespiti ile belirtilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik olarak düzeltici işlem tesis edilmesine karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının, bu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığına yönelik 19.12.2011 tarih ve 2011/UH.III-4257 sayılı Kurul kararına itiraz niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinde; Kamu İhale Kurulunun, Kuruma gelen itirazen şikâyet başvurularıyla ilgili olarak gerekçesini belirtmek suretiyle karar vereceği hüküm altına alınmış olup, kamu ihale mevzuatında Kurul tarafından karara bağlanan hususların yeniden incelemeye alınmasına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Diğer yandan, anılan Kanunun 57 nci maddesinde şikâyetler ile ilgili olarak Kurum tarafından verilen nihai kararların mahkemelerde dava konusu edilebileceği belirtilmiştir. Bu itibarla Kurul kararına itiraz mahiyetindeki incelemeye konu iddiaya ilişkin olarak başvurunun reddine karar verilmesi gerekmektedir.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin “Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 24 üncü maddesinde; “24.1. Tekliflerin geçerlilik süresi, ihale tarihinden itibaren 60 (altmış) takvim günüdür.

24.2. İhtiyaç duyulması halinde, teklif geçerlilik süresinin en fazla yukarıda belirlenen süre kadar uzatılması istekliden talep edilebilir. İstekli, İdarenin bu talebini kabul veya reddedebilir. İdarenin teklif geçerlilik süresinin uzatılması talebini reddeden isteklinin geçici teminatı iade edilir.

24.3. Teklifinin geçerlilik süresini uzatan istekli, teklif ve sözleşme koşullarını değiştirmeden, geçici teminatını kabul ettiği yeni teklif geçerlilik süresi ile geçici teminata ilişkin hükümlere uygun hale getirir.

24.4. Bu konudaki istek ve cevaplar yazılı olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

13.10.2011 tarihinde yapılan ihaleye ilişkin olarak isteklilerin teklif geçerlik sürelerinin sona ermesi nedeniyle 03.01.2012 tarihli yazılar ile Çelikoğlu Yem. San. Tem. Turz. Nak. Gıda Paz. Med. Tükt. Mad. Tic. Ltd. Şti. ve Uygar Yem. Güv. Turz. Tem. Taah. Tic. San. Ltd. Şti.’den teklif sürelerinin 60 gün uzatılması ve geçici teminat mektuplarının 10.01.2012 tarihine kadar idareye ulaştırılmasının talep edildiği, adı geçen isteklilerce 04.01.2012 tarihli yazılar ile teklif geçerlik süresinin 60 gün uzatıldığının beyan edildiği ve yazı ekinde geçici teminat mektuplarının sunulduğu tespit edilmiştir.

Diğer taraftan Kamu İhale Genel Tebliğinin “Teklif geçerlilik süresinin dolmasından sonra sözleşme yapılması” başlıklı 16.7 nci maddesinde;“Kesinleşen ihale kararı bildirildikten sonra şikâyet başvurusunda bulunulması veya dava açılması nedeniyle ihale sürecinin uzaması sonucunda; teklif geçerlilik süresinin ihale dokümanında öngörülen süre kadar uzatıldığı ve bu sürenin de dolduğu, buna rağmen sözleşmenin imzalanamadığı durumlarda; İhale Uygulama Yönetmeliklerinde yer alan sözleşmenin imzalanması ile ilgili hükümlere göre, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi veya ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ile kabul etmeleri şartıyla, sözleşme imzalanabilir. İdarece bu durumda ihale üzerinde kalan istekliye sözleşme imzalayıp imzalamayacağı hususu sorulmaksızın sadece teklif geçerlilik süresinin dolduğu gerekçe gösterilerek ihalenin iptal edilmemesi gerekmektedir. Ancak tekliflerin geçerlilik süresinin dolmuş olması nedeniyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi veya ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin sözleşmeyi imzalama zorunluluğu bulunmadığından, sözleşmeyi imzalamayan istekliler hakkında geçici teminatın irat kaydedilmesine ve yasaklamaya ilişkin hükümler uygulanmayacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Anılan Tebliğ açıklaması uyarınca, teklif geçerlilik süresinin ihale dokümanında öngörülen süre kadar uzatıldığı ve bu sürenin de dolduğu hallerde dahi ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi veya ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ile kabul etmeleri şartıyla sözleşme imzalanabilecektir.

Bu çerçevede, incelemeye konu ihalede isteklilerin teklif geçerlik sürelerini uzattığı, teklif geçerlik sürelerinin dolması halinde dahi isteklilerin kabul etmeleri halinde kendileri ile sözleşme imzalanabileceği dikkate alındığında isteklilerin teklif geçerlik sürelerinin dolduğu gerekçesiyle ihalenin iptal edilmesi gerektiğine yönelik başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikayet dilekçesinde özetle; “Kendilerine gönderilen kesinleşen ihale kararında aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmeyerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığının belirtildiği, aynı idarenin aynı nitelikteki 2011/27377 İKN’li ihalesine ilişkin olarak da aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında aynı belgelerin sunulduğu ve bu ihalenin kendileri üzerinde bırakıldığı, bu çerçevede söz konusu ihalede aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmış olmasının çelişki oluşturduğu, diğer taraftan ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ile kendi teklifleri arasında 337.050,00 TL fark olduğu, dolayısıyla tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik olarak idarece alınan kararın kamu yararına uygun olmadığı,” iddiasına yer vermiştir.

İncelemeye konu ihale; Yemek Pişirme ve Sonrası Hizmet Alımı işi olup,idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 2.280.193,75 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihaleye 13 isteklinin katıldığı, ihaleye teklif veren isteklilerin aşırı düşük sorgulamaya tabi tutulduğu ve ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin 1.958.400,00 TL bedel karşılığında Çelikoğlu Yem. San. Tem. Turz. Nak. Gıda Paz. Med. Tükt. Mad. Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı, görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere, incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemizle, Kurul kararına katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ Adem KAMALI

Kurul Üyesi Kurul Üyesi