KİK Kararı: 2012/UH.II-987

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/013
Gündem No : 3
Karar Tarihi : 20.02.2012
Karar No : 2012/UH.II-987
BAŞVURU SAHİBİ:
Savan Yemek San.Tic.Ltd.Şti.-Doğu Yem.Tem.Med.İnş.Tic.Ve Ltd.Şti., Özel Ankara Top. 3.Blok No:94 Macunköy ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kırşehir Polis Meslek Yüksekokulu, Güldıken Mah. Sehıt Polıs Mahmut Sarısakal Cad. 2 40100 KIRŞEHİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/156225 İhale Kayıt Numaralı "Hazır Yemek Alımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

14.02.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[527].(0141)./2012-9E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Kırşehir Polis Meslek Yüksekokulutarafından 10.11.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Hazır Yemek Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Savan Yemek San. Tic. Ltd. Şti.-Doğu Yem. Tem. Med. İnş.Tic. ve Ltd. Şti. iş ortaklığının 13.01.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.01.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 30.01.2012 tarih ve 4423 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.01.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;ihale üzerinde bırakılan Beşyıldız Yemek Gıda Turizm ve Tem. San. Tic. Ltd. Şti. ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Ahi Özel Hizmetler İç ve Dış Tic. İnş. Nak. Tem. Sağ. Hiz. İmalt. İhr. İth. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının kamu ihale mevzuatına uygun olup olmadığının incelenmesi gerektiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifini açıklamasının mümkün olmadığı,iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin adının “Hazır Yemek Alım İşi” olarak belirtildiği, “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;

“25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç ve diğer bütün giderler yükleniciye aittir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Alımı yapılacak olan hizmet malzemeli yemek alımı kapsamanda olduğundan Personel ücretleri yüklenicinin kendisi tarafından karşılanacağından ücretlerin belirlenmesinde yürürlükteki asgari ücretten az olmamak üzere yüklenici tarafından belirlenecektir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Bu işte tehlike sınıfı ve prim nispeti Sigorta Pirim oranı % 1 (Yüzdebir) olarak tespit edilmiştir.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

Şikayete konu ihaleye ait teknik şartnamede;

“1.Polis Meslek Yüksek Okulu Müdürlüğü hizmet binasında bulunan mutfağın ve mevcut demirbaşların yüklenici tarafından kullanılarak bahsi geçen yerde eğitim alacak olan öğrencilerimiz için bu şartnamede belirtilen esaslar çerçevesinde 3 (üç) öğün (sabah, öğle, akşam olmak üzere) ve en az 4 (Dört) çeşit olmak üzere yemek yükleniciliği ve sonrası hizmetlerin yapılması işidir...

3.6. Bütün malzemeler, tesisler ve işçilik;

3.6.1.Sözleşmede ve eklerinde belirtilen tip ve türlerde ve kontrol teşkilatının talimatlarına uygun olacak,

3.6.2.İmalat, üretim veya hazırlanma yerinde, işyerinde ya da sözleşmede öngörülen başka herhangi bir yerde kontrol teşkilatının talep edeceği zamanlarda denetim ve testlere tabi tutulacaktır.

3.6.3.Hizmetin görülebilmesi için kullanılan elektrik, su, gaz bedelleri yükleniciye aittir. Yüklenici işe başlarken süzme sayaç takacak ve kullandığı elektrik ve suyun bedelini her ay İdareye veya İdarenin bildirdiği yere ödeyerek, ödendi belgesini İdareye verecektir. Ödeme yapılması gereken ayın sonuna kadar ödeme yapılmadığı taktirde yüklenicinin ilk hak edişinden herhangi bir ikaza gerek kalmaksızın İdare tarafından kesilecektir…

3.12.Buhar elde etmek için yapılacak giderler (Havagazı, doğalgaz ve tüpgaz giderleri) yükleniciye aittir.

3.13.Yemek malzemeleri ve deterjan, masa temizliği, yer temizliği gibi temizlik malzemeleri yüklenici tarafından temin edilecektir. Bu malzemeler uygulanacağı alanlara göre nitelikli ve TSE’ baklava dilimli ürünlerden olmalıdır. Kontrol teşkilatınca kontrol edilip uygunluğu kabul edildikten sonra depolara alınır. Uygun olmadığına karar verilen malzemeler hemen istenilen özellikte olanlarla değiştirilir…

4.1.Çalışanların Özlük Hakları:

4.1.1.Yüklenici çalıştırdığı işçilerin, işin yapılmakta olduğu bir işkolu veya meslekte aynı tipteki bu iş için mevzuatla kabul edilenlerden daha az elverişli olmayan şartlarda çalışmalarını ve ücret almalarını sağlayacaktır. Ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarının toplu sözleşme veya mevzuatla tespit edilmemiş olması halinde yüklenici, en yakın ve uygun bir bölgedeki işkolu veya meslekteki aynı tip bir iş için mevzuatla tespit edilenlerden daha az elverişli olmayan ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarını sağlayacaktır. Yüklenici, varsa alt yüklenicilerinin bu çalışma şartlarına uymalarını sağlamak için gerekli tedbirleri alacaktır. Hakedişin alınıp alınmamasına bakılmaksızın yüklenici çalışanlarının bir önceki aya ait alacaklarını sonraki ayın 15’ine (15’i dahil) kadar ödemek zorundadır. (Örneğin; Ocak ayı maaş ve alacakları Şubat ayının 15’ine kadar ödenmelidir.)…

4.16. Hizmetin yürütülmesi için gerekli işçi sayısı ve nitelikleri aşağıda gösterilmiştir. Yüklenici yapılan iş nedeni ile idareye karşı sorumludur, yüklenicinin idarede bulunmaması durumunda mevcut personel içerisinden idareye karşı bir sorumlu bildirecektir.

4.16.1. Toplam çalıştırılacak personel sayısı, öğrencinin okulda tam olduğu aylarda en az 25 kişi ile hizmet vermek zorundadır.

4.16.2. Çalıştırılacak personelin görevlendirilmesi ihtiyaca göre belirlenecektir.

Tüm aşçılardan sorumlu ve devamlı gündüz çalışacak bir adet diplomalı ve tecrübeli Aşçıbaşı bulunacaktır.

5. İşçilerin Nitelikleri/Sayıları :

1

Gıda Müh. veya Diyetisyen (Diplomalı)

1 Adet

2

Aşçıbaşı (Diplomalı veya bonservisli)

1 Adet

3

Aşçı (En az 3 yıl tecrübeli)

3 adet

4

Mutfak görevlisi

7 adet

5

Meydancı-Bulaşıkçı

5 adet

6

Garson

8 adet

Düzenlemeleri yer almaktadır.

İncelemeye konu ihalede; yaklaşık maliyetin piyasa araştırması ve bir önceki sözleşme fiyatları esas alınarak toplam 1.370.282,60 TL olarak belirlendiği, ihaleye 9 isteklinin katıldığı, idare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyet icmalinde kâr oranının belirtilmediği, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesi uyarınca, azami kâr oranı olan % 20 oranındaki kâr bedeli hariç tutarın altında teklif veren Takdir İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.., Beşyıldız Yem. Gıda Turz. ve Tem. San. Tic. Ltd. Şti. ve Ahi Özel Hizmetler İç ve Dış Tic. İnş. Nak. Tem. Sağ. Hiz. İmalt. İhr. İth. San. ve Tic. Ltd. Şti. ’nin tekliflerinin ihale komisyonu tarafından aşırı düşük teklif olarak değerlendirilerek teklifleri hakkında açıklama istendiği, Takdir İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ninistenen süre içerisinde açıklama sunmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Beşyıldız Yem. Gıda Turz. ve Tem. San. Tic. Ltd. Şti.’ninyapmış olduğu açıklamalar uygun görülerek ihalenin adı geçen istekli üzerinde bırakıldığı, Ahi Özel Hizmetler İç ve Dış Tic. İnş. Nak. Tem. Sağ. Hiz. İmalt. İhr. İth. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin de yapmış olduğu açıklamalar uygun görülerek, sözkonusu isteklinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde;

“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde uyulacak esaslar, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesinde açıklanmıştır. Anılan Tebliğin 79.4 üncü maddesinde;

“ İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.” açıklamaları yer almaktadır.

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4 üncü maddesinde; teklifinin aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden, teklifin tamamı üzerinden değil, sadece teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili açıklama istenmesi gerektiği açık ve tereddüde yer vermeyecek bir şekilde hüküm altına alınmıştır.

Mevzuatın yukarıda aktarılan ve açıklanan hükümleri böyle iken; incelenen ihalede, teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden açıklama istenmesine ilişkin yazıda teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmediği ve idarece yapılan bu işlemin 4734 sayılı Kanunun 38 inci ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4 üncü maddesine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirtilen işlemin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu anlaşıldığından, ihale komisyonunca teklifi aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerle ilgili açıklama istenerek, bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikayet dilekçesinde özetle; “ihale üzerinde bırakılan Beşyıldız Yemek Gıda Turizm ve Tem. San. Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Ahi Özel Hizmetler İç ve Dış Tic. İnş. Nak. Tem. Sağ. Hiz. İmlt. İhr. İth. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük açıklamalarının Kamu İhale Mevzuatına uygun olmadığı” iddiasına yer vermiştir.

İncelemeye konu ihale; Hazır Yemek Alımı işi olup,idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 1.370.282,60 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihaleye 9 isteklinin katıldığı, ihaleye teklif veren isteklilerin aşırı düşük sorgulamaya tabi tutulduğu ve ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin 1.099.997,50 TL bedel karşılığında Beşyıldız Yemek Gıda Turizm ve Tem. San. Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı, görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere, incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemizle, Kurul kararına katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ Adem KAMALI

Kurul Üyesi Kurul Üyesi