KİK Kararı: 2012/UH.II-94 (2 Ocak 2012)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/001
Gündem No : 94
Karar Tarihi : 02.01.2012
Karar No : 2012/UH.II-94 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Ankyra Organizasyon Turizm Sağlık Reklam İnş. Yemek Üret. B.sayar Temz. Gıda İlaçlama Taah. Tic. Ltd. Şti., KIZILIRMAK MAHALLESİ 1450 SOKAK NO:9/33 ÇUKURAMBAR / ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Başbakanlık Saray Rehabilitasyon Merkez Müdürlüğü, Osmangazı Mah. Turgut Özal Bulvarı 162/ ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/163019 İhale Kayıt Numaralı "Saray Engelsiz Yaşam Bakım Rehabilitasyon Ve Aile Danışma Merkezi Müdürlüğü 2012 Yılı 12 Aylık Personel Çalıştırılmasına Dayalı Özel Bakım Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

29.12.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[4442].(0258)./2011-66Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Saray Rehabilitasyon Merkez Müdürlüğü tarafından 21.11.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Saray Engelsiz Yaşam Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi Müdürlüğü 2012 Yılı 12 Aylık Personel Çalıştırılmasına Dayalı Özel Bakım Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Ankyra Organizasyon Turizm Sağlık Reklam İnş. Yemek Üret. B.Sayar Temz. Gıda İlaçlama Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin 09.12.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 12.12.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 22.12.2011tarih ve 54037sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.12.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;ihale uhdesinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğu, bu nedenle teklifinin reddedilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin adının “Saray Engelsiz Yaşam Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi Müdürlüğü 2012 Yılı 12 Aylık Personel Çalıştırılmasına Dayalı Özel Bakım Hizmeti Alımı” olarak belirtildiği, miktarı ve türüne ise şartname ekinde,

Sıra No

Açıklama

Birimi

İşçi Sayısı

Ay/gün/saat

1

Bakım Üniversite %55 Fazlası

Kişi/Ay

30,00

12,000

2

Bakım Lise %45 Fazlası

Kişi/Ay

593,00

12,000

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Resmi Tatil Bakım Üniversite %55 Fazlası

Gün

210,000

2

Resmi Tatil Bakım Lise %45 Fazlası

Gün

7000,000

Şeklinde yer verildiği,

19 uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olacağının belirtildiği,

25.3 üncü maddesinde; “25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Hizmet alımı yoluyla Bakım işinde çalışan İlk öğretim ve Lise mezunlarına (593) kişiye brüt asgari ücretin % 45 fazlası ödenecektir.

Hizmet alımı yoluyla Bakım işinde çalışan Üniversite mezunlarına (30) kişiye brüt asgari ücretin % 55 fazlası ödenecektir.

Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde Bakım işinde çalışan İlk öğretim ve Lise mezunları kişilere (7000)gün Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde Bakım işinde çalışan Üniversite mezunlarına kişilere (210) gün çalışılan her gün için günlük ücrete ilaveten ayrıca bir günlük ücret ödenecek olup teklif fiyata dahildir.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Ayni olarak karşılanacak olan Yol giderleri firma tarafından karşılanacak olup Yüklenici firma bunun için kurum dan hiçbir şey talep etmeyecektir. Tüm Giderler yüklenici firmaya aittir. Yüklenici firma istisnasız bütün çalışanlarını (Gece vardiyasında çalışanlarda dahil olmak üzere) hangi güzergâhta olursa olsun ulaşım imkânından yararlandırmak zorundadır.

Hizmet alımı personelin yemeği, mesaisine denk gelen öğünlerde idarece ayni olarak verilecek olup, bu gider için yüklenici tarafından ayrıca maliyet hesabı yapılmayacaktır.

Bakım elamanı personeline. aşağıda cinsi ve miktarı yazılı olan giyecek ayni olarak verilecektir.

1 - İş önlüğü: 1 adet yazlık 1 adet kışlık

2 - Terlik 1 adet yazlık 1 adet kışlık

İsteklice ayni olarak karşılanacaktır. ve teklif fiyata dahildir. Çalışacak personelin kıyafetlerinin renkleri ve modelleri sözleşme imzalandıktan sonra yüklenici firmaya bildirilecektir. Tüm kıyafetlerde kuruluşun adı ve kıyafetin gögüs kısmında ise yüklenici firmanın adı yazılacaktır. Terlikler ise üstü gözenekli önü kapalı deri sağlıkçıların kullandığı (beyaz ve lacivert) poliüratan tabanlı olacaktır. Eskiyen ve kullanılmaz hale gelen iş kıyafetlerinin değiştirilmesi, temini, temizlik ve bakımı yüklenici firmaya ait olacaktır. Yüklenici firma Sözleşme imzaladıktan sonra 30 Gün içinde işe başladığı ay hangi mevsime denk geliyorsa o mevsime uygun kıyafetleri çalışan personelin ölçülerine uygun giysilerin teslim edilmesi gerekmektedir. Teslim edilmediği taktirde her gün için firmanın hak edişinden her kişi için 100.00.-tl kesilecektir.__” düzenlemesinin bulunduğu,

25.5 inci maddesinde kısa vadeli sigorta kolları prim oranının % 1,0 olarak belirtildiği,

Sözleşme tasarısının 9 uncu maddesinde, işe başlama tarihinin 01.01.2012, işin bitiş tarihinin 31.12.2012 olarak belirtildiği,

Görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde; “İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü yer almaktadır.

Yönetmeliğin anılan maddesinden, ihale komisyonunca, yapılan değerlendirme neticesinde geçerli olduğu tespit edilen tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin tespit edileceği ve tespit edilen bu tekliflerin reddedilmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere ilişkin olarak sorgulamaya tabi tutulacağı anlaşılmaktadır.

Öte yandan, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin tespitine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinin 79.4 üncü alt maddesinde; “… Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması bulunmaktadır. İhale konusu iş de anılan Tebliğin 78 inci maddesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri kategorisine giren ihaleler arasında sayıldığından, inceleme konusu ihalede söz konusu Tebliğ açıklamasının tatbik edilmesi, başka bir ifadeyle, karsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmektedir.

Yaklaşık maliyet hesabına dair belgeler incelendiğinde; karsız yaklaşık maliyetin 12.586.599,08 TL olduğu görülmüştür. Diğer taraftan, idari şartnamenin 25.3 üncü maddesinde yer alan teklif fiyata dahil diğer masraflar esas alınarak yapılan hesaplama neticesinde; %3 sözleşme gideri ve genel gider dâhil, yol ve giysi gideri hariç teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti toplamı 11.758.183,52 TL olarak hesaplanmıştır.

Yapılan incelemede, idarece anılan Tebliğ açıklamasına uygun olarak ihalede, karsız yaklaşık maliyet tutarının (12.586.599,08 TL) altında teklif vermiş olan başvuru sahibi (12.353.572,16) ile ihale uhdesinde kalan isteklinin (12.236.882,60 TL) aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu görülmüştür.

İhale uhdesinde kalan istekli aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; 2 adet işçilik hesaplama modülü sayfasını, giysi giderlerine ilişkin olarak İdeal İş elbiseleri Merve Yokuşbaş’dan alınan proforma faturayı, SMMM onaylı Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağını (Ek-O.5), söz konusu tedarikçiye ait imza beyannamesini ve SMMM Sinan Gökçe’ye ait TÜRMOB Faaliyet Belgesini, personel taşıma giderine ilişkin olarak Dadaklar Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.’den alınan fiyat teklifini, anılan firma ile yapılan sözleşmeyi, SMMM onaylı Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağını (Ek-O.6), söz konusu firmaya ait imza sirkülerini ve SMMM Turan Usta’ya ait TÜRMOB Faaliyet Belgesini sunmuştur.

İhale uhdesinde kalan istekli açıklamasında teklif bileşenlerini aşağıdaki şekilde belirtmiştir.

Sıra No

Maliyet Bileşeni

Tutar (TL)

1

Asgari işçilik maliyeti

11.758.183,52

2

623 personelin giyim maliyeti (% 3 sözleşme ve genel gider dahil)

35.934,64

3

Personel taşıma maliyeti (% 3 sözleşme ve genel gider dahil)

400.414,56

4

Firma karı ve genel gider

42.349,88

Toplam:

12.236.882,60

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde; “…79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar

b. Fiyat teklifleri,

…

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15**.** Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

79.4.2.18. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

…

_79.5**.** Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” _açıklaması bulunmaktadır.

İhale uhdesinde kalan isteklinin açıklaması anılan Tebliğ açıklaması çerçevesinde incelendiğinde aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İsteklinin işçilik maliyetine (yol ve giyim maliyeti hariç % 3 sözleşme ve genel gider dahil) dair öngördüğü bedel (11.758.183,52 TL), yukarıda hesaplanan %3 sözleşme gideri ve genel gider dâhil, yol ve giysi gideri hariç teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti toplamını karşılamaktadır.

Giyim malzemesi maliyetine ilişkin olarak İdeal İş Elbiseleri Merve Yokuşbaş’dan alınan proforma fatura incelendiğinde; 1.246 adet iş önlüğü için 23,00 TL/adet birim fiyat üzerinden toplam 28.658,00 TL; 1.246 adet terlik için ise 5,00 TL/adet birim fiyat üzerinden toplam 6.230,00 TL fiyat teklif edildiği, toplam fiyat teklifinin ise, 34.888,00 TL olduğu; bu tutara % 3 sözleşme ve genel gider eklendiğinde elde edilen tutarın (34.888,00 x 1,03=) 35.934,64 TL olduğu ve bu tutarın yukarıda tablo halinde verilen isteklinin maliyet bileşenlerinde giyim maliyeti için öngörülen tutara eşit olduğu, öte yandan, proforma fatura ve ekindeki Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağının (Ek-O.5) bahsedilen Tebliğ açıklamalarına uygun bir şekilde düzenlendiği, neticede, giyim malzemelerine ilişkin öngörülen maliyet tutarının mevzuata uygun bir şekilde tevsik edildiği görülmüştür.

Personel taşıma maliyetine ilişkin olarak açıklama kapsamında sunulan belgeler incelendiğinde; Dadaklar Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.’den alınan fiyat teklifi ekindeki sözleşmede yer alan teklifin 388.752,00 TL olduğu, bu tutara % 3 sözleşme ve genel gider eklendiğinde elde edilen tutarın (388.752,00 x 1,03=) 400.414,56 TL olduğu ve bu tutarın yukarıda tablo halinde verilen isteklinin maliyet bileşenlerinde personel taşıma maliyeti için öngörülen tutara eşit olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte, Dadaklar Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.’den alınan fiyat teklifinde SMMM’nin imza ve kaşesi bulunmasına karşın, Tebliğin 79.4.2.5 inci maddesinde yer alan “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” şeklindeki ifadenin bulunmadığı (Ek:9/18), ayrıca, fiyat teklifi ekinde sunulan Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağında (Ek-O.6) taşıma işine ait maliyet girdilerinin (akaryakıt, işçilik ve araç amortisman, bakım/onarım, sigorta giderleri) mevzuatın istediği şekilde miktar ve tutar (kullanılacak akaryakıt miktarı/tutarı, şoför çalışma süresi/bedeli, amortisman gideri, bakım/onarım gideri, sigorta gideri v.b.) bazında ayrıştırılmadığı, sadece iş kapsamında istihdam edilecek her bir personel düşen maliyet girdi tutarlarına aşağıdaki şekilde yer verilmekle yetinildiği görülmüştür.

Her bir personel için günlük;

Akaryakıt: 1,40 TL

Personel gideri: 0,45 TL

Araç gideri: 0,15 TL

Toplam: 2,00 TL

Toplam maliyet: 2,00 TL x 26 Gün x 623 personel x 12 ay= 388.752,00 TL

Netice itibariyle, Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı (Ek-O.6) mevzuatın öngördüğü şekilde düzenlenmemiştir.

Sonuç olarak, işçilik ve giyim malzemesi giderlerine dair açıklamaların mevzuata uygun olmasına karşın, personel taşıma giderine ilişkin açıklamanın mevzuata uygun olmadığı tespit edildiğinden, isteklinin teklifinin reddedilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Eşit muamele ilkesi bakımından başvuru sahibinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; isteklinin işçilik maliyetine (yol ve giyim maliyeti hariç % 3 sözleşme ve genel gider dahil) dair öngördüğü bedelin (11.758.183,52 TL), yukarıda hesaplanan %3 sözleşme gideri ve genel gider dâhil, yol ve giysi gideri hariç teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti toplamını karşıladığı görülmüştür.

Öte yandan, giyim malzemeleri için öngörülen maliyetin söz konusu Tebliğ açıklamasına uygun bir şekilde açıkladığı tespit edilmiştir.

Personel taşıma gideri için teklif edilen tutarın tevsik edilmesine dair sunulan belgeler incelendiğinde; aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında BMR Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.’den alınan fiyat teklifinin (42.177,10 x 12 ay= 506.125,20 TL), fiyat teklifine ilişkin maliyet tespit cetvelinin ve SMMM onaylı Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağının (Ek-O.6) sunulduğu görülmüştür.

Açıklama kapsamında sunulan “İşçilik, Firma Karı Dahil Yakıt Maliyet Tespit Cetveli” başlıklı belge tetkik edildiğinde; taşıma işinde 3 kişinin çalıştırılacağı, bu kişilerin brüt aylık ücretinin 1.016,96 TL olduğu, her bir seferin (gidiş-dönüş) 2 saatte tamamlanacağı dikkate alınarak taşıma işindeki toplam aylık şoför çalıştırma maliyetinin 705,09 TL olarak hesaplandığı,

Diğer taraftan, taşıma işinin kapsamının çalıştırılacak personelin idarenin bulunduğu yerden şehir merkezine nakli olarak değerlendirildiği, bu bağlamda, her bir servis aracının gidiş-dönüş güzergahında 41 km yol kat edeceği ve servis aracının her 10 km için 8 lt akaryakıt tüketeceği, dolayısıyla aracın her seferinde [(41/10) x 8]= 32,8 lt motorin sarf edileceği, servis aracının yolcu kapasitesinin 43 kişi olduğu göz önüne alındığında, servis aracının bir personelin taşınması için (32,8/43=) 0,765872 lt motorin tüketeceği, Petrol Ofisi A.Ş.’nin 16.11.2011 tarihli motorin satış fiyatının KDV hariç 3,26 TL/lt olduğu, neticede, bir aylık toplam akaryakıt maliyetinin (0,765872 x 623 kişi x 26 gün x 3,26 TL/lt=) 40.442,24 TL olarak hesaplandığı,

Servis araçlarının bir aylık diğer giderleri ile firma karı için 1.029,77 TL tutar öngörüldüğü,

Sonuç olarak, söz konusu maliyet cetvelinde, personel taşıma işi için aylık toplam fiyat teklifi tutarının (705,09 + 40.442,24 + 1.029,77=) 42.177,10 TL olarak belirtildiği,

Görülmüştür. Ayrıca, açıklama kapsamında bulunan Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı (Ek-O.6) söz konusu maliyet cetvelindeki değerler ile uyumlu olarak hazırlanmıştır.

İhale konusu işte toplam 623 kişinin, 3 vardiya halinde çalışmasının öngörüldüğü ve 4857 sayılı İş Kanunun 46 ncı maddesi gereğince bir personelin haftada 6 gün çalışacağı hususları birlikte dikkate alındığında; haftanın her günü (623 x 6 / 7=) 534 kişi çalışacak, her vardiyada ise (534 / 3=) 178 kişi bulunacaktır. İsteklinin açıklamasında bulunan “İşçilik, Firma Karı Dahil Yakıt Maliyet Tespit Cetveli” nde taşıma işinde 3 şoförün çalışacağı ve kullanılacak servis araçlarının 43 kişilik yolcu kapasitesinin bulunduğu belirtildiğinden, her bir seferde maksimum (3 x 43=) 129 kişi taşınabilecektir. Ancak, her vardiyada 178 kişi çalışacağından, istekli tarafından öngörülen taşıma kapasitesi yeterli olmayacaktır.

Diğer taraftan, anılan maliyet cetvelinde her bir servis seferinin 2 saat süreceği öngörülerek toplam şoför çalışma maliyeti 705,09 TL hesaplanmış olup, yapılan hesaplamada hata yapıldığı tespit edilmiştir. Şöyle ki, 1 şoförün her gün 3 sefer yapacağı ve her seferin 2 saat süreceği dikkate alındığında, bir şoför günde 6 saat çalışacaktır. Bu bağlamda, maliyet cetvelinde bir şoförün aylık brüt ücretinin 1.016,96 TL olduğu ve şoförlerin ayın tüm günlerinde (30 gün) günde 6 saat çalışacağı dikkate alındığında, bir şoförün ayda toplam (6 x 30=) 180 saat çalışacağı ve şoförün saatlik ücretinin (1016,96 / 30 / 7,5=) 4,52 TL/saat olduğu görülmekte olup, neticede, bir şoförün aylık çalışma bedelinin (180 x 4,52=) 813,60 TL, üç şoförün çalışma bedelinin ise, (813,60 x 3=) 2.440,80 TL olarak hesaplanması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı görülmüş olup, teklifinin reddedilmesi gerekmektedir.

Netice itibariyle, idarece aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan iki isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunmaması nedeniyle, tekliflerinin reddedilmesi sonrasında, ihalede iki adet geçerli teklif kalmaktadır.

Geçerli tekliflerden, Piripak End. Tem. San. ve Tic. A.Ş.’ye ait teklifin (14.483.884,72 TL) yaklaşık maliyetin (14.352.540,00 TL) üzerinde olduğu, Modern Kimya Kimyevi Mad. Tem. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.’ye ait teklifin (14.232.662,00 TL) ise, yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte karsız yaklaşık maliyetin (12.586.599,08 TL) çok üzerinde ve yaklaşık maliyete çok yakın olduğu hususları birlikte dikkate alındığında, ihalede rekabetin yeterli derecede sağlanamadığı anlaşıldığından, ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İnceleme konusu ihaleye ilişkin olarak, Kurul kararında yer alan gerekçelere göre başvuru sahibinin ihale dokümanına yönelik iddiaları yerinde bulunmamış olup, bu iddialar dışında Kurul çoğunluğunca alınan Karar ile;

“…idarece aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan iki isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunmaması nedeniyle, tekliflerinin reddedilmesi sonrasında, ihalede iki adet geçerli teklif kalmaktadır.

Geçerli tekliflerden, Piripak End. Tem. San. ve Tic. A.Ş.’ye ait teklifin (14.483.884,72 TL) yaklaşık maliyetin (14.352.540,00 TL) üzerinde olduğu ve Modern Kimya Kimyevi Mad. Tem. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.’ye ait teklifin (14.232.662,00 TL) ise, yaklaşık maliyeti altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete çok yakın olduğu birlikte dikkate alındığında, ihalede rekabetin yeterli derecede sağlanamadığı anlaşıldığından, ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.” gerekçesine dayanılarak “ ihalenin iptaline” karar verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5812 sayılı Kanunla değiştirilen 56 ncı maddesinin 2 nci fıkrasında, “ Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler ” hükmü yer almaktadır.

Bu hükme göre, Kuruma verilen inceleme yetkisi, itirazen şikayet başvurusunda belirtilen konularla sınırlı olup, Kamu İhale Kanununda Kuruma, bunların dışında bir konuyu herhangi bir gerekçe ile re’sen inceleyebileceğine dair bir yetki verilmemiştir. Bu bakımdan, ihalede gerekli "rekabet**"** ilkesinin çiğnendiği gerekçesi ile ihalenin iptaline yönelik bir karar verilmesi Kamu İhale Kanununun bahsedilen hükmüne açık bir aykırılık teşkil etmektedir.

İncelemeye konu ihalede, 20 adet ihale dokümanı satın alındığı ve ihaleye dört istekli tarafından teklif verildiği, ihale komisyon kararı ile ihalenin Kemal Çağlar İnş. Elek. Üret. Tic. ve San. Ltd. Şti. üzerindebırakıldığı, başvuru sahibinin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı 2 nci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Kurul kararı ile ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı 2 nci teklif sahibi isteklinin aşırı düşük açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı tespit edilmiş ve yaklaşık maliyetin % 0,83 altında teklif veren Modern Kimya Kimyevi Mad. Tem. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. teklifi ile, yaklaşık maliyetin % 0,91 üstünde teklif veren Piripak End. Tem. San. ve Tic. A. Ş.’nin tekliflerinin geçerli teklif olarak belirlenmiş olup, ihalede geçeli iki teklifin kaldığı görülmektedir.

Hal böyle iken, sunulan teklif sayısına ve teklif edilen bedellerin yaklaşık maliyete oranına bakılarak ihalede yeterli "rekabet**"** ilkesinin sağlanıp sağlanmadığına karar verilmesi, çoğu zaman objektif bir değerlendirmeye konu edilebilecek bir husus değildir. Kaldı ki verilen iki geçerli teklif bedelinden birisi yaklaşık maliyetin altındadır.

Bir ihalede "rekabet" ilkesinin yeterli düzeyde sağlanıp sağlanmadığı hususu, sadece ihaleye sunulan teklif sayısının ve tekliflerin yaklaşık maliyete oranının baz alınarak belirlenmemesi gerekmektedir.

"Rekabet**"** ilkesinin sağlanmasının nihai amacının, ihtiyaçların uygun şartlarla karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamak olduğundan, istenilen amacın yeterli düzeyde gerçekleştiği durumlarda, sadece ihaleye sunulan teklif sayısı göz önünde bulundurularak yapılacak bir değerlendirme sağlıklı olmayacaktır.

Anılan ihalede, Modern Kimya Kimyevi Mad. Tem. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif bedelinin yaklaşık maliyetin % 0,83 altındaaltında olması ve Piripak End. Tem. San. ve Tic. A. Ş.’nin teklifinin de geçerli teklif olduğuhususları birlikte değerlendirildiğinde, anılan Kurul kararında yer alan iptal gerekçesindeki “ rekabetin oluşmadığı ” iddiasının objektif olarak ortaya konulmadığı kanaatindeyim.

Anılan Kurul kararında,ihalenin iptal edilmesine ilişkin olarak, belirtilen Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen ilkelerden, saydamlık, rekabet, güvenirlik ilkelerinin çiğnendiğine dair, kuvvetli bir tespit yapılamadığı, aksine yukarıda açıklanan gerekçelere göre, söz konusu ihalede ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasının ve kaynakların verimli kullanılması ilkelerinin ön planda çalıştığı düşüncesindeyim.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, “ itirazen şikayet başvurusunun uygun bulunmadığına,” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunun “ihalenin iptaline,” ilişkin kararına katılmıyorum.

Ali KAYA

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin dilekçesinde belirtilen iddialarına yönelik olarak Kurul çoğunluğunca alınan Kararda belirtilen;

“ Netice itibariyle, idarece aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan iki isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunmaması nedeniyle, tekliflerinin reddedilmesi sonrasında, ihalede iki adet geçerli teklif kalmaktadır.

Geçerli tekliflerden, Piripak End. Tem. San. ve Tic. A.Ş.’ye ait teklifin (14.483.884,72 TL) yaklaşık maliyetin (14.352.540,00 TL) üzerinde olduğu ve Modern Kimya Kimyevi Mad. Tem. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.’ye ait teklifin (14.232.662,00 TL) ise, yaklaşık maliyeti altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete çok yakın olduğu birlikte dikkate alındığında,ihalede rekabetin yeterli derecede sağlanamadığı ….” gerekçeleri üzerinden “ ihalenin iptaline ” karar verilmiştir.

Saray Rehabilitasyon Merkez Müdürlüğütarafından “ Saray Engelsiz Yaşam Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi Müdürlüğü 2012 Yılı 12 Aylık Personel Çalıştırılmasına Dayalı Özel Bakım Hizmeti Alımı ” işine ilişkin yaklaşık maliyetin [m1] “ İşçilik Hesaplama Modülü ” üzerinden yapılan hesaplamalar esas alınarak toplam 14.352.540,00 TL olarak hesaplandığı ihalede, 20 adet ihale dokümanı satın alındığı, 21.11.2011tarihinde yapılan ihaleye 4 isteklinin teklif verdiği, bahse konu ihaleye ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasına yönelik yapılan tespitler neticesinde karsız yaklaşık maliyet bedelinin altında teklif sahipleri olan ihalenin üzerinde bırakıldığı isteklinin teklifi ile başvuru sahibinin teklifinin aşırı düşük aşamasında yapmış oldukları açıklamaların Kurul Kararı uyarınca mevzuata uygun bulunmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmakla birlikte, ihalede; yaklaşık maliyetin % 0,83 altında teklif veren Modern Kimya Kimyevi Mad. Tem. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifi ile, yaklaşık maliyetin % 0,91 üstünde teklif veren Piripak End. Tem. San. ve Tic. A. Ş.’nin tekliflerinin geçerli teklif olduğu hususları bir arada değerlendirildiğinde, yaklaşık maliyetin altındaki geçerli teklifin değerlendirmesinin mevzuat uyarınca yapılabileceği, geriye kalan yaklaşık maliyetin % 0,91 üstünde bedelli geçerli teklifin değerlendirilebilmesi hususunda, yaklaşık maliyet hesabının irdelenerek teklifin yaklaşık maliyet ile kıyaslanması ve bu durumun sebebinin ortaya konulması gerekmektedir.

Yaklaşık maliyet hesap cetveli incelendiğinde; ihale konusu işin ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayalı işçilik hizmeti alımı olduğu, bu iş için işçilik hesaplama modülü kullanılarak çalıştırılacak personel sayısı üzerinden yaklaşık maliyetin belirlendiği, bu durumda, yaklaşık maliyetin mevzuata göre doğru hesaplandığı sonucunu doğurduğu, diğer yandan, bu yaklaşık maliyetli ihalede geçerli teklif bedellerinin yaklaşık maliyetin % 0,83 altında ve % 0,93 üzerinde olması durumunun da yaklaşık maliyetin mevzuata göre doğru hesaplandığı sonucunu destekleyen unsurlardır.

Yaklaşık maliyetin, idarenin ihtiyaçlarına ve bu ihtiyaçlar doğrultusunda öngördüğü idari ve teknik kriterlere uygun hazırlanması, Kanunun temel ilkelerinin gerçekleştirilmesi kadar tekliflerin gerek idarenin maliyeti gerekse birbiriyle kıyaslanması bakımından da önem arz etmektedir.

4734 sayılı Kanunun “ Temel ilkeler ” başlıklı 5 inci maddesinde idarelerin, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu hüküm altındadır.

Kamu ihale mevzuatında, tekliflerin yaklaşık maliyetin üzerinde olması halinde idarece izlenecek yol, Kamu İhale Genel Tebliğinin “ Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler ” başlıklı 16.3 üncü maddesinde açıklanmıştır. Anılan maddede;

“16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.”

Açıklamaları yer almaktadır.

Bu hüküm uyarınca, geçerli tüm tekliflerin yaklaşık maliyetin üzerinde olması durumunda, bu tekliflerin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması durumunda da ihalenin sonuçlandırılabileceği hususu ile, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5812 sayılı Kanunla değiştirilen 56 ncı maddesinin 2 nci fıkrasında bulunan, “ Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler ” hükmü uyarınca, Kuruma verilen inceleme yetkisinin, itirazen şikayet başvurusunda belirtilen konularla sınırlı olduğu, Kamu İhale Kanununda Kuruma, bunların dışında bir konuyu herhangi bir gerekçe ile re’sen inceleyebileceğine dair bir yetkinin verilmemiş olduğu, bu bakımdan, ihalede gerekli "rekabet**"** ilkesinin çiğnendiği gerekçesi ile ihalenin iptaline yönelik bir karar verilmesi hususunun Kamu İhale Kanununun bahsedilen hükmüne açık olarak aykırılık teşkil etmektedir.

İncelemeye konu ihalede, 20adet ihale dokümanı satın alındığı, ihaleye teklif veren dört isteklinin teklifinin geçerli olduğu, karsız yaklaşık maliyetin altında iki isteklinin aşırı düşük açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, bu durumda ihalede, yaklaşık maliyetin % 0,83 altında teklif veren Modern Kimya Kimyevi Mad. Tem. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. teklifi ile, yaklaşık maliyetin % 0,91 üstünde teklif veren Piripak End. Tem. San. ve Tic. A. Ş.’nin tekliflerinin geçerli teklif olarak bulunduğuanlaşılmıştır.

Ayrıca, ihaleye konu her işin kendine has özellikleri bulunabileceğinden, sunulan teklif sayısına ve teklif edilen bedellerin yaklaşık maliyete oranına bakılarak ihalede yeterli "rekabet**"** ilkesinin sağlanıp sağlanmadığına karar verilmesi, çoğu zaman objektif bir değerlendirmeye konu edilebilecek bir husus değildir. Kaldı ki iki adet geçerli teklifin kaldığı ihalede teklifin biri yaklaşık maliyetin % 0,83 altında olmakla birlikte, diğeri de yaklaşık maliyetin % 0,93 üzerindedir.

Bir ihalede "rekabet" ilkesinin yeterli düzeyde sağlanıp sağlanmadığı hususu, sadece ihaleye sunulan teklif sayısı kriteri ile belirlenmemesi gerekmektedir.

"Rekabet**"** ilkesinin sağlanmasının nihai amacının, ihtiyaçların uygun şartlarla karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamak olduğundan, istenilen amacın yeterli düzeyde gerçekleştiği durumlarda, sadece ihaleye sunulan teklif sayısı göz önünde bulundurularak yapılacak bir değerlendirme sağlıklı olmayacaktır.

Anılan ihalede, geçerli teklif bedellerinin birinin yaklaşık maliyeti altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete çok yakın olduğu, diğerinin deyaklaşık maliyetin üzerinde olması durumunda da mevzuat uyarınca idarece ihalenin sonuçlandırılabileceği hususları birlikte değerlendirildiğinde, Kurul Kararı uyarınca alınan Kararın 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde sayılan ilkelerden “ kaynakların verimli kullanılması” ilkesine uygun olmadığı ve gerekli rekabet ortamının sağlandığı, dolayısıyla anılan Kurul kararında yer alan iptal gerekçesindeki “ rekabetin oluşmadığı ” iddiasının objektif olarak ortaya konulmadığı sonucuna varılmıştır.

Anılan Kurul kararında,ihalenin iptal edilmesine ilişkin olarak, belirtilen Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen ilkelerden, saydamlık, rekabet, güvenirlik ilkelerinin çiğnendiğine dair, kuvvetli bir tespit yapılamadığı, aksine yukarıda açıklanan gerekçelere göre, söz konusu ihalede ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasının ve kaynakların verimli kullanılması ilkelerinin ön planda çalıştığı düşünülmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince, “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunun “ihalenin iptaline,” ilişkin kararına katılmıyorum.

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

[m1]Bu bölümde idarece yaklaşık maliyet hesabında esas alınan hesaplama yöntemi/yöntemleri belirtilecektir (piyasa rayiçleri, bayındırlık birim fiyatları baz alınarak, vb.). Yaklaşık maliyet hesabında esas alınan yöntemin tespit edilememesi halinde bu durum belirtilecektir.