KİK Kararı: 2012/UH.II-932

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/012
Gündem No : 74
Karar Tarihi : 14.02.2012
Karar No : 2012/UH.II-932
BAŞVURU SAHİBİ:
Çırağan Düğün Sarayı Ve Et Lokantası Ltd. Şti., Adliye Karşısı Matim İş Merkezi No : 5 MALATYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Başbakanlık Sosyal Hizmetler Ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü Kayseri İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü, Fatih Mah.Oguz Cad No 27 KAYSERİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/175864 İhale Kayıt Numaralı "Mamul Yemek" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

09.02.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[111].(0218)./2012-4Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü Kayseri İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğütarafından 12.12.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Mamul Yemek” ihalesine ilişkin olarak Çırağan Düğün Sarayı ve Et Lokantası Ltd. Şti.’nin 22.12.2011tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.12.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 05.01.2012tarih ve 809sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.12.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyete oranla % 38,7 düşük olduğu, ihale şartnameleri uyarınca hesaplanması gereken zorunlu giderler dikkate alındığında söz konusu firmanın teklif bedeli ile yemek malzemesi dahil şekilde işin gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığı, söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili maddeleri uyarınca uygun olmadığı,

2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin idari şartnamenin ilgili maddesinde düzenlenen bilanço değerlerini karşılamadığı,

İddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu hizmetin mamul yemek alımı olduğu, hizmetin miktarının 84.500 adet sabah kahvaltısı, 110.470 adet ara öğün,105.250 adet öğle yemeği, 87.600 akşam yemeği olmak üzere toplam 387.720 adet/öğün yemek olduğu belirtilmiştir. Anılan şartnamenin 19 uncu maddesinde isteklilerin tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde verecekleri düzenlenmiştir. Teknik şartnamenin 2 nci maddesinde yemek çeşitleri ve ürün sayıları düzenlenmiştir.

İdari şartnamenin 25 nci maddesinin; “ 25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

_1-84.500 adet sabah kahvaltısı, 110.470 adet ara öğün,105.250 adet öğle yemeği, 87.600 akşam yemeği olmak üzere toplam 387.720 adet/öğün yemek teklif fiyata dahildir
2-Yemeklerin kuruluşta pişirildiği ve bu hizmetin sunulması işiyle ilgili olarak aylık (26) gün üzerinden fiilen çalışan personelin tüm mesaisini kuruluşta geçirdiği hallerde, hizmetin sunulmasıyla görevli;
işçilik giderleri (işçi ücreti, sigorta prim giderleri, yemek, yol) teklif fiyata dahildir. yol ücreti 6 TL üzerinden hesaplanacaktır.
3-Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde her kuruluşta 1 aşçı ve servis elemanı çalıştırılacak olup çalışan 12(oniki) personele çalışılan her gün için günlük ücretine ilaveten ayrıca bir günlük ücret ödenecek olup, teklif fiyata dâhildir.
4-Kuruluş mutfağında çalışacak personele aşağıda cinsi ve miktarı yazılı olan giyecek ayni olarak verilecektir.
1 -İkişer adet aşçı forması
2 -ikişer adet bulaşık önlüğü
3- Birer adet aşçı kepi
4- ikişer Adet terlik (bulaşıkçı için 1 adet çizme ayrıca yırtılan eskiyen giyeceklerin değişimi yüklenici firmaya aittir.
5-Yılbaşı, bayram, davet, toplu yapılan doğum günleri vs. gibi özel günlerde yılda on iki defa olmak üzere, kuruluşta bakılan sayısının iki katına kadar kişinin yararlanacağı ?Özel Gün Menüsü? (en az beş çeşit olmak üzere 1-Kuruyemiş, 2-Kuru pasta 3-Yaş pasta, 4-Meyve, 5-İçecekler vs.) teklif fiyata dâhildir.
6- Çocuk Yuvası ve Kız Yetiştirme Yurdunda 1 Aşçı 1 Aşçı Yardımcısı 4 Bulaşıkçı ve servis elemanı, _

75.Yıl İstikbal Rehabilitasyon Merkezinde 2 aşçı ve 2 servis ve bulaşık görevlisi,

Yetiştirme Yurdu Müdürlüğünde 1 Aşçı,1 Aşçı Yardımcısı 2 Bulaşık ve Servis elemanı.

Baldöktü Bakım S.Rehabilitasyon Merkezinde 1 Aşçı 1 Aşçı Yardımcısı 2 Servis ve bulaşıkçı ve kadın

Konuk Evinde 2 servis ve Bulaşık Elemanı çalıştırılacaktır.
7-Çocuk Yuvası, 75.Yıl İstikbal Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi, Yetiştirme Yurdu ve A.Baldöktü Bakım ve Sosyal Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü mutfaklarında yemek pişecek olup diğer Kız Yetiştirme Yurdu ve Kadın Konukevine uygun olan mutfaklardan servis yapılacak olup teklif fiyata dahildir.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır. ” düzenlemesine yer verildiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğin 79 uncu maddesinde; “ 79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.) ” açıklaması yer almaktadır.

İdare tarafından Mis Gıda Yemek Temizlik Taah Teks Turizm Tic. Ltd. Şti., Çırağan Düğün Sarayı ve Et Lokantası Ltd. Şti. ve HC Yemek Halı Gıd. Tem. İnş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.+ Nar Res. İşl. ve Gıda Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığından 12.12.2011 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, söz konusu yazıda isteklilerden teklif mektuplarını oluşturan bileşenler ile ilgili açıklayıcı bilgilerin istenildiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli olan Mis Gıda Yemek Temizlik Taah Teks Turizm Tic. Ltd. Şti. tarafından ağırlıklı ortalama maliyet ve gider analiz icmalinin, işçilik giderlerine ilişkin Kamu İhale Kurumu işçilik hesaplama modülü çıktısının, ilaçlama ve temizlik malzemelerine ilişkin fiyat teklifinin, elektrik, su, doğalgaz için gider tablosunun, sözleşme gideri için hesap tablosunun, 22.09.2011 tarihli genel mizanda yer alan demirbaşların ve günlük menülerde yer alan kalemlerin fiyatlarını tevsik amacıyla proforma faturalar ile hal fiyatlarına ilişkin Hal İşletme Müdürlüğünden alınmış hal fiyat listesinin sunulduğu anlaşılmıştır.

İsteklinin günlük yemek maliyetlerine ilişkin açıklamasının incelenmesinden, günlük menülerde yer alan ekmek, buğday unu, maya, mantı, kremşanti fiyatlarını tevsik edici Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.1 inci maddesine uygun belgelendirme yapılmadığı, tahin pekmez için 0,14 TL alınan fiyat teklifi yerine 0,13 TL öngörüldüğü, salam kaleminin kg başına birim fiyatı olarak 12 TL alınan fiyat teklifi yerine 8 TL öngörüldüğü, kakao için 10 TL alınan fiyat teklifi yerine 6 TL öngörüldüğü, aynı şekilde vanilya için kg başına birim fiyatı olarak 5 TL alınan fiyat teklifi yerine 4 TL öngörüldüğü, bazı yemek çeşitlerinde ise fiyatların düşürüldüğü, örnek olarak “fırın köfte”’nin açıklamasında ayçiçeği yağı için 3,6 TL alınan fiyat teklifi yerine 3,00 TL öngörüldüğü, domates salçası içinse 2,5 TL alınan fiyat teklifi yerine 2,00 TL öngörüldüğü görülmüştür.

Ayrıca, ilaçlama gideri için öngörülen fiyatı tevsik amacıyla sunulan fiyat teklifi üzerinde Kamu İhale Genel Tebliğinin öngörmüş olduğu şekilde meslek mensubunun beyanının bulunmadığı, bu itibarla söz konusu fiyat teklifinin mevzuata uygun düzenlenmediği görülmüştür.

Yapılan inceleme neticesinde; ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunmuş olduğu fiyat teklif açıklamasında, yukarıda yer verilen kalemlere ilişkin mevzuata uygun açıklama sunmadığı, bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibi, Çırağan Düğün Sarayı ve Et Lokantası Ltd. Şti.’nin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, istekli tarafından taraflarının Malatya İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğüne bağlı kız yetiştirme yurdu, huzurevi ve kadın konukevi müdürlüğünde hazır yemek işinin 01.07.2011 tarihinden itibaren yüklenicisi olduğu bu itibarla Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.12 nci maddesi dikkate alınarak sundukları fatura örneklerinin değerlendirilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79.4.2.12 nci maddesinde;“İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Şikayet konusu ihalenin teknik şartnamenin ihale konusu alımın konusu başlıklı maddesinde belirtildiği üzere, başvuruya konu ihalenin yemek pişirme yoluyla mamul yemek alımı, dağıtımı ve servis hizmetleri alımı ihalesi olduğu ve üretilecek hizmetin de yemek hazırlanması ve servisinin yapılması olduğu dikkate alındığında, bir yemek hizmetinin; üretilen, alınan veya satılan bir mal olarak değerlendirilmesi ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.12 nci maddesi uyarınca “son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretlerinin” sunulmasının söz konusu olmayacağı anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla, sunulan açıklamanın mevzuata aykırılık teşkil ettiği ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

HC Yemek Halı Gıd. Tem. İnş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.+ Nar Res. İşl. ve Gıda Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığının sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, hammadde giderleri, işçilik giderleri, LPG giderleri, temizlik ekipmanları ve malzeme maliyeti, bone, maske eldiven gibi kalemlere ilişkin giderler, bakım onarım giderleri, genel giderler, amortisman giderleri, hesaplanamayan giderler, zorunlu sözleşme giderleri ve firma karı dahil genel giderler tablosunun sunulduğu, günlük menülerde yer alan kalemlerin fiyatlarını tevsik amacıyla proforma faturalar ile hal fiyatlarına ilişkin Hal İşletme Müdürlüğünden alınmış hal fiyat listesinin sunulduğu anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.4 üncü maddesi uyarınca, maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Yapılan incelemede, istekli tarafından sunulan proforma faturaların üzerinde maliyete dayalı açıklama yapıldığı beyan edilmesine karşın “ ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının % 80 altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak ilgili meslek mensubu tarafından kaşelendiği ve imzalandığı görülmüştür. Bu itibarla, söz konusu istekli tarafından proforma faturalarda yer alan kalemler için birim fiyatların mevzuata uygun olarak tevsik edilmediği anlaşılmıştır.

Ayrıca, günlük yemek menülerinde yer verilen bazı kalemlere ilişkin örneğin bulgur karanfil, taze bezelye, kuru fasulye kalemlerine öngörülen fiyatları tevsik amacıyla Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.1 inci maddesine uygun belgelendirme yapılmadığı görülmüştür.

Sonuç olarak, HC Yemek Halı Gıd. Tem. İnş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.+ Nar Res. İşl. ve Gıda Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunmuş olduğu fiyat teklif açıklamasında yukarıda yer verilen kalemlere ilişkin mevzuata uygun açıklama sunmadığı ve sunulan proforma faturalarda mevzuata uygun beyan edilmiş birim maliyet tutarlarının yer almadığı anlaşıldığından, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin 7.4.2 nci maddesinde; “ İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK025.1/H)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50 _?_den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

Serbest meslek erbabı tarafından sunulan, ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve onaylanmış serbest meslek kazanç defteri özetinde gösterilen değerlere göre, son yıla ait toplam gelirin toplam gidere oranının veya son iki yıla ait gelir ve giderlerin parasal tutarlarının ortalaması üzerinden bulunacak oranın en az (1,25) olması şartı aranır. Serbest meslek kazanç defteri özetinin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması gerekir.

İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli olan Mis Gıda Yemek Temizlik Taah Teks Turizm Tic. Ltd. Şti.’nin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 35 nci maddesi uyarınca sunduğu belgelerde yapılan incelemede, söz konusu isteklinin idari şartnamenin 7.4.2 inci maddelerinde yer verilen yeterlik kriterlerini sağladığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Diğer taraftan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan incelemede HC Yemek Halı Gıd. Tem. İnş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.+ Nar Res. İşl. ve Gıda Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığının yalnızca HC Yemek Halı Gıd. Tem. İnş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.’ne ait ayrıntılı bilanço ve bilanço bilgilerinin yer aldığı serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi sunduğu tespit edilmiştir. İhale komisyonunca düzenlenen zarf açma ve belge kontrol tutanağında bilanço veya eşdeğer belgeler için ayrı sütun açılarak kontrol yapılmadığı anlaşılmıştır. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 35 nci maddesinin 10 uncu fıkrası uyarınca isteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması gerektiğinden söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Mis Gıda Yemek Temizlik Taah Teks Turizm Tic. Ltd. Şti., Çırağan Düğün Sarayı ve Et Lokantası Ltd. Şti. ile HC Yemek Halı Gıd. Tem. İnş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.+ Nar Res. İşl. ve Gıda Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikayet dilekçesinde özetle; “ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyete oranla %38,7 düşük olduğu, ihale şartnameleri uyarınca hesaplanması gereken zorunlu giderler dikkate alındığında söz konusu firmanın teklif bedeli ile yemek malzemesi dahil şekilde işin gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığı, söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğu ve değerlendirme dışı bırakılması gerektiği” iddiasına yer vermiştir.

İncelemeye konu ihale; Mamul Yemek Alımı işi olup,idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 1.539.235,50 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihaleye 6 isteklinin katıldığı, ihaleye teklif veren isteklilerin aşırı düşük sorgulamaya tabi tutulduğu ve ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin 942.936,00 TL bedel karşılığında Mis Gıda Yemek Tem. Taah. Teks. Turizm Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı, görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere, incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul kararına katılmıyorum.

Adem KAMALI

Kurul Üyesi