KİK Kararı: 2012/UH.II-927

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/012
Gündem No : 69
Karar Tarihi : 14.02.2012
Karar No : 2012/UH.II-927
BAŞVURU SAHİBİ:
Avşaroğulları Yemek Hizmetleri San.Tic.Ltd.Şti., Sancak Mah. 507.Sok. No : 9/1 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sağlık Bakanlığı Müsteşarlık Ordu Devlet Hastanesi, Sahıncılı Mah. Dr.Fahrettın Önsel Cad. No: 1 52200 ORDU

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/148717 İhale Kayıt Numaralı "Ordu Devlet Hastanesi Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım Ve Sonrası Hizmetleri" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

06.02.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[495].(0176)./2012-10Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Ordu Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından 14.11.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Ordu Devlet Hastanesi Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri” ihalesine ilişkin olarak Avşaroğulları Yemek Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti.’nin 09.01.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.01.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 27.01.2012tarih ve 4101sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.01.2010tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

Şikâyete konu ihalede tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği, tekliflerine ait açıklamaların ise ihale komisyonunca uygun görülmeyerek, ihalenin en yüksek bedelli teklifi veren istekli üzerinde bırakıldığı, idarenin açıklamaları uygun görmeme gerekçelerinin gerçeği yansıtmadığı gibi tekliflerinin aşırı düşük teklif olmadığı, ihalede verilen tüm tekliflerin değerlendirme dışı bırakılarak, ihalenin en yüksek bedelli teklifi veren istekli üzerinde bırakılmış olmasının, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun temel ilkelerine aykırı olduğuiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhale konusu işin 01.01.2012-31.12.2014 tarihleri arasında 36 ay süre ile Ordu Devlet Hastanesi ve ek binalarında, malzeme dahil yemek pişirme, dağıtım ve sonrası hizmetlerinden ibaret olduğu anlaşılmıştır.

Teknik şartnamede;

İhale konusu iş kapsamında bir idareci/müdür ile bir gıda mühendisi/diyetisyen hariç olmak üzere, en az 50 işçi çalışacağının ve her bir personele verilecek, teknik şartnamede ayrıntıları belirlenen kıyafetlerin maliyetinin yüklenici tarafından karşılanacağının öngörüldüğü,

İhale konusu iş kapsamında kullanılması istenilen araç ve gereçlerin özellikleri ve sayılarına teknik şartnamede bir liste halinde yer verildiği,

Elektrik, doğalgaz tüketimleri için, yüklenici tarafından ayrı bir abonelik yaptırılacağı ve sayaca gelen tüketim bedelinin yüklenici tarafından ödeneceği,

Mutfak ve yemekhanelerde kullanılan su için ise, yüklenici tarafından taktırılacak süzme sayaçta okunan değerlere göre hastane teknisyenleri tarafından kullanım bedelinin belirlenip, bu tutarın yüklenicinin hakedişinden düşüleceği,

Ayrıca, mutfak ve yemekhanelerde kullanılan buharın, hastane tarafından sağlanacağı, buhar bedeli olarak yüklenici firmanın hakedişinden aylık 1.000,00.-TL kesileceği,

Düzenlenmiştir.

Ayrıca, teknik şartnamede 1 haftalık örnek menü listesinin, yemeklerde kullanılacak malzemelere ait nitelik ve gramaj bilgilerinin verildiği tespit edilmiştir.

Ordu Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından “Ordu Devlet Hastanesi Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri işi” ihalesinde yaklaşık maliyet bileşenlerinden;

Yemeklerde kullanılacak çiğ girdi birim fiyatlarının, Ordu Ticaret ve Sanayi Odası ile piyasada faaliyet gösteren firmalardan alınan malzeme fiyatlarının ortalaması alınmak suretiyle belirlendiği,

Bir öğün yemek maliyetinin ise, Ordu Ticaret ve Sanayi Odası ile piyasada faaliyet gösteren firmalardan alınan malzeme fiyatlarının ortalaması alınarak belirlenen girdi fiyatları kullanılarak sabah kahvaltısı (normal ve diyet), ara kahvaltı, öğle ve akşam yemekleri (normal ve diyet) için ayrı ayrı olmak üzere haftalık örnek menüler oluşturularak, her bir öğün için bir haftalık maliyetin ortalaması alınmak suretiyle hesaplandığı,

Personele verilecek iş elbisesi ve hırka maliyetinin, Memurlara Yapılacak Giyecek Yardımı Yönetmeliğinin ekinde yer alan birim fiyat listesinden yararlanılarak hesaplandığı,

İhale konusu iş kapsamında çalışacak 50 adet personele ödenecek ücretin, yol ve giyim bedeli dahil olmak üzere belirlendiği,

Teknik şartnamede aylık 1.000,00.-TL olarak belirlenen buhar bedelinin, ihale süresi olan 36 aylık bedelinin (36.000,00.-TL) yaklaşık maliyet hesabına dahil edildiği,

İdare tarafından, ihale konusu iş kapsamında kullanılacak demirbaş malzemelerine ilişkin amortisman maliyetinin hesaplanabilmesini teminen, Ordu Serbest Muhasebeciler ve Mali Müşavirler Odasından faydalı ömür (yıl) ve normal amortisman oranlarının bildirilmesi talep edilmiş olup, bunun üzerine Ordu Serbest Muhasebeciler ve Mali Müşavirler Odası Vergi Usul Kanunu Tebliğinin söz konusu oranları içeren ilgili bölümlerinin cevap yazısı ekinde idareye gönderildiği, Vergi Usul Kanununa ilişkin ikincil mevzuat dikkate alınarak, demirbaş malzemelerinin kullanım bedellerinin hesaplandığı,

İdarenin yaklaşık maliyeti tespit ederken, idari ve teknik şartnamede teklif fiyata dahil edilmesi öngörülen tüm unsurları dikkate almış olduğu,

Görülmüştür.

Şikâyete konu ihalede, teklifi geçerli olduğu kabul edilen isteklilerden, teklif bedeli yüklenici kârı ve genel gider ilave edilmeden hesaplanan yaklaşık maliyetin altında olduğu görülen 4 isteklinin teklifi aşırı düşük teklif olarak belirlenmiş olup; isteklilerden, 01.12.2011 tarihi saat 14.00’e kadar birim fiyat teklif cetvelinde her bir öğün için teklif etmiş oldukları bedele ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sunmaları gerektiği hususu 21.11.2011 tarihinde iadeli taahhütlü posta yoluyla tebliğ edilmiştir.

İdarece yüklenici kârı ve genel gider hariç olmak üzere yaklaşık maliyet 8.844.093,40.-TL olarak belirlenmiştir.

Başvuru sahibi tarafından 7.200.000,00.-TL bedelli teklifine ilişkin sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları, ihale komisyonunca incelenmiş ve yapılan inceleme sonucunda, açıklamaların uygun olmadığına karar verilerek, teklif değerlendirme dışı bırakılmıştır.

İdarenin, başvuru sahibinin teklifine ilişkin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarını uygun görmeme gerekçeleri, sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları ile bir arada incelendiğinde;

İhale dokümanı kapsamında yer alan teknik şartnamede normal kahvaltı menüsünde tereyağının 15 gramlık paketlerde sunulmasının öngörüldüğü, ancak başvuru sahibi tarafından yapılan açıklama ekinde bu hususa ilişkin sunulan proforma faturada 10 gramlık paketler halinde satılan tereyağı için fiyat alınmış olduğu ve teklifin 10 gramlık tereyağı birim fiyatı dikkate alınarak hazırlandığı, dolayısı ile anılan istekli tarafından öngörülen malzeme miktarının teknik şartnamedeki düzenlemeyi karşılamadığı,

Başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklife ilişkin yapılan açıklamada normal kahvaltı için hazırlanan menüde yer alan;

Kaşar peyniri birim fiyatı için 7,00 TL öngörüldüğü, ancak söz konusu fiyatı tevsik etmek amacıyla sunduğu proforma faturada kaşar peyniri için 9,80 TL birim fiyat teklif edildiği, dolayısı ile bahse konu istekli tarafından öngörülen birim fiyat ile proforma faturadaki birim fiyatın uyumlu olmadığı,

Beyaz peynir fiyatı için 4,50 TL öngörüldüğü, ancak söz konusu fiyatı tevsik etmek amacıyla sunduğu proforma faturada beyaz peynir için 5,40 TL birim fiyat teklif edildiği, dolayısı ile bahse konu istekli tarafından öngörülen birim fiyat ile proforma faturadaki birim fiyatın uyumlu olmadığı,

200 gr. paket süt fiyatı için 0,35 TL öngörüldüğü, ancak söz konusu fiyatı tevsik etmek amacıyla sunulan proforma faturada 200 gr. paket süt için 0,41 TL birim fiyat teklif edildiği, dolayısı ile bahse konu istekli tarafından öngörülen birim fiyat ile proforma faturadaki birim fiyatın uyumlu olmadığı,

Diyet kahvaltı için hazırlanan menüde yer alan;

Tuzsuz siyah zeytin fiyatı için 3,10 TL öngörüldüğü, ancak söz konusu fiyatı tevsik etmek amacıyla sunduğu proforma faturada tuzsuz siyah zeytin için 4,10 TL birim fiyat teklif edildiği, dolayısı ile bahse konu istekli tarafından öngörülen birim fiyat ile proforma faturadaki birim fiyatın uyumlu olmadığı,

Tuzsuz yeşil zeytin fiyatı için 3,30 TL öngörüldüğü, ancak söz konusu fiyatı tevsik etmek amacıyla sunduğu proforma faturada tuzsuz yeşil zeytin için 4,10 TL birim fiyat teklif edildiği, dolayısı ile bahse konu istekli tarafından öngörülen birim fiyat ile proforma faturadaki birim fiyatın uyumlu olmadığı,

Tuzsuz beyaz peynir fiyatı için 6,00 TL öngörüldüğü, ancak söz konusu fiyatı tevsik etmek amacıyla sunduğu proforma faturada tuzsuz beyaz peynir için 5,50 TL birim fiyat teklif edildiği, dolayısı ile bahse konu istekli tarafından öngörülen birim fiyat ile proforma faturadaki birim fiyatın uyumlu olmadığı,

Ara kahvaltı için hazırlanan menüde yer alan tatlıların yapımında kullanılacak olan tatlandırıcı yerine şeker kullanıldığı, dolayısı ile anılan isteklinin hazırlamış olduğu menü örneğinin teknik şartnameye uygun olmadığı, tatlandırıcı birim fiyatını tevsik eden bilgi veya belge sunulmadığı,

Başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması ekinde İstanbul Büyükşehir Belediyesi Hal Müdürlüğünden alınmış, 11.11.2011 ve 15.07.2011 tarihli iki adet ayrı fiyat listesinin sunulduğu, sunulan bu belgelerin fotokopi olduğu, anılan isteklinin fiyat listelerinden hangisini kullandığının anlaşılamadığı, dolayısı ile adı geçen istekli tarafından sunulan fiyat listelerinin mevzuata aykırı olduğu,

İşçilik giderlerine ilişkin yapılan açıklamada, personelin yol bedeline ilişkin herhangi bir açıklamada bulunulmadığı ve yol bedelinin işçilik maliyetine dahil edilmediği,

Sözleşme tasarısında yüklenicinin üçüncü şahıslara karşı mali sorumluk sigortası yaptıracağının hüküm altına alınmasına ve teminat kapsam ile limitlerine yönelik ayrıntılı düzenlemelere yer verilmiş olmasına rağmen, başvuru sahibinin aşırı düşük teklifine ilişkin sunmuş olduğu açıklamada, sigorta maliyetine ilişkin herhangi bir belge sunulmadığı ve bu maliyet bileşeninin teklifte dikkate alınmadığı görülmüştür.

İhale komisyonunun da, yukarıda sayılan gerekçeler de dahil olmak üzere farklı gerekçelerle teklife ilişkin sunulan açıklamaları uygun görmeyerek, başvuru sahibinin teklifini değerlendirme dışı bıraktığı anlaşılmıştır.

İdarenin açıklamaları uygun görmeme gerekçelerinin somut ve mevzuata uygun olduğu görüldüğünden, idarece teklifin değerlendirme dışı bırakılması yönünde tesis edilen işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikayet dilekçesinde özetle; “ihalede tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği, tekliflerine ait açıklamaların ise ihale komisyonunca uygun görülmeyerek, ihalenin en yüksek bedelli teklifi veren istekli üzerinde bırakıldığı, idarenin açıklamaları uygun görmeme gerekçelerinin gerçeği yansıtmadığı gibi tekliflerinin aşırı düşük teklif olmadığı, ihalede verilen tüm tekliflerin değerlendirme dışı bırakılarak, ihalenin en yüksek bedelli teklifi veren istekli üzerinde bırakılmış olmasının, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun temel ilkelerine aykırı olduğu” iddiasına yer vermiştir.

İncelemeye konu ihale; Malzeme Dahil Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alım işi olup,idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 9.286.298,07 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihaleye 8 isteklinin katıldığı, ihaleye teklif veren isteklilerin aşırı düşük sorgulamaya tabi tutulduğu ve ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin 8.844.250,00 TL bedel karşılığında Kahvecioğlu Gıda İnş. Taah. Top. Tem. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı, görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere, incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul kararına katılmıyorum.

Adem KAMALI

Kurul Üyesi