KİK Kararı: 2012/UH.II-926

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/012
Gündem No : 68
Karar Tarihi : 14.02.2012
Karar No : 2012/UH.II-926
BAŞVURU SAHİBİ:
Öz Antep Gıda Top. Tem. Otomotiv İnş. Tur. Nak. Teks İth. Ve İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti., ŞARKİYE MAHALLESİ KAZIM KARABEKİR CAD. NO:41 ORDU

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sağlık Bakanlığı Müsteşarlık Ordu Devlet Hastanesi, Sahıncılı Mah. Dr.Fahrettın Önsel Cad. No: 1 52200 ORDU

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/148717 İhale Kayıt Numaralı "Ordu Devlet Hastanesi Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım Ve Sonrası Hizmetleri" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

03.02.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[403].(0176)./2012-8Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Ordu Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından 14.11.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Ordu Devlet Hastanesi Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri” ihalesine ilişkin olarak Öz Antep Gıda Top. Tem. Otomotiv İnş. Tur. Nak. Teks İth. ve İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 05.01.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.01.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 23.01.2012tarih ve 3237sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.01.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

İdarece yaklaşık maliyet tespit yönteminin yanlış belirlendiği, yaklaşık maliyetten %5 oranında kâr düşüldüğünde, geriye kalan tüm tekliflerin kârsız yaklaşık maliyetin altında olduğundan, aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulduğu, idarenin aşırı düşük teklifleri belirlerken, sadece yaklaşık maliyeti değil, ihaleye verilen teklifleri de dikkate alması gerektiği, dolayısıyla, aşırı düşük tekliflerin belirlenmesinde daraltıcı yorum yapıldığı, aşırı düşük teklif sahipleri tarafından yapılan açıklamaların ise uygun görülmemesi sonucunda ihalenin en yüksek teklifi veren istekli üzerinde bırakıldığı, ihale konusu işin, personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı işi olmadığı göz önünde bulundurulduğunda, tekliflerinin yaklaşık maliyete ve diğer tekliflere göre ve tüm tekliflerin ortalamasına göre aşırı düşük teklif olmadığı;

Sonuç olarak;

İhaleye verilen en düşük ve en yüksek teklif arasında kamu menfaati açısından azımsanmayacak derecede fiyat farkı bulunmasına rağmen, idarenin sadece yaklaşık maliyetin kârsız tutarı dikkate alınarak aşırı düşük teklifleri belirlemesinin;

Yaklaşık maliyetin belirlenmesinde bölge koşullarının dikkate alınmamasının ve yaklaşık maliyetin tespitinin mevzuata uygun yapılmamasının;

İhaleye 8 teklif verilmişken geriye kalan tek geçerli teklifin en yüksek bedel teklif eden istekliye ait olduğu hususları dikkate alındığında;

İhalenin iptal edilmesi gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhale konusu işin 01.01.2012-31.12.2014 tarihleri arasında 36 ay süre ile Ordu Devlet Hastanesi ve ek binalarında, malzeme dahil yemek pişirme, dağıtım ve sonrası hizmetlerinden ibaret olduğu anlaşılmıştır.

Teknik şartnamede;

İhale konusu iş kapsamında bir idareci/müdür ile bir gıda mühendisi/diyetisyen hariç olmak üzere, en az 50 işçi çalışacağının ve her bir personele verilecek, teknik şartnamede ayrıntıları belirlenen kıyafetlerin maliyetinin yüklenici tarafından karşılanacağının öngörüldüğü,

İhale konusu iş kapsamında kullanılması istenilen araç ve gereçlerin özellikleri ve sayılarına teknik şartnamede bir liste halinde yer verildiği,

Elektrik, doğalgaz tüketimleri için, yüklenici tarafından ayrı bir abonelik yaptırılacağı ve sayaca gelen tüketim bedelinin yüklenici tarafından ödeneceği,

Mutfak ve yemekhanelerde kullanılan su için ise, yüklenici tarafından taktırılacak süzme sayaçta okunan değerlere göre hastane teknisyenleri tarafından kullanım bedelinin belirlenip, bu tutarın yüklenicinin hakedişinden düşüleceği,

Ayrıca, mutfak ve yemekhanelerde kullanılan buharın, hastane tarafından sağlanacağı, buhar bedeli olarak yüklenici firmanın hakedişinden aylık 1.000,00.-TL kesileceği,

Düzenlenmiştir.

Ayrıca, teknik şartnamede 1 haftalık örnek menü listesinin, yemeklerde kullanılacak malzemelere ait nitelik ve gramaj bilgilerinin verildiği tespit edilmiştir.

Ordu Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından “Ordu Devlet Hastanesi Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri işi” ihalesinde yaklaşık maliyet bileşenlerinden;

Yemeklerde kullanılacak çiğ girdi birim fiyatlarının, Ordu Ticaret ve Sanayi Odası ile piyasada faaliyet gösteren firmalardan alınan malzeme fiyatlarının ortalaması alınmak suretiyle belirlendiği,

Bir öğün yemek maliyetinin ise, Ordu Ticaret ve Sanayi Odası ile piyasada faaliyet gösteren firmalardan alınan malzeme fiyatlarının ortalaması alınarak belirlenen girdi fiyatları kullanılarak sabah kahvaltısı (normal ve diyet), ara kahvaltı, öğle ve akşam yemekleri (normal ve diyet) için ayrı ayrı olmak üzere haftalık örnek menüler oluşturularak, her bir öğün için bir haftalık maliyetin ortalaması alınmak suretiyle hesaplandığı,

Personele verilecek iş elbisesi ve hırka maliyetinin, Memurlara Yapılacak Giyecek Yardımı Yönetmeliğinin ekinde yer alan birim fiyat listesinden yararlanılarak hesaplandığı,

İhale konusu iş kapsamında çalışacak 50 adet personele ödenecek ücretin, yol ve giyim bedeli dahil olmak üzere belirlendiği,

Teknik şartnamede aylık 1.000,00.-TL olarak belirlenen buhar bedelinin, ihale süresi olan 36 aylık bedelinin (36.000,00.-TL) yaklaşık maliyet hesabına dahil edildiği,

İdare tarafından, ihale konusu iş kapsamında kullanılacak demirbaş malzemelerine ilişkin amortisman maliyetinin hesaplanabilmesini teminen, Ordu Serbest Muhasebeciler ve Mali Müşavirler Odasından faydalı ömür (yıl) ve normal amortisman oranlarının bildirilmesi talep edilmiş olup, bunun üzerine Ordu Serbest Muhasebeciler ve Mali Müşavirler Odası Vergi Usul Kanunu Tebliğinin söz konusu oranları içeren ilgili bölümlerinin cevap yazısı ekinde idareye gönderildiği, Vergi Usul Kanununa ilişkin ikincil mevzuat dikkate alınarak, demirbaş malzemelerinin kullanım bedellerinin hesaplandığı,

İdarenin yaklaşık maliyeti tespit ederken, idari ve teknik şartnamede teklif fiyata dahil edilmesi öngörülen tüm unsurları dikkate almış olduğu,

Görülmüştür.

Başvuruya konu ihalenin 14.11.2011 tarihinde gerçekleştirildiği, yaklaşık maliyetin istekliler huzurunda açıklandığı 14.11.2011 tarihli ilk oturumun ardından, 21.11.2011 tarihli ihale komisyonu kararı ile teklifi geçerli olduğu kabul edilen isteklilerden, teklif bedeli yüklenici kârı ve genel gider ilave edilmeden hesaplanan yaklaşık maliyetin altında olduğu görülen 4 isteklinin teklifi aşırı düşük teklif olarak belirlenmiş olup; isteklilerden, 01.12.2011 tarihi saat 14.00’e kadar birim fiyat teklif cetvelinde her bir öğün için teklif etmiş oldukları bedele ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sunmaları gerektiği hususu 21.11.2011 tarihinde iadeli taahhütlü posta yoluyla tebliğ edilmiştir. Başvuru sahibi istekliye hitaben yazılmış aşırı düşük teklifine ilişkin açıklama isteme yazısının üzerinde 23.11.2011 tarihinde yazının elden aldığına dair kayıt bulunduğu görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından, 28.11.2011 ve 30.11.2011 tarihinde iki kez aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için öngörülen sürenin uzatılması yönünde idareye başvuruda bulunulduğu, 29.11.2011 tarihinde de teklifinin aşırı düşük teklif olmadığı yönünde idareye şikâyet başvurunda bulunulduğu tespit edilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuru süreleri” başlıklı 6 ncı maddesinde;

“(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

…

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan Yönetmeliğin “İtirazen şikayet başvuruları” başlıklı 14 üncü maddesinin son fıkrasında ise;

“Aynı kişi tarafından idareye yapılan ve ilk başvuru ile aynı mahiyette olan daha sonraki şikayet başvurularına idarece verilen cevaplar başvuru süresini yeniden başlatmaz.” düzenlemesi yer almaktadır.

Dolayısıyla, başvuru sahibinin yaklaşık maliyet tutarını ihale tarihi olan 14.11.2011 tarihinde öğrendiği, kaldı ki, yaklaşık maliyet tutarı ve yaklaşık maliyetin %5 oranında kâr içerdiği hususunun 17.11.2011 tarihli idareye yapılan ilk şikâyet başvurusunda dile getirilmiş olduğu göz önüne alındığında, yaklaşık maliyetin belirlenmesinde bölge koşullarının dikkate alınmadığı ve yaklaşık maliyetin tespitinin mevzuata uygun yapılmadığı yönündeki iddiasını içeren şikâyet dilekçesini, şikâyete konu hususun farkına varıldığı tarihi izleyen günden itibaren on gün içinde idareye vermesi gerekirken, 05.01.2012 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu görüldüğünden, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının süre yönünden reddi gerekmektedir.

Aynı şekilde, başvuru sahibinin, ihale komisyonu tarafından aşırı düşük tekliflerin belirlenmesinde, sadece kârsız yaklaşık maliyet tutarı dikkate alınarak mevzuata aykırı işlem tesis edildiği ve tekliflerinin aşırı düşük teklif olmadığı yönündeki iddiasının da, şikâyete konu işlemin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği en geç tarihin, başvuru sahibine aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısının tebliğ edildiği 23.11.2011 tarihi olduğu,

Başvuru sahibince 29.11.2011 tarihinde tekliflerinin aşırı düşük teklif olmadığı yönünde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, idarenin 08.12.2011 tarihli başvurunun reddine ilişkin cevabı üzerine Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, başvuru sahibinin bu hususa ilişkin yasal süresi içerisinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunmadığı,

05.01.2012 tarihinde idareye aynı iddialarla yeniden şikâyet başvurusunda bulunduğu ve idarenin cevabı üzerine 23.01.2012 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet dilekçesi ile başvuruda bulunmuş olduğu anlaşıldığından, ihale komisyonunca aşırı düşük tekliflere ilişkin sınır değer tespit yönteminin mevzuata aykırı olduğu ve tekliflerinin aşırı düşük teklif olmadığı yönündeki iddialarının süre yönünden reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan;

İdarece yaklaşık maliyetin belirlenmesinde izlenen yöntem ve fiyatların tespitine ilişkin yapılan çalışmalar incelendiğinde;

İdarenin yaklaşık maliyetin tespitinde, idari ve teknik şartnamede belirtilen tüm unsurları içerecek şekilde gerek ticaret ve sanayi odasından, gerekse piyasada o alanda faaliyet gösteren gerçek ve tüzel kişilerden fiyat araştırması yaptığı, teknik şartnamedeki kahvaltı ve yemekleri oluşturan malzemelerin gramajlarının fiyatlandırılması yoluyla haftalık örnek menünün fiyatını belirlediği ve her bir öğün için yemek ve kahvaltı maliyetinin hesaplandığı, teklif fiyata dahil edilmesi öngörülen tüm unsurlara %5 oranında kâr ve genel gider ilave edildiği, dolayısıyla idarece yaklaşık maliyetin belirlenmesine esas işlemlerde 4734 sayılı Kanun ve ikincil mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu ihalelerine ilişkin ikincil mevzuat kapsamında personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarında aşırı düşük teklif fiyatlarının belirlenmesinde esas alınacak sınır değerin tespitine ilişkin bir düzenleme bulunmamakla birlikte, yukarıda belirtilen Kanun hükmünden, ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet veya diğer tekliflerle kıyaslandığında aşırı düşük olarak belirlenen tekliflerin, reddedilmeden önce aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacağı, anılan mevzuat hükümleri uyarınca aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak, isteklilerden teklif bileşenleri ile ilgili açıklama talebinde bulunulacağı ve isteklilerin bu açıklamalarını belgeye dayandıracakları, aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak isteklilerce yapılan açıklamaların ihale komisyonunca değerlendirilmesi sonucunda, ihale konusu işin yapılabilmesi için yapmış oldukları açıklamalar yeterli görülen isteklilerin tekliflerinin kabul edileceği, bu nedenle kamu ihale mevzuatının, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi konusunda, kamu hizmetinin idari ve mali gereklerine aykırı kullanılmamak koşuluyla idareye takdir yetkisi verdiği anlaşılmaktadır.

Şikâyete konu ihalede de, idarece 4734 sayılı Kanun ve ikincil mevzuatına uygun belirlenen yaklaşık maliyete %5 oranında yüklenici kârı ve genel gider ilave edildiği, teklifi kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında olan isteklilerin teklifinin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği, personel çalıştırılmasına dayalı olmayanmalzeme dahil yemek pişirme, dağıtım ve sonrası hizmetlerine ilişkin ihalede, idarece belirlenen kârsız yaklaşık maliyetin altında fiyat teklif eden isteklilere ait tekliflerin aşırı düşük teklif olarak belirlenmesine yönelik işlemlerde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, yukarıda yapılan değerlendirmeler paralelinde, idare ve ihale komisyonunca mevzuata uygun yapılan iş ve işlemler ile ihaleye verilen teklifler bir arada ele alındığında; ihalede teklifi yaklaşık maliyetin altında olan tek geçerli teklifin kalmış olmasının ve ihalenin bu teklifi veren istekli üzerinde bırakılmasının tek başına ihalenin iptalini gerektiren bir husus olmadığı ve başvuru sahibinin ihalenin iptal edilmesi gerektiği yönündeki iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikayet dilekçesinde özetle; “İdarece yaklaşık maliyet tespit yönteminin yanlış belirlendiği, yaklaşık maliyetten %5 oranında kâr düşüldüğünde, geriye kalan tüm tekliflerin kârsız yaklaşık maliyetin altında olduğundan, aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulduğu, idarenin aşırı düşük teklifleri belirlerken, sadece yaklaşık maliyeti değil, ihaleye verilen teklifleri de dikkate alması gerektiği, dolayısıyla, aşırı düşük tekliflerin belirlenmesinde daraltıcı yorum yapıldığı, aşırı düşük teklif sahipleri tarafından yapılan açıklamaların ise uygun görülmemesi sonucunda ihalenin en yüksek teklifi veren istekli üzerinde bırakıldığı, ihale konusu işin, personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı işi olmadığı göz önünde bulundurulduğunda, tekliflerinin yaklaşık maliyete ve diğer tekliflere göre ve tüm tekliflerin ortalamasına göre aşırı düşük teklif olmadığı” iddiasına yer vermiştir.

İncelemeye konu ihale; Malzeme Dahil Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alım işi olup,idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 9.286.298,07 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihaleye 8 isteklinin katıldığı, ihaleye teklif veren isteklilerin aşırı düşük sorgulamaya tabi tutulduğu ve ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin 8.844.250,00 TL bedel karşılığında Kahvecioğlu Gıda İnş. Taah. Top. Tem. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı, görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere, incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul kararına katılmıyorum.

Adem KAMALI

Kurul Üyesi