KİK Kararı: 2012/UH.II-910

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/012
Gündem No : 52
Karar Tarihi : 14.02.2012
Karar No : 2012/UH.II-910
BAŞVURU SAHİBİ:
Mavi Köşe Lokantası Ve Yemek Fabrikası / Metin Kulaç - Sertan Kulaç , ORHAN MAHALLESİ AĞVA - İSTANBUL CADDESİ SOĞUK HVA DEPOSU ALTI KOCAELİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kandıra İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Çarşı Mahallesi İzmit Caddesi Adliye Binası Zemin Kat 6 41600 KOCAELİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/127210 İhale Kayıt Numaralı "19.09.2011-08.06.2012 Tarihleri Arasında 17 Taşıma Merkezi İlköğretim Okulundaki 2.707 Öğrenciye Sulu Yemek Alımı Ve Dağıtımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

09.02.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[425].(0229)./2012-10Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Kandıra İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 15.09.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “19.09.2011-08.06.2012 Tarihleri Arasında 17 Taşıma Merkezi İlköğretim Okulundaki 2.707 Öğrenciye Sulu Yemek Alımı ve Dağıtımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Mavi Köşe Lokantası ve Yemek Fabrikası / Metin Kulaç - Sertan Kulaç’ın 13.01.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.01.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 24.01.2012tarih ve 3494sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.01.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğu ve değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin adı;“19.09.2011-08.06.2012 tarihleri arasında 17 taşıma merkezi ilköğretim okulundaki 2.707 öğrenciye sulu yemek alımı ve dağıtımı işi” olarak belirlenmiştir.

Anılan şartnamenin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19 uncu maddesinde, isteklilerin tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde verecekleri düzenlenmiştir.

Yine idari şartnamenin 7.5.2 nci maddesinde; “Bu işin yerine getirilmesi için en az 4 (dört) kapalı kasa yemek taşıma arabası, 50 adet thermobox taşıma kabı, 3250 adet yemek kaşığı, 3250 adet yemek çatalı, 3250 adet dört gözlü tabldot tepsi gerekmektedir.

Makine ve Ekipmanların isteklinin kendi malı olması şart değildir. Ancak isteklinin kendi malı olan ekipman, fatura yada demirbaş veya amortisman defterine kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ile veya yeminli mali müşavir yada serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edecektir.” düzenlemesine,

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde; _“25.1._İhale konusu hizmete ilişkin yemek dağıtım, ulaşım ve tüm giderler için ayrı bir ücret ödenmeyecek olup teklif fiyatına dahildir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik şartnamenin 2 nci maddesinde; “ Yemek pişirmede kullanılan malzemeler, gıda malzemeleri, sarf maddeleri ve hizmeti yürütecek olan gerekli sayıda personel firma tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesine,

3 üncü maddesinde; “Firma; yiyecek malzemelerinin sanitasyon kurallarına uygun olarak mutfak ve yemekhanelere getirilmesi, uygun koşullarda depo edilmesi, yiyeceklerin hijyenik şartlarda hazırlanıp pişirilmesi, ile yemekler küvetler içerisine konup, Thermotrans taşıma kaplarında okullara 09,00-11,00 saatleri arasında teslim edeceklerdir.” düzenlemesine,

13 üncü maddesinde; “Numune kontrolüne gelen yiyeceklerden ağzı kapalı steril numune poşetlerine veya cam kavanozlara 500’er gram numune alınarak okullarda bulunan kilitli numune dolabında 72 saat saklanacaktır. Bu numuneler Hıfzısıhha Enstitüsünde kontrol edilebilecek duruma göre işlem yapılacaktır. Bu tür kontrol ve steril numune poşetlerin, cam kapların, numune dolabının temini firmaya aittir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

31.10.2011 tarih ve 2011/UH.II-3612 sayılı Kurul Kararı ile idarece aşırı düşük teklif sınır değerinin hesaplanmasında, yaklaşık maliyetten %20 kâr oranının dışında, %5 genel giderlerin düşülmesinin mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılarak, yaklaşık maliyetten %20 kar marjı düşülerek tespit edilen sınır değerin altında teklif veren, 23.09.2011 tarihli ihale komisyon kararı ile ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen Adem Yemek Ür. Tes. San. ve Tic. Ltd. Şti., ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif olarak belirlenen Aytaş Yemek Bilgisayar Med. Sağlık ve Tem. Hiz. Ltd. Şti.-Manavoğlu Yemekçilik ve Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ile Sakarya Elit Yemek Gıda Tem. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi yönünde düzeltici işlem kararı verildiği görülmüştür.

Söz konusu düzeltici işlem kararının uygulanmasına yönelik olarak idarece, 12.12.2011 tarih ve muhtelif sayılı yazılarla Adem Yemek Ür. Tes. San. ve Tic. Ltd. Şti., Aytaş Yemek Bilgisayar Med. Sağlık ve Tem. Hiz. Ltd. Şti.-Manavoğlu Yemekçilik ve Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ile Sakarya Elit Yemek Gıda Tem. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiş olup Adem Yemek Ür. Tes. San. ve Tic. Ltd. Şti. belirlenen sürede açıklamada bulunmadığından, Aytaş Yemek Bilgisayar Med. Sağlık ve Tem. Hiz. Ltd. Şti.-Manavoğlu Yemekçilik ve Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ise açıklaması uygun görülmediğinden, değerlendirme dışı bırakılmışlardır. İnceleme konusu ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması idarece uygun görülen Sakarya Elit Yemek Gıda Tem. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Mavi Köşe Lokantası ve Yemek Fabrikası / Metin Kulaç-Sertan Kulaç’ın da ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

İdarece teklifi aşırı düşük bulunan 3 istekliye gönderilen 12.12.2011 tarihli yazılarda; işçilik ve ekipmanlar hariç 1 haftalık örnek ana yemek listesindeki öğünlerin maliyetlerinin, numune saklanmasında kullanılacak olan ağzı kapalı steril numune poşetleri veya cam kavanozlara ilişkin maliyetlerin, taşıma abrası, thermobox taşıma kabı, kaşık, çatal, tabldot servis kabı gibi demirbaşlara ilişkin maliyetlerin, 17 ayrı okula yemeklerin nakledilmesi sırasında kullanılacak akaryakıt maliyetlerinin ve firma kârının belgelere dayalı olarak açıklanması istenilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

_(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.)_İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almakta olup, söz konusu hükme Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59 uncu maddesinde de yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesinde; “ 79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.6. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir.

79.4.2.7. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

79.4.2.8. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.(Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

79.4.2.9. İstekli tarafından perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarının kullanılması halinde, ilgili mala ait sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir fiyatı gösteren mağaza veya market yönetimince onaylanmış kataloğu sunması yeterlidir.

79.4.2.10. İstekli tarafından ticaret borsalarında oluşan fiyatların kullanılması halinde, 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son işlem tarihinde gerçekleşen asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılmasıhalinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

79.4.2.12. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

...

79.4.2.18. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılı r.

…

79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.” açıklaması bulunmaktadır.

Bu çerçevede, ihale üzerinde bırakılan Sakarya Elit Yemek Gıda Tem. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin açıklaması kapsamında sunduğu belgelerin incelenmesi neticesinde; toz şeker, salça, meyve suyu, yufka ve yaş kadayıfa ilişkin alınan proforma faturada yukarıda aktarılan Tebliğin ilgili maddesi uyarınca meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak onaylanması gerekirken sunulan proforma fatura üzerine, “Birim satış tutarının mükellefin yasal defter ve belgelerine göre satılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ana birim satış tutarının % 80’nin altında olmadığını beyan ederim” ibaresinin yazıldığı, bunun yanında söz konusu proforma faturanın serbest muhasebeci tarafından onaylandığı, incelemeye konu belge üzerinde yer alan yukarıda anılan Tebliğin 79.4 üncü maddesi uyarınca yazılması gereken beyana ancak mükellefin defterlerinin incelenmesi ve tahlili sonucunda ulaşılabileceği, oysa 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ve kamu ihale mevzuatı gereği, aşırı düşük teklif açıklamalarında isteklilerce sunulan fiyat teklifleri ile proforma faturaların üzerine ilgili meslek mensuplarınca yazılması/imzalanması/kaşelenmesi istenilen ve belgelerin belli bir tahlilini ve incelenmesini gerekli kılan beyanların “serbest muhasebeci” tarafından yapılabilmesini mümkün kılmadığı, başka deyişle bu yetkinin sadece SMMM veya YMM sıfatını taşıyan meslek mensuplarına özgülenmiş olduğu, bu itibarla yapılan belgelendirme işleminin 3568 sayılı Kanun ve kamu ihale mevzuatı gereği kabulünün mümkün olmadığı,

Çöp poşeti, maske, bone, eldiven ve kilitli numune poşeti; ceviz içi, kuş üzümü ve çam fıstığı ile yoğurt, ayran ve kaşar peynirine ilişkin olarak sunulan 3 adet proforma fatura üzerinde de yukarıda belirtilen durumla aynı şekilde ilgili meslek mensubu beyanının yanlış yazıldığı tespit edilmiştir.

Diğer taraftan, ihale konusu işte kullanılacak bir kısım gıda malzemesi fiyatlarına ilişkin olarak Tebliğin 79.4.2.10 uncu maddesi uyarınca Sakarya Ticaret Borsası aylık bülteni ile açıklamada bulunulduğu görülmüştür. Yapılan inceleme sonucu Sakarya Ticaret Borsası tarafından gıda fiyatlarına ilişkin olarak günlük, aylık ve yıllık bültenlerin yayımlandığı anlaşılmıştır. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklaması kapsamında Ağustos 2011 dönemine ait aylık bültene yer verildiği görülmüş olup yukarıda belirtilen Tebliğin 79.4.2.10 uncu maddesi uyarınca istekli tarafından açıklamasında, ticaret borsalarında oluşan fiyatların kullanılması halinde, ilgili mevzuatı uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malların ihale tarihinden önceki son işlem tarihinde gerçekleşen asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılmasının yeterli olduğuna ilişkin açıklama gereğince, söz konusu istekli tarafından ihale tarihinden önceki son bülten olan 14.09.2011 tarihli günlük bültenin kullanılması, ilgili malların bu bültende bulunmaması halinde açıklama yapılacak malların ihale tarihinden önceki son işlem gününde yayımlanan günlük bültenlerin kullanılması gerektiği anlaşılmıştır

Yukarıda yer alan hükümler ve tespitler neticesinde; ihale üzerinde bırakılan Sakarya Elit Yemek Gıda Tem. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun görülmesi mevzuata aykırı bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan Sakarya Elit Yemek Gıda Tem. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikayet dilekçesinde özetle; “ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğu ve değerlendirme dışı bırakılması gerektiği” iddiasına yer vermiştir.

İncelemeye konu ihale; 17 Taşıma Merkezi İlköğretim Okulundaki 2707 Öğrenciye Sulu Yemek Alımı ve Dağıtımı Hizmet Alımı işi olup,idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 1.091.372,17 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihaleye 6 isteklinin katıldığı, ihaleye teklif veren isteklilerin aşırı düşük sorgulamaya tabi tutulduğu ve ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin 891.198,54 TL bedel karşılığında Sakarya Elit Yemek Gıda Tem. Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı, görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere, incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul kararına katılmıyorum.

Adem KAMALI

Kurul Üyesi