KİK Kararı: 2012/UH.II-848

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/011
Gündem No : 92
Karar Tarihi : 06.02.2012
Karar No : 2012/UH.II-848
BAŞVURU SAHİBİ:
Kutsan Gıda Toplu Tem. Toplu Yemek Medikal Teks.Turizm İnş. Malz. San Paz.Nak. Taah. ve Dış Tic. Ltd. Şti. , Çarşı Mah. Belediye 5. Blok Kat 5 RİZE

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Rize Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı, Milli Piyango Kampüsü 53100 RİZE

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/173085 İhale Kayıt Numaralı "Rize Üniversitesi Sağlık Kültür Ve Spor Daire Başkanlığı 2012 Yılı Mutfak Ve Yemekhane Hizmetleri Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

celeme Raporunda;

Rize Üniversitesi Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığıtarafından 05.12.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2012 Yılı Mutfak ve Yemekhane Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak Kutsan Gıda Toplu Tem. Toplu Yemek Medikal Teks. Turizm İnş. Malz. San Paz. Nak. Taah. ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin 27.12.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 28.12.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 04.01.2012tarih ve 504sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.01.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin Merkez Kampus, Tıp Fakültesi, İlahiyat Fakültesi, Eğitim Fakültesi, Turgut Kıran Denizcilik Yüksekokulu, Meslek Yüksekokulu ve Sağlık Yüksekokulu kısımlarının iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1. Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, isteklilerce verilen örnek menülerde belirtilen bileşenlere ait açıklamaların, teknik şartnamede belirlenen menülerde yer alan gramajlara uygun olarak sunulmadığı,

2. Aşırı düşük teklif açıklamasında işçilik giderlerinin, araçların yakıt giderlerinin, elektrik ve su giderlerinin mevzuata uygun ve yeterli şekilde açıklanmadığı, işçilik maliyetleri hesaplamalarında vasıflı personele ait fiyat farklarının eklenmediği, resmi tatil ve bayramlara denk gelen ücretlerin tekliflere eklenmediği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde işin adı “ Rize Üniversitesi Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı 2012 Yılı Mutfak ve Yemekhane Hizmetleri Alımı ” olduğu, yemeklerin yüklenicinin mutfağında yapılacağı düzenlenmiştir.

İdarece yapılan değerlendirme sonucunda kârsız yaklaşık maliyet olan 4,75TL’nin (birim öğün yemek maliyeti) altında teklif veren sekiz isteklinin tekliflerinin aşırı düşük olduğu tespit edilmiş ve söz konusu isteklilerden örnek menüde belirlenen bileşenlerin ayrıntılı açıklanması istenmiştir.

İdare tarafından örnek menünün;

1. Kuru fasulye, pirinç pilavı, yoğurt, elma(150gr)
2. Etli bezelye, pirinç pilavı, yoğurt, tatlı(150gr)
3. Et haşlama, pirinç pilavı, yoğurt, tatlı(150gr)
4. Tavuk haşlama, pirinç pilavı, yoğurt, tatlı(150gr)
5. Kıymalı patates, pirinç pilavı, yoğurt, tatlı(150gr)

Şeklinde belirlendiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” Başlıklı 79 uncu maddesinde;

“…79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.9. İstekli tarafından perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarının kullanılması halinde, ilgili mala ait sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir fiyatı gösteren mağaza veya market yönetimince onaylanmış kataloğu sunması yeterlidir.

…

79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılması halinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

79.4.2.12. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir...” açıklamasına yer verilmiştir.

İdare tarafından ihalenin 10 kısma ayrılarak kısmi teklife açık olarak ihale edildiği, şikâyetçi firma tarafından Merkez Kampus, Tıp Fakültesi, İlahiyat Fakültesi, Eğitim Fakültesi, Turgut Kıran Denizcilik Yüksekokulu, Meslek Yüksekokulu ve Sağlık Yüksekokulu olmak üzere toplam 7 kısmına teklif verildiği anlaşılmıştır.

Şikâyetçi firma tarafından teklif verilen ve yukarıda yer alan 7 kısımda teklifi aşırı düşük bulanarak, açıklama istenilen firmaların aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

Kabya Turizm Yemek ve Tem. Tic. Ltd. Şti. ve Kardelen Org. Hizm. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin açıklamalarında yemek bileşenleri ile ilgili tutarları virgülden sonra iki hane olacak şekilde yuvarlayarak bazı bileşenler için bedel öngörmediği anlaşılmış olup, idarece söz konusu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olduğu görülmüştür.

Yılkay İnş. Taah. Yemek Hiz. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük açıklamasında, yemek bileşenleri ile ilgili açıklamalarını proforma faturalar ile tevsik ettiği, 12.12.2011 tarihli Emre Gıda Sanayi İnşaat Nakliyat Dış Tic. Ltd. Şti.’den alınan proforma faturanın SMMM Ahmet Hasmaden tarafından imzalandığı, fakat iletişim bilgilerinin yer almadığı, bu itibarla anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının idarece kabul edilmemesinin mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

İhalenin Merkez Kampüs, Eğitim Fakültesi ve Meslek Yüksel Okulu kısımlarından idarece ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen Turanlar Gıda Tem. Yemek Tic. San. Ltd. Şti.’ nin aşırı düşük açıklaması kapsamında, örnek menüde belirtilen gramajlara uygun açıklama sunulduğu, maliyet bileşenleri ile ilgili bedellerin Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.4 maddesinde açıklanan şekle uygun proforma faturalarla ve Trabzon Belediyesi Hal Müdürlüğü’nden alınan 2011 Eylül ayı ortalama fiyat listesi ile tevsik edildiği görülmüş olup, açıklamasının mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

İhalenin İlahiyat Fakültesi, Tıp Fakültesi ve Sağlık Yüksekokulu kısımlarında idarece ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen Çelikoğlu Yemek San. Tic. Ltd. Şti. ’nin açıklaması kapsamında örnek menüde belirtilen gramajlara bir kalem maliyet bileşeni hariç uygun açıklama sunduğu, söz konusu kalem (elma – 150gr) için eksik gramaj üstünden (125gr) açıklama verdiği, ancak oluşan eksik tutarın açıklamasına belirtilen fiyat dikkate alınarak eklenmesi durumunda birim fiyat teklif cetvelinde yer alan teklif tutarını aşmadığı görülmüştür.

Yine anılan isteklinin aşırı düşük açıklaması kapsamında proforma fatura ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.5) sunduğu görülmüş, maliyet/satış tutarı tespit tutanakları incelendiğinde satışlar üzerinden açıklama yapıldığı, sunulan proforma faturalarda;“ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının altında olmadığını beyan ederim. ” ifadesinin yer aldığı, söz konusu ifadede %80 ibaresinin yer almadığı, ancak açıklamada sözkonusu ibarenin yer almasa dahi istenilen asgari şartın üzerinde bir tutarı sağladığı anlaşıldığından, idare tarafından Çelikoğlu Yemek San. Tic. Ltd. Şti. ’nin aşırı düşük teklif açıklamasının idarece kabul edilmesinin mevzuata uygun olduğu görülmüştür.

İhalenin Merkez Turgut Kıran Denizcilik Yüksekokulu kısmında idarece ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen Aşhane Yemek Hizm. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük açıklaması kapsamında örnek menüde belirtilen gramajlara uygun açıklama sunduğu, maliyet bileşenleri ile ilgili bedellerin Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.4 maddesinde açıklanan şekle uygun proforma faturalarla tevsik edildiği görülmüştür. İdare tarafından anılan isteklinin açıklamasının kabul edilmesinin mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

İhalenin Merkez Kampüs, İlahiyat Fakültesi, Tıp Fakültesi, Eğitim Fakültesi ve Meslek Yüksel Okulu kısımlarından idarece ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen Rize Yemek Paz. Nak. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük açıklaması kapsamında örnek menüde belirtilen gramajlara uygun açıklama sunduğu, maliyet bileşenleri ile ilgili bedellerin Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.4 maddesinde açıklanan şekle uygun proforma faturalarla ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.5) ile mevzuata uygun şekilde tevsik edildiği görülmüştür.

Bu itibarla, şikâyetçinin birinci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde, “ Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri sözleşme bedeline dahildir.” düzenlemesi yer almakta, bunun haricinde teklif fiyata dahil olacak başka bir gider belirlenmemiştir.

Teknik şartnamenin “Hizmetin tanımı” başlıklı 2 nci maddesinde;

“ Hizmete konu yemekhanelerde; Eğitim-Öğretim dönemi olmak üzere öğrenci ve personele tek çeşit ana yemek verilmek üzere 4 (dört) çeşit yemek hizmeti sunulacaktır. Yaz ve yarıyıl tatillerinde sadece Merkez Kampusta yemek hizmeti verilecek ve en az 3 (üç) personel çalıştırılacaktır. Diğer hizmet yerlerinde yemek verilmesine karar verildiği takdirde, çalıştırılacak personel sayısını İdare belirleyecektir…”,

Teknik şartnamenin “Servis” başlıklı B maddesinde;

“ … 8) Öğle yemeği (öğrenci) 11.30 – 13.30 ve akşam yemeği 17.30 – 18.30, personel yemeği 11.30 – 13.30 saatleri arasında hizmete sunulacaktır. Yemeklerin tüm personel ve öğrenciye yetecek miktarda olması yüklenicinin sorumluluğundadır…”

Teknik şartnamenin “Personel ve Çalışma Düzeni” başlıklı E maddesinde;

“…2) Yüklenici tarafından mutfak ve yemekhanelerde çalıştırılacak personel miktarı İdare tarafından bildirilecektir. Yüklenici tarafından çalıştırılacak personel için dosya tutularak, içinde kimlik bilgileri ve güvenlik ile ilgili evrakları bulundurulacaktır. Yüklenici adına çalışan personelin hakkında oluşabilecek bir suç durumunda, tüm sorumluluk Yüklenicinin olacaktır…

…6) Yüklenici, yemek pişirme, servis ve servis sonrası hizmetler için EK-3’te belirtilen sayıda personel çalıştıracaktır.

7) Personelin puantaj, maaş bordosu, banka listesi, Sosyal Güvenlik primleri ile vergilerin yatırıldığına dair makbuzları, iki haftalık fatura (öğrenci ve personel yemek hizmet bedeli ayrı faturalandırılacaktır) ile birlikte dilekçe Ek’inde Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı’na teslim edilecektir…

8) Yüklenici, işveren sıfatıyla çalıştırdığı işçilere karşı uygulama ve iş hukukundan doğan yükümlülüklerinden doğrudan sorumludur. Yüklenici, ihale konusu hizmetin gerçekleşmesi süresince; personelinin sağlığını korumak ve iş güvenliğini sağlamak için gereken şartları oluşturmakla yükümlüdür. Yüklenici, her yemekhanede İdareye muhatap olacak bir yetkilisini sürekli hazır bulunduracaktır.

9) Yüklenici, hizmetin ifası süresince bir Gıda Mühendisi’nin istihdamını sağlayacak ve ilgili personelin özlük dosyasını sözleşme imzalanması esnasında tarafımıza sunacaktır.”

Teknik şartnamenin “Genel Kurallar” başlıklı (G) maddesinde;

“…2) Yüklenici, kendi personelinin ulaşım, yemek v.b. giderlerinden sorumlu olacaktır. Ayrıca, İdarenin görevlendirdiği ve hizmetin ifası işlemlerini takip eden personellerin (muayene ve kabul komisyonu üyeleri, kontrol teşkilatı elemanları, diyetisyen/gıda mühendisi, kart kontrol memurları) yemeği de Yüklenici tarafından karşılanacaktır.

3) Yüklenici, yemek servisi yaptığı alanlarda kullanacağı elektrik, su v.b. gibi enerji unsurlarını, giderleri kendisi üstlenmek ve gerekli emniyet tedbirlerini sağlamak suretiyle kullanabilecektir.”

Söz konusu şartnamenin ekinde;

“ Kampus, Fakülte, Yüksekokul Ve Meslek Yüksekokul Yemekhanelerinde Çalıştırılması Gereken Asgari Personel Sayıları

Sıra No

Yemekhaneler

Personel çeşidi ve miktarı

Toplam

1

Merkez Kampus

Aşçı (3) Vasıfsız İşçi (5)

8

2

İlahiyat Fakültesi

Aşçı (1) Vasıfsız İşçi (1)

2

3

Tıp Fakültesi

Aşçı (1) Vasıfsız İşçi (1)

2

4

Eğitim Fakültesi

Aşçı (1) Vasıfsız İşçi (2)

3

5

Turgut Kıran Denizcilik Yüksekokulu

Aşçı (1) Vasıfsız İşçi (1)

2

6

Sağlık Yüksekokulu

Aşçı (1) Vasıfsız İşçi (1)

2

7

Meslek Yüksekokulu

Aşçı (2) Vasıfsız İşçi (4)

6

8

Pazar Meslek Yüksekokulu

Aşçı (1) Vasıfsız İşçi (1)

2

9

Ardeşen Meslek Yüksekokulu

Aşçı (1) Vasıfsız İşçi (1)

2

10

Fındıklı Meslek Yüksekokulu

Aşçı (1) Vasıfsız İşçi (1)

2

GENEL TOPLAM

31

Düzenlemeleri yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78 inci maddesinde; “…78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir…

… 78.20. İşin yürütülmesinde görev alacak ve haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarenin iş yerinde geçirecek şef, müdür, koordinatör gibi personel için ücret ödenmeyeceğine ve teklif fiyata dahil edilemeyeceğine dair düzenleme yapılmayacaktır. Şef, müdür, koordinatör gibi personel öngörülmüşse bu personelin toplam personel sayısına ve teklif fiyata dahil olduğu kabul edilecektir.

78.21. Yukarıda sayılan hususlardan teklif fiyatına dahil olacaklar idari şartnamede düzenlenecek, teknik şartnamede ise bunların uygulanması ilgili hükümlere yer verilecektir. Teknik şartnamede, teklife dahil olacak masraflara yer verilmeyecek, idari şartnamede yer alan hükümlerle çelişecek bir düzenleme yapılmayacaktır…

…79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir…” açıklamalarına yer verilmiştir.

İdarece şikâyetçiye verilen cevabi yazıda teknik şartnamede haftalık çalışma saatlerinin tamamının idarede geçirileceğine yönelik bir düzenleme yapılmadığı, bu itibarla ihale konusu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olmadığı, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısını dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerektiği belirtilmekle birlikte, idarece hazırlanan ve isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama yazısında, işçilik maliyetinin önemli bir bileşen olarak kabul edilip, söz konusu kaleme ilişkin açıklama istenildiği anlaşılmıştır.

İdarece ihale dokümanında konuya ilişkin yapılan düzenlemeler incelendiğinde;

Her ne kadar ihalenin şikâyete konu kısımlarında işin yürütülmesinde istenilen25 personel için haftalık çalışma saatlerinin tamamının idarede geçirileceğine yönelik net bir düzenleme yapılmadığı anlaşılmakla birlikte, teknik şartnamede yüklenicinin personelin puantaj, maaş bordosu, banka listesi, Sosyal Güvenlik primleri ile vergilerin yatırıldığına dair makbuzları idareye vereceğinin belirtildiği dikkate alındığında, sözkonusu ödemelerin kaç gün üzerinden yapılacağına ilişkin net bir düzenlemenin bulunmadığı görülmüştür.

Teknik şartnamede, yüklenicinin idareye muhatap olacak bir yetkilisiniher yemekhanede sürekli hazır bulunduracağı düzenlemesi yapıldığı, ancak bu personelin teknik şartnamenin ekindeki listede yer alan personel sayısına dahil olup olmadığının belirtilmediği, anılan şartnamede, yüklenicinin hizmetin ifası süresince bir Gıda Mühendisi’nin istihdamını sağlayacağı şartının getirildiği, ancak ihale konusu işin yüklenicinin mutfağında gerçekleştirildiği dikkate alındığından, bu kişinin gıda üretimi yapabilmesi için zorunlu olarak istihdam etmesi gereken sorumlu müdür mü olduğu, yoksa ihale konusu iş için ayrıca istihdam edilmesi mi gerektiği hususunun net bir şekilde belirlenmediği anlaşılmıştır.

Yine teknik şartnamede yaz ve yarıyıl tatillerinde sadece Merkez Kampüste yemek hizmeti verileceği ve en az 3 (üç) personel çalıştırılacağının belirtildiği, ancak söz konusu tatillerin ne kadar süreceğine ilişkin belirleme yapılmadığı anlaşılmıştır.

Teknik şartnamede yapılan bu düzenlemelerin yeterli ve net olmadığı isteklilerin tekliflerini oluştururken tereddütte düşüreceği sonucuna ulaşılmıştır.

Nitekim ihalenin Merkez Kampüs, Eğitim Fakültesi ve Meslek Yüksel Okulu kısımlarından idarece ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen Turanlar Gıda Tem. Yemek Tic. San. Ltd. Şti.’ nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, teklif bedeli içerisinde işçilik giderini merkez kampüs için 12 ay, diğer iş kısımları için 8 ay üzerinden hesaplayarak açıklamasını sunduğu, ihalenin İlahiyat Fakültesi, Tıp Fakültesi ve Sağlık Yüksekokulu kısımlarında idarece ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen Çelikoğlu Yemek San. Tic. Ltd. Şti. ’nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, teklif bedeli içerisinde işçilik giderini ihaleyi yapan üniversitenin 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı Akademik Takvimi esas alarak toplam çalışacak gün sayısını 254 gün hesaplayarak açıklamasını sunduğu görülmüştür.

İhalenin Merkez Turgut Kıran Denizcilik Yüksekokulu kısmında idarece ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen Aşhane Yemek Hizm. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, isteklinin işçilik giderini 6 ay üzerinden hesaplayarak açıklamasını sunduğu,

İhalenin Merkez Kampüs, İlahiyat Fakültesi, Tıp Fakültesi, Eğitim Fakültesi ve Meslek Yüksel Okulu kısımlarından idarece ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen Rize Yemek Paz. Nak. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, işçilik giderini Merkez Kampüs için 12 ay, diğer iş kısımları için 9 ay üzerinden hesaplayarak sunduğu anlaşılmıştır.

Durum böyle iken, her ne kadar idari şartnamenin 25 inci maddesinde ihale konusu işte çalışacak personel giderlerinin teklif fiyata dahil olduğuna ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmadığı anlaşılmış ise de, aşırı düşük teklif sorgulama yazısında personel giderinin idarece önemli bir bileşen kabul edilip açıklama istenildiği, idare tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan isteklilerin ihale konusu işte çalışacak personelin çalışma sürelerini farklı farklı hesapladıkları, teknik şartnamede konuya ilişkin yapılan düzenlemelerden dolayı isteklilerin tereddütte düştüğü, idarece personelin çalışma sürelerine ilişkin yapılan bu düzenlemelerle aşırı düşük tekliflerin sağlıklı değerlendirilme imkanının ortadan kalktığı görülmüştür.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin şikâyete konu edilen Merkez Kampus, Tıp Fakültesi, İlahiyat Fakültesi, Eğitim Fakültesi, Turgut Kıran Denizcilik Yüksekokulu, Meslek Yüksekokulu ve Sağlık Yüksekokulu kısımlarının iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin Merkez Kampus, Tıp Fakültesi, İlahiyat Fakültesi, Eğitim Fakültesi, Turgut Kıran Denizcilik Yüksekokulu, Meslek Yüksekokulu ve Sağlık Yüksekokulu kısımlarının iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibi itirazen şikayet dilekçesinde özetle; “………….. aşırı düşük teklif açıklamasında işçilik giderlerinin, araçların yakıt giderlerinin, elektrik ve su giderlerinin mevzuata uygun ve yeterli şekilde açıklanmadığı, işçilik maliyetleri hesaplamalarında vasıflı personele ait fiyat farklarının eklenmediği, resmi tatil ve bayramlara denk gelen ücretlerin tekliflere eklenmediği” iddiasına yer vermiştir.

İncelemeye konu ihale; Rize Üniversitesi Sağlık Kültür ve Spor Dairesi Başkanlığı 2012 Yılı Mutfak ve Yemekhane Hizmet Alım işi olup,idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 2.353.761,50 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihalenin 7 kısımdan oluştuğu ve ihaleye toplam 39 isteklinin katıldığı, ihaleye teklif veren isteklilerin aşırı düşük sorgulamaya tabi tutulduğu ve ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda Merkez Kampüsünün 437.078,00 TL bedel karşılığında Turanlar Gıda Tic. San. Ltd. Şti.’nin üzerinde, Tıp Fakültesinin 81.536,00 TL bedel karşılığında Çelikoğlu Yemek San. Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde, İlahiyat Fakültesinin 68.992,00 TL bedel karşılığında Çelikoğlu Yemek San. Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde Eğitim Fakültesinin 243.360,00 TL bedel karşılığında Turanlar Gıda Tic. San. Ltd. Şti.’nin üzerinde, Turgut Kıran Denizcilik Yüksek Okulunun 41.440,00 TL bedel karşılığında Aşhane Yemek Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde, Meslek Yüksek Okulunun 400.192,00 TL bedel karşılığında Turanlar Gıda Tic. San.Ltd. Şti.’nin üzerinde, Sağlık Yüksek Okulunun 37.632.00 TL bedel karşılığında Çelikoğlu Yemek San. Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı,

görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere, incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemizle, Kurul kararına katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ Adem KAMALI

Kurul Üyesi Kurul Üyesi