KİK Kararı: 2012/UH.II-846

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/011
Gündem No : 90
Karar Tarihi : 06.02.2012
Karar No : 2012/UH.II-846
BAŞVURU SAHİBİ:
İbrahim Üstün / Üstün Petrol Taşıma Temizlik , E-90 KARAYOLU ÜZERİ DERELİ KÖYÜ MEVKİİ OSMANİYE

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Hatay Çevre Koruma Birliği, Cumhuriyet Mahallesi Cumhuriyet Caddesi 3 HATAY

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/169944 İhale Kayıt Numaralı "Antakya Katı Atık Düzenli Depolama Sahasının İşletimi Ve Çöp Sızıntı Suyunun Nakli" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

02.02.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[282].(0141)./2012-4Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Hatay Çevre Koruma Birliğitarafından 25.11.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Antakya Katı Atık Düzenli Depolama Sahasının İşletimi ve Çöp Sızıntı Suyunun Nakli” ihalesine ilişkin olarak İbrahim Üstün / Üstün Petrol Taşıma Temizlik’in 26.12.2011tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.01.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 13.01.2012tarih ve 2156sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.01.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususuna yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1. İhale üzerinde bırakılan firmanın teklif ettiği fiyat ile anılan işin usulüne uygun olarak yapılamayacağı istenen tonajların, piyasa araştırması yapılarak hesaplandığında; yaklaşık maliyetin, idarenizin çıkarmış olduğu yaklaşık maliyetin çok üzerinde olduğunun, piyasa araştırmalarından bariz bir şekilde ortaya çıkardığı, kesinleşen ihale kararından ihaleye katılan tüm isteklilerin tekliflerinin değerlendirmeye alındığı ve ihalenin en düşük teklif verenin üzerinde bırakıldığı anlaşıldığı, bu durumun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesine ve “Temel İlkeler” başlıklı 5 inci maddesinde belirtilen “…ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmüne aykırılık teşkil edeceği

2. Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Or-Sel Tur. Tem. Peyz. İlaç İnş. Taah. Taş. Kira Yem. Hiz. Tic. Ltd. Şti.’nin iş hacmine ilişkin tutarlarının vergi dairesi onaylı olarak araştırılması gerektiği, geçen sene idarenizce yapılan 2010/530761 İKN’li ihalede söz konusu firmanın iş hacmine ilişkin tutarların yetersiz olduğu, bilanço ve buna ilişkin sunulan faturalar arasında uyumsuzluk olduğu idarenizce şirketin elenme sebebi olmuştur. Bu yüzden iş hacmine ilişkin tutarların yetersiz olduğu, bilanço ve buna ilişkin sunulan faturalar arasında uyumsuzluk olduğu, bu durumun da yanıltıcı belge kapsamında değerlendirilmesi gerektiği hususu ile ilgili mevzuat kapsamında incelenmesini

İddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinden; ihale konusu işin “ Antakya Katı Atık Düzenli Depolama Sahasının İşletimi ve Çöp Sızıntı Suyunun Nakli ” olduğu anlaşılmıştır.

İdarece hazırlanan yaklaşık maliyette hesaplanan birim fiyatlarla isteklilerce teklif edilen birim fiyatlar karşılaştırıldığında;

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birm.

Miktarı

Y. M. Birim Fiyat

Y.M. Karsız Birim Fiyat

Aksal Şti.

Or- Sel Şti.

Hüseyin Çoban Ltd.

Remondis A.Ş.

Ahmet Canbaz Şti.

İbrahim ÜSTÜN

Tekliflerin Ortalaması

Katı Atık Düzenli Depolama Alanının İşletilmesi

Ton

200712

4,50

3,75

4,55

2,25

4,70

5,00

5,00

5,30

4,47

Platform Yapımı

Ton

28100

15,79

13,16

2,00

11,90

0,30

3,20

1,80

0,50

3,28

Ara Örtü Toprağı Serilmesi

Ton

30107

3,16

2,63

1,95

6,90

0,30

2,00

1,80

0,50

2,24

Sızıntı Suyunun Taşınması

Ton

61100,61

3,96

3,30

2,00

3,13

3,75

2,00

3,00

0,50

2,40

Olduğu görülmüştür.

Yukarıda ki tablo incelendiğinde platform yapımına ilişkin idare tarafından birim fiyatın 15,79 TL/ton olarak hesaplandığı; ancak sözkonusu iş kalemine ilişkin verilen teklif birim fiyatların ortalamasının 3,28 TL olduğu, bu fiyatın da idarece hesaplanan birim fiyatın yaklaşık %21’ine tekabül ettiği, diğer kalemlere ilişkin idarece yaklaşık maliyet hesabında kullanılan karsız birim fiyatların sözkonusu teklif edilen birim fiyatların ortalamasıyla uyumlu olduğu anlaşılmıştır.

Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü bulunmaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinde; “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

…

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur …” hükmübulunmaktadır.

Kamu ihalelerine ilişkin ikincil mevzuat kapsamında personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarında aşırı düşük teklif fiyatlarının belirlenmesinde esas alınacak sınır değerin tespitine ilişkin bir düzenleme bulunmamakla birlikte, Kamu İhale Kanununun 38 inci maddesine göre idarelerin, geçerli teklifleri belirledikten sonra diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre aşırı düşük teklifleri tespit etme ve bu teklifler hakkında açıklama isteme yükümlülüğü bulunmaktadır.

Platform yapımına ilişkin verilen teklif birim fiyatların ortalamasının, yaklaşık maliyetin hesabında kullanılan sözkonusu birim fiyatın yaklaşık %21’ine tekabül ettiği dikkate alındığında, sadece idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin aşırı düşük tekliflerin tespitinde esas alınmasının sağlıklı sonuç doğurmayacağı anlaşılmıştır.

Durum böyle iken, platform yapımına ilişkin olarak teklif edilen birim fiyatların ortalaması ve idarece yaklaşık maliyetin hesabında kullanılan diğer karsız birim fiyatlar esas alınarak yapılan hesaplama sonucunda işin maliyetinin 1.125.751,78 TL olduğu görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatının, platform yapımına ilişkin olarak teklif edilen birim fiyatların ortalaması ve idarece yaklaşık maliyetin hesabında kullanılan kârsız birim fiyatlar esas alınarak yapılan hesaplama sonucunda bulunan maliyetin üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Hiçbir teklifin diğer tekliflere ve yaklaşık maliyete göre idarece aşırı düşük bulunmadığı başvuru konusu ihalede; ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata aykırılık bulunmadığı değerlendirilmiş, işin mahiyeti ve diğer teklifler de göz önünde bulundurulduğunda başvuru sahibinin bu hususa yönelik iddiası yerinde görülmemiştir.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İtirazen şikâyete konu ihaleye ait idari şartnamenin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7 nci maddesinde;

“ 7.4.3. İsteklinin;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen hizmet işlerinin parasal tutarını gösteren ihalenin yapıldığı yıldan önceki yılda düzenlenmiş faturaların,

İsteklinin birinci fıkrada belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir.

Taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

Toplam cironun teklif edilen bedelin % 25'inden, taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının ise teklif edilen bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar, iki önceki yılın gelir tablosunu sunabilirler. Bu gelir tablosunun yeterlik kriterini sağlayamaması halinde, iki önceki yılın ve üç önceki yılın gelir tabloları sunulabilir. Bu durumda, gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Gelir tablosunun, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş hacmin gösteren belgeler” başlıklı 36 ncı maddesinde

“MADDE 36 – (1) İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen hizmet işlerinin parasal tutarını gösteren ihalenin yapıldığı yıldan önceki yılda düzenlenmiş faturaların,

her ikisinin de idarelerce istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya isteklinin birinci fıkrada belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir. Serbest meslek erbabının iş hacmi serbest meslek kazanç defteri özeti ile belgelendirilir.

(3) Taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarını tevsik etmek üzere; hizmet işleri ile ilgili fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suretleri sunulur.

(4) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır…

(6) İş hacmini gösteren belgelere ilişkin kriterler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde, toplam cironun teklif edilen bedelin % 25’inden, taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının ise teklif edilen bedelin % 15’inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir…

(8) Altıncı ve yedinci fıkralardaki kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır…

(11) Gelir tablosunun veya serbest meslek kazanç defteri özetinin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir…” düzenlemeleri yer almaktadır.

İhalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olan Or-Sel Tur. Tem. Peyz. İlaç İnş. Taah. Taş. Kira Yem. Hiz. Tic. Ltd. Şti.’ nin 2010 yılına ait kurumlar vergisi beyannamesi sunduğu, ayrıca idare personeli Özgür KARAÖMEROĞLU (Çevre mühendisi) tarafından 03.01.2012 tarihinde 2010 yılına ait gelir tablosunun sorgulamasının yapıldığı tespit edilmiştir. Anılan istekli tarafından sunulan beyanname incelendiğinde, toplam ciro (net satışlar) tutarının, isteklinin teklif tutarı olan 1.184.975,21TL’nin %25 inin üzerinde olduğu belirlenmiş ve yapılan işlemlerin mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

Ayrıca, idarece teklifi geçerli sayılan diğer isteklilerinde sözkonusu belgelerinin idari şartnamede 7.4.3 maddesinde istenilen şartları sağladığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi