KİK Kararı: 2012/UH.II-645

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/009
Gündem No : 34
Karar Tarihi : 30.01.2012
Karar No : 2012/UH.II-645
BAŞVURU SAHİBİ:
Mar Elektrik San. Ve Tic. A.Ş., 1337 SOKAK NO:16 D:603 ASHAN İŞ MERKEZİ ÇANKAYA / İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İzmir Büyükşehir Belediyesi Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı Hizmet Alımları Şube Müdürlüğü, Cumhurıyet Bulvarı 1 35250 İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/181824 İhale Kayıt Numaralı "Trafo Bakımı Ve İşletilmesi Hizmeti Alımı." İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

26.01.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[175].(0229)./2012-3Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

İzmir Büyükşehir Belediyesi Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı Hizmet Alımları Şube Müdürlüğütarafından 05.12.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Trafo Bakımı ve İşletilmesi Hizmeti Alımı.” ihalesine ilişkin olarak Mar Elektrik San. ve Tic. A.Ş.’nin 20.12.2011tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.12.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 09.01.2012tarih ve 1160sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.01.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; idarece yaklaşık maliyetin % 43 altında teklif veren istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmamasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru konusu ihalenin idari şartnamesinin “İhalenin konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinin (a) bendinde işin adının; “Trafo Bakımı ve İşletilmesi Hizmeti Alımı” olarak belirlenmiştir.

Söz konusu ihaleye 3 firmanın teklif verdiği, başvuru sahibinin teklifinin birim fiyat teklif cetvelinde toplam tutar yanlış yazıldığından değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer 2 firmanın tekliflerinin geçerli sayıldığı, başvuru sahibinin idareye şikâyet başvurusu üzerine teklifi geçerli sayılan Piksel Müh. Elek. Elektronik İnş. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, tek geçerli teklif olarak kalan Aksiyon En. ve Yapı Müh. Proje Taah. Tur. San ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

İhale dosyası içinde yer alan yaklaşık maliyet tespitine ilişkin belge ve bilgilerden, yaklaşık maliyetin piyasa araştırması esas alınarak belirlendiği, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranına ilişkin olarak ayrıca bir belirlemenin yapılmadığı tespit edilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinin 3 üncü fıkrasında; “ Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmü uyarınca, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenen tutara en fazla % 20 oranında kâr eklenebileceğinden, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranına ilişkin olarak ayrıca bir belirlemenin yapılmadığı başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak yapılan değerlendirmelerde, yaklaşık maliyetin % 20 oranında kâr içerdiğinin kabul edilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla % 20 kar hariç yaklaşık maliyetin 122.500,00 TL olduğu anlaşılmış olup, ihaleye teklif veren başvuru sahibinin teklifinin 150.000,00 TL, Piksel Müh. Elek. Elektronik İnş. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 122.328.00 TL ve ihale üzerinde bırakılan Aksiyon En. ve Yapı Müh. Proje Taah. Tur. San ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin de 84.000,00 TL olduğu görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; _"İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister._

_İhale komisyonu;_

_a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,_

_b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,_

_c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,_

_Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir_

_İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.”_`` hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78 inci maddesinde; _“_ 78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

“78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir.” açıklaması

Anılan Tebliğin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde; _“…79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir._

_Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir_ ._”_`` açıklaması yer almaktadır.

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde, tekliflerin Kanunun 37 inci maddesine göre değerlendirilmesinin ardından, diğer tekliflere veya tespit edilen yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olduğu belirlenen teklifler reddedilmeden önce, idarece belirlenen süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak istenileceği ve istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda ihalenin karara bağlanacağı, ayrıca Kurumun aşırı düşük tekliflerin tespitinde sınır değer ve sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu ve ihale komisyonunun, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alacağı hükme bağlanmıştır.

İnceleme konusu ihalenin, personel çalıştırılmasına dayalı bir ihale olmadığı anlaşılmakla birlikte, Kurumun aşırı düşük tekliflerin tespitinde sınır değer ve sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu, bu itibarla idare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyetin karsız bedelinin altında kalan tüm teklif sahiplerinden açıklama istenilmesi gerektiği yönünde istikrar kazanmış Kurul kararları bulunduğu anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer alan hükümler ve tespitler neticesinde, % 20 kar hariç yaklaşık maliyet tutarının 122.500,00 TL olduğu ve söz konusu tutarın altında teklif veren ihale üzerinde bırakılan istekli Aksiyon En. ve Yapı Müh. Proje Taah. Tur. San ve Tic. Ltd. Şti.’nden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli Aksiyon En. ve Yapı Müh. Proje Taah. Tur. San ve Tic. Ltd. Şti.’nden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibi itirazen şikayet dilekçesinde özetle; “idare tarafından yaklaşık maliyetin %43 altında teklif veren istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmamasının mevzuata aykırı olduğu” iddiasına yer vermiştir.

İncelenen ihalenin, İzmir Büyükşehir Belediyesi Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “Trafo Bakımı ve İşletmesi Hizmet Alımı” işi olduğu, 05.12.2011 tarihinde yapılan ihaleye 3 isteklinin katıldığı, 27.12.2011 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Aksiyon En. ve Yapı Müh. Proje Taah. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti’nin üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibine ait teklifin, birim fiyat teklif cetvelinde toplam tutarın yanlış yazılması gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, kesinleşen ihale kararı ile bu hususların başvuru sahibine bildirildiği tespit edilmiştir.

İdarece başvuru sahibine ait teklifin yukarıda belirtilen nedenle değerlendirme dışı bırakıldığı ve başvuru sahibinin de teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik idareye bir şikayetinin bulunmadığı, kaldı ki başvuru sahibinin, ihale üzerinde bırakılan istekliye ait teklif aşırı düşük olduğuna yönelik iddiası yerinde olsa dahi, ihalenin başvuru sahibi üzerinde kalma ihtimalinin de bulunmadığı,

anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinde; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday, istekli ve istekli olabileceklerin anılan Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabileceği hüküm altına alınmış, şikayet ve itirazen şikayet başvurusu, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu bir idari başvuru yolu olarak öngörülmüştür.

Anılan Kanunda idareye şikayet ve Kuruma itirazen şikayet başvurularının, ihale süreci içerisindeki idari işlem veya eylemlerle hakkı muhtel olan aday, istekli ve istekli olabileceklerle sınırlı biçimde öngörüldüğü anlaşılmaktadır.

Bu haliyle, idareye şikayet ve Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunabilmesi için öncelikle; aday, istekli veya istekli olabilecek sıfatını haiz olunması ve başvuru sahibinin idarenin hukuka aykırı bir işlem veya eyleminden dolayı bir hak kaybına veya zarara uğraması veya zarara uğramasının muhtemel olması gerekmektedir.

Sonuç itibariyle, Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilmesi için, aday, istekli veya istekli olabileceklerin hukuken korunması gerekli bir hakkının bulunması gerekmektedir. Somut durumda başvuru sahibinin teklifi zaten değerlendirme dışı bırakılmıştır. Bu nedenle ihale üzerinde bırakılan istekliye ait teklifin aşırı düşük bulunsa ve değerlendirme dışı bırakılsa dahi, ihalenin, başvuru sahibi isteklinin üzerinde kalma ihtimali bulunmamaktadır. Bu nedenlerle, başvuru sahibinin hukuken korunması gerekli bir hakkının bulunmadığı ve iddiasına ilişkin olarak başvuru ehliyetini haiz olmadığı anlaşılmıştır.

Bu gerekçelerle, başvurunun 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, ehliyet yönünden reddedilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, düzeltici işlem belirlenmesine ilişkin Kurul kararına katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi