KİK Kararı: 2012/UH.II-616

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/008
Gündem No : 49
Karar Tarihi : 26.01.2012
Karar No : 2012/UH.II-616
BAŞVURU SAHİBİ:
Arge Temizlik Ve İnsan Kaynakları Hiz. Mak. İnş. Gıda Tic. Ve San.Ltd. Şti., 849.Sok. No : 55 Uğur İş Hanı A Blok Kat : 1/106 Birincibeyler İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İstanbul Teknik Üniversitesi Sağlık, Kültür Ve Spor Daire Başkanlığı, Ayazaga Kampüsü 34457 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/159767 İhale Kayıt Numaralı "İtü. Sağlık Kültür Ve Spor Daire Başkanlığına Bağlı Birimlerin 2012 Yılı Temizlik Ve Resepsiyon" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

24.01.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[112].(0256)./2012-2Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

İstanbul Teknik Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığıtarafından 14.11.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “İTÜ Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığına Bağlı Birimlerin 2012 Yılı Temizlik Ve Resepsiyon” ihalesine ilişkin olarak Arge Temizlik ve İnsan Kaynakları Hiz. Mak. İnş. Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin 19.12.2011tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.12.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 05.01.2012tarih ve 813sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.01.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin 2010 yılı bilançosunda cari oran ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı için gerekli şartları sağlamadığı, ancak anılan isteklinin söz konusu şartları sağlamak amacıyla bilançosunu düzeltme talebiyle değiştirdikten sonra ihaleye düzeltilmiş beyannameyi sunduğu, sonuç olarak isteklinin yasal süresi içinde kesinleşmiş bilançosunda mali yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığının kontrol edilmesi, firmanın bu durumu düzeltmek amacıyla düzeltme beyanı verip vermediğinin araştırılması gerektiği, yaptığı işlemleri vergi usul kanunu hükümleri ile diğer mali mevzuata uygun olup olmadığının değerlendirilmesi, ilgili mevzuatına ve tek düzen hesap planına aykırı olarak gerçekleştirilen işlemler varsa bu işlemlerin kabul edilmeyerek gerekli yeterlik kriterlerini sağlamayan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

2. Cari oranı tutturmak için yapılan bilanço düzeltme işlemlerinin gerçek işlemlere mi ya da fiktif işlemlere mi dayandırıldığının, bilançoların mukayesesi ve yevmiye defteri kayıtlarının araştırılması gerektiği; kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının sağlanmasının doğruluğunun tespiti için de isteklinin kredi ilişkisi içinde olduğu banka şubelerinin listesinin istenip o şubelerle yapılacak yazışmalarla kısa vadeli borçların başlangıç ve sonlanma tarihleri, kapatılma tarihlerinin bilançodaki değerlerle karşılaştırılması gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye Katılımda Yeterlik Kuralları” başlıklı 10 uncu maddesinde;

“İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

1. Ekonomik ve malî yeterliğin belirlenmesi için;

1) Bankalardan temin edilecek isteklinin malî durumu ile ilgili belgeler,

2) (Değişik: 30/7/2003-4964/7 md.) İsteklinin, ilgili mevzuatı uyarınca yayınlanması zorunlu olan bilançosu veya bilançosunun gerekli görülen bölümleri, yoksa bunlara eşdeğer belgeleri,

3) İsteklinin iş hacmini gösteren toplam cirosu veya ihale konusu iş ile ilgili taahhüdü altındaki ve bitirdiği iş miktarını gösteren belgeler.

…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço ve Eşdeğer Belgeler” başlıklı 35 inci maddesinde;

“(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,

her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.

(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi,

sunar.

(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(6) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır.

(7) Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

(8) Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

…” Hükmü bulunmaktadır.

İdari şartnamenin ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterleri düzenleyen 7.4 maddesinde;

“…

7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK025.1/H)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50?den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

…” Düzenlemesi yer almaktadır.

Söz konusu ihalede, 30.11.2011 tarihinde onaylanan ihale komisyon kararı ile ihale üzerinde bırakılan Harmanşa İnşaat Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin sunmuş olduğu bilançonun 08.08.2011 tarihinde onaylandığı ve üzerinde SMMM kaşesi ve imzasının bulunduğu görülmüştür.

Ayrıca, başvuru sahibi tarafından yapılan şikayet başvurusu üzerine idare ile Topçu Meydanı Vergi Dairesi Müdürlüğü arasında yapılan yazışmada ihale üzerinde bırakılan isteklinin 2010 dönemine ait Kurumlar Vergisi Beyannamesini 12.04.2011 tarihinde verdiği, ancak kanuni süresinden sonra 08.08.2011 tarihinde düzeltme beyannamesi verdiği tespit edilmiştir.

Kamu İhale Kanunu ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin yukarıda yer verilen maddelerinde istekliler tarafından ekonomik ve mali yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yıl sonu bilançolarını sunmaları zorunlu kılınmıştır. Bununla birlikte, yasal süresi sonrasında düzeltme beyannamesi ekinde verilen yıl sonu bilançosunun sunulmasına engel bir hüküm bulunmamaktadır. Zira, mevzuat açısından yıl sonu bilançosunda aranan şartlar; ilgili mevzuatına göre düzenlenmesi ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmasıdır.

Sonuç olarak, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu bilançonun, düzeltme beyannamesi ekinde verilen yıl sonu bilançosu olmakla birlikte mevzuatta yer alan şekil şartlarını taşıdığı tespit edilmiş olup idarenin işleminde mevzuata aykırılık bulunmamıştır.

Başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde; “Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller”i n dilekçelerde yer verilecek hususlar arasında olduğu hükme bağlanmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11 inci maddesinin son fıkrasında; “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibinin, ihale üzerinde bırakılan isteklinin bilançosunda yeterliği sağlamak amacıyla yapmış olduğu düzeltmelere ilişkin iddialarının varsayımlara dayandığı kanaatine varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, söz konusu iddia reddedilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Esasta
Oybirliği gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

GEREKÇE DE KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki ikinci iddiaları; “ Cari oranı tutturmak için yapılan bilanço düzeltme işlemlerinin gerçek işlemlere mi ya da fiktif işlemlere mi dayandırıldığının, bilançoların mukayesesi ve yevmiye defteri kayıtlarının araştırılması gerektiği; kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının sağlanmasının doğruluğunun tespiti için de isteklinin kredi ilişkisi içinde olduğu banka şubelerinin listesinin istenip o şubelerle yapılacak yazışmalarla kısa vadeli borçların başlangıç ve sonlanma tarihleri, kapatılma tarihlerinin bilançodaki değerlerle karşılaştırılması gerektiği, ” şeklindedir.

Belirtilen iddiaya yönelik olarak Kurul çoğunluğunca verilen karada belirtilen;

“ _İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde; “Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller”in dilekçelerde yer verilecek hususlar arasında olduğu hükme bağlanmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11 inci maddesinin son fıkrasında; “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır._

Başvuru sahibinin, ihale üzerinde bırakılan isteklinin bilançosunda yeterliği sağlamak amacıyla yapmış olduğu düzeltmelere ilişkin iddialarının varsayımlara dayandığı kanaatine varılmıştır. ” gerekçelerine dayanılarak söz konusu iddia reddedilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Bilanço veya eşdeğer belgeler ” başlıklı 35 inci maddesinde;

“(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosunun ve bilançonun gerekli görülen bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,

her ikisinin de idarelerce istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya isteklinin birinci fıkrada belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir. Bu durumda;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

Yeterlik kriterleri olarak öngörülür ve sayılan üç kriter birlikte aranır.

Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi zorunludur.

(3) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(4) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli görülen bölümlerini ya da bunlara eşdeğer belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(5) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır.

(6) Bilanço veya bilançonun gerekli görülen bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun gerekli görülen bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

(7) Yayımlanması zorunlu olmayan bilançolarını veya bunların bölümlerini ibraz etmeyenler, yukarıda belirtilen kriterleri sağladıklarını yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce onaylı belgelerle tevsik edebilirler. Yabancı ülkede düzenlenen ve yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

(8) Serbest meslek erbabının vereceği, ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve onaylanmış serbest meslek kazanç defteri özetinde gösterilen değerlere göre, son yıla ait toplam gelirin toplam gidere oranının veya son iki yıla ait gelir ve giderlerin parasal tutarlarının ortalaması üzerinden bulunacak oranın en az (1,25) olması şartı aranır. Serbest meslek kazanç defteri özetinin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması gerekir. Bu durumda, yukarıda bilançolar veya gerekli görülen bölümler üzerinden hesaplanacak oranlar aranmaz. Dördüncü fıkrada yer alan hükümler serbest meslek kazanç defteri özeti için de geçerlidir.

(9) Aday veya isteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve ikinci fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerinde veya serbest meslek kazanç defteri özetine ilişkin sekizinci fıkrada belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

İhale ilan tarihinde yürürlükte olan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35 inci maddesi uyarınca;

Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oran rasyosunun belirlenebilmesi için muhasebe kayıtlarında belirtilen (Dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) oranının en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir) gerekmektedir. Bu rasyo oranının sağlıklı hesaplanabilmesi için bölümün payını oluşturan dönen varlıkların (hazır değerler, menkul kıymetler, ticari alacaklar, diğer alacaklar, stoklar, yıllara yaygın inş. ve onarım maliyetleri, gelecek ayl. ait gid. ve gelir tahakkukları, diğer dönen varlıklar) ayrıntılı olarak incelenerek sağlıklı belgeler üzerinden karar verilmesi gerektiği,

Diğer yandan orantının paydasını oluşturan kısa vadeli borçları oluşturan tasdikli ve mali mevzuatın kabul ettiği bilgi ve belgeler üzerinden inceleme yapılması gerektiği, diğer bir anlatımla “** [(Dönen varlıklar)-(Yıllara yaygın inşat maliyetleri)]/[(Kısa vadeli borçlar)-(Hakediş gelirleri)]=”** orantısı ile ciroya ilişkin rasyonun hesaplanabileceği, bu hesabı oluşturan pay ve payda bileşenlerinin mali mevzuatın öngördüğü şekilde hazırlanmış bilgi ve belgelere dayandırılması gerektiği hususunun açık olduğu, bu anlayışla diğer rasyoların da, yukarıda anlatım şekli ile belirlenmesi gerektiğinin,

Açıktır.

Başvuru sahibinin iddiasında, dönen varlıklar payının hesaplandığı parametrelerden biri olan “ ticari alacaklar ” da, fiktif yapılması, mali mevzuat açısından uygun olmayan alacak yaratılması, yani fiilen olmayan, faturası vb kesilmemiş işlemler üzerinde inceleme yapılarak karar verilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Tek düzen muhasebe tekniğinde, aktif hesaba borç yazılması durumunda, pasif hesaba da alacak yazılmak zorundadır. Bir işletmenin ticari alacağının karşılığını ancak pasif te, gelir gider dengesini değiştirmeyecek şekilde öz kaynaklar içinde gösterilerek, bu kaynaklar içinde yer alan sermaye, sermaye yedekleri, geçmiş yıllar karları, dönem kar/zararı hesapları içerisinde de, sermaye yedekleri hesabının diğer bölümü ile ilgilendirilmesi şeklinde bir bilanço oyunu yapılabileceğinin mümkün olduğu,

Diğer yandan, anılan Yönetmeliğin 35 inci maddesinin (c) maddesinde belirtilen “ Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50 den küçük olması” şartı, ihalenin yapıldığı ilan tarihi itibariyle 2010 yılı için istenilen bir kriterdir. 2010 yılına ilişkin yıl sonu bilançosunda kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı 31.12.2010 tarihi itibariyle tutmuyor ise, düzeltme istemleriyle 2011 yılı içinde yapılan bir işlemle, örneğin kısa vadeli banka borçlarının yeniden yapılandırılarak uzun vadeye çevrilmesi, kısa vadeli borçlarının kapatılarak uzun vadeli borç alınması suretiyle kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50 den küçük olması şartının sağlanmış olabileceği, keza, muhasebe tekniği açısından bu işlemlerin hepsinin bilançoların gelir idaresine teslimi sonrasında 2011 yılı tashih mahsubu ile gerçekleştirilmesinin mümkün olabileceği,

Nedenleriyle, başvuru sahibinin iddiasının somut olarak ortaya konulduğu, bu nedenle bu iddianın araştırılarak karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile,

Tek düzen hesap planının muhasebe tekniği uygulamalara ilişkin olarak;

Varsa, ihalenin üzerinde bırakıldığı istekliden kredi ilişkisi içinde olduğu banka şubelerinin listesi istenilmesi sonucunda o banka şubeleri ile yapılacak yazışmalar ile, kısa vadeli borçların başlangıç ve sonlanma tarihlerinin, kapatılma işlemi varsa bu tarihlerin, uzun vadeli borçların başlangıç tarihlerinin sorulması ile bulunacak sonuçların 2010 yıl sonu bilançosundaki değerlerle karşılaştırılması sonucuna göre karar verilmesi gerektiği, anılan firmanın 2010 yılına ilişkin olarak 2011 Nisan ayında verdiği bilançosu ile tashihen sunduğu bilançolarının ilgili firmadan gereğinde ilgili vergi dairesinden istenerek karşılaştırılma yapılması, anılan isteklinin açıklanan durumları düzeltmek amacıyla düzeltme beyanı verip vermediğinin araştırılması, düzeltme öncesi ve sonrası bilançoların karşılaştırılması sonucunda, söz konusu firmanın mali yeterlik kriterlerini karşılamak amacıyla gerçekleştirdiği işlemlerin Vergi Usul Kanunu hükümleri ile diğer mali mevzuata uygun olup olmadığı hususlarının ayrıntılı olarak araştırılarak karar verilmesi gerektiği,

Değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, ihale üzerinde bırakılan isteklininmali yeterlik kriterlerini karşılamak amacıyla gerçekleştirdiği işlemlerin Vergi Usul Kanunu hükümleri ile diğer mali mevzuata uygun olup olmadığı hususlarının ayrıntılı olarak araştırılarak karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunca verilen karara katılıyorum.

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi