KİK Kararı: 2012/UH.II-612

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/008
Gündem No : 40
Karar Tarihi : 26.01.2012
Karar No : 2012/UH.II-612
BAŞVURU SAHİBİ:
Data Temizlik Organizasyon Yem. Otom. Hiz. Tic. San. ve Ltd. Şti., BAHÇELİEVLER C.TOPEL CADDESİ YALÇIN SOKAK SERVİ APT. ALTI NO:5/A ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Yüreğir Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü, Ptt Evleri Mahallesi 3653 Sokak 11 01220 ADANA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/168581 İhale Kayıt Numaralı "Yüreğir Belediyesi Genelinde Temizlik Ve Çöp Toplama Hizmet Alım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

20.01.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[159].(0041)./2012-2Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Yüreğir Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğütarafından 06.12.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Yüreğir Belediyesi Genelinde Temizlik ve Çöp Toplama Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Data Temizlik Organizasyon Yem. Otom. Hiz. Tic. San. ve Ltd. Şti.’nin 27.12.2011 tarihinde yaptığı şikâyetbaşvurusunun, idarenin 27.12.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 09.01.2012 tarih ve 1043 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.01.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazşikâyetdilekçesinde özetle; idarece firmalarının teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif kapsamında açıklama istenildiği, firmalarınca yapılan açıklamaların ihale komisyonu tarafından da Kamu İhale Genel Tebliğinde öngörülen usule uygun bulunmasına karşın, maliyet girdileri için öngörülen bedellerin hayatın olağan akışına uygun olmadığı gerekçesiyle açıklamalarının reddedildiği,

Oysa, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.15 inci maddesinde isteklilerce sunulan belgelerdeki bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, teklifin reddedilmeyeceği, ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderileceğine ilişkin açıklama yapıldığı,

İdare Kararının anılan Tebliğde yapılan düzenlemeye açıkça aykırılık teşkil ettiği ve mevzuata aykırı olarak alınan ihale kararına ilişkin düzeltici işlem tesis edilerek ihalenin firmalarının üzerinde bırakılması gerektiği,

iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İncelenen ihalede çalıştırılması öngörülen personel için asgari ücret ve asgari ücretin % fazlası olmak üzere iki farklı ücret öngörüldüğü ve birim fiyat teklif cetvelinde de her bir ücret grubu için ayrı iş kalemi düzenlendiği, ayrıca işçilere verilecek giyim malzemelerinin türüne göre ayrı iş kaleminde birim fiyat teklif alındığı anlaşılmış olup idarece hazırlanan bahse konu birim fiyat cetvelinin;

A 1

B 2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 3

Miktarı

Teklif Edilen 4Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

1

Temizlik Elemanı

işçixay

190,00

12

2

Temizlik Elemanı (Şoför)

işçixay

80,00

12

I. ARA TOPLAM(K.D.V Hariç)5

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen 4Birim Fiyat

Tutarı

1

Yazlık İşçi elbisesi

Adet

540

2

Yazlık Şapka

Adet

270

3

Kışlık işçi elbisesi

Adet

540

4

Kışlık Şapka

Adet

270

5

Çizme

Çift

190

6

Yağmurluk

Adet

190

7

Uzun kollu T-Şört

Adet

540

8

Kısa kollu T-Şört

Adet

540

II. ARA TOPLAM(K.D.V. Hariç)7

TOPLAM TUTAR(K.D.V Hariç)

şeklinde olduğu tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.3 üncü maddesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti “ 79.3.Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır. ” şeklinde açıklanmış olup, işçilere verilecek giyim maliyeti de asgari işçilik maliyetine dahil gider olarak öngörülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğine göre işçilere verilecek giyim malzemelerinin de asgari işçilik maliyetine dahil edilmesi gerektiği açık olup, incelenen ihalede, işçilere nakdi olarak ödenmesi öngörülen yol ve yemek ücreti ile aylık işçilik ücretinin işçi çalıştırılmasına ilişkin iş kalemlerinde birim fiyat teklif alınırken giyim bedelinin bu kalemlere dahil edilmeksizin yüklenici tarafından karşılanması öngörülen giyim malzemeleri için tür ve miktarı dikkate alınarak ayrı iş kalemlerinde birim fiyat teklifi alınmasının, her ne kadar Tebliğde yapılan açıklamalara uygun olmadığı anlaşılmış ise de; bu durumun incelenen ihalenin bulunduğu aşama ile incelenen ihalede ortaya çıkaracağı sonuçlar bakımından değerlendirildiğinde; işçilere verilecek giyim malzemesi için işçiliğe ilişkin iş kalemi dışında ayrı bir kalemde birim fiyat teklif alınmasının, sunulan tekliflerin değerlendirilmesine engel teşkil etmediği gibi, sözleşmenin yürütülmesi sürecinde de uyuşmazlık veya tereddüde neden olmayacağı düşünüldüğünden itirazen şikâyetbaşvurusuna konu edilen hususlara ilişkin inceleme ve değerlendirme yapılması gerekli görülmüştür.

Birim fiyat teklif cetvelinde, işçilerin aylık çalışmasına ilişkin olan ve idari şartnamenin zeyilname ile değişik 25 inci maddesinde yol ve yemek bedelinin nakdi olarak ödeneceği öngörülüp anılan ödemeler dahil kişi başı aylık birim fiyat teklif alınan birinci ve ikinci iş kalemlerine, şikâyetçitarafından teklif edilen bedelin, idarece işçilik modülü kullanılarak hesaplanan teklif edilmesi gereken asgari tutara eşit olduğu anlaşılmıştır.

Bu haliyle bahse konu iş kalemlerine teklif edilen bedelin mevzuatta ve ihale dokümanında asgari işçilik maliyetlerine dahil edilmesi öngörülen giderleri karşıladığındanşikâyetçininanılan kalemlere ilişkin açıklamasının, bu yönüyle uygun olduğu anlaşılmıştır.

Şikâyetçinin , birim fiyat cetvelinde her bir türü için ayrı iş kalemi oluşturularak teklif alınan giyim malzemeleri için öngördüğü bedellere ilişkin olarak sunulan proforma faturanın İzmir Basmane Vergi Dairesinde 1230469160 vergi numarasıyla kayıtlı Ayşe Orman Ürünleri Metal Elektrik İnşaat Makine Geri Dönüşüm Mad. San. Tic. Ltd. Şti.nden 29.11.2011 tarihinde alındığı ve alınan proforma faturada yer alan miktar ve fiyat bilgilerinin;

Sıra No

Cinsi6

Miktarı

Fiyatı

Tutarı

1

Yazlık İşçi elbisesi

540 Adet

0,03

16,20

2

Yazlık Şapka

270 Adet

0,01

2,70

3

Kışlık işçi elbisesi

540 Adet

0,01

16,20

4

Kışlık Şapka

270 Adet

0,01

2,70

5

Çizme

190 Çift

0,03

5,70

6

Yağmurluk

190 Adet

0,04

7,60

7

Uzun kollu T-Şört

540 Adet

0,04

21,60

8

Kısa kollu T-Şört

540 Adet

0,04

21,60

şeklinde olduğu,

Porforma faturanın SMMM Hakan ÖNCÜ tarafından “ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığı”na ilişkin beyan ile imzalanıp onaylandığı tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.3 üncü maddesinde; teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerektiği belirtilerek bu kapsamda tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturaların da sunulabileceği açıklanmıştır.

Aynı Tebliğin 79.4.2.4 üncü maddesinde;

“...

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

....

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

79.4.2.17. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

79.4.2.18. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. ”

...” açıklamalarına da yer verilmiştir.

Anılan Tebliğde yapılan açıklamalar çerçevesinde, proforma fatura sunularak açıklama yapılması halinde proforma faturaya dayanak olan Ortalama Maliyet/Satış Tespit Tutanağının proforma fatura ile birlikte sunulması zorunlu kılınmadığı halde, şikâyetçi tarafından, teklif bileşenlerinin maliyetini tevsik etmek üzere sunulan proforma fatura ile birlikte bahse konu tutanağın da sunulduğu tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinde ortalama maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının idarece gerekli görülmesi halinde belgeleri düzenleyen meslek mensubundan isteneceği belirtilmiş olmasına karşın; incelenen ihalede, şikâyetçitarafından proforma fatura ile birlikte maliyet/satış tutarı tespit tutanağı da sunulduğundan idarece bu yola başvurulmadığı anlaşılmaktadır.

Şikâyetçi tarafından sunulan proforma faturada yer alan malzemelerin birim fiyatları ile bahse konu tutanakta belirtilen ortalama birim satış tutarlarının birbirine eşit olduğu, şikâyetçi tarafından teklif edilen birim fiyatların ise daha yüksek olduğu tespit edilmiş olup bu haliyle birim fiyatlar yönünden bahse konu belgelerde birbiriyle uyumsuzluk bulunmadığı görülmüştür.

Buna karşın, teklif bileşenlerinin maliyeti için öngörülen bedelleri tevsik etmek üzere mevzuatta öngörülen usule uygun olarak belge sunduğu anlaşılanşikâyetçinin teklifinin, ihale konusu hizmette kullanılacak giyim malzemelerinin şikâyetçi tarafından teklif edilen bedel ve sunulan belgelerde öngörülen maliyetlerin, ticari hayatın olağan akışına uygun bulunmaması nedeniyle reddedildiği anlaşılmaktadır.

Öte yandan, Kamu İhale Genel Tebliğinde, maliyet/satış tutarı tespit tutanağının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesinin esas olduğu açıklanmış olup bu açıklama paralelinde ilgili standart formda da, tutanağın hangi beyanname dönemine ait olduğunun belirtilmesi gerekmektedir. Ayrıca ilgili standart formda, tutanağın düzenlendiği yer ve tarihin belirtilmesine ilişkin yer açılmıştır.

Şikâyetçi tarafından tutanakta, tespiti yapılan ortalama birim satış tutarlarına ilişkin kayıtların ait olduğu beyanname döneminin belirtilmediği gibi, tutanağın düzenlenme tarihinin de belirtilmediği tespit edilmiştir. Bahse konu tutanakta tespit edilen eksiklikler karşısında mevzuatta öngörülen usule uygun açıklama yapıldığının kabulünün mümkün olmadığı açık olup teklif bileşenlerine ilişkin açıklamasının bu gerekçeyle reddi gerekmektedir.

Bu itibarla, netice itibariyleşikâyetçininteklif bileşenlerine ilişkin açıklamasının yukarıda belirtilen gerekçe ile reddi gerektiğinden; idarenin, şikâyetçinin açıklamasının reddine ilişkin gerekçesinin ihalenin sonucuna etkili olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyetbaşvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi