KİK Kararı: 2012/UH.II-609

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/008
Gündem No : 43
Karar Tarihi : 26.01.2012
Karar No : 2012/UH.II-609
BAŞVURU SAHİBİ:
Karahasan Temizlik Gıda İnş. Otomasyon Nak. Med. Teks. Oto. San. Tic. Ltd. Şti., BULANCAK MAHALLESİ ATATÜRK CADDESİ NACİ YAŞAR İŞ MERKEZİ KAT:1/4 GİRESUN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ordu İl Özel İdaresi Genel Sekreterlik, Durugöl Mahallesı Atatürk Bulvarı 191 52200 ORDU

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/188462 İhale Kayıt Numaralı "Ordu İl Kültür Ve Turizm Müdürlüğü Hizmet Binası, Ordu Kültür Sanat Merkezi, Ordu Merkez Kurul Kalesi, Ordu Perşembe İlçesi Yason Burnu Ve Kilisesi, Fatsa İlçe Halk Kütüphanesinde Görevlendirilmek Üzere 12 Adet Temizlik Elemanı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

24.01.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[271].(0224)./2012-5Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Ordu İl Özel İdaresi tarafından 19.12.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Ordu İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Hizmet Binası, Ordu Kültür Sanat Merkezi, Ordu Merkez Kurul Kalesi, Ordu Perşembe İlçesi Yason Burnu ve Kilisesi, Fatsa İlçe Halk Kütüphanesinde Görevlendirilmek Üzere 12 Adet Temizlik ElemanıHizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Karahasan Temizlik Gıda İnş. Otomasyon Nak. Med. Teks. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 29.12.2011tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 13.01.2012tarih ve 2100sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.01.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;aşırı düşük teklif açıklamalarının “giyim giderine ilişkin olarak teklif edilen tutarın hayatın olağan akışı ve piyasa koşullarına uygun olmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, oysa teklif edilen tutarın Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesine uygun olarak belgelendirildiği, idarenin değerlendirme dışı bırakma gerekçesinin yerinde olmadığı iddia edilmektedir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihaleye ait idari şartnamenin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının; “Ordu İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Hizmet Binası, Ordu Kültür Sanat Merkezi, Ordu Merkez Kurul Kalesi, Ordu Perşembe İlçesi Yason Burnu ve Kilisesi, Fatsa İlçe Halk Kütüphanesinde görevlendirilmek üzere 12 Adet Temizlik Elemanı” şeklinde belirtildiği,

Anılan şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;

“…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti: İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak asgari ücret işçilik ücreti

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Yemek, yol ve giyecek v.b. giderler. 1 adet Temizlik Elemanına günlük Brüt; 7,00TL Yemek bedeli, Günlük Brüt 4.20 TL yol bedeli ödenecek olup, 12 adet personel için teklif fiyata dahil edilecektir.

Her Temizlik Elemanına 1 adet işçi önlüğü ve 1 çift ayakkabı alınacak, toplam 12 personel için teklif fiyata dahil edilecektir.

…25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

İş Kazası Meslek Hastalıkları ( Temizlik Elemanı ) % 1,5 .” düzenlemesinin,

Sözleşme tasarısının “İşin süresi” başlıklı 9 uncu maddesinde ise; “ İşe başlama tarihi 01.01.2012, işi bitirme tarihi 31.12.20112.” düzenlemesinin yer aldığı,

Görülmüştür.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde; incelemeye konu ihaleye 2 teklif verildiği, verilen tekliflerin ihale komisyonu tarafından aşırı düşük teklif olarak değerlendirilerek, idarenin 19.12.2011 tarihli yazısı ile isteklilerin; “ Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesi çerçevesinde teklif bileşenlerini 22.12.2011 tarihine kadar açıklanması” nın istenildiği, her 2 isteklinin de idarece belirlenen süre içerisinde açıklamalarını sunduğu, Karahasan Temizlik Gıda İnş. Otomasyon Nak. Med. Teks. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin “giyim giderine ilişkin olarak teklif edilen tutarın hayatın olağan akışı ve piyasa koşullarına uygun olmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, Metsan Top. Tem. Yem. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin açıklamasının ise yeterli görülerek ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Bununla birlikte, idare tarafından Bulancak Vergi Dairesi Müdürlüğü’ne yazılan 02.01.2012 tarih ve 03 sayılı yazı ile Karahasan Temizlik Gıda İnş. Otomasyon Nak. Med. Teks. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu Protem Grup Org. Tem. Gıda Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nce düzenlenmiş proforma fatura yer alan fiyatların gerçeği yansıtıp yansıtmadığının ve Ulubey Mal Müdürlüğü’ne yazılan 02.01.2012 tarih ve 06 sayı yazı ile de Metsan Top. Tem. Yem. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu Artı İş Elbiseleri- Gülsüm Kısa tarafından düzenlenmiş proforma faturada yer alan fiyatların gerçeği yansıtıp yansıtmadığının incelenmesinin istenildiği görülmüştür. İhale işlem dosyasının Kurum kayıtlarına alındığı 18.01.2012 tarihi itibariyle idareye, Bulancak Vergi Dairesi Müdürlüğü ve Ulubey Mal Müdürlüğü tarafından incelemenin sonucu hakkında bir bilginin ulaşmadığı tespit edilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde;

“(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78 inci maddesinde;

“78.13. Yemek ve yol bedelinin nakdi olarak ödeneceği öngörülen ihalelerin idari şartnamelerinde, yemek ve yol bedelinin günlük brüt tutarları ve ayda kaç gün ödeneceği yazılacak, bu brüt tutarların nakdi olarak ödeneceği ve ücret bordrosunda gösterileceği açıkça belirtilecektir. Her ay 30 gün olarak kabul edilecek ve bazı ayların 30 günden fazla ya da eksik günleri dikkate alınmayacaktır. İdari şartnamede 26 veya 22 olarak belirlenen aylık gün sayısı üzerinden hesaplama yapılacak ve 31 veya 28 gün olan aylardaki fiili gün sayısı dikkate alınmayacaktır. Yemek ve yol için aylık gün sayısı belirlenmemiş ise 26 gün olarak hesaplama yapılacaktır.” açıklaması,

Anılan Tebliğin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;_“79.1._Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

…79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.” açıklaması,

Bulunmaktadır.

İncelemeye konu ihaleye ilişkin idari şartnamenin yukarıda anılan 25 inci maddesinde yemek ve yol bedeli ödenecek aylık gün sayısının belirtilmediği, bu durumda Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.13 üncü maddesi uyarınca 26 gün üzerinden hesaplama yapılması gerektiği göz önünde bulundurularak, Kamu İhale Kurumu’nun işçilik hesaplama modülünde yapılan hesaplamada teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin (giyim gideri hariç, % 3 sözleşme giderleri dahil olmak üzere) 202.731,84 TL’ye tekabül ettiği belirlenmiştir.

Bununla birlikte, idarenin yaklaşık maliyet hesabı incelendiğinde asgari işçilik maliyeti hesabında yemek ve yol bedeli verilen gün sayısının “22 gün” olarak esas alındığı görülmüştür.

İhaleye teklif veren 2 isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde de, asgari işçilik maliyeti hesaplamalarında yemek ve yol bedeli verilen gün sayısının “22 gün” olarak esas alınarak hesaplama yapıldığı tespit edilmiştir.

İhaleye teklif veren isteklilerin asgari işçilik maliyeti hesabındaki yemek ve yol bedeli verilen gün sayısının idarenin yaklaşık maliyet hesabıyla aynı olduğu görüldüğünden, ihale dokümanındaki yemek ve yol bedeli verilecek gün sayısına ilişkin belirsizliğin, isteklilerde tereddüt yaratmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer yandan, idarenin ve ihaleye teklif veren 2 isteklinin hesaplamalarında olduğu gibi, yemek ve yol bedeli verilen gün sayısının “22 gün” üzerinden hesaplanması durumunda, asgari işçilik maliyetinin 194.843,52 TL’ye tekabül ettiği görülmüştür. Asgari işçilik maliyeti olarak bu tutarın esas alınması halinde başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibinin (giyim hariç) asgari işçilik maliyetini Kamu İhale Kurumu asgari işçilik modülü üzerinden hesapladığı, yemek ve yol bedeli verilen gün sayısını 22 gün olarak belirterek teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti toplamını 194.843,52 TL olarak öngördüğü,

Giyim giderini tevsik etmek için Protem Grup Org. Tem. Gıda Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden alınmış proforma faturayı sunduğu, söz konusu proforma faturada 1 çift ayakkabı için 5,00 TL, 1 adet iş önlüğü için 2,25 TL olmak üzere toplam 12 personel için 87,00 TL fiyat verildiği, giyim giderine % 3 oranında sözleşme gideri eklenmesi halinde bu tutarın 89,61 TL’ye tekabül ettiği,

Bahse konu proforma faturanın Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan 79.4.2.4 üncü maddesinde yer alan, maliyete dayalı açıklama yapılmasına ilişkin ibareyi içerdiği ve SMMM tarafından onaylanarak kaşelendiği, söz konusu proforma fatura ekinde maliyet /satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.5) bulunduğu ve proforma faturada yer alan teklife konu malların birim fiyat tutarlarının maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarlarının üzerinde olduğu,

Görülmüştür.

Bu itibarla, başvuru sahibinin giyim giderini Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesine uygun olarak belgelendirdiği ve 194.933,52 TL’lik teklif bedeli ile idarece hesaplanan asgari işçilik maliyetini ve giyim gideri maliyetini (% 3 sözleşme gideri dahil) karşıladığı anlaşılmıştır. Söz konusu tespitler bir arada değerlendirildiğinde, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasını mevzuata uygun olarak tevsik ettiği anlaşıldığından, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işlemi yerinde görülmemiştir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

İhale üzerinde bırakılan istekli olan Metsan Top. Tem. Yem. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Anılan isteklinin (giyim hariç) asgari işçilik maliyetini Kamu İhale Kurumu asgari işçilik modülü üzerinden hesapladığı, yemek ve yol bedeli verilen gün sayısını 22 gün olarak belirterek teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti toplamını 194.843,52 TL olarak hesapladığı,

Giyim giderini tevsik etmek için Artı İş Elbiseleri- Gülsüm Kısa’dan alınmış proforma faturayı sunduğu, söz konusu proforma faturada 1 çift ayakkabı için 50,00 TL ve 1 adet işçi gömleği için 20,00 TL olmak üzere toplam 840,00 TL fiyat öngörüldüğü, giyim giderine % 3 oranında sözleşme gideri eklenmesi halinde bu tutarın 865,20 TL’ye tekabül ettiği,

Bahse konu proforma faturanın Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan 79.4.2.4 üncü maddesinde yer alan maliyete dayalı açıklama yapılmasına ilişkin ibareyi içerdiği ve SMMM tarafından onaylanarak kaşelendiği, söz konusu proforma fatura ekinde maliyet /satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.5) bulunduğu ve proforma faturada yer alan teklife konu malların birim fiyat tutarlarının maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarlarının üzerinde olduğu,

Belirlenmiştir.

Başvuruya konu ihalede asgari işçilik maliyeti olan (giyim gideri hariç, % 3 sözleşme giderleri dahil) 194.843,52 TL’ye istekli tarafından öngörülen giyim gideri olan ( % 3 sözleşme gideri dahil) 865,20 TL eklenmesi halinde ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilmesi gereken bedelin 195.708,72 TL olması gerekmesine karşın, bahse konu isteklinin teklif bedelinin 195.683,52 TL olduğu görülmüştür.

Bu çerçevede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinden, ihale dokümanında belirtilen giyim gideri için öngördüğü tutarın çıkarılması halinde asgari işçilik maliyetinin karşılanmadığı anlaşılmış olup, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Karahasan Temizlik Gıda İnş. Otomasyon Nak. Med. Teks. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirmeye alınması, Metsan Top. Tem. Yem. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin ise değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin dilekçesinde özetle; aşırı düşük teklif açıklamalarının “giyim giderine ilişkin olarak teklif edilen tutarın hayatın olağan akışı ve piyasa koşullarına uygun olmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, oysa teklif edilen tutarın Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesine uygun olarak belgelendirildiği, idarenin değerlendirme dışı bırakma gerekçesinin yerinde olmadığı iddia edilmekte ve itirazen şikayet başvurusunun Kurumumuzca incelenerek gereğinin yapılması istenmektedir.

İncelemeye konu ihalede;

Ordu İl Özel İdaresi Genel Sekreterlik tarafından Ordu İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Hizmet Binası, Ordu Kültür Sanat Merkezi, Ordu Merkez Kurul Kalesi, Ordu Perşembe İlçesi Yason Burnu Ve Kilisesi, Fatsa İlçe Halk Kütüphanesinde Görevlendirilmek Üzere 12 Adet Temizlik Elemanıişinin Açık İhale Usulüile ihaleye çıkarıldığı, yaklaşık maliyetin [m1] piyasa rayiçleri esas alınarak toplam 244.446,36 TL olarak belirlendiği;

İdare, yaklaşık maliyet içerisinde 12 personele verilecek toplam giyim maliyetini 891,96 TL olarak belirlediği, karsız yaklaşık maliyetin ise 195.735,48 TL, %3 sözleşme giderleri dahil asgari işçilik maliyetinin ise 202.731,84 TL olarak tespit edildiği anlaşılmıştır.

İdarece, Karsız yaklaşık maliyetin (195.735,48 TL) altındaki teklifler ise aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmuştur. Aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldıktan sonra 195.683,52 TL bedeli teklif eden Metsan firması ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmiştir.

Kurul tarafından yapılan değerlendirmede ise, idarenin yapmış olduğu işlem mevzuata aykırı bulunmuştur.

Kurul çoğunluğunun vermiş olduğu karara ihale üzerinde kalan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin karara katılmakla birlikte; başvuru sahibi olan Karahasan firmasının teklifinin geçerli olduğuna ilişkin değerlendirmeye aşağıda yapmış olduğum açıklamaya istinaden katılmıyorum.

4734 sayılı Kanun’un 38. maddesi uyarınca; ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37. maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Aşırı düşük teklif açıklaması istenilen ve kurul tarafından aşırı düşük teklif açıklaması mevzuata uygun görülen ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak kabul edilen Karahasan firması açıklamasında; giyim için %3 sözleşme giderleri dahil toplam 89,61 TL bedel öngördüğü anlaşılmıştır.

Her ne kadar Kurul tarafından, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak kabul edilen Karahasan firmasının aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülmüş ise de; bu firmanın giyim için teklif ettiği 89,61 TL tutar ile (idarenin yaklaşık maliyetinde giyim için öngördüğü toplam 891,96 TL maliyetin karşılanmasının mümkün olmadığı) söz konusu giyim maliyetinin karşılanmasının ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğu,

Söz konusu her iki firmanın da (Karahasan firmasının) aşırı düşük teklif açıklamasına bakıldığında, hem söz konusu maliyetleri teklif ettikleri bedel ile karşılamasının mümkün olmadığı hem de piyasada bu şekilde ticari faaliyetini yürüten bir şirketin yıllık karının ülkemizde geçerli olan asgari ücreti dahi kazanamayacak olması ticari hayatın gerçekleri ile örtüşmemektedir.

Ticari şirketlerin iktisadi amacının kar elde etmek olduğu, kar elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kar elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu,

Kurul tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülen Karahasan firmasının ihale konusu işi yerine getirmesinin mümkün olmadığı, bu durumda ihale sürecinde geçerli teklif kalmadığından ihale işlemlerinin iptal edilmesi gerektiği gerekçesiyle Kurul çoğunluğunun vermiş olduğu karara katılmıyorum.

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

[m1]Bu bölümde idarece yaklaşık maliyet hesabında esas alınan hesaplama yöntemi/yöntemleri belirtilecektir (piyasa rayiçleri, bayındırlık birim fiyatları baz alınarak, vb.). Yaklaşık maliyet hesabında esas alınan yöntemin tespit edilememesi halinde bu durum belirtilecektir.