KİK Kararı: 2012/UH.II-510 (23 Ocak 2012)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/007
Gündem No : 26
Karar Tarihi : 23.01.2012
Karar No : 2012/UH.II-510
BAŞVURU SAHİBİ:
Kölemenoğlu Gıda Mad. San. İnş. Taah. Tur. Nak. Hayvancılık Tem.Servia Hizm. Tic. Ltd. Şti. , İnönü Mah. Trabzonspor Bul. No : 139 TRABZON

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sağlık Bakanlığı Müsteşarlık Sarıyer İs.Akgün Hastanesi, Merkez Dursun Fakıh Sok. No:1 34450 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/169668 İhale Kayıt Numaralı "2012 Mali Yılı 12 Aylık Malzeme Dahil Yemek Hazırlama, Pişirme, Dağıtım Ve Sonrası Hizmetleri Alımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

13.01.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[4574].(0265)./2011-87Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Sarıyer İsmail Akgün HastanesiBaşhekimliği tarafından 24.11.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2012 Mali Yılı 12 Aylık Malzeme Dahil Yemek Hazırlama, Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Kölemenoğlu Gıda Mad. San. İnş. Taah. Tur. Nak. Hayvancılık Tem. Serv. Hizm. Tic. Ltd. Şti.’nin 08.12.2011tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.12.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 28.12.2011tarih ve 54884sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.12.2011tarihli dilekçe ile itirâzen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1. İhale üzerinde kalan isteklinin sunmuş olduğu teklif zarfının üzerinde ihale tarihi ve ihale saatinin yanlış yazıldığı bu nedenle de anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

2. İhale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan teklif bedelinin, ihalede belirlenen kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında olması nedeniyle anılan isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanunun “Tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 30 uncu maddesinde; “ Teklif mektubu ve geçici teminat da dahil olmak üzere ihaleye katılabilme şartı olarak istenilen bütün belgeler bir zarfa konulur. Zarfın üzerine isteklinin adı, soyadı veya ticaret unvanı, tebligata esas açık adresi, teklifin hangi işe ait olduğu ve ihaleyi yapan idarenin açık adresi yazılır. Zarfın yapıştırılan yeri istekli tarafından imzalanır ve mühürlenir…” hükmü,

Aynı Kanunun “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36 ncı maddesinde; “ Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır…” hükmü,

İdari şartnamenin “İhaleye ilişkin bilgiler ile ihale ve son teklif verme tarih ve saati” başlıklı 3 üncü maddesinde; “3.1.

a)İhale kayıt numarası:2011/169668

b) İhale usulü: Açık ihale.

c) Tekliflerin sunulacağı adres: Sarıyer İsmail Akgün Devlet Hastanesi Satın Alma Servisi

ç) İhalenin yapılacağı adres: Sarıyer İsmail Akgün Devlet Hastanesi

d) İhale tarihi: 24.11.2011

e) İhale saati: 10:00” düzenlemesi,

Yer almaktadır.

İlgili mevzuat hükümleri gereği; teklifzarfı üzerine isteklinin adı, soyadı veya ticaret unvanının, tebligata esas açık adresinin, teklifin hangi işe ait olduğunun ve ihaleyi yapan idarenin açık adresinin yazılması gerektiği, ayrıca teklif zarfının yapıştırılan yerinin istekli tarafından imzalanmasının ve mühürlenmesinin gerektiği anlaşılmıştır.

İdari şartnamede, ihale tarihinin 24.11.2011, ihale saatinin 10.00 olarak düzenlendiği, belirtilen tarih ve saatte yapılan ihalede, idarece aynı tarihte düzenlenen tutanak ve teklif alındı belgesine göre, ihale üzerinde kalan isteklinin teklif zarfının, 3 sıra no ile aynı tarihte saat 09.50’de teslim alındığı ve idarece anılan teklif zarfının uygun bulunduğu görülmüştür.

İhale üzerinde kalan istekli olan Özgüvenler Toplu Yemek Gıda Kuyumculuk Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin sunmuş olduğu teklif zarfının üzerinde; isteklinin ticaret unvanının, tebligata esas adresinin, teklifin hangi işe ait olduğunun ve ihaleyi yapan idarenin adresinin doğru ve açık bir şekilde yazıldığı, ihale dokümanında ihale tarihi 24.11.2011 ve ihale saati 10.00 olarak belirtilmesine rağmen, ihale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan teklif zarfının üzerinde ihale tarihi ve saatinin “31/10/2011 – 11:00” şeklinde hatalı olarak yazıldığı tespit edilmiştir.

Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; ihale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan teklif zarfında ilgili mevzuat hükümlerinde belirtilen bilgilere doğru olarak yer verildiği, yalnızca anılan hükümler uyarınca teklif zarfı üzerinde yer alması zorunlu olmayan ihale tarih ve saatine ilişkin bilgilerin hatalı olduğu bununla birlikte söz konusu hususun tekliflerin hazırlanması, sunulması ve değerlendirilmesine engel nitelikte olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin 1 inci iddiası yerinde bulunmamıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinde: “…(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur…” hükmü,

İdari şartnamenin“Teklif fiyata dahil olan giderler”başlıklı 25 inci maddesinde;“25.1. İstekliler tekliflerine resim, sigorta, harç ve benzeri, ulaşım, montaj, sigorta giderleri ile eğitim vs. giderlerini dahil edeceklerdir

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.Çalıştırılacak personel sayıları ve Nitelikleri:

Sorumlu 1 Kişi: (Diyetisyen veya Gıda Mühendisi)

Aşçı 1 Kişi: (İlköğretim veya ilkokul mezunu ve bonservisli olacak, en az beş yıl deneyimli olacaktır.)

Aşçı Yardımcısı 1 Kişi: (İlköğretim veya ilkokul mezunu ve bonservisli olacaktır.)

Garson 3 Kişi: (İlköğretim veya ilkokul mezunu olacaktır.)

Bulaşıkçı 1 Kişi: (İlköğretim veya ilkokul mezunu olacaktır.) toplam 7 kişi olup çalışanların maaşları, SGK ve Diğer giderleri yüklenici firma tarafından karşılanacaktır ve teklif fiyata dahil edilecektir.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.__” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dosyasında yapılan inceleme neticesinde; ihale konusu işin personel çalıştırması dayalı olmayan bir iş olduğu, bu sebeple de ihalede asgari işçilik maliyeti hesaplamasının yapılamayacağı görülmüştür.

İhale üzerinde kalan isteklinin teklif etmiş olduğu bedel, diğer isteklilerin teklif etmiş olduğu bedeller ve yaklaşık maliyet tutarı ile karşılaştırıldığında; anılan isteklinin teklif etmiş olduğu bedelin (276.840,00 TL) ihalede geçerli olduğu tespit edilen diğer isteklilerin teklif etmiş olduğu bedellerin aritmetik ortalamasının (342.570,00 TL) yaklaşık % 80,81’ine, yaklaşık maliyet tutarının (363.240,00 TL) ise yaklaşık % 76,21’ine eşit olduğu tespit edilmiştir.

İdarece belirlenen yaklaşık maliyet tutarının kâr dâhil olacak şekilde hesaplandığı, yapılan hesaplamada belirli bir yüklenici kâr oranına yer verilmediği bununla birlikte Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesi gereğince idareler tarafından hizmet işlerinde yaklaşık maliyetin işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenerek hesaplanacağının belirtildiği, şikayete konu ihalede yaklaşık maliyetin azami yüklenici kârı eklenerek hesaplandığı kabul edildiğinde kârsız yaklaşık maliyetin (363.240,00/1,20=) 302.700,00 TL olduğu, bu tutarın da ihale üzerinde kalan isteklinin teklif etmiş olduğu bedelden (302.700,00-276.840,00=) 25.860,00 TL daha yüksek olduğu anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde: ihale üzerinde kalan isteklinin teklif etmiş olduğu bedelin azami yüklenici kârı öngörülerek hesaplanan kârsız yaklaşık maliyet tutarına ve diğer tekliflere göre belirgin oranda düşük olduğu görüldüğünden ihale konusu işin sağlıklı bir şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla, idare tarafından ihale üzerinde kalan istekli olan Özgüvenler Toplu Yemek Gıda Kuyumculuk Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde kalan istekli olan Özgüvenler Toplu Yemek Gıda Kuyumculuk Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutularak tekliflerin değerlendirilmesi aşaması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde özetle; “…….ihale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan teklif bedelin, ihalede belirlenen kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında olması nedeniyle anılan isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği” iddiasına yer verilmiştir.

İncelemeye konu ihale; 12 Aylık Malzeme Dahil Yemek Hazırlama, Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alım işi olup idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 363.240,00 TL olarak belirlendiği, ihaleye 5 isteklinin teklif verdiği, idare tarafından teklifler aşırı düşük teklif olarak görülmeyerek ihalenin 276.840.00 TL en düşük teklif veren Özgüvenler Yemek Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere incelemeye konu ihalede “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle “düzeltici işlem belirlenmesi” ne ilişkin karara katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ Adem KAMALI

Kurul Üyesi Kurul Üyesi