KİK Kararı: 2012/UH.II-4720

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/073
Gündem No : 43
Karar Tarihi : 12.12.2012
Karar No : 2012/UH.II-4720
BAŞVURU SAHİBİ:
Kadak Özel Güvenlik Hizmetleri Tic. Ltd. Şti., MENEKŞE 1 SK. NO : 3/8-9 KIZILAY ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Türk Tarih Kurumu Türk Tarih Kurumu Başkanlığı Hizmet Birimleri, Atatürk Bulvari Kizilay Sk. 1 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/97306 İhale Kayıt Numaralı "2013 Yılı Silahsız Özel Güvenlik Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türk Tarih Kurumu Türk Tarih Kurumu Başkanlığı Hizmet Birimleritarafından 08.10.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2013 Yılı Silahsız Özel Güvenlik Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Kadak Özel Güvenlik Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.nin 09.11.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.11.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.11.2012tarih ve 38221sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.11.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4302sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Yaklaşık maliyetin piyasa şartlarına göre güncel olmadığından tekrar incelenerek güncellenmesi gerektiği,

2. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan proforma faturaların eki niteliğinde olan maliyet satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin gerçek piyasa şartlarını yansıtmadığı ve hayatın olağan akışına aykırı olduğunun ihale komisyonunca da tespit edildiği, Kamu İhale Kurulunun 25.07.2012 tarih ve 2012/UH.I-3019 sayılı kararı doğrultusunda, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgelerde belirtilen fiyatlar üzerinden mal alımının mümkün olup olmadığının ilgili Ticaret Odasından öğrenilmesi ve anılan istekliye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması, bu çerçevede ihaleye gerçeği yansıtmayan yanıltıcı belge sunulduğu için ilgili hakkında gerekli işlemlerin yapılması gerektiği,

3 ) İhale üzerinde bırakılan isteklinin özel güvenlik mali sorumluluk sigortası maliyetini tevsik etmek üzere sunduğu belgenin Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olduğu,

4. İhale dokümanına göre yüklenici tarafından temin edilmesi gereken vardiya defterlerinin bir maliyet unsuru olduğu, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında söz konusu defterlerin maliyeti ile ilgili belgelendirme yapılmadığı,

iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55 inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibinin iddiası, idarece belirlenen yaklaşık maliyetin piyasa şartlarına göre güncel olmadığı ve yaklaşık maliyetin tekrar incelenerek güncellenmesi gerektiği yönündedir.

Şikâyete konu ihale 08.10.2012 tarihinde gerçekleştirilmiş olup, yaklaşık maliyet ilk oturumda isteklilere açıklanmıştır. Bu husus göz önünde bulundurulduğunda, başvuru sahibinin piyasa şartlarını yansıtmadığını öne sürdüğü yaklaşık maliyet tutarından, 08.10.2012 tarihinde haberdar olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla yukarıda aktarılan Kanun hükmü gereği, söz konusu iddia hakkında ihale tarihini izleyen 10 gün içerisinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekmekte iken, başvuru sahibi tarafından 09.11.2012 tarihinde idareye şikâyet, müteakiben 21.11.2012 tarihinde de Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu görülmüş olup, bu iddianın İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 16’ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi gereği süre yönünden reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Şikâyete konu ihale, 01.01.2013 - 31.12.2013 tarihleri arasında Türk Tarih Kurumu Başkanlığı bünyesinde “18 Personel İle 2013 Yılı Silahsız Özel Güvenlik Hizmeti Alımı” işine ilişkindir.

İdari şartname’nin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25’inci maddesinde,

İhale konusu iş kapsamında çalıştırılacak 18 özel güvenlik personeline aylık olarak brüt asgari ücretin %15 fazlasının ödeneceği,

Sözleşme süresince 14,5 gün olan ulusal bayram ve genel tatil günlerinde 9 özel güvenlik personelinin görev yapacağı, buna göre ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışılacak toplam gün sayısının 130,5 olduğu,

18 Özel Güvenlik Personeline günlük brüt 10,00 TL tutarındaki yol bedelinin aylık 26 gün üzerinden nakdi olarak ödeneceği,

18 Özel Güvenlik Personeline günlük brüt 10,00 TL tutarındaki yemek bedelinin aylık 26 gün üzerinden nakdi olarak ödeneceği,

İhale konusu hizmetin sunumunda görev alacak Güvenlik Personeline Teknik Şartname’de ayrıntılı özellikleri belirlenen bir yazlık ve bir kışlık iş elbisesinin verileceği,

5188 sayılı kanunun 21’inci maddesine göre yapılması zorunlu olan Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası (18 kişi için 1 yıl süreli) bedelinin teklif fiyata dahil edileceği,

Kısa vadeli sigorta prim oranının % 1 olduğu düzenlenmiştir.

Başvuru sahibinin 2, 3 ve 4’üncü iddiaları, genel itibariyle ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı yönündedir.

İdarece ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen aşırı düşük teklif açıklaması sunulması gerektiğini bildiren yazıda, “İdari Şartnamenin 25’inci maddesinde belirtilen ve personele verilecek giyim gideri ve özel güvenlik mali sorumluluk sigortasına ilişkin giderlere açıklık getirilmesi” talep edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, işçilik hesaplama modülü kullanılarak İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde yer alan bilgilere uygun olarak yol ve yemek bedeli dahil birim işçilik maliyetinin 1,993,47.-TL, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapılacak 130,50 günlük çalışma karşılığı ücretin 5.888,16.-TL olarak tespit edildiği görülmüştür.

İhale konusu iş kapsamında görev yapacak personele verilecek giyim malzemelerinin cins ve miktarları Teknik Şartname’nin “Çalışacak Personelin Kıyafet, Yol Yemek Bedeli ve Sosyal Haklar” başlıklı 10’uncu maddesinde aşağıya aktarılan tablo ile belirlenmiştir.

Yazlık Pantolon

Adet

18

Kışlık Pantolon

Adet

18

Yazlık Gömlek (Kısa Kollu)

Adet

18

Kışlık Gömlek (Uzun Kollu)

Adet

18

Kışlık Bot

Adet

18

Yazlık Ayakkabı

Adet

18

V Yaka Kazak

Adet

18

Kravat

Adet

18

Kışlık Mont

Adet

18

Yazlık Mont

Adet

18

Kemer

Adet

18

Çorap (Kişi başı 4 çift)

Çift

72

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından söz konusu giyeceklerin birim fiyatı proforma fatura sunulmak suretiyle tevsik edilmiştir. Proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumuna ilişkin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.4’üncü maddesinde,

“ Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” açıklaması ile 79.4.2.16’ncı maddesinde maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarına ilişkin olarak

“…maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.” açıklaması yer almaktadır.

Tebliğin yukarıda aktarılan açıklamaları uyarınca, giyim malzemeleri için belirlenen fiyatları tevsik etmek üzere sunulan proforma faturanın dayanağı olan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının ihale tarihi esas alınarak son geçici vergi beyanname dönemi veya bir önceki vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi gerekmektedir.

Atlas Güvenlik Sistemleri ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanağında, “Mükellefin tespit yapılan döneme ait yasal defter tasdik bilgileri” bölümünde yer alan dönem kısmında “2012” ibaresi yer almaktadır. İhale tarihinin 08.10.2012 olduğu dikkate alındığında, Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca, 2012 yılının 3’üncü geçici vergi beyanname dönemi (7’nci, 8’inci ve 9’uncu aylar) içerisindeki kayıtlar, eğer bu dönem içerisinde kayıt yok ise ikinci geçici vergi beyanname dönemi (4’üncü, 5’inci ve 6’ncı aylar) içerisindeki kayıtlar esas alınarak, tespit yapılması gerekmektedir.

Söz konusu maliyet/satış tutarı tespit tutanağında; “Kamu İhale Genel Tebliğine göre teklif fiyatına konu işle ilgili proforma faturayı verenin, proforma muhteviyatı mala ilişkin son geçici vergi beyanname dönemine ait olarak yasal defter ve belgelerine göre hesaplanan ağırlıklı ortalama birim maliyeti aşağıda olduğu gibidir.” ifadelerine yer verildikten sonra proforma muhteviyatı mala ilişkin kayıtlara yer verilmiştir. Öte yandan maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ekinde sunulan 2012 yılı 2’nci geçici vergi beyanname dönemine ilişkin (4’üncü, 5’inci ve 6’ncı aylar) geçici vergi beyannamesi ve tahakkuk fişi de proforma muhteviyatı mala ilişkin kayıtların son geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak hazırlandığına karine oluşturmaktadır. Konu bu açıdan değerlendirildiğinde, söz konusu maliyet/satış tutarı tespit tutanağının, “Mükellefin tespit yapılan döneme ait yasal defter tasdik bilgileri” bölümünde yer alan dönem kısmındaki “2012” ifadesinin, tespit yapılan kayıtların esas alındığı dönemi değil, tespit yapılan defterlerin ait oldukları yılı gösterdiği anlaşılmış olup, maliyet/satış tutarı tespit tutanağının düzenlenmesi sırasında yapılan bu hatanın, esasa etkili olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.15’inci maddesinde yer alan proforma fatura ile açıklama yapıldığı durumda, maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ile proforma faturada yer alan fiyatlar arasında uyumsuzluk tespit edilmediği sürece yapılan açıklamanın geçerli kabul edileceği yönündeki açık düzenleme karşısında, başvuru sahibinin iddia ettiği şekilde, proforma fatura ile dayanağı tutanaklarda yer alan fiyatların gerçekçi olup olmadığının araştırılmasına gerek görülmemiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından Teknik Şartname ile belirlenen cins ve miktarda giyim malzemesi fiyatının Tebliğ’in yukarıya aktarılan açıklamasına uygun olarak düzenlenmiş proforma fatura sunulmak suretiyle açıklandığı, proforma faturada her bir giyim malzemesi için öngörülen birim fiyatların, maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının üzerinde olduğu, sonuç olarak toplam 864,00.-TL giyim gideri hesaplandığı, bu tutar üzerinden % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderler karşılığının da hesaplanması sonucunda toplam giyim gideri olan 889,92.-TL’ye ulaşıldığı anlaşılmıştır. Bir adet özel güvenlik personelinin aylık giyim gideri maliyeti ise 889,92/12/18= 4,12.-TL’dir. Yol ve yemek gideri dahil asgari işçilik maliyeti olan 1.993,47.-TL’nin üzerine giyim gideri olarak belirlenen 4,12.-TL de eklendiğinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin birim fiyat teklif cetvelinde “Silahsız özel güvenlik personeli” kalemi için teklif ettiği birim fiyata ulaşılmaktadır. Dolayısıyla giyim maliyetine dair açıklamanın mevzuata uygun olduğu görülmüştür.

3 ) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Atlas Güvenlik Sistemleri ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından 18 personel için bir yıllık özel güvenlik mali sorumluluk sigortası için ödenmesi gereken prim tutarının 216,00.-TL olarak öngörüldüğü, bu tutarın aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan sigorta acentesinden alınan fiyat teklifi ile tevsik edildiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.23’üncü maddesinde yer alan “Özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde mali sorumluluk sigortası gideri aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilecek ve isteklilerce aşırı düşük teklif sorgulaması çerçevesinde sigorta acentelerinden alınarak sunulan poliçe, proforma fatura veya sözleşmelerin ekine sigorta acentelerince Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası Tarife ve Talimatında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla özel güvenlik mali sorumluluk sigortası hizmetini geçekleştirebileceklerine ilişkin ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu teyitlerin yetkili kişilerin imzasını taşıması gerekecektir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlüklerinden alınmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınmasına gerek bulunmamaktadır.” açıklamasına uygun olarak, ilgili bölge müdürlüğü tarafından yetkili acentelerince düzenlenen fiyat teklifinin, ihalenin teklif verilen istekli üzerinde kalması halinde poliçeleştirileceği teyit edilmiştir. Dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

4 ) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Teknik şartname’nin “Yüklenici tarafından çalıştırılacak personelin uymak zorunda olduğu kurallar” başlıklı 7’nci maddesinde:

“…İdare tarafından belirlenen görev yerlerinde yüklenici tarafından temin edilecek vardiya defterleri düzenli olarak tutulacaktır. İdare yetkilileri her sabah vardiya defterini inceleyecektir. İdare ve yüklenici yetkilileri görev yerlerini kontrol ettiklerinde kendi el yazıları ile vardiya defterine, tarih ve saat belirterek tespitlerini yazabilecektir…” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari şartnamenin 25’inci maddesinde teklif fiyata dahil giderler belirtilmiştir. Bu gider kalemleri arasında vardiya defteri maliyetine yer verilmemiştir. Ayrıca, idarece aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında “İdari Şartnamenin 25’inci maddesinde belirtilen ve personele verilecek giyim gideri ve özel güvenlik mali sorumluluk sigortasına ilişkin giderlere açıklık getirilmesi” talep edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.1 ve 79.2’nci maddesinde,

“79.1.Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.” açıklamaları yer almaktadır.

Bu çerçevede, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında ihtiyaç duyulan yüklenici tarafından temin edilecek vardiya defterlerine ilişkin maliyetin genel giderler içinde yer aldığının kabul edilmesi gerektiği, dolayısıyla söz konusu giderin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir teklif bileşeni olarak belirlenmemesinin yerinde olduğu değerlendirilerek, başvuru sahibinin iddiasının uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde dile getirdiği iddiaları hakkında Kurul çoğunluğunca “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği ikinci iddiasına yönelik yapılan incelemeye göre;

Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde;“ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. “ açıklaması yer almaktadır.

Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında giyim bedeline ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından giyim bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarıile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alanbilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.

Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “bu tevsikin” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.

İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan giyim bedeli açıklamasına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.

Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyime ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının , ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı gerekçesi olarak kabul edilmemesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede, idarece aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin yapmış olduğu aşırı düşük açıklamaları yukarıda aktarılan değerlendirmeler ışığı altında değerlendirildiğinde;

İhale üzerinde bırakılan istekli Atlas Güv. Sis. ve Tic. Ltd. Şti.tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin tevsiki için; 18 adet yazlık pantolon için 2,50 ?birim fiyat, 18 adet kışlık pantolon için 2,50 ?birim fiyat,18 adet yazlık kısa kollu gömlek için 2,50?birim fiyat, 18 adet kışlık uzun kollu gömlek için2,50? birim fiyat, 18 adet kravat için 2,50 ? birim fiyat, 18 adet kemer için 2,50 ?birim fiyat ve 72 çift çorap için 2,50 ?birim fiyatları öneren Kır-Al İş Elbiseleri ve Güv. Malz.-Cem PAK tarafından istekli adına tanzim edilen 08.10.2012 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma fatura ile maliyet/satış tespit tutanağında, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede giyimine ilişkin açıklamaları kapsamında verdiği proforma faturadaki teklif fiyatlarının maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı belirlenen ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin, bu gerekçeler üzerinden değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, bu idari işlem sonucunda ihalede geçerli teklif kalmadığından “ ihalenin iptaline ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu hususa yönelik Kurul çoğunluğunca alınan “ itirazen şikayet başvurusunun reddine ” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53. maddesinin (a) fıkrasında;Kamu İhale Kurumunun, bu Kanunda belirtilen esas, usul ve işlemlerin doğru olarak uygulanması konusunda görevli ve yetkili olduğu, (b) fıkrasının 9. bendinden sonraki 2. alt bendinde de; Kurumun Kurul kararıyla bu Kanunun ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun uygulanmasına ilişkin standart ihale dokümanı, tip sözleşme, yönetmelik ve tebliğler çıkarmaya yetkili olduğu, Kurul ve Kurumun yetkilerini, düzenleyici işlemler tesis ederek ve özel nitelikli kararlar alarak kullanacağı, standart ihale dokümanları, tip sözleşmeler, yönetmelik ve tebliğlerin Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulacağı hükme bağlanmıştır.

Anılan düzenleme uyarınca, Kamu İhale Kurulunun 4734 ve 4735 sayılı Kanunların uygulanması konusunda genel düzenleyici işlemler yapma yetkisini haiz olduğu kuşkusuzdur.

Anılan yetki çerçevesinde yürürlüğe konulan Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.18 maddesinde; “ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. ” hükmü bulunmaktadır.

İnceleme kapsamında karşılaşılan proforma faturalardaki ekonomik değerlerin hayatın olağan akışına uygun olup olmadığının objektif bir kriterinin olamayacağı açık ise de, olağandışılık konusundaki makul şüphe yeterlidir.

İhalenin iptal edilmiş olması ya da aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmış olması dahi giyim bedeline ilişkin olarak düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağından;

İnceleme konusu ihalede,

Atlas Güv. Sis. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasında, Kır-Al İş Elbiseleri ve Güv. Malz.-Cem PAK tarafından düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağında 18 adet yazlık pantolon için 2,50 TLbirim fiyat, 18 adet kışlık pantolon için 2,50 TL birim fiyat, 18 adet yazlık kısa kollu gömlek için 2,50TLbirim fiyat, 18 adet kışlık uzun kollu gömlek için 2,50 TLbirim fiyat, 18 adet kravat için 2,50 TLbirim fiyat, 18 adet kemer için 2,50 TL birim fiyat ve 72 çift çorap için 2,50 TL ile açıklamada bulunmasına karşın, anılan maliyet/satış tespit tutarı tespit tutanağında mevzuata aykırılık görülmeyerek açıklaması kabul edildiğinden, anılan maliyet/satış tutarı tespit tutanağı gönderilmek suretiyle, söz konusu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı tespitinin yapılacak incelemelerde değerlendirilmek üzere, anılan proforma faturayı düzenleyen Kır-Al İş Elbiseleri ve Güv. Malz.-Cem PAK’ın bağlı olduğu Kızılbey Vergi Dairesi Başkanlığı'na bildirimde bulunulması,

Anılan Tebliğ gereği olduğundan, bu hususların anılan Kurul Kararı gerekçeleri arasında yer alması gerektiği yönündeki düşüncemizle, karara katılıyoruz.

Kazım ÖZKAN Mehmet AKSOY

II. Başkan Kurul Üyesi