KİK Kararı: 2012/UH.II-472 (19 Ocak 2012)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/006
Gündem No : 52
Karar Tarihi : 19.01.2012
Karar No : 2012/UH.II-472
BAŞVURU SAHİBİ:
Dörtlü Gıda Yemek Temizlik İlaçlama San. Ve Tic. Ltd. Şti., YENİ SANAYİ SİTESİ B-5 BLOK NO:1-2-3-6 AYDIN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Başbakanlık Sosyal Hizmetler Ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü Pamukören Bakım Ve Rehabilitasyon Merkezi, Fethıye Mahallesı Fevzı Çakmak Caddesı 22 09940 AYDIN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/178671 İhale Kayıt Numaralı "Malzeme Dâhil Yemek Hazırlama Ve Dağıtım" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

17.01.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[78].(0258)./2012-1Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Pamukören Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü tarafından 08.12.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Malzeme Dahil Yemek Hazırlama ve Dağıtım Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Dörtlü Gıda Yemek Temizlik İlaçlama San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 28.12.2011tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.12.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 04.01.2012tarih ve 589sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.01.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1. İhale uhdesinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının ilgili mevzuata uygun olmadığı, dolayısıyla teklifinin reddedilmesi gerektiği,

2. Anılan isteklinin iş deneyimini tevsik etmek amacıyla özel sektöre yapmış olduğu işe ait belgeleri sunduğu, ancak bu belgelerin mevzuatın aradığı özelliklerde olmadığı,

İddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin adının “Malzeme Dahil Yemek Hazırlama ve Dağıtım” olarak belirtildiği; miktarı ve türüne ise şartname ekinde,

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Sabah Kahvaltısı ( 3 Çeşit)

öğün

17932,000

2

Öğle Yemeği ( 4 Çeşit )

öğün

21594,000

3

Ara Kahvaltı (2 Çeşit) İkindi Ve Akşam

öğün

29280,000

4

Akşam Yemeği ( 4 Çeşit )

öğün

19032,000

seklinde yer verildiği, 19 uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olacağının belirtildiği, 25.3 üncü maddesinde; “ 25.3.1. Yemeklerin kuruluşta pişirildiği ve bu hizmetin sunulması işiyle ilgili olarak aylık (30) gün üzerinden fiilen çalışan personelin tüm mesaisini kuruluşta geçirdiği hallerde, hizmetin sunulmasıyla görevli;

(1) aşçı,
(1) aşçı yardımcısı,
(1) servis elemanı,
(1) bulaşıkçı
(1) temizlik personelin

işçilik giderleri (işçi ücreti, sigorta prim giderleri, yemek, yol) teklif fiyata dahildir.

Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışan (5) personele çalışılan her gün için günlük ücretine ilaveten ayrıca bir günlük ücret ödenecek olup, teklif fiyata dâhildir.
Kuruluş mutfağında çalışacak personele aşağıda cinsi ve miktarı yazılı olan giyecek ayni olarak verilecektir.

_1 - İş elbisesi.(Yazlık ? Kışlık)
2 - İş önlüğü
3 - Bone veya Kep
4 - Sabo terlik
5 - Lastik Çizme _

25.3.3. Yılbaşı, bayram, davet, toplu yapılan doğum günleri vs. gibi özel günlerde yılda on iki defa olmak üzere, kuruluşta bakılan sayısının iki katına kadar kişinin yararlanacağı ?Özel Gün Menüsü? (en az beş çeşit olmak üzere 1-Kuruyemiş, 2-Kuru pasta 3-Yaş pasta, 4-Meyve, 5-İçecekler vs.) teklif fiyata dâhildir.” düzenlemesinin bulunduğu, sözleşme tasarısının 9 uncu maddesinde, işe başlama tarihinin 01.01.2012, işin bitiş tarihinin ise 31.12.2012 olarak belirtildiği, teknik şartnamenin 1 inci maddesinde işin konusunun; “…yüklenici firma veya kuruluş mutfaklarında yemek pişirme yoluyla mamul yemek alımı, dağıtımı ve servis hizmetleridir.” şeklinde belirtildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü bulunmaktadır.

Kanunun anılan maddesinden, ihale komisyonunca, yapılan değerlendirme neticesinde geçerli olduğu tespit edilen tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin tespit edileceği ve tespit edilen bu tekliflerin reddedilmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere ilişkin olarak sorgulamaya tabi tutulacağı, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi konularında Kurumca hazırlanacak ikincil mevzuatın esas alınması gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede; ihale komisyonunca geçerli teklif olarak belirlenen isteklilerden Egeli Sos. Hiz. Tur. San. Tic. Ltd. Şti., Bintat Hazır Yemek Servisi San. Tic. Ltd. Şti. ve Dörtlü Gıda Yemek Temizlik İlaçlama San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye ait tekliflerin aşırı düşük teklifler olarak belirlendiği ve bu isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, Egeli Sos. Hiz. Tur. San. Tic. Ltd. Şti’nin süresi içerisinde açıklamasını idareye sunmadığı, bu nedenle anılan istekliye ait teklifin reddedildiği ve ihalenin, süresi içerisinde açıklamasını idareye sunan ve açıklaması uygun bulunan Bintat Hazır Yemek Servisi San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, yine açıklaması uygun bulunan Dörtlü Gıda Yemek Temizlik İlaçlama San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

İhale uhdesinde kalan istekli aşırı düşük teklif açıklamasında, teklif fiyatında yer alan maliyet bileşenlerinin (çiğ yemek malzemesi, ekmek, özel gün menüleri, elektrik/su/doğalgaz giderleri, işçilik maliyeti) toplam tutarlarına dair açıklamayı, yemek fabrikasına ait elektrik/su/doğalgaz fatura suretlerini, 1 adet işçilik hesaplama modülü sayfasını, çiğ yemek malzemesi fiyatlarına ilişkin olarak SMMM onaylı Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı (Ek-O.5) ve eklerini, kendisi tarafından belirlenen örnek menüler (kahvaltı, öğle yemeği, ara öğün, akşam yemeği) üzerinden yaptığı birim öğün maliyet hesaplamalarını, Saycan Et Mamülleri’nden alınmış 1 adet proforma faturayı, muhatabı istekli olan çiğ yemek malzemelerine ilişkin 25 adet fatura suretini sunmuştur .

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesinde; “…79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

…

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

…

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.12. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

…

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması bulunmaktadır.

Anılan Tebliğ açıklaması ve ihaleye ait teknik şartname çerçevesinde ihale uhdesinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İstekli, kendisinin oluşturduğu örnek menüler üzerinden hesapladığı birim öğün maliyetlerinde kullandığı çiğ yemek malzemesi fiyatları ile mutfakta çalışacak personele verilecek olan iş elbisesi ve mutfak önlüğü fiyatlarını tevsik etmek üzere SMMM onaylı Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağını (Ek-O.5) ve bu tutanakta yer alan malzemelere ilişkin SMMM onaylı alış faturalarını sunmuştur. Maliyete dayalı açıklama yapıldığı anlaşılan söz konusu tutanak incelendiğinde, tutanakta tespit yapılan mükellefin isteklinin kendisi olduğu ve istekli tarafından üretildiği belirtilen 49 adet malzemeye ait 152 mamuller hesabında yer alan işlem kayıtlarına ve malzemelere ait ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarlarına yer verildiği, öte yandan, sunulan alış faturaları tetkik edildiğinde, Demko Tekstil’den alınmış mutfak önlüğüne ilişkin fatura dışındakilerin 2011 yılı Ekim-Kasım-Aralık aylarında düzenlenmiş olduğu ve SMMM onaylı Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağında (Ek-O.5) yer alan mallara ait ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarlarının alış faturaları üzerinden hesaplandığı tespit edilmiştir.

Yapılan tespitler göz önünde bulundurulduğunda, açıklama kapsamında, isteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin olarak Tebliğin 79.4.2.12 nci maddesi uyarınca SMMM onaylı Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı (Ek-O.7) sunulması gerekirken, tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturaların düzenlenmesine esas teşkil eden Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu, ayrıca, istekli tarafından yapılan açıklama şekline (isteklinin aldığı mallara ilişkin olarak maliyete dayalı açıklama şekline) uygun tutanağı (Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı (Ek-O.7)) sunmuş olsaydı dahi, tutanağın düzenlenmesine dayanak teşkil eden alış faturalarının (mutfak önlüğüne ilişkin fatura hariç), Tebliğin 79.4.2.16 ncı maddesi uyarınca ihale tarihine (08.12.2011) göre son geçici vergi beyanname dönemi olan 2011 yılı Temmuz-Ağustos-Eylül aylarında düzenlenmediği görülmüş olup, aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı anlaşılan istekliye ait teklifin Tebliğin 79.5 inci maddesi uyarınca reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin 7.5.1 inci maddesinde; “7.5.1. İsteklinin yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70?ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10?unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30?undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.” düzenlemesinin bulunduğu, 7.6 ncı maddesinde benzer işin; kamuda veya özel sektörde yemek pişirme, dağıtım ve sonrası hizmetleri olarak tarif edildiği görülmüştür.

İhale uhdesinde kalan istekli iş deneyimini tevsik etmek amacıyla Yonga Mobilya San. ve Tic. A.Ş. ile imzalamış olduğu Tabldot Yemek Sözleşmesini, sözleşme kapsamında tanzim edilen faturaların SMMM onaylı suretlerini ve isteklinin bünyesinde Kasım 2008 – Aralık 2010 aylarında çalışan personele ait Sigortalı Hizmet Listeleri ile Tahakkuk Fişlerini sunmuştur.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterler” başlıklı 47 nci maddesinde; “(1) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, iş deneyim belgesi düzenlenemez. Bu durumda, bitirilen işlere ilişkin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki esaslar uygulanır:

(a) Yurtdışında gerçekleştirilen işler hariç bu madde kapsamında yer alan işlerde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgeler, iş deneyimini gösteren belgelerdir. Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifi kapsamında sunar. Bu maddede belirtilen işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınamaz.

…

(c) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan kurum ve kuruluşlara gerçekleştirilen işlere ilişkin iş deneyim tutarının tespitinde, diğer belgelerin de bu tutarı doğrulaması şartıyla işin sözleşmesinde yazılı bedeli aşmamak üzere fiilen yapılan iş tutarı dikkate alınır. Sözleşmede iş artışına ilişkin hüküm bulunması durumunda, ayrıca sözleşme tutarının % 10’unu aşmamak üzere tamamlanan iş tutarı da dikkate alınır.

(ç) Sözleşmenin, iş eksilişi yapılarak sona erdirilmesi durumunda, tarafların işin bu şekilde tamamlandığı hususunda anlaştığını gösterir belgenin iş deneyimini gösteren diğer belgelerle birlikte sunulması zorunludur.

(d) İş deneyimini gösteren belgelerin değerlendirilmesinde ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabulü gerçekleştirilen işlerde, iş deneyimini gösteren belge tutarı tam olarak dikkate alınır. Kabulü, ihale ve son başvuru tarihi ile ilk ilan veya davet tarihi arasında yapılmış olan işler de bu kapsamda değerlendirilir. Sözleşmede kabul tarihine ilişkin bir düzenleme bulunmuyor ise, iş deneyimini gösteren belgeler kapsamında sunulan faturalardan en son düzenlenen faturanın tarihi kabul tarihi olarak dikkate alınır.

(d) İş deneyimini gösteren belgelerin değerlendirilmesinde ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabulü gerçekleştirilen işlerde, iş deneyimini gösteren belge tutarı tam olarak dikkate alınır. Kabulü, ihale ve son başvuru tarihi ile ilk ilan veya davet tarihi arasında yapılmış olan işler de bu kapsamda değerlendirilir. Sözleşmede kabul tarihine ilişkin bir düzenleme bulunmuyor ise, iş deneyimini gösteren belgeler kapsamında sunulan faturalardan en son düzenlenen faturanın tarihi kabul tarihi olarak dikkate alınır.

…

(f) İş deneyimini gösteren belgelerin değerlendirilmesinde varsa fiyat farkları ile KDV hariç olarak belirlenen tutarlar dikkate alınır...” düzenlemesi bulunmaktadır.

Anılan Yönetmelik düzenlemesi göz önünde bulundurularak, istekli tarafından sunulan belgeler incelendiğinde aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Yonga Mobilya San. ve Tic. A.Ş. ile imzalanmış olan Tabldot Yemek Sözleşmesinin; isteklinin kendi mutfağında üreteceği ana yemek ve kahvaltının işverenin adresine taşınması ve servisi hizmetlerini kapsadığı; işe başlama tarihinin 03.10.2008, işin bitiş tarihinin 31.12.2010 olduğu; sözleşme kapsamında isteklinin toplam 156.492 öğün yemek ile 7017 öğün kahvaltıyı, yemek için 03.10.2008 – 31.03.2009 tarihleri arasında 2,20 TL, 01.04.2009 – 30.04.2010 tarihleri arasında 2,40 TL, 01.05.2010 – 31.12.2010 tarihleri arasında 2,50 TL birim fiyat üzerinden; kahvaltı için 03.10.2008 – 31.03.2009 tarihleri arasında 1,80 TL, 01.04.2009 – 30.04.2010 tarihleri arasında 1,95 TL, 01.05.2010 – 31.12.2010 tarihleri arasında 2,05 TL birim fiyat üzerinden; toplam 417.537,35 TL’ye hazırlayıp servis etmeyi taahhüt ettiği anlaşılmıştır.

Sunulan SMMM onaylı fatura suretleri incelendiğinde; sözleşme süresince 7 günlük süre aralıklarıyla tanzim edilen 128 adet faturanın KDV hariç toplam tutarının 408.505,05 TL olduğu tespit edilmiştir.

Ayrıca, isteklinin sunduğu Sigortalı Hizmet Listeleri ile Tahakkuk Fişlerinden, sözleşme süresi boyunca (Kasım 2008 – Aralık 2010 aylarında) isteklinin bünyesinde 9 ila 18 kişi arasında değişen sayılarda personelin çalıştırıldığı anlaşılmıştır.

Netice itibariyle, isteklinin iş deneyimini tevsik etmek amacıyla sunduğu belgelerin, anılan Yönetmelik düzenlemesine uygun olduğu görülmüş ve söz konusu Yönetmelik maddesinin (c) bendi uyarınca isteklinin iş deneyim tutarı, sözleşme kapsamında tanzim edilen fatura tutarları toplamı olan 408.505,05 TL olarak hesaplanmıştır.

Bu itibarla, ihale uhdesinde kalan isteklinin ihaledeki teklifinin 227.648,00TL olduğu ve idari şartnamenin yukarıda yer verilen maddesinde iş deneyimi yeterlik miktarının teklif edilen bedelin en az % 25’i olarak belirlendiği hususları birlikte değerlendirildiğinde; isteklinin vermesi gereken asgari iş deneyim tutarının (227.648,00 x 0,25=) 56.912,00 TL olması gerektiği anlaşılmıştır. Öte yandan, istekliye ait iş deneyim tutarı 408.505,05 TL olup, bu tutar herhangi bir güncellemeye tabi tutulmaksızın dahi şartnamede yer alan, asgari iş deneyim tutarına dair yeterlik kriterini sağlamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Başvuru sahibinin birinci iddiasına ilişkin olarak eşit muamele ilkesi bakımında başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında yapılan incelemede, isteklinin kendisi tarafından belirlenmiş örnek menüler üzerinden öğün başına düşen çiğ yemek malzemesi maliyetini hesapladığı, ancak, örnek menü olarak seçilmiş olan yemek çeşitlerinde bulunan çiğ yemek malzemesi çeşitlerinin, teknik şartnamenin “Şartname ve Ekleri” 5 inci maddesinde belirtilen ve http://sgb.aile.gov.tr/upload/mce/eski_site/Mevzuat/Ek1_ GidaRasyonu.pdfinternet adresinde yer alan Ek-1 Gıda Rasyonu’nda yer alan çiğ yemek malzemesi çeşitleri ile uyumlu olmadığı tespit edilmiştir.

Örneğin, istekli tarafından belirlenmiş örnek yemek menülerinde yer alan, mercimek çorbasına ilişkin çiğ yemek malzemeleri maliyet hesaplamalarında, Ek-1 Gıda Rasyonu’nda bulunan mercimek çorbasında yer alan havuç, kuru nane ve patates malzemelerinin; tavuk güvece ilişkin çiğ yemek malzemeleri maliyet hesaplamalarında, Ek-1 Gıda Rasyonu’nda bulunan anılan yemekte yer alan domates, havuç, karabiber, bezelye, kekik, kırmızı biber, kuru sarımsak ve patlıcan malzemelerinin; pirinç pilavına ilişkin çiğ yemek malzemeleri maliyet hesaplamalarında, Ek-1 Gıda Rasyonu’nda bulunan pirinç pilavında yer alan bitkisel margarin malzemesinin; fırın köfteye ilişkin çiğ yemek malzemeleri maliyet hesaplamalarında, Ek-1 Gıda Rasyonu’nda bulunan söz konusu yemekte yer alan un, domates, karabiber, kimyon, koyun eti, köfte baharı, kuru sarımsak, maydanoz, sivri biber malzemelerinin; güvece ilişkin çiğ yemek malzemeleri maliyet hesaplamalarında, Ek-1 Gıda Rasyonu’nda bulunan yemekte yer alan un, havuç, karabiber, konserve bezelye, koyun eti, kuru sarımsak, maydanoz, patlıcan malzemelerinin; etli kuru fasulyeye ilişkin çiğ yemek malzemeleri maliyet hesaplamalarında, Ek-1 Gıda Rasyonu’nda bulunan yemekte yer alan domates, koyun eti, sivri biber malzemelerinin; bulgur pilavına ilişkin çiğ yemek malzemeleri maliyet hesaplamalarında, Ek-1 Gıda Rasyonu’nda bulunan yemekte yer alan çarliston biber, domates, kuru nane, kuru soğan malzemelerinin; etli mevsim türlüye ilişkin çiğ yemek malzemeleri maliyet hesaplamalarında, Ek-1 Gıda Rasyonu’nda bulunan yemekte yer alan domates, kuru soğan, koyun eti, taze fasulye malzemelerinin; irmik helvasına ilişkin çiğ yemek malzemeleri maliyet hesaplamalarında, Ek-1 Gıda Rasyonu’nda bulunan yemekte yer alan çam fıstığı, süt, margarin malzemelerinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla, isteklinin çiğ yemek malzemelerine ilişkin maliyetlerini teknik şartnameye uygun hesaplamadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, isteklinin ara öğün birim malzeme maliyeti hesabında kullandığı paket kek malzemesine ilişkin teklif ettiği fiyatı tevsik eden belge sunmadığı tespit edilmiştir.

Netice itibariyle, mevzuata ve teknik şartnameye uygun aşırı düşük teklif açıklaması vermediği anlaşılan istekliye ait teklifin reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinde, yaklaşık maliyet hesabında; % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı öngörülebileceği düzenlenmiştir. Bu itibarla, inceleme konusu ihalenin yaklaşık maliyetindeki (322.874,95TL)kar oranının % 20 olduğu kabul edildiğinde, karsız yaklaşık maliyet (322.874,95/ 1,20=) 269.062,46TL olarak hesaplanacaktır.

Karsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklilerin aşırı düşük teklif verdikleri kabul edildiğinden, bunların aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmektedir.

İhale komisyonunca geçerli teklif olarak belirlenen isteklilerden Anfora Yemek Tem. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. ihalede 261.795,20 TL teklif vermiş olup, teklifi karsız yaklaşık maliyetin altındadır. Bu nedenle, söz konusu istekliye ait teklifin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, mevzuata uygun aşırı düşük teklif açıklaması sunmadıkları anlaşılan Bintat Hazır Yemek Servisi San. Tic. Ltd. Şti. ile Dörtlü Gıda Yemek Temizlik İlaçlama San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye ait tekliflerin reddedilmesi, ayrıca, aşırı düşük teklif verdiği tespit edilen Anfora Yemek Tem. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikayet dilekçesinde özetle; “İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı dolayısıyla teklifinin reddedilmesi gerektiği ……………. ” iddiasına yer vermiştir.

İncelemeye konu ihale; Malzeme Dahil Yemek Hazırlama ve Dağıtım Hizmet Alım işi olup idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 322.874,95 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihaleye 8 isteklinin katıldığı, ihaleye teklif veren isteklilerin aşırı düşük sorgulamaya tabi tutulduğu ve ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin 227.648,00 TL bedel karşılığında Bintat Hazır Yemek Servisi San. Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı, görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere, incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemizle, Kurul kararına katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ Adem KAMALI

Kurul Üyesi Kurul Üyesi