KİK Kararı: 2012/UH.II-471 (19 Ocak 2012)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/006
Gündem No : 51
Karar Tarihi : 19.01.2012
Karar No : 2012/UH.II-471 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Yıldırım Temizlik Organizasyon Ve Tic. Ltd. Şti., İZMİR CADDESİ NO:36/2 KIZILAY/ ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Araştırma Ve Uygulama Hastanesi, Doğu Yerleşkesi ISPARTA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/164525 İhale Kayıt Numaralı "2012 Yılı Teknik Destek Hizmetleri" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

16.01.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[85].(0258)./2012-2Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Hastanesi Başhekimliği tarafından 15.11.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2012 Yılı Teknik Destek Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak Yıldırım Temizlik Organizasyon ve Tic. Ltd. Şti.’nin 19.12.2011tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.12.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 04.01.2012tarih ve 607sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.01.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1. İhale uhdesinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, dolayısıyla teklifinin reddedilmesi gerektiği,

2. Tekliflerinin, yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu, bu nedenle, tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği, ayrıca idarece Kamu İhale Genel Tebliğinin 16.3 üncü maddesi doğrultusunda değerlendirme yapılarak ihalenin firmaları üzerinde bırakılması gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin adının “2012 yılı teknik destek hizmetleri” olarak belirtildiği, miktarı ve türüne ise şartname ekinde,

Sıra No

Açıklama

Birimi

İşçi Sayısı

Ay/gün/saat

1

Teknik Hizmetler Personeli (Brüt Asgari Ücretin % 30 Fazlası)

işçi*ay

36,00

12,000

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri (Brüt Asgari Ücretin % 30 Fazlası)

gün

168,000

şeklinde yer verildiği, 19 uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olacağının belirtildiği, 25.3 üncü maddesinde; “25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

a)Teknik şartnamede niteliği belirtilen 36 (otuzaltı) personele brüt asgari ücretin %30 fazlası ödenecektir.

b)2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkındaki Kanunda belirtilen ulusal bayram ve genel tatillere rastgelen 14 günde her gün için 12 personel çalıştırılacaktır. (toplam çalışılacak gün sayısı 168 gündür.) Söz konusu günlerde çalışan personele 4857 Sayılı İş Kanununun 47. maddesine göre her gün için bir günlük ücret personelin maaşına ilave edilerek ödenecektir. (12 aylık süre içerisinde; ulusal bayram ve genel tatil toplam gün sayısı 14 gündür.)

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

a) Hizmet alımı kapsamında çalışacak tüm işçilerin yemek ihtiyaçları, hastanemiz yemekhanesinden idare tarafından karşılanacaktır. İstekliler tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel öngörmeyecektir.

b)Çalıştırılacak işçilere ait yol gideri (gidiş-dönüş) ayni olarak karşılanacaktır. Aylık gün sayısı 26 (yirmialtı) dır.

c) Çalıştırılacak personele ait giyecek bedeli yüklenici tarafından ayni olarak karşılanacaktır. Teknik şartnamenin 6. maddesinde her bir işçiye sözleşme süresince verilecek giyim eşyasının cinsi, nevi ve adedine ilişkin bilgiler yer almakta olup hastane idaresinin uygun göreceği kıyafetin giydirilmesi zorunludur. Çalışacak işçilere giyecekleri mevsimine uygun olarak zamanında tam ve eksiksiz olarak yüklenici tarafından imza karşılığı teslim edilecektir… ” düzenlemesinin bulunduğu, 25.5 inci maddesinde kısa vadeli sigorta kolları prim oranının % 3,0 olarak belirtildiği, sözleşme tasarısının 9 uncu maddesinde, işe başlama tarihinin 01.01.2012, işin bitiş tarihinin 31.12.2012 olarak belirtildiği, teknik şartnamenin 6.3 üncü maddesinde; “Bütün görevlilerin kıyafeti (yazlık ve kışlık olmak üzere 2 takım) firma tarafından işe başlama tarihinde ölçüler alınıp en geç 10 (on) gün sonra teslim edilecektir. Görevlilerin kıyafetleri üst ve alt olmak üzere tek tip iş elbisesi olacaktır. (Üst ve Alt Elbiseler %67 polyester,%33 pamuk olacak, Terlikler (yazlık ve kışlık olmak üzere 2 çift verilecektir.) ise poliüretan taban, ortopedik ve deri olacaktır. İş elbisesinin rengi ve tipi çalışma alanına göre idare tarafından belirlenecektir. Çalışan personelin kıyafetlerinin kazara lekelenmesi, yırtılması vb. durumlarda firma bunları istihkakına bakmaksızın karşılamak zorundadır. Renk ve model konusunda idarenin onayı mutlaka alınacaktır.” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü bulunmaktadır.

Kanunun anılan maddesinden, ihale komisyonunca, yapılan değerlendirme neticesinde geçerli olduğu tespit edilen tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin tespit edileceği ve tespit edilen bu tekliflerin reddedilmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere ilişkin olarak sorgulamaya tabi tutulacağı anlaşılmaktadır.

Öte yandan, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin tespitine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinin 79.4 üncü alt maddesinde; “… Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması bulunmaktadır. İhale konusu iş de anılan Tebliğin 78 inci maddesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri kategorisine giren ihaleler arasında sayıldığından, inceleme konusu ihalede söz konusu Tebliğ açıklamasının tatbik edilmesi, başka bir ifadeyle, kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmektedir.

Yaklaşık maliyet hesabına dair belgeler incelendiğinde; kârsız yaklaşık maliyetin 633.533,31 TL olduğu görülmüştür. Diğer taraftan, idari şartnamenin 25.3 üncü maddesinde yer alan teklif fiyata dahil diğer masraflar esas alınarak yapılan hesaplama neticesinde; %3 sözleşme gideri ve genel gider dâhil, ayni yol/giysi gideri hariç teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti toplamı 605.687,04 TL olarak hesaplanmıştır.

Yapılan incelemede, idarece anılan Tebliğ açıklamasına uygun olarak ihalede, kârsız yaklaşık maliyet tutarının (633.533,31 TL) altında teklif vermiş olan Erşanlı Bilgi. Otom. Yem. Tem. San. Ltd. Şti. (622.280,16 TL) ile Efor Savunma Yön. Dan. Ltd. Şti.’nin (630.224,64TL) aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, sorgulamaya süresi içerisinde cevap vermeyen Efor Savunma Yön. Dan. Ltd. Şti.’ye ait teklifin reddedildiği ve ihalenin, açıklaması uygun bulunan Erşanlı Bilgi. Otom. Yem. Tem. San. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

İhale uhdesinde kalan istekli aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; teklif bileşenlerini gösteren maliyet açıklama tablosunu, 1 adet İşçilik Hesaplama Modülü sayfasını, istekli adına kayıtlı 2 adet araca ait ruhsat suretlerini, Petrol Ofisi A.Ş.’nin Isparta ili için tavsiye edilen akaryakıt satış fiyatlarını gösterir internet sayfası çıktısını, giyim malzemelerine ilişkin olarak İdeal İş Elbiseleri Merve Yokuşbaş’tan alınmış proforma faturayı, SMMM onaylı Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağını (Ek-O.5) ve eklerini sunmuştur.

İhale uhdesinde kalan istekli açıklamasında teklif bileşenlerini aşağıdaki şekilde belirtmiştir.

Sıra No

Maliyet Bileşeni

Tutar (TL)

1

İşçilik maliyeti (36 personelin normal çalışma ücreti + 168 gün ulusal bayram ve genel tatil günü çalışma ücreti)

605.687,04

2

36 personelin giyim maliyeti (% 3 sözleşme ve genel gider dahil)

2.224,80

3

Personel taşıma maliyeti (% 3 sözleşme ve genel gider dahil)

9.771,84

4

Firma kârı ve diğer giderler (Araçlara ait bakım ve ulaşıma ilişkin diğer giderler)

4.596,48

Toplam:

622.280,16

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde; “…79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar

…

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15**.** Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

…

_79.5**.** Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” _açıklaması bulunmaktadır.

İhale uhdesinde kalan isteklinin açıklaması anılan Tebliğ açıklaması çerçevesinde incelendiğinde aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İsteklinin işçilik maliyetine (yol ve giyim maliyeti hariç % 3 sözleşme ve genel gider dahil) dair öngördüğü bedel (605.687,04 TL), yukarıda hesaplanan %3 sözleşme gideri ve genel gider dâhil, yol ve giysi gideri hariç teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti toplamını karşılamaktadır.

Giyim malzemesi maliyetine ilişkin olarak İdeal İş elbiseleri Merve Yokuşbaş’dan alınan proforma fatura incelendiğinde; 36 adet yazlık iş elbisesi için 25,00 TL/adet birim fiyat üzerinden toplam 900,00 TL, 36 adet kışlık iş elbisesi için 25,00 TL/adet birim fiyat üzerinden toplam 900,00 TL, 36 adet yazlık terlik için 5,00 TL/adet birim fiyat üzerinden toplam 180,00 TL ve 36 adet kışlık terlik için 5,00 TL/adet birim fiyat üzerinden toplam 180,00 TL fiyat teklif edildiği, toplam fiyat teklifinin ise, 2.160,00 TL olduğu; bu tutara % 3 sözleşme ve genel gider eklendiğinde elde edilen tutarın (2.160,00 x 1,03=) 2.224,80 TL olduğu ve bu tutarın yukarıda tablo halinde verilen isteklinin maliyet bileşenlerinde giyim maliyeti için öngörülen tutara eşit olduğu, öte yandan, proforma fatura ve ekindeki SMMM onaylı Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağının (Ek-O.5) bahsedilen Tebliğ açıklamalarına uygun bir şekilde düzenlendiği, neticede, giyim malzemelerine ilişkin öngörülen teklif tutarının mevzuata uygun bir şekilde tevsik edildiği görülmüştür.

Personel taşıma maliyetine ilişkin olarak açıklama kapsamında sunulan belgeler incelendiğinde; isteklinin kendine ait 2 adet 18’er kişilik minibüsler ile taşıma işinin yapılmasını öngördüğü, taşıma işinin kapsamının çalıştırılacak personelin idarenin bulunduğu yerden şehir merkezine nakli olarak değerlendirildiği, bu bağlamda, her bir servis aracının gidiş-dönüş güzergahında 24 km yol kat edeceğinin hesaplandığı, servis aracının her 1 km için 0,13 lt akaryakıt tüketeceği ve KDV hariç motorin fiyatının 3,22 TL/litre olduğu dikkate alınarak 1 km yol için (3,22 x 0,13=) 0,42 TL tutarında motorin harcanacağı, ihale konusu işte günde üç vardiya esasına göre çalışılacağı göz önünde bulundurularak günlük akaryakıt maliyetinin (3 x 24 x 0,42=) 30,24 TL, kişi başı günlük maliyetin ise (30,24/36=) 0,84 TL olarak hesaplandığı, öte yandan, 1 personelin % 3 sözleşme ve genel gider dahil aylık yol maliyetinin (0,84 x 1,03 x 26 gün=) 22,62 TL, 36 personeli 12 aylık maliyetinin ise (36 x 12 x 22,62=) 9.771,84 TL olarak hesaplandığı görülmüştür.

Diğer taraftan, personel taşıma işine ilişkin olarak akaryakıt giderine ilişkin yapılan açıklama dışında, taşımada kullanılan minibüslerin amortisman, bakım-onarım, sigorta giderleri ile 2 adet minibüsü kullanacak şoförlerin işçilik ücretlerine ilişkin olarak ayrıca maliyet öngörülmediği anlaşılmış olup, sadece 2 adet şoförün (brüt asgari ücret üzerinden çalışacak) yıllık işçilik ücretinin 25.000 TL’den fazla olduğu dikkate alındığında, söz konusu maliyetlerin firma kârı ve diğer giderler için istekli tarafından ayrılan 4.596,48 TL ile karşılanması mümkün görülmemektedir.

Neticede, personel taşıma işine ait aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı anlaşılan istekliye ait teklifin reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapılan incelemede, başvuru sahibine ait teklifin (673.092,00 TL), yaklaşık maliyet tutarının (658.874,64 TL) üzerinde olması sebebiyle, teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

Başvuru sahibinin idari şartnamede öngörülen bütün yeterlik belgelerini verdiği, teklif mektubu ile geçici teminatının usulüne uygun olduğu, kısaca ihale komisyonunca istekliye ait teklifin geçerli olduğunun tespit edildiği dikkate alındığında, sırf fiyat teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle istekliye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması yerinde bulunmamıştır. Bununla birlikte, ihale komisyonunun istekliye ait geçerli teklifi, fiyat teklifinin idarenin ihaleden önce hesapladığı yaklaşık maliyetin üzerinde olması sebebiyle uygun görmemesi mümkün olabilir.

Öte yandan, bir teklifin yaklaşık maliyetin üzerinde olması, mutlaka ihalenin bu teklifi veren istekli uhdesinde bırakılamayacağı anlamına da gelmemektedir. Gerçekten, Kamu İhale Genel Tebliğinin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3 üncü maddesinde; “16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.” şeklinde yer alan açıklamadan, anılan madde uyarınca ihale komisyonunca veya idarece yapılacak değerlendirme neticesinde yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilerek ihalenin bu teklifler üzerinde bırakılabileceği, idarenin bu konuda takdir yetkisinin bulunduğu anlaşılmaktadır.

Ancak, idarenin şikâyet başvuru üzerine aldığı kararda özetle, Kamu İhale Genel Tebliğinin 16.3 üncü maddesine göre yapılan değerlendirme neticesinde; yaklaşık maliyetin güncelliğini koruduğu, hesaplamada gerekli tüm unsurların dikkate alındığı ve yüklenici kârının % 4 olarak belirlenmesinin ihale konusu işin salt işçilik giderlerinden oluşması nedeniyle herhangi bir eksiklik olmadığı sonucuna varıldığı, Tebliğin anılan maddesine göre, ihale komisyonunun yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifleri kabul edip etmeme konusunda takdir yetkisinin bulunduğu, açıklanan nedenlerle, iddianın reddine karar verildiği hususlarına yer verildiği görülmüştür. Başka bir ifadeyle, idare takdir yetkisini yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifin kabul edilmemesi (uygun bulunmaması) yönünde kullanmıştır.

Netice itibariyle, başvuru sahibine ait teklifin, yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı, bununla birlikte, idarece isteklinin teklifinin aynı gerekçeyle uygun teklif olarak görülmediğinin anlaşıldığı, dolayısıyla, idarenin mevzuata uygun olmayan bu işleminin esasa etkili olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibinin ikinci iddiasına ilişkin olarak eşit muamele ilkesi bakımından yapılan incelemede; MN Tem. Hiz. San. Tic. A.Ş.’ye ait teklif (699.432,00 TL) ile Kıvılcım Medikal Sağ. ve Tem. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.’ye ait teklifin (703.584,00 TL) yaklaşık maliyet tutarının (658.874,64 TL) üzerinde olması sebebiyle değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

Başvuru sahibinin ikinci iddiasına ilişkin yapılan değerlendirme doğrultusunda, anılan isteklilere ait tekliflerin, yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı, bununla birlikte, idarece isteklilere ait tekliflerin aynı gerekçeyle uygun teklif olarak görülmediğinin anlaşıldığı, dolayısıyla, idarenin mevzuata uygun olmayan bu işleminin esasa etkili olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı anlaşılan ihale uhdesinde kalan istekliye ait teklifin reddedilmesi sonrasında, yaklaşık maliyetin altında geçerli teklif kalmadığı ve idarenin yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifleri uygun teklif olarak belirlemediği hususları birlikte dikkate alındığında, ihalenin iptal edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen iddialarına yönelik olarak Kurul çoğunluğunca “…. Sonuç olarak, aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı anlaşılan ihale uhdesinde kalan istekliye ait teklifin reddedilmesi sonrasında, yaklaşık maliyetin altında geçerli teklif kalmadığı ve idarenin yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifleri uygun teklif olarak belirlemediği hususları birlikte dikkate alındığında …” gerekçelerine dayanılarak “ ihalenin iptaline ” karar verilmiştir.

İncelemeye konu ihalede;

Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Hastanesi Başhekimliği tarafından “ 2012 Yılı Teknik Destek Hizmetleri Alımı ” işine ilişkin yaklaşık maliyetin [m1] [m1]giyim malzemeleri için yapılan piyasa araştırması neticesinde elde edilen fiyatların en düşüğü ve işçilik hesaplamaları sonucunda ortaya çıkan fiyatlar esas alınarak;

• 36 personelin 12 ay çalışma ücreti (ayni yol, giyim bedeli ve % 3 sözleşme genel gider dahil) 650.812,32 TL,
• 168 gün ulusal bayram ve genel tatil günü çalışma ücreti (% 3 sözleşme genel gider dahil) 8.062,32 TL,

Bileşenleri üzerinden toplam 658.874,64 TL olarak hesaplandığı, bahse konu ihalede 8 adet ihale dokümanı satın alındığı ve ihaleye 5 istekli tarafından teklif verildiği,

Hesaplanan % 4 kar düşüldüğünde karsız yaklaşık maliyetin 633.533,31 TL olduğu, geçerli iki teklif bedelinin bu maliyet değeri altında kaldığı, bu iki teklif bedellerinin düşükten yükseğe doğru622.280,16 TL ve 630.224,64 TL olduğu, 630.224,64 TL teklif bedelli isteklinin idarece yapılan aşırı düşük sorgulamasına cevap vermediği ve bu nedenle değerlendirme dışı bırakıldığı, 622.280,16 TL teklif bedelli olan isteklinin idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verildiği, yapılan açıklamaların idarece uygun bulunarak ihalenin bu istekli üzerinde bırakıldığı, karsız yaklaşık maliyet üzerindeki teklif bedellerinin düşükten yükseğe doğru 673.092,00 TL, 699.432,00 TL ve 703.584,00 TL olan bu tekliflerin idarece tekliflerin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, verilen teklifler arasında ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif belirlenmeden ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Temel ilkeler ” başlıklı 5 inci maddesinde idarelerin, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu hüküm altındadır.

Kamu İhale Tebliğinin “ Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler ” başlıklı 16.3.1. maddesi ile 16.3.2. maddelerinde;

“ Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

16.3.2.Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.“ açıklaması yer almaktadır.

Anılan Tebliğ hükmü gereğince, idarenin, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklifler ile kendi yaklaşık maliyetini mukayese etmesi, bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak verilen teklif fiyatını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi belirleyerek işin ihalesine veya verilen teklif fiyatını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermesi gerekmektedir. Diğer bir ifadeyle, bu Tebliğ hükmü gereğince geçerli tekliflerin yaklaşık maliyetin üstünde olması durumunda, yukarıda belirtilen hususları dikkate alarak ihaleyi sonuçlandırmak veya iptal etmekte idarenin takdir yetkisine sahip olduğu hususu açık olduğu değerlendirilmekle birlikte,

İncelemeye konu ihalede, 8 adet ihale dokümanı satın alındığı, ihale dokümanına şikayet başvurusu olmadığı göz önüne alındığında dokümanın kesinleştiği ihaleye 5 istekli tarafından teklif verildiği hususu göz önüne alındığında,

Tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında idare iradesinin karsız yaklaşık maliyet altında geçerli teklif olduğu yönünde olduğu, diğer yandan karsız yaklaşık maliyet üstündeki tekliflerin bu bedel üstünde olması nedeni ile uygun görülmediği, bu üç teklifin uygun görülmemesi sonucunda Tebliğin 16.3.1 ve 16.3.2. maddelerindeki açıklamalar uyarınca idarece ödenek uygunluğuna ilişkin bir değerlendirme yapmadan bu tekliflerin uygun görülmemesinin 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesindeki bu işlem için anlamlı bütünlük oluşturabilecek ilkelerin çalıştırılmadığı, karsız yaklaşık maliyet bedelinin üstünde teklif sahibi olan başvuru sahibinin teklifinin 673.092,00 TL olduğu, bu bedelden bu hizmet alımı için idarece uygun görülmüş olan 25.341,33 TL lik bedelin başvuru sahibinin teklif bedelinin yaklaşık olarak % 4 ünü oluşturduğu, buradan idarece sağlıklı olarak hesaplanmış olduğu kabul edilen yaklaşık maliyet içinde % 4 kâr kabulüne karşılık, kârsız yaklaşık maliyetin üstünde teklif sahibi başvuru sahibinin yaklaşık % 6 kâr [(673.092,00-633.533,31)/673.092,00] öngördüğü, sıhhatli hesaplanan kârsız yaklaşık maliyete göre öngörülen bu kâr oranı ile bu teklif bedelinin örtüştüğü ödeneğin olup olmadığına yönelik gerekçeli değerlendirme yapmadan bu tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması Tebliğin yukarıda aktarılan açıklamasına uygun değildir.

Anılan ihalede, ihalenin üzerinde bırakıldığı isteklinin aşırı düşük açıklamalarının Kurul kararı uyarınca değerlendirme dışı bırakılması sonrasında ihalede kârsız yaklaşık maliyet üzerinde geçerli teklifler olması durumunda da mevzuat uyarınca idarece ihalenin sonuçlandırılabileceği hususu açık olduğundan, Kurul kararında yer alan iptal gerekçesininobjektif olarak ortaya konulmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesindeki ilkelerin çalıştırılmasının temini açısından incelemeye konu ihalede kârsız yaklaşık maliyetin üzerinde kalan tekliflere yönelik Tebliğin 16.3.1 ve 16.3.2. maddelerine ilişkin yapılacak değerlendirmeler sonrasındaki sonucuna göre ihalenin sonuçlandırılabileceği hususlarına yönelik “ düzeltici işlem belirlenmesine ” yönünde karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunca alınan “ ihalenin iptaline ” ilişkin karara katılmıyorum.

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

[m1]Bu bölümde idarece yaklaşık maliyet hesabında esas alınan hesaplama yöntemi/yöntemleri belirtilecektir (piyasa rayiçleri, bayındırlık birim fiyatları baz alınarak, vb.). Yaklaşık maliyet hesabında esas alınan yöntemin tespit edilememesi halinde bu durum belirtilecektir.