KİK Kararı: 2012/UH.II-468 (19 Ocak 2012)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/006
Gündem No : 47
Karar Tarihi : 19.01.2012
Karar No : 2012/UH.II-468
BAŞVURU SAHİBİ:
Türkmen Turizm Taşımacılık Ve Motorlu Araçlar İnş. Sos. Hiz. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. , Gazi Mah. Göksu Cad. No : 6/A MERSİN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Silifke Adliyesi, Silifke Adliye Sarayı Aa 12 33940 MERSİN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/199471 İhale Kayıt Numaralı "2012 Yılı (01.01.2012-31.12.2012) 4 İşçi İle Malzemeli Genel Temizlik Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

10.01.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[13].(0224)./2012-1Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

SilifkeCumhuriyet Başsavcılığı tarafından 14.12.2011tarihinde pazarlık usulü ile yapılan “2012 Yılı (01.01.2012-31.12.2012) 4 İşçi ile Malzemeli Genel Temizlik Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Türkmen Turizm Taşımacılık ve Motorlu Araçlar İnş. Sos. Hiz. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 26.12.2011tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.12.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 02.01.2012tarih ve 193sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.01.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1 ) İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyimini tevsik etmek için Yol İş Sendikası tarafından düzenlenmiş iş bitirme belgesi sunduğu, ancak belgeye konu işin özel sektöre gerçekleştirilmiş bir iş olduğu, dolayısıyla iş deneyiminin sözleşme ve sözleşmeye dayanak teşkil eden faturalarla tevsik edilmesi gerektiği, idarece anılan istekliye 2 iş günü süre tanınarak iş deneyimini tevsik eden bilgi ve belgelerin tamamlatıldığı, teklif dosyasında sunulmayan söz konusu belgelerin tamamlatılarak anılan isteklinin yeterli bulunmasının mevzuata uygun olmadığı,

2 ) İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını mevzuata uygun tevsik edemediği, açıklama kapsamında sunulan proforma faturalara dayanak teşkil eden maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının her sayfasının ilgili meslek mensubu ve mükellef tarafından imzalanmadığı, meslek mensubunun faaliyet belgesinin bulunmadığı, maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının hangi döneme ilişkin düzenlendiğinin ve söz konusu tutanaklardaki mükellef ve meslek mensubu beyanlarının Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesine uygun olup olmadığının incelenmesi gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihaleye ait idari şartnamenin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının; “2012 yılı (01.01.2012-31.12.2012) 4 İşçi ile Malzemeli Genel Temizlik Hizmet Alımı” olduğunun belirtildiği,

Söz konusu ihaleye 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (f) bendi kapsamında pazarlık usulü ile çıkıldığı, 3 kişinin doküman almaya ve teklif vermeye davet edildiği ihalede 4 adet ihale dokümanı satın alındığı ve 3 istekli tarafından teklif verildiği,

İhale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda, Taşeli Hizmet Grup- Hüseyin Avni Keseroğlu’nun, teklif dosyasında sunduğu iş deneyim belgesini düzenleyen merci olan Yol İş Sendikası İşletmesi’nden iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olduğuna dair bilgi ve belge getirmesi gerektiğine karar verilerek, anılan istekliye ilgili bilgi ve belgeleri tamamlaması için 2 gün süre verildiği,

Taşeli Hizmet Grup- Hüseyin Avni Keseroğlu’nun idarece verilen süre içinde Türkiye Yol İş Sendikası İktisadi İşletmesi ile yapılmış 16.05.2011 tarihli sözleşmeyi ibraz ettiği, bahse konusu sözleşmenin konusunun “temizlik, çamaşır yıkama ve ilaçlama işi” olduğu, sözleşme bedelinin “oda başı 9,00 TL dönem temizliği, çamaşır yıkama, katlama ve paketleme (kg) 1,10 TL, 7 kişi ile temizlik malzemesi ve ilaçlar dahil çevre temizliği 1.060,00 TL, ilaçlama 2.500,00 TL, tesis alanının ayda iki kez kükürtlenmesi ve sürüngen mücadelesi 350,00 TL” şeklinde belirtildiği, sözleşme ekinde 12 adet fatura ile 2011/Mayıs- 2011/Ekim dönemine ait sigortalı hizmet listelerinin sunulduğu, faturaların serbest muhasebeci mali müşavir tarafından onaylı olduğu, ancak TÜRMOB kaşesini ihtiva etmediği, “çevre temizliği ve dönem temizliği işleri”ne ilişkin fatura tutarı toplamının ise 41.947,49 TL’ye tekabül ettiği,

İhale komisyonu tarafından, Taşeli Hizmet Grup- Hüseyin Avni Keseroğlu’nun iş deneyiminin tevsikine yönelik olarak tamamladığı bilgi ve belgelerin uygun görülerek, Taşeli Hizmet Grup- Hüseyin Avni Keseroğlu ve Türkmen Turizm Taşımacılık ve Motorlu Araçlar İnş. Sos. Hiz. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin yeterliklerinin tespit edildiği, bu çerçevede 16.12.2011 tarihinde anılan isteklilerden son yazılı fiyat teklifini vermelerinin istenildiği,

Tespit edilmiştir.

İdari şartnamenin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5 inci maddesinde; istekliler tarafından teklif edilen bedelin % 25’inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması istenilmiş, anılan şartnamenin 7.6 ncı maddesinde benzer iş olarak kabul edilecek işler; “kamu veya özel sektörde yapılan genel temizlik işleri” şeklinde belirlenmiştir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif dosyası incelendiğinde; iş deneyimini tevsik etmek üzere Türkiye Yol İş Sendikası İktisadi İşletmesi tarafından “Temizlik, İlaçlama, Çarşaf Yıkama ve Ütüleme” işine ilişkin düzenlenmiş iş bitirme belgesinin sunulduğu, sözleşme tarihinin “10.05.2011-04.10.2011”, kabul tarihinin 10.05.2011, gerçekleştirilen iş tutarının 93.000,00 TL olarak belirtildiği, belgenin düzenlendiği tarih ve sayının ise belirtilmediği görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar” başlıklı 43 üncü maddesinde;

“(1) İş deneyim belgeleri; Kanun kapsamındaki idareler ile Kanun kapsamı dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarına (kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve vakıf yükseköğretim kurumları hariç) bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak yurt içinde veya yurt dışında gerçekleştirilen işler ya da denetlenen veya yönetilen yapımla ilgili hizmet işleri için, iş sahibi tarafından düzenlenir ve sözleşmeyi yapan yetkili makam tarafından onaylanır.

(2) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşların, bu niteliklerini kaybetmeleri halinde, daha önce düzenledikleri iş deneyim belgeleri bu Yönetmelikte öngörülen diğer şartları sağlamaları kaydıyla bu Yönetmelik kapsamında yapılan ihalelerde kullanılabilir.

(3) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara, bu niteliklerini kaybetmelerinden önce taahhüt edilerek gerçekleştirilmiş olmalarına rağmen iş deneyim belgesi alınmayan işlere ilişkin olarak; kurum ve kuruluşların, bu niteliklerini kaybetmelerinden önce bağlı, ilgili veya ilişkili bulundukları kurum ve kuruluşlara, iş deneyim belgesi düzenlenmesi için başvuruda bulunulabilir.” hükmü,

Anılan Yönetmeliğin “İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterler” başlıklı 47 nci maddesinde;

“(1) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, iş deneyim belgesi düzenlenemez. Bu durumda, bitirilen işlere ilişkin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki esaslar uygulanır:

(a) Yurtdışında gerçekleştirilen işler hariç bu madde kapsamında yer alan işlerde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgeler, iş deneyimini gösteren belgelerdir. Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifi kapsamında sunar. Bu maddede belirtilen işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınamaz.

…(c) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan kurum ve kuruluşlara gerçekleştirilen işlere ilişkin iş deneyim tutarının tespitinde, diğer belgelerin de bu tutarı doğrulaması şartıyla işin sözleşmesinde yazılı bedeli aşmamak üzere fiilen yapılan iş tutarı dikkate alınır. Sözleşmede iş artışına ilişkin hüküm bulunması durumunda, ayrıca sözleşme tutarının % 10’unu aşmamak üzere tamamlanan iş tutarı da dikkate alınır.

(ç) Sözleşmenin, iş eksilişi yapılarak sona erdirilmesi durumunda, tarafların işin bu şekilde tamamlandığı hususunda anlaştığını gösterir belgenin iş deneyimini gösteren diğer belgelerle birlikte sunulması zorunludur.

(d) İş deneyimini gösteren belgelerin değerlendirilmesinde ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabulü gerçekleştirilen işlerde, iş deneyimini gösteren belge tutarı tam olarak dikkate alınır. Kabulü, ihale ve son başvuru tarihi ile ilk ilan veya davet tarihi arasında yapılmış olan işler de bu kapsamda değerlendirilir. Sözleşmede kabul tarihine ilişkin bir düzenleme bulunmuyor ise, iş deneyimini gösteren belgeler kapsamında sunulan faturalardan en son düzenlenen faturanın tarihi kabul tarihi olarak dikkate alınır.

(e) Birim fiyat üzerinden bağıtlanan ve toplam sözleşme tutarı bulunmayan süresi belirli bir sözleşmeye dayalı olarak ve sözleşme süresi içinde gerçekleştirilen işin tutarını gösteren faturalardaki tutarların toplamı, toplam sözleşme tutarı olarak kabul edilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “İdarelerce belgelerdeki eksik bilgilerin tamamlatılması” başlıklı 16.6 ncı maddesinde;

“16.6.1 İhale dokümanında başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan eklerinden herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler ve ekleri idarelerce tamamlatılmayacaktır. Ancak,

a) Geçici teminat ve teklif mektuplarının Kanunen taşıması zorunlu hususlar hariç olmak üzere, sunulan belgelerde ihale sonucu açısından teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmayan bilgi eksikliklerinin bulunması halinde, bu tür bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,

b) Aday ve isteklilerce sunulan ve başka kurum, kuruluş ve kişilerce düzenlenen belgelerde, belgenin taşıması zorunlu asli unsurlar dışında, belgenin içeriğine ilişkin tereddüt yaratacak nitelikte olan ve belgeyi düzenleyen kurum, kuruluş veya kişilerden kaynaklanan bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,

İdarelerce tamamlatılacaktır. Bu çerçevede, bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler, idarece ilgili kurum veya kuruluştan re’sen istenebilir. Söz konusu belgelerin aday veya istekliler tarafından tamamlatılmasının istenilmesi halinde ise bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak idarelerce aday veya isteklilere iki iş gününden az olmamak üzere makul bir tamamlama süresi verilecektir.

16.6.2. İdarelerce bilgi eksikliklerinin tamamlatılmasına ilişkin olarak verilen süre içinde aday veya isteklilerce sunulan belgelerin, başvuru veya ihale tarihinden sonraki bir tarihte düzenlenmesi halinde, bu belgeler, aday veya isteklinin başvuru veya ihale tarihi itibarıyla ihaleye katılım şartlarını sağladığını tevsik etmesi halinde kabul edilecektir.

16.6.3. Bilgi eksikliklerinin tamamlatılmasına ilişkin belgelerin yazılı olarak istenilmesi ve aday ve isteklilerce bir dilekçe ekinde sunulması gerekmektedir. İdarece belirlenen sürede eksik bilgileri tamamlamayan aday ve isteklilerin başvuruları veya teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve isteklilerin geçici teminatları gelir kaydedilir.

16.6.4. İlgili mevzuatına göre ihaleye katılma şartı olarak istenmesi gereken belge veya bilgilerin idarece istenmediği ve bu durumun tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında tespit edildiği hallerde, idarelerce bu tür belge veya bilgiler başvuruların ya da tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aday veya isteklilerden talep edilemeyecek ve tamamlatılamayacaktır.” açıklaması,

Bulunmaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin yukarıda aktarılan hükümlerinde, Kanun kapsamındaki idareler ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve vakıf yükseköğretim kurumları hariç Kanun kapsamı dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarına gerçekleştirilen işlerde iş deneyim belgesi düzenleneceği belirtilmiş, iş deneyim belgesi düzenlenmeyen hallerde ise iş deneyiminin tevsiki için sözleşme, sözleşmeye dayanak teşkil eden faturalar ve sözleşmeye konu işte personel çalıştırıldığını gösteren SGK internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgelerin sunulması gerektiği ifade edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif dosyasında sunduğu iş deneyim belgesinin ise Türkiye Yol İş Sendikası İktisadi İşletmesi tarafından düzenlendiği görülmüş olup, belgeyi düzenleyen merciinin iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kamu kurum ve kuruluşu olarak değerlendirilemeyeceği anlaşılmıştır.

Bu çerçevede, söz konusu isteklinin iş deneyimini tevsik etmek üzere iş deneyim belgesi yerine, sözleşme, sözleşmeye dayanak teşkil eden faturalar ve sözleşmeye konu işte personel çalıştırıldığını gösteren SGK internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgeleri sunması gerektiği tespit edilmiştir.

Diğer yandan; ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak öngörülen iş deneyimini tevsik eden belgelerin idari şartnamede belirtilen şartlara uygun olarak sunulması isteklinin sorumluluğunda olup, Kamu İhale Genel Tebliğinin 16.6.1 inci maddesi uyarınca teklif zarfında sunulması gereken belgelerin tamamlatılması mümkün bulunmamaktadır. Bu itibarla, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken, idarece eksik belgelerin tamamlatılması işlemi mevzuata uygun bulunmamıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İncelemeye konu ihaleye ait idari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde; “25.1.1-)giyim bedeli yüklenici tarafından ayni olarak karşılanacak olup; , iş süresince her işçiye 2 adet iş önlüğü ile 1 çift lastik çizme verilecek ve teklif fiyata dahildir.

_2-)ayrıntısı teknik şartnamede belirtilen tüm temizlik malzeme giderleri yükleniciye ait olup, teklif fiyata dahildir.
3-)işin süresi 366 gündür. bu sürede yapılacak çalışma için 4857 sayılı iş kanununun 47. maddesi uyarınca brüt asgari ücret üzerinden ücret ödenecektir.
4-)resmi tatil günlerinde işçi çalıştırılmayacaktır.
5-)aylık 22(yirmi iki) gün üzerinden personelin yemek gideri günlük brüt (6,00 tl), yol gideri olarak günlük brüt (4 ,00-tl) olarak hesaplanacaktır. _

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

İşin süresi 366 gündür. Bu sürede yapılacak çalışma için 4857 sayılı iş kanununun 47. maddesi uyarınca brüt asgari ücret üzerinden ücret ödenecektir.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Aylık 22 (yirmi iki) gün üzerinden personelin yemek gideri günlük brüt (6,00 tl), yol gideri olarak günlük brüt (4 ,00-tl) olarak hesaplanacaktır.

25.3.3. Malzeme giderleri:

Ayrıntısı teknik şartnamede belirtilen tüm temizlik ve ilaçlama malzeme giderleri yükleniciye ait olup, teklif fiyata dahildir.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. 1,5.” düzenlemesi yer almaktadır.

Söz konusu ihalede, ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin yüklenici tarafından karşılanması öngörülmüş, giyim eşyasının niteliği ve sayısı teknik şartnamenin “Yemek, Yol ve Giyecek Bedeli” başlıklı 11 inci maddesinde;“…İşçilerin çalışma esnasında giyecekleri iş elbiseleri yüklenici tarafından ayni olarak karşılanır. Buna göre her bir işçiye temizlik yaparken giyeceği 2 adet yazlık ve kışlık olmak üzere iş önlüğü, her işçi için 1 çift çizme verilecektir. Giyecekler idarece onaylandıktan sonra (uygun görüldükten sonra) işçilere dağıtılacaktır.” şeklinde belirtilmiştir.

İdari şartnamenin yukarıda anılan 25 inci maddesinde belirtilen teklif fiyata dahil masraflar esas alınarak, Kamu İhale Kurumunun işçilik hesaplama modülünde yapılan hesaplamada teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin (giyim gideri hariç, % 3 sözleşme giderleri dahil olmak üzere) 63.355,20 TL’ye tekabül ettiği görülmüştür.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde; ihale komisyonu tarafından Taşeli Hizmet Grup - Hüseyin Avni Keseroğlu’nun teklifinin aşırı düşük teklif olduğunun değerlendirildiği, anılan istekliye gönderilen 16.12.2011 tarihli yazıda; “ihaleye teklif ettikleri bedelin kar öngörülmemesine rağmen idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin altında olduğu, temizlik malzemesi giderinin yaklaşık maliyetin altında olduğu, bu nedenle teklifin ne şekilde yerine getirilebileceği hususunda yazılı belgeler de eklenmek suretiyle açıklamada bulunulması” nın istenildiği, söz konusu istekli tarafından sunulan açıklamaların ihale komisyonunca yeterli görülerek ihalenin Taşeli Hizmet Grup- Hüseyin Avni Keseroğlu’nun üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde;

“(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;_“79.1._Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

…79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.” açıklaması,

Bulunmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Bahse konusu isteklinin temizlik malzemesi giderini tevsik etmek üzere;

a) Celta Alışveriş Merkezi-Mustafa Çelik’ten alınmış 16.12.2011 tarihli proforma faturayı sunduğu, söz konusu proforma faturada teknik şartnamede özellikleri belirtilen sarf malzemeleri için toplam 546,00 TL fiyat öngörüldüğü,

b) Erda Endüstriyel Temizlik Ürünleri ve Hizmetleri-Hacı Mehmet Eroğlu’dan alınmış 16.12.2011 tarihli proforma faturayı sunduğu, bahsi geçen proforma faturada teknik şartnamede özellikleri belirtilen sarf malzemeleri için toplam 14.275,33 TL fiyat öngörüldüğü,

c) SCW Temizlik Makinaları-Şerif Ahmet Çiçek’ten alınmış 16.12.2011 tarihli proforma faturayı sunduğu, anılan proforma faturada elektrikli zemin temizleme otomatı ve ıslak-kuru vakum makinası için toplam 3.770,00 TL fiyat öngörüldüğü,

Ancak, bahsi geçen üç proforma faturanın da Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan 79.4.2.4 üncü maddesinde yer alan; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ya da “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibarelerini içermediği, ilgili meslek mensubu tarafından imzalanmadığı ve kaşelenmediği/mühürlenmediği,

Tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen tespitler bir arada değerlendirildiğinde, ihale üzerinde kalan istekli olan Taşeli Hizmet Grup- Hüseyin Avni Keseroğlu’nun aşırı düşük teklif açıklamasını mevzuata uygun olarak tevsik etmediği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikteki işlemler olduğu tespit edildiğinden, Taşeli Hizmet Grup- Hüseyin Avni Keseroğlu’nun teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi