SoorglaÜcretsiz Dene

KİK Kararı: 2012/UH.II-4658

Yapay Zeka Destekli

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.

Ücretsiz Dene

Karar Bilgileri

Mahkeme

Kamu İhale Kurumu Kararı

Karar No

2012/UH.II-4658

Karar Tarihi

5 Aralık 2012

İhale

2012/127207 İhale Kayıt Numaralı "170 Kişilik Malzemesiz Temizlik Ve Yemek Sunum Hizmeti" İhalesi


KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/072
Gündem No : 74
Karar Tarihi : 05.12.2012
Karar No : 2012/UH.II-4658
BAŞVURU SAHİBİ:
Merdan Sağlık Hizmetleri Bilgi İşlem Otomasyon Gıda Temizlik Turizm Sanayi Ve Dış Ticaret Ltd. Şti, PİKDÖKÜMCÜLER SANAYİ SİTESİ A 4 BLOK NO:4 İKİTELLİ / İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Erciyes Üniversitesi Sağlık, Kültür Ve Spor Daire Başkanlığı, Ercıyes Ünıversıtesı Rektörlügü Saglik Kültür Ve Spor Daire Baskanligi 0 38039 KAYSERİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/127207 İhale Kayıt Numaralı "170 Kişilik Malzemesiz Temizlik Ve Yemek Sunum Hizmeti" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Erciyes Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığıtarafından 18.10.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “170 Kişilik Malzemesiz Temizlik ve Yemek Sunum Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Merdan Sağlık Hizmetleri Bilgi İşlem Otomasyon Gıda Temizlik Turizm Sanayi ve Dış Ticaret Ltd. Şti.nin 06.11.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.11.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.11.2012 tarih ve 37074 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.11.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4143 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle İdari Şartname’nin teklif fiyata dahil giderler başlıklı 25’inci maddesi esas alınarak yapılan hesaplamada asgari işçilik maliyetinin 3.240.468,30 TL olarak bulunduğu ve sundukları teklifin bu tutara eşit olduğu, başvuruya konu ihalede söz konusu tutarı teklif eden dört istekliden Mna Tab. Tem. Hiz. İnş. Bil. Oto. Turz. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.- Arç Tem. İnş. Güv. Nak. Yem. Üretim Hiz. Taah. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde ihalenin bırakıldığı, kendilerinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, aynı teklifi veren dört istekli arasından idarece ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenirken sunulan iş deneyim belge tutarlarının dikkate alındığı, ancak idarece yapılan değerlendirmede Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 63’üncü maddesi ve İdari Şartname’nin 35’inci maddesine aykırı davranıldığı, bu çerçevede teklif eşitliği durumunda pilot ortağa ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim tutarının değerlendirmeye alınması gerekirken idarece ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının pilot ortağı ve özel ortağının iş deneyim belgesi tutarlarının toplandığı, idarece şikâyetlerine verilen cevapta söz konusu iş ortaklığının pilot ortağı olan Mna Tab. Tem. Hiz. İnş. Bil. Oto. Turz. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.nin 4.492.700,00 TL tutarında, özel ortak Arç Tem. İnş. Güv. Nak. Yem. Üretim Hiz. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin ise 1.780.000,00 TL tutarında iş deneyim belgesi sunduğu ve yapılan değerlendirme sonucunda anılan iş ortaklığının iş deneyim belgelerinin güncellenmiş tutarının 7.808.565,74 TL olduğunun belirtildiği, sundukları iş deneyim belge tutarının güncellenmiş tutarının 9.495.104,57 TL olduğu, idarece yapılan toplama işlemine rağmen kendi iş deneyim belgelerinin söz konusu güncellenmiş tutarının ihale üzerinde bırakılan istekliden fazla olup, idarece yapılan değerlendirmenin mevzuata aykırı olduğu iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihaleye ilişkin İdari Şartname’nin 2.1 (a) maddesinde ihale konusu işin adının “170 Kişilik Malzemesiz Temizlik ve Yemek Sunum Hizmeti” , 2.1. (b) maddesinde ise miktarı ve türünün,

-Malzemesiz Temizlik Hizmeti için 140 kişi 12 ay

-Yemek hazırlık ve sunum hizmeti için 30 kişi 12 ay

-Resmi ve dini bayramlarda temizlik hizmeti için 14,5 gün 20 kişi 290 gün” olarak belirlendiği,

Anılan Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci maddesinde,

7.5.1. İsteklinin yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 30'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70 _?_ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10 _?_unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30 _?_undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.

7.5.2. Bu bent boş bırakılmıştır.

7.5.3. Bu bent boş bırakılmıştır.

_7.6.Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:
Kamu ve Özel Sektörde Yapılan Her Türlü Temizlik İşi Benzer İş Sayılacaktır.”_düzenlemesinin,

“Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25’inci maddesinde,

“25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödenecek vergi (KDV) resim, harç ile ulaşım ve her türlü sigorta gideri fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Kişilere ödenecek aylık yemek 22 gün, yol 26 gün üzerinden nakdi olarak ödenecektir. 1 günlük yemek bedeli 7 TL, 1 günlük yol bedeli 6 TL üzerinden bordroda gösterilecektir. Yemek hazırlanması ve sunumu yapacak olan 30 kişiye Asgari ücretin %10 fazlası ödeme yapılacaktır. Çalışacak elemanların iş kıyafetleri kurum tarafından karşılanacaktır.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Kişilere ayda 22 gün yemek ve 26 gün yol parası nakdi olarak ödenecek ve bu ücretler bordroda gösterilecektir. 1 günlük yol bedeli 6 TL, 1 günlük yemek bedeli 7 TL'dir. Çalışacak elemanların iş kıyafetleri kurum tarafından karşılanacaktır.Yemek sunumu yapacak olan 30 kişiye Asgari ücretin %10 fazlası ödeme yapılacaktır.

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

İhale konusu hizmet ile ilgili iş kazaları ve meslek hastalıkları prim oranı %1,5 olarak uygulanacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

Söz konusu ihaleye ilişkin birim fiyat teklif cetveli standart formu ise şu şekilde düzenlenmiştir.

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

1

Malzemesiz temizlik hizmeti

adet

140

12

2

Malzemesiz yemek sunumu

adet

30

12

3

Dini ve Resmi bayram tatil çalışmaları

gün

20

14,5

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Başvuruya konu ihaleye ilişkin Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2013; işi bitirme tarihi 31.12.2013.” düzenlemesi yer almaktadır.

Bu çerçevede söz konusu ihalede teklif fiyata dahil giderlerin, malzemesiz temizlik hizmetinde çalışacak olan ve brüt asgari ücret üzerinden ücret alacak olan 140 kişinin 12 aylık işçilik maliyeti, malzemesiz yemek sunumu hizmetinde çalışacak olan ve brüt asgari ücretin % 10 fazlası üzerinden ücret alacak olan 30 kişinin 12 aylık işçilik maliyeti ile dini ve resmi bayramlarda 14.5 gün çalışacak olan 20 personelin toplamda 290 gün üzerinden işçilik maliyetinden oluştuğu anlaşılmaktadır.

İdarece yapılan yaklaşık maliyet hesabında, KİK işçilik hesaplama modülündeki işçilik maliyetleri esas alınarak bilgisayar ortamında hesaplamanın yapıldığı, bu çerçevede temizlik hizmetinde çalışacak bir personelin aylık maliyetinin 1.562,01 TL, yemek sunumu hizmetinde çalışacak bir personelin aylık maliyetinin 1.680,19 TL ve resmi ve dini bayramlarda çalışacak personelin bir günlük maliyetinin 39,40 TL olarak belirlendiği, söz konusu birim fiyatların kişi sayısı ve 12 ay üzerinden tutarlarının toplamda 3.240.473,19 TL bulunduğu, işçi başına aylık ve resmi ve dini bayramlarda günlük olarak belirlenen birim fiyatlar üzerine % 20 kâr oranı ilave edilerek yaklaşık maliyetin toplamda 3.869.689,45 TL olarak belirlendiği görülmüştür.

İhale komisyonu tarafından alınan 22.10.2012 tarihli kararda, hazırlanan yaklaşık maliyet hesap cetvelindeki birim fiyatların doğruluğunun tespit edildiği ancak hesap makinesi ile yapılan hesaplama neticesinde yıllık tutar (3.240.473,19 TL) bazında bilgisayar hesaplama hatasının olduğu anlaşıldığından, yapılan hesaplamanın şu şekilde düzeltildiği;

Birim fiyatı Yıllık tutarı

-140 kişi malzemesiz temizlik hizmeti 1.562,01 x 140 x 12 2.624.176,80

-30 kişi yemek sunumu 1.680,19 x 30 x 12 604.868,40

-Resmi bayram ve dini tatiller 39,40 x 20 x 14,50 11.426,00

Toplam kârsız maliyet 3.240.471,20

Sonuç olarak idarece değerlendirmenin 3.240.471,20 TL tutarına göre yapıldığı, başvuruya konu ihaleye 11 teklif verildiği, anılan ihale komisyonu kararında Alnıaçık Fırın İşlet. Oto. Tem. İnş. Hay. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin “teklif zarfı içerisinde hiçbir belge sunmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer 10 istekli tarafından verilen iş deneyim belgelerinin tutarlarının güncellenerek aynı fiyat teklifini veren Mna Tab. Tem. Hiz. İnş. Bil. Oto. Turz. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.- Arç Tem. İnş. Güv. Nak. Yem. Üretim Hiz.Taah. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Merdan Sağ.Hiz. Bil. İş. Otom. Gıd. Tem. Tur. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti., Çağ Yapı İnş. Taah. Gıda Tem. Bil. Tic. ve San. Ltd. Şti. ve Kemal Soysal Hizmetler Tic. ve Ltd. Şti. arasından “güncellenen iş bitirme belgeleri tutarlarının büyüklüğüne göre 6.sırada olup geçerli ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren” Mna Tab. Tem. Hiz. İnş. Bil. Oto. Turz. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.- Arç Tem. İnş. Güv. Nak. Yem. Üretim Hiz.Taah. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde ihalenin bırakıldığı ve Merdan Sağ.Hiz. Bil. İş. Otom. Gıd. Tem. Tur. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Bu çerçevede söz konusu ihalede idarece asgari işçilik maliyeti ve kârsız yaklaşık maliyetin 3.240.471,20 TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir.

Bu Kanunun 63 üncü maddesine göre ihale dokümanında yerli istekliler lehine fiyat avantajı sağlanacağı belirtilen ihalelerde, bu fiyat avantajı da uygulanmak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek ihale sonuçlandırılır.

En düşük fiyatın ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak değerlendirildiği ihalelerde, birden fazla istekli tarafından aynı fiyatın teklif edildiği ve bunların da ekonomik açıdan en avantajlı teklif olduğu anlaşıldığı takdirde, ikinci fıkrada belirtilen fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınmak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek ihale sonuçlandırılır… ” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 60’ıncı maddesinde,

“(1) Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir.” hükmü,

“Tekliflerin eşit olması” başlıklı 63’üncü maddesinde,

“(1) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin sadece fiyat esasına göre belirlendiği ihalelerde, birden fazla istekli tarafından teklif edilen fiyatın en düşük fiyat olması durumunda; ekonomik açıdan en avantajlı teklif, isteklilerin tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim tutarları dikkate alınarak belirlenir. İş ortaklığında pilot ortağın hisse oranına bakılmaksızın tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim tutarı, konsorsiyumda ise koordinatör ortağın tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim tutarı dikkate alınır. Yeterlik kriteri olarak iş deneyimini gösteren belgelerin istenilmediği ihalelerde ise en düşük teklifin birden fazla istekli tarafından verilmesi durumunda, isteklilere yeterli süre tanınarak herhangi bir hizmet işinden elde edilmiş tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerini sunmaları istenir. Bu belgeleri verilen süre içinde sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılmaz. İsteklilerce sunulan iş deneyimini gösteren belgeler üzerinden, belge tutarının teklif bedelini karşılama oranına bakılmaksızın değerlendirme yapılarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenir. İş deneyimini göstermek üzere sunulan belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunludur.

(2) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyatla birlikte fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlendiği ihalelerde, tekliflerin birbirine eşit olması durumunda fiyat teklifi düşük olan istekli ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenir. Fiyat tekliflerinin de eşit olması durumunda, idari şartnamede yer alan fiyat dışı unsurların öncelik sıralaması esas alınarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenir.” hükmü yer almaktadır.

Söz konusu ihaleye ilişkin İdari Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde,

“35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır.

35.1.1. Bu madde boş bırakılmıştır

35.2. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin birden fazla istekli tarafından verilmiş olması halinde; İstekliler tarafından sunulan iş deneyimini gösteren belgeler değerlendirilerek, tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim tutarı daha fazla olan isteklinin teklifi ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenir. İş ortaklıklarında pilot ortağın hisse oranına bakılmaksızın tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim tutarı, konsorsiyumların teklif vermesine izin verilmesi halinde ise konsorsiyumun koordinatör ortağının tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim tutarı esas alınacaktır.

35.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

35.4. Yerli istekliler lehine fiyat avantajı uygulanması:

35.4.1.Tekliflerin değerlendirilmesinde yerli istekliler lehine fiyat avantajı uygulanmayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kanun’un yukarıda yer verilen 40’ıncı maddesinde yer alan hükümlerden ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren istekli üzerinde bırakılacağı, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği anlaşılmaktadır. Diğer yandan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda yer verilen hükümleri ve İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan 35’inci maddesinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, teklif edilen fiyatlardan en düşük olan teklif olduğu, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin birden fazla istekli tarafından verilmiş olması halinde istekliler tarafından sunulan iş deneyimini gösteren belgelerin değerlendirilerek, tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim tutarı daha fazla olan isteklinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirleneceği ifade edilmiştir.

Bu çerçevede ihale komisyonu kararında yapılan değerlendirmede, söz konusu ihalede sadece Alnıaçık Fırın İşlet. Oto. Tem. İnş. Hay. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin “teklif zarfı içerisinde hiçbir belge sunmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer 10 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmadığının anlaşıldığı, isteklilere gönderilen kesinleşen ihale kararında da bu yönde bir bildirimin olmadığı, sadece ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci isteklinin belirtildiği, ihale komisyonu kararında teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti ve kârsız maliyetin 3.240.471,20 TL olarak belirlendiği**,** bu durumda söz konusu tutarın altında teklif veren isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve teklifleri idarece hesaplanan asgari işçilik maliyetini karşılamayan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken, 3.240.468,30 TL tutarındaki aynı teklifi veren dört isteklinin iş deneyim belge tutarlarının büyüklüğüne göre söz konusu isteklilerden birinin ihale üzerinde bırakılan istekli, diğerinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlenmesinin mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan başvuruya konu ihalede teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti hesabına ilişkin olarak aynı ihaleye farklı bir istekli tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu sonucu alınan 05.12.2012 tarihli ve 2012/UH.II-4656 sayılı Kurul kararında da yer alan tespitler sonucunda söz konusu ihalede teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin;

1 ) Temizlik hizmetinde çalıştırılacak 140 personel için (brüt asgari ücret üzerinden) yapılan hesaplama:

Brüt İşçilik Maliyeti Toplamı

[(brüt asgari ücret (940,50) +yol bedeli (156,00) +yemek bedeli (154,00)]

1.250,50

Prime esas kazanç miktarı

(Günlük brüt asgari ücretin %6’sının (1,881) yuvarlanmış hâli olan 1,88 değerinin 22 ile çarpımı sonucu bulunan tutar: 41,36 TL,

à1.250,50-41,36=1.209,14)

1.209,14

Kısa vadeli sigorta kolları primi (%1,5)

1.209,14x0,015=18,1371

_(yuvarlama)_à 18,14

Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi (%11)

1.209,14x0,11=133,0054

_(yuvarlama)_à 133,01

Genel sağlık sigortası primi (%7,5)

1.209,14x0,075=90,6855

_(yuvarlama)_à 90,69

İşsizlik sigortası primi (%2)

1.209,14x0,02=24,1828

_(yuvarlama)_à 24,18

İşveren sigorta payı toplamı

18,14+133,01+90,69+24,18

_(yuvarlama)_à 266,02

(Bu tutar KİK işçilik hesaplama modülü ile bulunan 266,01 TL işveren payı ile farklı)

Brüt İşçilik Maliyeti+ İşveren sigorta payı toplamı

1.250,50+266,02=1.516,52

1.516,52

Sözleşme gideri (%3)

1.516,52x0,03=45,4956

_(yuvarlama)_à 45,50

Bir adet temizlik hizmetinde çalışacak personelin bir aylık gideri

1.516,52+45,50=

1.562,02

Genel Toplam

(140 adet temizlik hizmetinde çalışacak personelin 12 aylık gideri)

1.562,02x140x12=2.624.193,60

2.624.193,60

2 ) Yemek sunumu hizmetinde çalıştırılacak 30 personel için (brüt asgari ücretin % 10 fazlası üzerinden) yapılan hesaplama:

Brüt İşçilik Maliyeti Toplamı

[(brüt asgari ücretin %10 fazlası (1.034,55) +yol bedeli (156,00) +yemek bedeli (154,00)]

1.344,55

Prime esas kazanç miktarı

(Günlük brüt asgari ücretin %6’sının (1,881) yuvarlanmış hâli olan 1,88 değerinin 22 ile çarpımı sonucu bulunan tutar: 41,36 TL,

à1.344,55-41,36=1.303,19)

1.303,19

Kısa vadeli sigorta kolları primi (%1,5)

1.303,19x0,015=19,54785

_(yuvarlama)_à 19,55

Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi (%11)

1.303,19x0,11=143,3509

_(yuvarlama)_à 143,35

Genel sağlık sigortası primi (%7,5)

1.303,19x0,075=97,73925

_(yuvarlama)_à 97,74

İşsizlik sigortası primi (%2)

1.303,19x0,02=26,0638

_(yuvarlama)_à 26,06

İşveren sigorta payı toplamı

19,55+143,35+97,74+26,06

_(yuvarlama)_à 286,70

(Bu tutar KİK işçilik hesaplama modülü ile bulunan işveren payı ile aynı)

Brüt İşçilik Maliyeti+ İşveren sigorta payı toplamı

1.344,55+286,70=1.631,25

1.631,25

Sözleşme gideri (%3)

1.631,25x0,03=48,9375

_(yuvarlama)_à 48,94

Bir adet yemek sunumu hizmetinde çalışacak personelin bir aylık gideri

1.631,25+48,94=

1.680,19

Genel Toplam

(30 adet yemek sunumu hizmetinde çalışacak personelin 12 aylık gideri)

1.680,19x30x12=604.868,40

604.868,40

3 ) Resmi ve dini bayramlarda yapılacak toplam 290 gün çalışma ( 20 işçi x 14.5 gün) için yapılan hesaplama:

Brüt İşçilik Maliyeti

[1 günlük brüt asgari ücret ( 940.50 /30 gün=31,35 TL )]

31,35

Kısa vadeli sigorta kolları primi (%1,5)

31,35x0,015=0,47025

_(yuvarlama)_à 0,47

Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi (%11)

31,35x0,11=3,4485

_(yuvarlama)_à 3,45

Genel sağlık sigortası primi (%7,5)

31,35x0,075=2,35125

_(yuvarlama)_à 2,35

İşsizlik sigortası primi (%2)

31,35x0,02=0,627

_(yuvarlama)_à 0,63

İşveren sigorta payı toplamı

0,47+3,45+2,35+0,63

_(yuvarlama)_à 6,90

Brüt İşçilik Maliyeti+ İşveren sigorta payı toplamı

31,35+6,90=38,25

38,25

Sözleşme gideri (%3)

38,25x0,03=1.1475

_(yuvarlama)_à 1,15

Bir adet yemek sunumu hizmetinde çalışacak personelin bir aylık gideri

38,25+1,15=

39,40

Genel Toplam

(Resmi ve dini bayram günlerinde çalışacak 20 personelin 14,5 gün üzerinden toplamda 290 günlük gideri)

39,40x290=11.426,00

11.426,00

Bu itibarla başvuruya konu ihalede teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin yukarıda yapılan hesaplamalar sonucunda bulunan tutarların toplamı olan, “ 2.624.193,60 + 604.868,40 + 11.426,00 = 3.240.488,00 TL” tutarına eşit olduğu anlaşılmış olup, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.5 numaralı maddesinde belirtilen, teklif tutarı asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri karşılamayan isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi gerektiği açıklamasından hareketle başvuru konusu ihalede teklif ettikleri tutarlar 3.240.488,00 TL’nin altında olan Tekten İnş Tur. Yem. Nak. Tem. İlaç Med. Teks. Bil. Sig. Pet. Mob. Tar. Gıda San. Tic. Ltd. Şti., Türkeli Hiz. Taah. Gıda Tur. Nak. ve İnş. Ltd. Şti., Çağ Yapı İnş. Taah. Gıda Tem. Bil. Tic. ve San. Ltd. Şti., Merdan Sağ.Hiz. Bil. İş.Otom. Gıd. Tem. Tur. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti., Kemal Soysal Hizmetler Tic. ve Ltd. Şti., Mna Tab. Tem. Hiz. İnş. Bil. Oto. Turz. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.- Arç Tem. İnş. Güv. Nak. Yem. Üretim Hiz.Taah. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Par Tem. Öz. Güv. Hiz.Tur. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Ufuk Sos. Hiz. Yem. İlaç Med. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşıldığından ve bu çerçevede başvuru sahibi Merdan Sağ.Hiz. Bil. İş.Otom. Gıd. Tem. Tur. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ile birlikte ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin, teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamamaları sebebiyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasında belirttiği hususların konusuz kaldığı, bu çerçevede Hizmet Alımları İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda yer verilen 63’üncü maddesi ile İdari Şartname’nin 35’inci maddesi gereğince değerlendirme yapılması imkanının bulunmadığı anlaşılmıştır.

Diğer yandan başvuruya konu ihalede aynı teklifi veren Mna Tab. Tem. Hiz. İnş. Bil. Oto. Turz. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.- Arç Tem. İnş. Güv. Nak. Yem. Üretim Hiz.Taah. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Merdan Sağ.Hiz. Bil. İş. Otom. Gıd. Tem. Tur. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti., Kemal Soysal Hizmetler Tic. ve Ltd. Şti. ve Çağ Yapı İnş. Taah. Gıda Tem. Bil. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin sunduğu iş deneyim belgelerine ilişkin değerlendirmelere ilişkin olarak yapılan tespitler şu şekildedir:

1 ) İdarece ihale üzerinde bırakılan istekli olarak belirlenen Mna Tab. Tem. Hiz. İnş. Bil. Oto. Turz. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.- Arç Tem. İnş. Güv. Nak. Yem. Üretim Hiz.Taah. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nda,

-Pilot ortak Mna Tab. Tem. Hiz. İnş. Bil. Oto. Turz. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından iş deneyim belgesi olarak;

a) İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından düzenlenmiş 21.01.2010 tarihli ve 2239 sayılı iş bitirme belgesinin sunulduğu, söz konusu belgeye konu işin “Yıllara Yaygın (19 Aylık-2008/2009) Malzemeli Genel Temizlik Hizmeti Alımı”, sözleşme tarihinin 30.05.2008, toplam sözleşme bedelinin 4.492.700,00 TL, belge tutarının toplam 4.900.219,94 (4.419.255,54 TL fatura toplamı + 480.964,40 TL fiyat farkı) olduğu görülmüştür.

Başvuruya konu ihale konusu iş “Malzemesiz Temizlik ve Yemek Sunum Hizmeti” olup benzer iş İdari Şartname’de “ Kamu ve Özel Sektörde Yapılan Her Türlü Temizlik İşi” olarak düzenlenmiştir.

İdare tarafından söz konusu iş deneyim belgesine ilişkin tutar 5.562.611,59 TL olarak güncellenmiş olup, yapılan değerlendirmede bu tutar esas alınmıştır (İdarece yapılan güncellemede sözleşme tarihi 30.05.2008 yerine kabul tarihi olan 31.12.2009 olarak yazılmıştır).

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyim tutarının tespiti” başlıklı 46’ncı maddesinde,

“1) İş bitirme belgelerine, son hakediş raporu veya varsa kesin hakediş raporundaki fiilen gerçekleştirilen işle ilgili tutarlar herhangi bir güncelleştirmeye tabi tutulmadan yazılır.

(2) Bu tutar;

a) Götürü bedel veya birim fiyat üzerinden sözleşmeye bağlanmış işlerde; her türlü fiyat farkları hariç, varsa iş artışları dahil, hakedişteki sözleşme fiyatları ile yapılan işin tutarı üzerinden,

b) Yabancı para cinsinden sözleşmeye bağlanan işlerde ise; varsa fiyat farkları hariç, iş artışları dahil, işin sözleşme fiyatları ile gerçekleştirilen döviz cinsinden tutarı üzerinden,

KDV hariç olarak belirlenir.” hükmü yer almaktadır.

Bu çerçevede iş deneyim tutarının tespitinde “fiyat farkına ilişkin tutarlar”ın dikkate alınmayacağı anlaşıldığından, idarece yapılan değerlendirmede fiyat farkı dahil belge tutarının dikkate alınması mevzuata uygun bulunmuştur.

Bu itibarla, söz konusu isteklinin fiyat farkı hariç belge tutarı www.ihale.gov.tr adresindeki belge güncelleme aracından güncellendiğinde 5.606.312,78 TL olmaktadır.

b) SHÇEK İzmir İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş 08.01.2008 tarihli ve 395 sayılı iş bitirme belgesinin sunulduğu, söz konusu belgeye konu işin “366 Kişilik 9 Aylık (01.04.2007/31.12.200) Malzemeli Özel Hizmet (Bakım, temizlik ve kaloriferci) Alımı ve İl Müdürlüğümüz Hizmet Binası Dış Cephe Camlarının Yılda İki Kez Temizlenmesi İşi” , sözleşme tarihinin 09.02.2007, toplam sözleşme bedelinin 3.738.510,00 TL, belgenin toplam tutarının 3.814.177,37 TL, anılan istekli tarafından işin gerçekleştirilen tutarının 3.813.795,95 TL olduğu (işin %99,99’luk kısmının gerçekleştirildiği) görülmüştür.

Söz konusu iş deneyim belgesinin idarece değerlendirmeye alınmadığı anlaşılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde,

“1) İhale konusu iş veya benzer işlerle ilgili tek sözleşmeye dayalı olarak iş deneyimini gösteren belgeler değerlendirmeye alınır. Birden çok iş deneyimini gösteren belge hiçbir şekilde toplanamaz.

(2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz.” hükmü yer almaktadır.

Anılan iş deneyim belgesine konu işte ihale konusu işe veya benzer işe uygun olmayan “bakım ve kaloriferci hizmet işi”nin de olduğu görülmüş olup, yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmü gereğince söz konusu işlere ilişkin tutarların ayrıştırılarak iş deneyim tutarının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu çerçevede yukarıda yer verilen tespitlerdeki tesis edilmesi gereken işlemlerden sonra, anılan istekli tarafından sunulan ve yukarıda (a) ve (b) maddelerinde incelenen iş deneyim belgelerinden güncellenmiş tutarı büyük olan iş deneyim belgesinin, Mna Tab. Tem. Hiz. İnş. Bil. Oto. Turz. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.ne ilişkin iş deneyim tutarının tespitinde dikkate alınması gerekmektedir.

-Özel ortak Arç Tem. İnş. Güv. Nak. Yem. Üretim Hiz.Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından iş deneyim belgesi olarak, Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenmiş 12.07.2011 tarihli ve 512 sayılı iş bitirme belgesinin sunulduğu, söz konusu belgeye konu işin “Belediyemize Bağlı Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığına Bağlı Çamaşır Evleri ile Hizmet Binalarının 24 Ay Süre İle Temizlik Hizmet” işi, sözleşme tarihinin 06.07.2009, toplam sözleşme bedelinin 1.780.000,00 TL, belge tutarının 1.780.000,00 TL olduğu görülmüştür.

İdare tarafından söz konusu iş deneyim belgesine ilişkin tutar 2.245.954,15 TL olarak güncellenmiş olup, yapılan değerlendirmede bu tutar esas alınmıştır. Söz konusu belgede yer alan tutar www.ihale.gov.tr adresindeki belge güncelleme aracından güncellendiğinde de 2.245.954,15 TL tutarına ulaşılmaktadır.

Diğer yandan idare tarafından, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin birden fazla istekli tarafından verildiği tespiti neticesinde yapılan değerlendirmede, yukarıda bahsedilen dört istekli arasından ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi için söz konusu isteklilerin tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim tutarlarının karşılaştırılması aşamasında Mna Tab. Tem. Hiz. İnş. Bil. Oto. Turz. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.- Arç Tem. İnş. Güv. Nak. Yem. Üretim Hiz.Taah. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın iş deneyim tutarının tespitinde Hizmet Alımları İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda yer verilen 63’üncü maddesi hükmü çerçevesinde iş ortaklığında pilot ortağın hisse oranına bakılmaksızın tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim tutarının dikkate alınması gerekirken, idarece anılan iş ortaklığında pilot ortak ile özel ortak tarafından sunulan iş deneyim belgesi tutarlarının toplanarak söz konusu iş ortaklığının iş deneyim tutarının bulunması işlemi mevzuata uygun bulunmamıştır.

2 ) İdarece ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Merdan Sağ.Hiz. Bil. İş.Otom. Gıd. Tem. Tur. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından iş deneyim belgesi olarak, Sağlık Bakanlığı Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından düzenlenmiş 07.01.2010 tarihli ve 327 sayılı iş bitirme belgesinin sunulduğu, söz konusu belgeye konu işin “2008-2009 Mali Yılları 24 Aylık Malzeme Dahil Genel Temizlik Hizmeti Satın Alımı” işi, sözleşme tarihinin 26.02.2008, sözleşme bedelinin 6.699.875,00 TL, belge tutarının 6.699.875,00 TL olduğu görülmüştür.

İdare tarafından söz konusu iş deneyim belgesine ilişkin tutar 7.426.717,76 TL olarak güncellenmiş olup, yapılan değerlendirmede bu tutar esas alınmıştır. Söz konusu belgede yer alan tutar www.ihale.gov.tr adresindeki belge güncelleme aracından güncellendiğinde ise 9.398.192,00 TL tutarına ulaşılmaktadır.

Bu çerçevede anılan isteklinin iş deneyim tutarının idarece yanlış güncellendiği (başvuruya konu ihalenin ilan tarihi olan 13.09.2012 yerine 13.09.2009 yazıldığı) anlaşılmıştır.

3 ) Kemal Soysal Hizmetler Tic. ve Ltd. Şti. tarafından iş deneyim belgesi olarak, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu tarafından düzenlenmiş 11.01.2012 tarihli ve 798 sayılı iş bitirme belgesinin sunulduğu, söz konusu belgeye konu işin “TÜBİTAK Başkanlığı ve Bağlı Birimlerde (Uzay, Sage, Ulakbim, Atal, Uekae ve Butal) toplam 133 Kişi İle Genel Temizlik Hizmeti” işi, sözleşme tarihinin 11.11.2010, ilk sözleşme bedelinin 2.356.510,20 TL, gerçekleştirilen iş tutarının 2.100.366,77 TL, belge tutarının 2.100.366,77 TL olduğu görülmüştür.

Anılan iş deneyim belgesine konu işte söz konusu isteklinin ortaklık oranının ise % 49 olduğu anlaşılmıştır. Bu çerçevede anılan isteklinin hissesine düşen iş deneyim tutarının (2.100.366,77 TL x 0,49 =) 1.029.179,72 TL olduğu, bu tutarın www.ihale.gov.tr adresindeki belge güncelleme aracından güncellenmesi sonucunda değerlendirmeye alınması gereken iş deneyimi tutarının 1.174.318,97 TL olduğu anlaşılmıştır.

İdarece yapılan değerlendirmede ise anılan isteklinin iş deneyim belgesine konu işteki ortaklık oranı dikkate alınmadan ve gerçekleştirilen iş tutarı (işin % 89’luk kısmı gerçekleştirilmiştir) yerine ilk sözleşme bedeli esas alınarak belge tutarının güncellenmesi işlemi mevzuata uygun bulunmamıştır.

4 ) ÇağYapı İnş. Taah. Gıda Tem. Bil. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından iş deneyim belgesi olarak, DPÜ Evliya Çelebi Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından düzenlenmiş 30.01.2012 tarihli iş bitirme belgesinin sunulduğu, söz konusu belgeye konu işin “Malzemeli Genel Temizlik Hizmetleri Alımı” işi, sözleşme tarihinin 09.02.2009, ilk sözleşme bedelinin 5.295.500,00 TL, gerçekleştirilen iş tutarının 5.629.773,52 TL, belge tutarının 5.629.773,52 TL olduğu görülmüştür.

Anılan iş deneyim belgesine konu işte söz konusu isteklinin ortaklık oranının ise % 49 olduğu anlaşılmıştır. Bu çerçevede anılan isteklinin hissesine düşen iş deneyim tutarının (5.629.773,52 TL x 0,49 =) 2.758.589,02 TL olduğu, bu tutarın www.ihale.gov.tr adresindeki belge güncelleme aracından güncellenmesi sonucunda değerlendirmeye alınması gereken iş deneyimi tutarının 3.586.253,78 TL olduğu anlaşılmıştır.

İdarece yapılan değerlendirmede ise anılan isteklinin iş deneyim belgesine konu işteki ortaklık oranı dikkate alınmadan ve gerçekleştirilen iş tutarı yerine ilk sözleşme bedeli esas alınarak belge tutarının güncellenmesi işlemi mevzuata uygun bulunmamıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden Tekten İnş Tur. Yem. Nak. Tem. İlaç Med. Teks. Bil. Sig. Pet. Mob. Tar. Gıda San. Tic. Ltd. Şti., Türkeli Hiz. Taah. Gıda Tur. Nak. ve İnş. Ltd. Şti., Çağ Yapı İnş. Taah. Gıda Tem. Bil. Tic. ve San. Ltd. Şti., Merdan Sağ.Hiz. Bil. İş.Otom. Gıd. Tem. Tur. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti., Kemal Soysal Hizmetler Tic. ve Ltd. Şti., Mna Tab. Tem. Hiz. İnş. Bil. Oto. Turz. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.- Arç Tem. İnş. Güv. Nak. Yem. Üretim Hiz.Taah. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Par Tem. Öz. Güv. Hiz.Tur. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Ufuk Sos. Hiz. Yem. İlaç Med. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.

Ücretsiz Başla
Ücretsiz Üyelik

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin

Ücretsiz üye olun, benzer kararları keşfedin, dosyaları indirin ve AI hukuk asistanı ile kararları analiz edin.

Gelişmiş Arama

10M+ karar arasında akıllı arama

AI Asistan

Kaynak atıflı hukuki cevaplar

İndirme

DOCX ve PDF formatında kaydet

Benzer Kararlar

AI ile otomatik eşleşen kararlar

Kredi kartı gerektirmez10M+ kararAnında erişim