KİK Kararı: 2012/UH.II-4657

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/072
Gündem No : 73
Karar Tarihi : 05.12.2012
Karar No : 2012/UH.II-4657
BAŞVURU SAHİBİ:
Par Temizlik Ve Özel Güvenlik Hizmetleri Turizm Hayvancılık San. Ve Tic. Ltd. Şti., CUMHURİYET MAHALLESİ VATAN CADDESİ NO:20 KAT:2 KAYSERİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Erciyes Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür Ve Spor Daire Başkanlığı, Talas Yolu Melikgazi 38039 KAYSERİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/127207 İhale Kayıt Numaralı "170 Kişilik Malzemesiz Temizlik Ve Yemek Sunum Hizmeti" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Erciyes Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 18.10.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “170 Kişilik Malzemesiz Temizlik ve Yemek Sunum Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Par Temizlik ve Özel Güvenlik Hizmetleri Turizm Hayvancılık San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 30.10.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.11.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.11.2012 tarih ve 36599 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.11.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4091 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle başvuruya konu ihalenin KİK işçilik hesaplama modülü ile hesaplanan işçilik maliyeti üzerinde teklif veren istekli üzerinde bırakıldığı, ancak KİK işçilik hesaplama modülünün kullanılmasının zorunlu olmadığı ve sadece ilgililere kolaylık sağlayan bir araç olduğu, bu durumun 28.03.2011 tarihli ve 2011/UH.I-1125 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında da belirtildiği, söz konusu kararda yer verilen hususlar doğrultusunda yapılan hesaplamada başvuruya konu ihaleye ilişkin birim fiyat teklif cetveli standart formunun 3'üncü satırında yer alan "dini ve resmi bayram tatil çalışması" için teklif edilmesi gereken birim fiyatın 39,40 TL olduğu, ancak ihale üzerinde bırakılan isteklinin söz konusu çalışma için teklif ettiği birim fiyatın 39,39 TL olduğu, aradaki farkın % 3 sözleşme ve genel giderler olarak hesaplanan tutardan karşılanmasının mümkün olmadığı, anılan satır için teklif edilmesi gereken birim fiyat 39,40 TL olduğundan tek avantajlı firmanın kendileri olduğu, bu durumda ihalenin kendi üzerlerinde kalması gerektiği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihaleye ilişkin İdari Şartname’nin 2.1 (a) maddesinde ihale konusu işin adının “170 Kişilik Malzemesiz Temizlik ve Yemek Sunum Hizmeti” , 2.1. (b) maddesinde ise miktarı ve türünün,

“-Malzemesiz Temizlik Hizmeti için 140 kişi 12 ay

-Yemek hazırlık ve sunum hizmeti için 30 kişi 12 ay

-Resmi ve dini bayramlarda temizlik hizmeti için 14,5 gün 20 kişi 290 gün” olarak belirlendiği,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25’inci maddesinde,

“25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödenecek vergi (KDV) resim, harç ile ulaşım ve her türlü sigorta gideri fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Kişilere ödenecek aylık yemek 22 gün, yol 26 gün üzerinden nakdi olarak ödenecektir. 1 günlük yemek bedeli 7 TL, 1 günlük yol bedeli 6 TL üzerinden bordroda gösterilecektir. Yemek hazırlanması ve sunumu yapacak olan 30 kişiye Asgari ücretin %10 fazlası ödeme yapılacaktır. Çalışacak elemanların iş kıyafetleri kurum tarafından karşılanacaktır.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Kişilere ayda 22 gün yemek ve 26 gün yol parası nakdi olarak ödenecek ve bu ücretler bordroda gösterilecektir. 1 günlük yol bedeli 6 TL, 1 günlük yemek bedeli 7 TL'dir. Çalışacak elemanların iş kıyafetleri kurum tarafından karşılanacaktır. Yemek sunumu yapacak olan 30 kişiye Asgari ücretin %10 fazlası ödeme yapılacaktır.

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

İhale konusu hizmet ile ilgili iş kazaları ve meslek hastalıkları prim oranı %1,5 olarak uygulanacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

Söz konusu ihaleye ilişkin birim fiyat teklif cetveli standart formu ise şu şekilde düzenlenmiştir.

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

1

Malzemesiz temizlik hizmeti

adet

140

12

2

Malzemesiz yemek sunumu

adet

30

12

3

Dini ve Resmi bayram tatil çalışmaları

gün

20

14,5

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Başvuruya konu ihaleye ilişkin Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2013; işi bitirme tarihi 31.12.2013.” düzenlemesi yer almaktadır.

Bu çerçevede söz konusu ihalede teklif fiyata dahil giderlerin, malzemesiz temizlik hizmetinde çalışacak olan ve brüt asgari ücret üzerinden ücret alacak olan 140 kişinin 12 aylık işçilik maliyeti, malzemesiz yemek sunumu hizmetinde çalışacak olan ve brüt asgari ücretin % 10 fazlası üzerinden ücret alacak olan 30 kişinin 12 aylık işçilik maliyeti ile dini ve resmi bayramlarda 14.5 gün çalışacak olan 20 personelin toplamda 290 gün üzerinden işçilik maliyetinden oluştuğu anlaşılmaktadır.

İdarece yapılan yaklaşık maliyet hesabında, KİK işçilik hesaplama modülündeki işçilik maliyetleri esas alınarak bilgisayar ortamında hesaplamanın yapıldığı, bu çerçevede temizlik hizmetinde çalışacak bir personelin aylık maliyetinin 1.562,01 TL, yemek sunumu hizmetinde çalışacak bir personelin aylık maliyetinin 1.680,19 TL ve resmi ve dini bayramlarda çalışacak personelin bir günlük maliyetinin 39,40 TL olarak belirlendiği, söz konusu birim fiyatların kişi sayısı ve 12 ay üzerinden tutarlarının toplamda 3.240.473,19 TLbulunduğu, işçi başına aylık ve resmi ve dini bayramlarda günlük olarak belirlenen birim fiyatlar üzerine % 20 kâr oranı ilave edilerek yaklaşık maliyetin toplamda 3.869.689,45 TL olarak belirlendiği görülmüştür.

İhale komisyonu tarafından alınan 22.10.2012 tarihli kararda, hazırlanan yaklaşık maliyet hesap cetvelindeki birim fiyatların doğruluğunun tespit edildiği ancak hesap makinesi ile yapılan hesaplama neticesinde yıllık tutar (3.240.473,19 TL) bazında bilgisayar hesaplama hatasının olduğu anlaşıldığından, yapılan hesaplamanın şu şekilde düzeltildiği;

Birim fiyatı Yıllık tutarı

-140 kişi malzemesiz temizlik hizmeti 1.562,01 x 140 x 12 2.624.176,80

-30 kişi yemek sunumu 1.680,19 x 30 x 12 604.868,40

-Resmi bayram ve dini tatiller 39,40 x 20 x 14,50 11.426,00

Toplam kârsız maliyet 3.240.471,20

Sonuç olarak idarece değerlendirmenin 3.240.471,20 TL tutarına göre yapıldığı, başvuruya konu ihaleye 11 teklif verildiği, anılan ihale komisyonu kararında Alnıaçık Fırın İşlet. Oto. Tem. İnş. Hay. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin “teklif zarfı içerisinde hiçbir belge sunmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer 10 istekli tarafından verilen iş deneyim belgelerinin tutarlarının güncellenerek aynı fiyat teklifini veren Mna Tab. Tem. Hiz. İnş. Bil. Oto. Turz. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.- Arç Tem. İnş. Güv. Nak. Yem. Üretim Hiz.Taah. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Merdan Sağ.Hiz. Bil. İş. Otom. Gıd. Tem. Tur. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti., Çağ Yapı İnş. Taah. Gıda Tem. Bil. Tic. ve San. Ltd. Şti. ve Kemal Soysal Hizmetler Tic. ve Ltd. Şti. arasından “güncellenen iş bitirme belgeleri tutarlarının büyüklüğüne göre 6.sırada olup geçerli ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren” Mna Tab. Tem. Hiz. İnş. Bil. Oto. Turz. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.- Arç Tem. İnş. Güv. Nak. Yem. Üretim Hiz.Taah. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde ihalenin bırakıldığı ve Merdan Sağ.Hiz. Bil. İş. Otom. Gıd. Tem. Tur. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Bu çerçevede söz konusu ihalede idarece asgari işçilik maliyeti ve kârsız yaklaşık maliyetin 3.240.471,20 TLolarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir.

Bu Kanunun 63 üncü maddesine göre ihale dokümanında yerli istekliler lehine fiyat avantajı sağlanacağı belirtilen ihalelerde, bu fiyat avantajı da uygulanmak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek ihale sonuçlandırılır.

En düşük fiyatın ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak değerlendirildiği ihalelerde, birden fazla istekli tarafından aynı fiyatın teklif edildiği ve bunların da ekonomik açıdan en avantajlı teklif olduğu anlaşıldığı takdirde, ikinci fıkrada belirtilen fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınmak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek ihale sonuçlandırılır… ” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 60’ıncı maddesinde,

“(1) Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir.” hükmü,

“Tekliflerin eşit olması” başlıklı 63’üncü maddesinde,

“(1) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin sadece fiyat esasına göre belirlendiği ihalelerde, birden fazla istekli tarafından teklif edilen fiyatın en düşük fiyat olması durumunda; ekonomik açıdan en avantajlı teklif, isteklilerin tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim tutarları dikkate alınarak belirlenir. İş ortaklığında pilot ortağın hisse oranına bakılmaksızın tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim tutarı, konsorsiyumda ise koordinatör ortağın tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim tutarı dikkate alınır. Yeterlik kriteri olarak iş deneyimini gösteren belgelerin istenilmediği ihalelerde ise en düşük teklifin birden fazla istekli tarafından verilmesi durumunda, isteklilere yeterli süre tanınarak herhangi bir hizmet işinden elde edilmiş tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerini sunmaları istenir. Bu belgeleri verilen süre içinde sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılmaz. İsteklilerce sunulan iş deneyimini gösteren belgeler üzerinden, belge tutarının teklif bedelini karşılama oranına bakılmaksızın değerlendirme yapılarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenir. İş deneyimini göstermek üzere sunulan belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunludur.

(2) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyatla birlikte fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlendiği ihalelerde, tekliflerin birbirine eşit olması durumunda fiyat teklifi düşük olan istekli ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenir. Fiyat tekliflerinin de eşit olması durumunda, idari şartnamede yer alan fiyat dışı unsurların öncelik sıralaması esas alınarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenir.” hükmü yer almaktadır.

Söz konusu ihaleye ilişkin İdari Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde,

“35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır.

35.1.1. Bu madde boş bırakılmıştır

35.2. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin birden fazla istekli tarafından verilmiş olması halinde; İstekliler tarafından sunulan iş deneyimini gösteren belgeler değerlendirilerek, tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim tutarı daha fazla olan isteklinin teklifi ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenir. İş ortaklıklarında pilot ortağın hisse oranına bakılmaksızın tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim tutarı, konsorsiyumların teklif vermesine izin verilmesi halinde ise konsorsiyumun koordinatör ortağının tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim tutarı esas alınacaktır.

35.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

35.4. Yerli istekliler lehine fiyat avantajı uygulanması:

35.4.1.Tekliflerin değerlendirilmesinde yerli istekliler lehine fiyat avantajı uygulanmayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kanun’un yukarıda yer verilen 40’ıncı maddesinde yer alan hükümlerden ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren istekli üzerinde bırakılacağı, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği anlaşılmaktadır. Diğer yandan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda yer verilen hükümleri ve İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan 35’inci maddesinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, teklif edilen fiyatlardan en düşük olan teklif olduğu, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin birden fazla istekli tarafından verilmiş olması halinde istekliler tarafından sunulan iş deneyimini gösteren belgelerin değerlendirilerek, tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim tutarı daha fazla olan isteklinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirleneceği ifade edilmiştir.

Bu çerçevede ihale komisyonu kararında yapılan değerlendirmede, söz konusu ihalede sadece Alnıaçık Fırın İşlet. Oto. Tem. İnş. Hay. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin “teklif zarfı içerisinde hiçbir belge sunmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer 10 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmadığının anlaşıldığı, isteklilere gönderilen kesinleşen ihale kararında da bu yönde bir bildirimin olmadığı, sadece ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci isteklinin belirtildiği, ihale komisyonu kararında teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti ve kârsız maliyetin 3.240.471,20 TL olarak belirlendiği**,** bu durumda söz konusu tutarın altında teklif veren isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve teklifleri idarece hesaplanan asgari işçilik maliyetini karşılamayan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken, 3.240.468,30 TL tutarındaki aynı teklifi veren dört isteklinin iş deneyim belge tutarlarının büyüklüğüne göre söz konusu isteklilerden birinin ihale üzerinde bırakılan istekli, diğerinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlenmesinin mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bununla birlikte İdari şartnamenin yukarıda yer verilen 25’inci maddesinde belirtilen teklif fiyata dâhil masraflar esas alınarak idarece yapılan hesaplama ve Kamu İhale Kurumu’nun işçilik hesaplama modülünde yapılan hesaplamada asgari işçilik maliyetinin şu şekilde olduğu görülmüştür.

İdarenin hesabı

Toplam maliyet

KİK modülü ile yapılan hesaplama

Toplam maliyet

1)140 kişi malzemesiz temizlik hizmeti

1.562,01 TL

2.624.176,80

1.562,01 TL

2.624.176,80

2)30 kişi malzemesiz yemek sunumu

1.680,19 TL

604.868,40

1.680,19 TL

604.868,40

3)Resmi ve dini bayram çalışması

39,40 TL

11.426,00

39,39 TL

11.423,10

Bu çerçevede idarenin yaptığı hesaplama ile KİK işçilik hesaplama modülü ile yapılan hesaplama arasında, resmi ve dini bayramlarda yapılacak çalışmaya ilişkin bir günlük birim fiyatın farklı olmasından ötürü toplamda 2,9 TL fark olduğu görülmüştür.

İdarece yapılan hesaplamada, brüt ücret (940,50 TL)’in öncelikle 30’a bölünerek günlük ücretin bulunması, bulunan 31,35 TL tutar üzerinden % 22 oranında işveren payının hesaplanması ve yuvarlanması ile 6,90 TL tutarın bulunması, bulunan bu iki tutarın toplamı (38,25 TL) üzerinden de % 3 sözleşme ve genel giderler tutarının hesaplanması ve yuvarlanması sonucu bulunan 1,15 TL’nin toplanması sonucunda 39,40 TL’ye ulaşılması şeklinde olduğu anlaşılmıştır.

KİK işçilik hesaplama modülü üzerinden yapılan hesaplamada ise, brüt ücret (940,50 TL) ile işveren payı (206,91 TL) toplamına % 3 sözleşme ve genel giderler eklenmek suretiyle bulunan 1.181,83 TL tutar 30’a bölünmekte ve ulaşılan 39,3943 bedel 39,39 TL olarak yuvarlanmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78 ve 79’uncu maddelerinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde veya bu nitelikte olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve personelin haftalık çalışma saatinin tamamının idare için kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde, teklif fiyata dahil olacak giderler ile aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin düzenlemeler yapılmış ve anılan Tebliğ’in 79.7’nci maddesinde _“Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, Kurumca ilgililerin faydalanmasına yönelik olarak hazırlanan “işçilik hesaplama modülü”ne (_www.kik.gov.tr ) adresinden ulaşılabilecektir.” açıklamasına yer verilmiştir.

Bu açıklamadan da anlaşılacağı üzere “işçilik hesaplama modülü”, idare veya isteklilerce kullanılması zorunlu olmayan, yalnızca ilgililere kolaylık sağlayan bir araç niteliğindedir ve anılan Tebliğ’in yukarıda yer verilen açıklaması dışında, söz konusu modülün idarelerce veya isteklilerce kullanılması hakkında bir düzenleme yer almamaktadır.

Öte yandan başvuruya konu ihalede teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti hesabına ilişkin olarak aynı ihaleye farklı bir istekli tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusu sonucu alınan 05.12.2012 tarihli ve 2012/UH.II-4656 sayılı Kurul kararında da yer alan tespitler şu şekildedir:

İsteklilerce teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin tespiti amacıyla KİK işçilik hesaplama modülü ile yapılan hesaplama ve elle yapılan hesaplamada, işveren tarafından ödenmesi gereken prim tutarının hesabında farklılıklar ortaya çıkmaktadır. Bu durum Kurul’un 30.10.2012 tarih ve 2012/UH.III-4141 sayılı ve 21.11.2012 tarihli ve 2012/UH.II-4378 sayılı kararları ile de sonuca bağlanmış bulunmaktadır. Bu durumda, işveren tarafından ödenmesi gereken prim tutarının hesabında iki seçenek ortaya çıkmaktadır. KİK işçilik hesaplama modülü ile yapılan hesaplamada her bir prim çeşidine ait oranların toplanması suretiyle toplu olarak işveren payı hesaplanırken, elle yapılan hesaplamada her bir prim çeşidine ait oranlar üzerinden işverenin ödeyeceği prim tutarlarının ayrı ayrı hesaplanması sonucunda elde edilen tutarların toplanarak işveren payı hesaplanmaktadır.

Konuyla ilgili olarak 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun “Prim oranları ve Devlet katkısı” başlıklı 81’inci maddesine göre “Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranı”, sigortalının prime esas kazancının % 20'sidir ve bunun % 11'i işveren hissesidir.“Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı”, yapılan işin iş kazası ve meslek hastalığı bakımından gösterdiği tehlikenin ağırlığına göre % 1 ilâ % 6,5 oranları arasında değişir ve bu primin tamamını işveren öder.“Genel sağlık sigortası primi”, prime esas kazancın % 12,5'idir ve bu primin % 7,5'i işveren hissesidir.

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nun “İşsizlik sigortası primleri ile sosyal güvenlik primlerine ilişkin hükümler”başlıklı 49’uncu maddesine göre ise prime esas aylık brüt kazançlardan % 2 oranında “işsizlik sigortası primi” işveren payı alınır.

Buna göre, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nuna göre bir işveren tarafından ödenmesi gereken primler “Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi (%11)”, “Genel sağlık sigortası primi (%7,5)”, “Kısa vadeli sigorta kolları primi (%1-%6,5)” ve “işsizlik sigortası primi (%2)__” şeklindedir.

Bu durumda Kamu İhale Kurumu işçilik hesaplama modülünde yapılan hesapta olduğu gibi değil de başvuru sahibince yapılan hesapta olduğu gibi “Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi (%11), genel sağlık sigortası primi (%7,5) ve kısa vadeli sigorta kolları primi (%1-%6,5)” nin toplu olarak bir grup halinde (başvuru konusu ihalede oluşan toplam işveren primi: %11+%7,5+%1,5=%20) ,“işsizlik sigortası primi” nin ise ayrı bir şekilde hesaplanmasının daha doğru olacağı sonucuna varılmaktadır.

Bunun dışında, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun “Prim belgeleri ve işyeri kayıtları” başlıklı 86’ncı maddesine göre işverenler, söz konusu Kanun’un 4’üncü maddesi kapsamında çalıştırdıkları sigortalıların prim tutarlarını gösteren “aylık prim ve hizmet belgesi” ni Kanun hükmünde belirtilen sürelerde Kuruma bildirmekle yükümlüdür.

Söz konusu bildirim işlemi, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nin “Aylık Prim ve Hizmet Belgesi” başlıklı ikinci bölümünün “Aylık prim ve hizmet belgesinin düzenlenmesi, verilmesi ve saklanması”başlıklı 102’nci maddesinde belirtilen hususlar doğrultusunda yapılır. Buna göre söz konusu bildirimler, ilgili Yönetmelik ekinde bulunan “aylık prim ve hizmet belgesi”örnekleri üzerinden yapılır.

Bu bildirim işlemi ile ilgili olarak, söz konusu Yönetmeliğin 9 numaralı ekinde bulunan, 5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen sigortalılar için düzenlenen “Aylık Prim ve Hizmet Belgesi” örneğinde yer alan tahakkuk bilgilerine ilişkin kısım aşağıdaki gibi düzenlenmiştir:

Toplam Tahakkuk Bilgileri

Sigorta kolları

Prime esas kazanç toplamı

Prim oranı %

Prim tutarı

Kısa vadeli sigorta kolları primi

Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi

Genel sağlık sigortası primi

Sosyal güvenlik destek primi

İşsizlik sigortası primi

Genel toplam

Yukarıda aktarılan Tabloda görüldüğü üzere, işverenlerce doldurularak Sosyal Sigortalar Kurumu’na yapılan bildirimlerde kullanılan ilgili belgede, tahakkuk eden primler, yukarıda varılan sonuçtan farklı olarak herhangi bir gruplandırmaya tabi tutulmaksızın ayrı ayrı hesaplanmakta ve bildirimlerin bu sonuçlar üzerinden yapılması gerekmektedir.

Bu itibarla işveren tarafından ödenmesi gereken prim tutarı hesabının, her bir prim çeşidine ait oranlar üzerinden ayrı ayrı hesaplanması sonucunda elde edilen tutarların toplanması suretiyle bulunması gerekmekte olup, her bir prim çeşidi için yapılan hesaplarda yuvarlama yapılıp yapılmaması konusu ile ilgili olarak, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tekliflerin alınması ve değerlendirilmesi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.5.2.1. “(Ek: 20/8/2011-28031 R.G./ 8 md.) İşçilik ücreti, yol ve yemek bedeli ile bunlar üzerinden alınan prim tutarları gibi işçilik kalemlerini oluşturan maliyet unsurlarına ilişkin hesaplama yöntemi, sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında kanunla ve idari düzenlemelerle belirlenmiş olup, bu çerçevede 1 TL (Bir Türk Lirası)’nin altındaki tutarlar iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılmaktadır. Sosyal güvenlik mevzuatındaki düzenlemelerin emredici nitelikte olması nedeniyle isteklilerin ilgili mevzuatı gereğince yapacakları işçilik hesaplamalarında da anılan yöntemin uygulanması zorunluluğu bulunmaktadır. Bu sebeple, hizmet alımı ihalelerinde birim fiyat teklif cetvelinde yer alan ve işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemlerinin birim fiyatları ile birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarları, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen 16.5.2.1’inci maddesinde yer alan açıklamanın ilk cümlesinde, işçilik ücreti, yol ve yemek bedeli ile bunlar üzerinden alınan prim tutarları gibi işçilik kalemlerini oluşturan maliyet unsurlarına ilişkin hesaplamada, 1 TL (Bir Türk Lirası)’nin altındaki tutarların iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazıldığı ifade edilmiştir.

Bu itibarla Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen 16.5.2.1’inci maddesindeki açıklama ve yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri dikkate alınarak, işçilik kalemlerini oluşturan maliyet unsurları arasında yer alan primlerin (malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi, genel sağlık sigortası primi, kısa vadeli sigorta kolları primi ve işsizlik sigortası primi) işverenlerce Sosyal Güvenlik Kurumu’na verilmesi gereken “aylık prim ve hizmet belgesi” örneğinde yer alan tahakkuk bilgilerine ilişkin kısımda olduğu gibi ayrı ayrı hesaplanması, her bir prime ilişkin olarak bulunan tutarın yuvarlanması ve yuvarlanan bu tutarların toplanarak işçilik maliyeti hesabına katılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

İşveren tarafından ödenmesi gereken sigorta primlerinin, yukarıda yer verilen “Aylık Prim ve Hizmet Belgesi” örneğinde yer alan tahakkuk bilgilerine ilişkin kısımdaki düzenlemeye paralel bir şekilde ve başvuru konusu ihaledeki mevcut duruma göre (Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi-%11, genel sağlık sigortası primi-%7,5, kısa vadeli sigorta kolları primi-%1,5 ve işsizlik sigortası primi-__%2 ) ayrı ayrı hesaplanması hâlinde ulaşılan sonuç aşağıda olduğu gibidir:

1 ) Temizlik hizmetinde çalıştırılacak 140 personel için (brüt asgari ücret üzerinden) yapılan hesaplama:

Brüt İşçilik Maliyeti Toplamı

[(brüt asgari ücret (940,50) +yol bedeli (156,00) +yemek bedeli (154,00)]

1.250,50

Prime esas kazanç miktarı

(Günlük brüt asgari ücretin %6’sının (1,881) yuvarlanmış hâli olan 1,88 değerinin 22 ile çarpımı sonucu bulunan tutar: 41,36 TL,

à1.250,50-41,36=1.209,14)

1.209,14

Kısa vadeli sigorta kolları primi (%1,5)

1.209,14x0,015=18,1371

_(yuvarlama)_à 18,14

Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi (%11)

1.209,14x0,11=133,0054

_(yuvarlama)_à 133,01

Genel sağlık sigortası primi (%7,5)

1.209,14x0,075=90,6855

_(yuvarlama)_à 90,69

İşsizlik sigortası primi (%2)

1.209,14x0,02=24,1828

_(yuvarlama)_à 24,18

İşveren sigorta payı toplamı

18,14+133,01+90,69+24,18

_(yuvarlama)_à 266,02

(Bu tutar KİK işçilik hesaplama modülü ile bulunan 266,01 TL işveren payı ile farklı)

Brüt İşçilik Maliyeti+ İşveren sigorta payı toplamı

1.250,50+266,02=1.516,52

1.516,52

Sözleşme gideri (%3)

1.516,52x0,03=45,4956

_(yuvarlama)_à 45,50

Bir adet temizlik hizmetinde çalışacak personelin bir aylık gideri

1.516,52+45,50=

1.562,02

Genel Toplam

(140 adet temizlik hizmetinde çalışacak personelin 12 aylık gideri)

1.562,02x140x12=2.624.193,60

2.624.193,60

2 ) Yemek sunumu hizmetinde çalıştırılacak 30 personel için (brüt asgari ücretin % 10 fazlası üzerinden) yapılan hesaplama:

Brüt İşçilik Maliyeti Toplamı

[(brüt asgari ücretin %10 fazlası (1.034,55) +yol bedeli (156,00) +yemek bedeli (154,00)]

1.344,55

Prime esas kazanç miktarı

(Günlük brüt asgari ücretin %6’sının (1,881) yuvarlanmış hâli olan 1,88 değerinin 22 ile çarpımı sonucu bulunan tutar: 41,36 TL,

à1.344,55-41,36=1.303,19)

1.303,19

Kısa vadeli sigorta kolları primi (%1,5)

1.303,19x0,015=19,54785

_(yuvarlama)_à 19,55

Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi (%11)

1.303,19x0,11=143,3509

_(yuvarlama)_à 143,35

Genel sağlık sigortası primi (%7,5)

1.303,19x0,075=97,73925

_(yuvarlama)_à 97,74

İşsizlik sigortası primi (%2)

1.303,19x0,02=26,0638

_(yuvarlama)_à 26,06

İşveren sigorta payı toplamı

19,55+143,35+97,74+26,06

_(yuvarlama)_à 286,70

(Bu tutar KİK işçilik hesaplama modülü ile bulunan işveren payı ile aynı)

Brüt İşçilik Maliyeti+ İşveren sigorta payı toplamı

1.344,55+286,70=1.631,25

1.631,25

Sözleşme gideri (%3)

1.631,25x0,03=48,9375

_(yuvarlama)_à 48,94

Bir adet yemek sunumu hizmetinde çalışacak personelin bir aylık gideri

1.631,25+48,94=

1.680,19

Genel Toplam

(30 adet yemek sunumu hizmetinde çalışacak personelin 12 aylık gideri)

1.680,19x30x12=604.868,40

604.868,40

3 ) Resmi ve dini bayramlarda yapılacak toplam 290 gün çalışma ( 20 işçi x 14.5 gün) için yapılan hesaplama:

Brüt İşçilik Maliyeti

[1 günlük brüt asgari ücret ( 940.50 /30 gün=31,35 TL )]

31,35

Kısa vadeli sigorta kolları primi (%1,5)

31,35x0,015=0,47025

_(yuvarlama)_à 0,47

Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi (%11)

31,35x0,11=3,4485

_(yuvarlama)_à 3,45

Genel sağlık sigortası primi (%7,5)

31,35x0,075=2,35125

_(yuvarlama)_à 2,35

İşsizlik sigortası primi (%2)

31,35x0,02=0,627

_(yuvarlama)_à 0,63

İşveren sigorta payı toplamı

0,47+3,45+2,35+0,63

_(yuvarlama)_à 6,90

Brüt İşçilik Maliyeti+ İşveren sigorta payı toplamı

31,35+6,90=38,25

38,25

Sözleşme gideri (%3)

38,25x0,03=1.1475

_(yuvarlama)_à 1,15

Bir adet yemek sunumu hizmetinde çalışacak personelin bir aylık gideri

38,25+1,15=

39,40

Genel Toplam

(Resmi ve dini bayram günlerinde çalışacak 20 personelin 14,5 gün üzerinden toplamda 290 günlük gideri)

39,40x290=11.426,00

11.426,00

Bu itibarla başvuruya konu ihalede teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin yukarıda yapılan hesaplamalar sonucunda bulunan tutarların toplamı olan, “ 2.624.193,60 + 604.868,40 + 11.426,00 = 3.240.488,00 TL” şeklinde olduğu anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde,

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde;

“79.4.İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

…79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalardan, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif sunan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği anlaşılmaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak teklif fiyata dahil olan giderler sadece işçilik maliyetinden oluşmaktadır ve bu çerçevede kâr hariç yaklaşık maliyetin teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetine (3.240.488,00 TL) eşit olduğu anlaşılmıştır.

Bu doğrultuda yukarıda yapılan hesaplama sonucunda başvuruya konu ihalede teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetine ilişkin olarak bulunan tutar 3.240.488,00 TL olduğundan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.5 numaralı maddesinde belirtilen, teklif tutarı asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri karşılamayan isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi gerektiği açıklamasından hareketle başvuru konusu ihalede teklif ettikleri tutarlar 3.240.488,00 TL’nin altında olan Tekten İnş Tur. Yem. Nak. Tem. İlaç Med. Teks. Bil. Sig. Pet. Mob. Tar. Gıda San. Tic. Ltd. Şti., Türkeli Hiz. Taah. Gıda Tur. Nak. ve İnş. Ltd. Şti., Çağ Yapı İnş. Taah. Gıda Tem. Bil. Tic. ve San. Ltd. Şti., Merdan Sağ.Hiz. Bil. İş.Otom. Gıd. Tem. Tur. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti., Kemal Soysal Hizmetler Tic. ve Ltd. Şti., Mna Tab. Tem. Hiz. İnş. Bil. Oto. Turz. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.- Arç Tem. İnş. Güv. Nak. Yem. Üretim Hiz.Taah. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Par Tem. Öz. Güv. Hiz.Tur. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Ufuk Sos. Hiz. Yem. İlaç Med. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden Tekten İnş Tur. Yem. Nak. Tem. İlaç Med. Teks. Bil. Sig. Pet. Mob. Tar. Gıda San. Tic. Ltd. Şti., Türkeli Hiz. Taah. Gıda Tur. Nak. ve İnş. Ltd. Şti., Çağ Yapı İnş. Taah. Gıda Tem. Bil. Tic. ve San. Ltd. Şti., Merdan Sağ.Hiz. Bil. İş.Otom. Gıd. Tem. Tur. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti., Kemal Soysal Hizmetler Tic. ve Ltd. Şti., Mna Tab. Tem. Hiz. İnş. Bil. Oto. Turz. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.- Arç Tem. İnş. Güv. Nak. Yem. Üretim Hiz.Taah. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Par Tem. Öz. Güv. Hiz.Tur. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Ufuk Sos. Hiz. Yem. İlaç Med. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi