KİK Kararı: 2012/UH.II-4571

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/070
Gündem No : 124
Karar Tarihi : 28.11.2012
Karar No : 2012/UH.II-4571
BAŞVURU SAHİBİ:
Ant Pa Endüstriyel Yem. Tem. Gıda Oto İnş.Bil. Ve Dan.Tic. Ve San. Ltd. Şti., ŞEREFİYE MAH. CUMHURİYET CAD. MAVİ PLAZA İŞ MERKEZİ KAT : 4 NO : 9 VAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Milli Eğitim Bakanlığı Erciş İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü-, Vanyolu Mah. Vanyolu Cad 1 65400 VAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/88128 İhale Kayıt Numaralı "Taşınan Öğrencilere Sıcak Yemek Ve Ambalajlanmış Kumanya" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Milli Eğitim Bakanlığı Erciş İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü-tarafından 14.08.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Taşınan Öğrencilere Sıcak Yemek ve Ambalajlanmış Kumanya” ihalesine ilişkin olarak Ant Pa Endüstriyel Yem. Tem. Gıda Oto İnş.Bil. Ve Dan.Tic. Ve San. Ltd. Şti.’nin 19.10.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.10.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.11.2012tarih ve 36891sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.11.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4124sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

26.09.2012 tarih ve 2012/UH.II-3725 sayılı Kurul Kararı gereği, idarece kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif sunan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülerek ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatı ile sıcak yemek ve kumanya hizmetinin istenilen standartlarda verilmesinin mümkün olmadığı ve bu durumun ticari hayatın akışına aykırı olduğu, ayrıca anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında maliyeti etkileyecek tüm bileşenlerin hesaba dahil edilmediği iddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Şikâyete konu ihale 180 iş günü süreyle, toplam 4492 öğrenciye 3372 öğün sıcak yemek ve 1120 öğrenciye ambalajlanmış kumanya verilmesi işine ilişkin olduğu, 26.09.2012 tarih ve 2012/UH.II-3725 sayılı Kurul Kararı ile kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif sunan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması yönünde düzeltici işlem kararı verildiği, bahse kanu Kurul Kararı üzerine idare tarafından, Mertel Teks. Med. Gıda İnş. Tur. San. İth. İhr. Ltd. Şti., Yetkin Tem. Taş. Yem. Hiz. Özel Güv. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti., Erciş Kardelen Pet. Ürn. Teks. Gıda İnş. İml. Paz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Ölmez İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nden aşırı düşük teklif açıklaması sunmalarının talep edildiği görülmüştür. Yetkin Tem. Taş. Yem. Hiz. Özel Güv. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. ve Erciş Kardelen Pet. Ürn. Teks. Gıda İnş. İml. Paz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. süresi içerisinde aşırı düşük teklif açıklama sunmadığından değerlendirme dışı bırakılmıştır. Sonuç olarak, ihale sunmuş olduğu açıklamalar idarece uygun görülen Mertel Teks. Med. Gıda İnş. Tur. San. İth. İhr. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmıştır. Anılan istekli ile 13.09.2012 tarihinde sözleşme imzalandığı ekap.kik.gov.tr adresi üzerinden yapılan sorgulama sonucu görülmüştür.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Kurum tarafından inceleme” başlıklı 18’inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan “Sözleşmenin Kanunda belirtilen sürelere ve usule uyulmadan imzalanmış olması veya itirazen şikayet başvurusundan feragat edilmesi, Kurum tarafından itirazen şikayet başvurusunun incelenip sonuçlandırılmasına engel teşkil etmez.” hükmüne dayanılarak, itirazen şikayet başvurusu hakkında esas yönünden inceleme yapılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif fiyatının mevzuata uygun olarak açıklanmadığı iddia edilmektedir.

İdarece teklifi aşırı düşük isteklilere gönderilen açıklama isteme yazısında “…aşağıda belirtilen bileşenler hakkında komisyonumuza yazılı olarak açıklama verilmesi hususunda bilgilerinize rica ederim” denilerek, 3 madde halinde bileşen olarak 4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde yer alan,

“1) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü hakkında,__” ifadelerine yer verilmiştir.

Teklif fiyatı oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak, İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde ayrıntılı düzenleme bulunmadığı görülmüş olup, ihale konusu iş kapsamında maliyete dahil edilmesi gereken gider kalemlerinin belirlenmesini teminen Teknik Şartname incelenmiştir.

Teknik Şartname’nin “Yemeğin pişirilmesi ve dağıtımı” başlıklı 2’nci maddesindeihale konusu işin kapsamı,

“ Erciş İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı 6 İlköğretim Taşıma Merkezi Okulun taşımalı öğrencilerine 2012–2013 öğretim yılı yemek ihtiyacını her türlü malzeme dahil verilen mönüye göre yüklenici firmanın kendi mutfağında pişirerek taşıma merkezi okullara taşıması, taşımalı okullarda dağıtımı, dağıtım öncesi ve sonrası hizmetleri; Bulaşık yıkama, yemekhane veya sınıfın temizliği vb ile yemek bulaşık artıklarının okuldan götürülmesi işi tamamen firmaya ait olmak üzere yapılacaktır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Aynı maddenin üçüncü fıkrasında, yemek yeme yerlerinin yemek öncesi ve yemek sonrası temizliğinin yüklenici firma tarafından temizlikten sorumlu 8 işçi ile karşılanacağı, söz konusu personelin maaş, sigorta ve diğer giderlerinin yüklenici firmaya ait olduğu düzenlenmiştir.

Teknik Şartname’nin“Personel” başlıklı 3 üncü maddesinde ise yemeğin hazırlanması servis edilmesi ve dağıtımında görevli personelin de yüklenici tarafından temin edileceği belirtilmiştir. Öğrencilere verilecek sıcak yemeğe ilişkin olarak, Teknik Şartname’de,

“Yemek Menüleri aşağıda Tablo 2’ de belirtilen yemeklerden günlük 1 ana yemek, 1 yan yemek ve mevsimine göre meyve veya tatlı vb. oluşacak en az üç kalem ve her öğrenci için günlük asgari 750 kalori olacak şekilde hazırlanacak. İdarece aylık olarak düzenlenecek yemek listeleri her ayın son haftası yükleniciye teslim edilecektir, yüklenici firma günlük olarak hazırladığı yemekleri Tablo 1 de belirtilen okullara günlük ve sıcak halde ulaştırıp öğrencilere dağıtımını sağlayacaktır.” düzenlemesine yer verilmiş olup, düzenleme metninde zikredilen Tablo 2’de de yemek listesinin bulunduğu görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesi yönelik 79’uncu maddesinde;

“79.4.2.3**.** Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)” açıklamaları yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları yukarıya aktarılan Tebliğ açıklamaları göz önünde bulundurularak incelendiğinde,

Okullarda yemek dağıtımı ve temizliğinde 12 personel çalıştırılacağının öngörüldüğü, işçilik maliyetinin KİK işçilik hesaplama modülü kullanılarak hesaplandığı,

Yemek dağıtımında kullanılacak araçların isteklinin kendi malı olduğunun beyan edildiği ve araçlara ait ruhsat bilgilerinin sunulduğu, dağıtım yapılacak okul mesafelerinin toplam 130 kilometre olarak tespit edildiği, akaryakıt birim fiyatının 4,30.-TL olarak hesaplamaya dahil edildiği, ancak akaryakıt birim maliyetine ilişkin tevsik edici herhangi bir belge sunulmadığı görülmüştür.

Ambalajlanmış kumanya ve sıcak yemek hazırlanmasında kullanılacak malzemelerin fiyatını tevsik etmek üzere ise, alış faturalarının sunulduğu görülmüştür. Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıya aktarılan 79.4.2.3’üncü maddesinde isteklilerin aşırı düşük açıklamalarına dayanak teşkil edebilecek belgeler sayılmış olup, aynı Tebliğ’in 79.4.2.16’ncı maddesinde yer alan** “** İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması ile de alış faturaları kullanılarak yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı ifade edilmiştir.

Yapılan tespitler neticesinde, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan açıklamaların mevzuatın aradığı nitelikte belgelere dayandırılmadığı, yalnızca alış faturaları sunulmak suretiyle yemeklerde kullanılacak çiğ girdi malzemelerinin fiyatlandırıldığı, akaryakıt birim fiyatının ne şekilde belirlendiğine ilişkin tevsik edici belge sunulmadığı gerekçeleriyle Mertel Teks. Med. Gıda İnş. Tur. San. İth. İhr. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olduğu ve idarece anılan istekliye ait teklifin geçerli kabul edilmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Aşırı düşük teklif açıklamalarını süresi içerisinde idareye ulaştıran diğer istekli Ölmez İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan açıklamalar incelendiğinde,

İhale dokümanında yemek yeme yerlerinin yemek öncesi ve sonrası temizliğinin yüklenici firma tarafından temizlikten sorumlu 8 işçi ile karşılanacağına ilişkin düzenlemenin yanı sıra, yemeğin hazırlanması servis edilmesi ve dağıtımında görevli personelin de yüklenici tarafından temin edileceği belirtilmiş olmasına rağmen, anılan isteklinin teklif fiyatı içerisinde yalnızca 8 personele ilişkin işçilik maliyetinin yer aldığı,

İhale konusu iş kapsamında kullanılacak araçların kiralama yoluyla temin edileceğinin beyan edildiği, araçların 180 iş günü boyunca yakıt ve şoför dahil kiralama maliyetine dair fiyat tekliflerinin sunulduğu, dolayısıyla kat edilecek mesafe üzerinden ve akaryakıt birim maliyeti de tevsik edilerek bir yakıt maliyeti öngörülmediği anlaşılmıştır.

Sıcak yemek ve ambalajlanmış kumanya hazırlanmasında kullanılacak malzemelerin bir kısmına ilişkin olarak proforma fatura ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, sunulan proforma faturalarda, yağ, salça, meyve çeşitleri, simit gibi malzemelerin fiyatlarına ilişkin bir bilginin yer almadığı, maliyet satış tutarı tespit tutanağında hangi malzemenin ağırlıklı ortalama birim satış tutarına ilişkin tespit yapıldığının belirsiz olduğu, zira tutanakta malzemelerin isimlerine yer verilmediği görülmüştür. Dolayısıyla, yukarıya aktarılan eksiklikler ve mevzuata aykırılıklar sebebiyle Ölmez İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı, idarece anılan istekliye ait teklifin geçerli kabul edilmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesinde ihale süreci içerisinde idareye yapılacak şikâyet başvuruları üzerine on gün içinde idarece bir karar alınmaması veya alınan kararın istekli tarafından uygun bulunmaması halinde, on günlük sürenin bitimini veya kararın bildirim tarihini izleyen on gün içinde, Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği ve idarelerce bu süre içerisinde sözleşme imzalanamayacağı hüküm altına alınmıştır.

Başvuruya konu ihalede, idarece başvuru sahibi tarafından yapılan 03.09.2012 tarihli ilk şikâyet başvurusu üzerine, 10.09.2012 tarihli işlemle şikâyetin reddine karar verildikten sonra Kuruma yapılacak itirazen şikâyet başvurusu için öngörülen on günlük itirazen şikâyet süresi beklenilmeden 13.09.2012 tarihinde 4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesine aykırı olarak sözleşmenin imzalandığı tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif açıklamaları kamu ihale mevzuatına uygun olmayan Mertel Teks. Med. Gıda İnş. Tur. San. İth. İhr. Ltd. Şti. ve Ölmez İnş. San. Tic. Ltd. Şti.ye ait tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde; “ 26.09.2012 tarih ve 2012/UH.II-3725 sayılı Kurul Kararı gereği, idarece kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif sunan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülerek ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatı ile sıcak yemek ve kumanya hizmetinin istenilen standartlarda verilmesinin mümkün olmadığı ve bu durumun ticari hayatın akışına aykırı olduğu, ayrıca anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında maliyeti etkileyecek tüm bileşenlerin hesaba dahil edilmediği iddia edilmekte ve itirazen şikâyet başvurusunun Kurumumuzca incelenerek gereğinin yapılması,” şeklinde ifade edilen iddiası hakkında Kurulca,“ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasına yönelik yapılan incelemede;

Milli Eğitim Bakanlığı Erciş İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünce gerçekleştirilen “ Taşınan Öğrencilere Sıcak Yemek ve Ambalajlanmış Kumanya Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin Milli Eğitim Bakanlığının belirlediği yemek fiyatı esas alınarak; 3.372 öğrenci için 2,44 TL birim fiyat üzerinden 1.480.982,40 TL, 1.120 öğrenci için 2,44 TL birim fiyat üzerinden 491.904,00 TL olarak belirlenen bileşenler üzerinden toplam **1.972.886,40 TL **olarak hesaplandığı;

Bahse konu ihalede 16 adet ihale dokümanı satın alındığı, 14.08.2012tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 9 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, Karataş Yem. Fab. Otom. Tem. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ile Saray Yemek Fabrikası-Cafer Oskay’ın teklifinin “ Belgeleri uygun olmadığı ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında geriye kalan 7 teklifin idarece geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu teklif bedellerinin;

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Mertel Teks. Med. Gıda İnş. Tur. San. İth. İhr. Ltd. Şti.

1.390.723,20

Yetkin Tem. Taş. Yem. Hiz. Özel Güv. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.

1.447.408,80

Erciş Kardelen Pet. Ürn. Teks. Gıda İnş. İml. Paz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.

1.617.336,00

Ölmez İnş. San. Tic. Ltd. Şti.

1.623.276,00

Ant Pa Endüstriyel Yemekçilik Tem. Gıda Oto. İnş. Bilg. ve Danış. Tic. ve San. Ltd. Şti.

1.644.125,45

Zerka Gıda İnş. İhr. İth. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.

1.644.611,00

Erencan Kardeşler Tem. İnş. Elektrik Turz. Nak. Kuyumculuk, Gıda Med. Pet. Teks. Konfk. Tarım Tic. ve San. Ltd. Şti.

1.649.462,40

Şeklinde verildiği, 26.09.2012 tarih ve 2012/UH.II-3725 sayılı Kurul Kararı ile kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif sunan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması yönünde düzeltici işlem kararı verilmesi üzerine, idarece Kurul kararının uygulanmasına yönelik olarak, isteklilerden Mertel Teks. Med. Gıda İnş. Tur. San. Ith. İhr. Ltd. Şti., Yetkin Tem. Taş. Yem. Hiz. Özel Güv. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti., Erciş Kardelen Pet. Ürn. Teks. Gıda İnş. İml. Paz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.ve Ölmez İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’den aşırı düşük teklif açıklaması sunmalarının talep edildiği, Yetkin Tem. Taş. Yem. Hiz. Özel Güv. İth. ihr. San. Tic. Ltd. Şti. ve Erciş Kardelen Pet. Ürn. Teks. Gıda inş. İmi. Paz. ith. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. süresi içerisinde aşırı düşük teklif açıklama sunmadığı gerekçesi ile teklifleri değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin, açıklamaları idarece uygun görülen Mertel Teks. Med. Gıda İnş. Tur. San. ith. İhr. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı ve ekap.kik.gov.tr adresi üzerinden yapılan sorgulama sonucu 13.09.2012 tarihinde sözleşmenin imzalandığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılması yönünde idarece gerçekleştirilen işlemlerin mevzuata uygun olmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi