KİK Kararı: 2012/UH.II-4333

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/066
Gündem No : 86
Karar Tarihi : 14.11.2012
Karar No : 2012/UH.II-4333 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Pam-Pak Sosyal ve Sağlık Hizmetler Bilgi İşlem Otomasyon İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., MUSTAFA KEMAL MAH. 2141. SOK. NO:31/5 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Diyanet İşleri Başkanlığı İdari Ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı, Ünıversiteler Mahallesi Dumlupınar Bulvarı No: 147 06800 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/106056 İhale Kayıt Numaralı "Diyanet İşleri Başkanlığı Merkez Hizmet Binası Genel Temizlik Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Diyanet İşleri Başkanlığı İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığıtarafından 17.09.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Diyanet İşleri Başkanlığı Merkez Hizmet Binası Genel Temizlik Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Pam-Pak Sosyal ve Sağlık Hizmetler Bilgi İşlem Otomasyon İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 05.10.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.10.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.10.2012tarih ve 35276sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.10.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3880sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

a) İdarece aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmama sebepleri arasında firmalarınca teklif edilen tutarın başvuru konusu ihalede teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamaması hususunun gösterildiği, ancak İş Kanunu’nun 30’uncu maddesine göre elliden fazla işçi çalıştırılan işyerlerinde işçi sayısının yüzde üçü oranında özürlü personel çalıştırılması gerektiği ve bu personelin sigorta primi işveren paylarının sigorta primi alt sınır üzerinden hesaplanan kısımlarının Hazinece karşılanacağı, Kamu İhale Kurulu’nun 15.08.2012 tarih ve 2012/MK-266 sayılı Kararı da dikkate alınarak tekliflerinin bu doğrultuda oluşturulduğu ve idarece yapılan söz konusu tespitin yerinde olmadığı,

b) Firmalarınca yapılan aşırı düşük teklif açıklaması ekinde sunmuş oldukları proforma faturanın temin edildiği firmanın faaliyet alanı ile ilgili olarak sunulan belgenin tarihinin ilk ilan tarihi olan 16.08.2012 tarihinden sonra düzenlenmiş olması gerekirken 17.04.2012 tarihli bir belge sunulmuş olması hususunun idarece aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmama sebepleri arasında gösterildiği, ancak idarece belirtilen hususla ilgili olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde herhangi bir zorunluluk olmadığı, idare tarafından yoruma dayanılarak mevzuatta olmayan bir uygulama ile tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının hukuki dayanaktan yoksun olduğu,

İdarece ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi olarak belirlenen her iki isteklinin de giyim gideri için 10,80 TL civarında bir bedel öngördüklerinin anlaşıldığı, 180 takım iş elbisesinin 10,80 TL civarında bir bedel ile karşılanmasının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, proforma faturayı sunan firmaların faaliyet konularının incelenmesi ve mevzuat hükümleri uyarınca gerekli işlem ve yaptırımların uygulanmasının gerektiği, bunun dışında kıyafet giderinin salt belgelendirilmesi ile ilgili benzer bir konuda 28.06.2011 tarih ve 2011/MK-139 sayılı Kurul Kararında ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilere aykırı belge sunan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, bundan dolayı ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi olarak belirlenen her iki isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin firmaları üzerinde bırakılması gerektiği

İddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale konusu işle ilgili olarak, İdari Şartname’nin“İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde,

“2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Diyanet İşleri Başkanlığı Merkez Hizmet Binası Genel Temizlik Hizmet Alımı

b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.

Başkanlık merkez hizmet binası ile ilave ek hizmet binalarının çalışma odası, tuvalet, asansör, halı ve yolluklar, pencereler, koridor, merdiven, kütüphane, toplantı salonu, kalorifer dairesi, atölye, mutfak, yemekhane, bahçe, her türlü büro, kapalı garaj temizlik hizmetlerinin 90 (Doksan) işçi ile 02/01/2013-31/12/2013 tarihleri arasında malzemesiz olarak yapılması işi…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde,

“25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinin tamamı yüklenici tarafından karşılanacaktır.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Personele asgari ücret üzerinden ödeme yapılacaktır.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Yüklenici, çalıştırılacak her bir personele aylık 22 gün üzerinden kişi başına brüt 7,50-TL (Yedi Türk Lirası Elli Kuruş) yol bedelini nakdi olarak ödeyecek ve ücret bordrosunda gösterecektir.

Yüklenici, çalıştırılacak her bir personele yemek bedelini 22 gün üzerinden kişi başına brüt günlük 3,80- TL (Üç Türk Lirası Seksen Kuruş) nakdi olarak ödeyecek ve ücret bordrosunda gösterecektir.

b) Yüklenici firma işçilere yıllık yazlık ve kışlık olmak üzere 2 adet iş önlüğü verecektir. Söz konusu iş kıyafeti yüklenici tarafından ayni olarak karşılanacak olup, teklif fiyata dâhil edilecektir.

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

90 (Doksan) kişinin çalıştırılacağı ihale konusu işte tespit edilen kısa vadeli sigorta kolları pirim oranı % 1,5 dur.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın“İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde,“9.1. İşe başlama tarihi 02.01.2013; işi bitirme tarihi 31.12.2013” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanı kapsamında isteklilere verilen birim fiyat teklif cetveli örneğine göre 90 işçi ve 12 ay üzerinden teklif verilmesi gerekmektedir.

Yukarıda aktarılan düzenlemeler dikkate alınarak KİK işçilik hesaplama modülü üzerinden bir hesap yapıldığında yol ve yemek gideri ile %3 sözleşme ve genel giderler dâhil, kıyafet gideri hariç olmak üzere teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti 1.603.638,00 TL olmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79’uncu maddesinin dördüncü fıkrasına göre personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, idarece öngörülen yüklenici kârı hariç yaklaşık maliyet tutarının altındaki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edileceğinden, başvuru konusu ihalede idarece öngörülen yüklenici kârı hariç yaklaşık maliyet tutarı olan 1.610.960,40 TL’nin altında teklif veren isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmektedir.

İhale işlem dosyasında bulunan belgelerden başvuru konusu ihalede idarece öngörülen yüklenici kârı hariç yaklaşık maliyet tutarı olan 1.610.960,40 TL’nin altında teklif veren geçerli teklif sahibi 9 isteklinin (Pam-Pak Sosyal ve Sağlık Hizmetler Bilgi İşlem Otomasyon İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Karahan Group İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti., Cerit Güvenlik ve Sosyal Hiz. Ltd. Şti., Kemal Çağlar İnş. Elektrik Üretim Tic. ve San. Ltd. Şti., Şampiyon Sos. Hiz. Çevre Tem. Dağ. Gıda Tic. Ltd. Şti. + Adalı Grup Bilgi İşlem Teknik ve Sos. Hiz. Tem. Taş. İnş. Peyzaj Gıda San. Taah. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Sentez Çevre Sağ. İlaçlama İnş. Tem. Hiz. Taş. Paz. Tic. Ltd. Şti., Barış Sağ. Tem. ve Dağ. Hiz. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti., Serdar Pet. İnş. Nak. Tem. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti., Onat Tem. Bilgi İşlem İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.) idarece aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu ve bu isteklilerden “işçilik giderleri ve firma kârı gibi faktörler de dikkate alınarak, teklifte önemli bileşenlerden olan işçilerin giyim giderleri için öngörülen bedel” hususunda açıklama getirmelerinin talep edildiği anlaşılmıştır.

28.09.2012 tarihli ihale komisyon kararında, yukarıda zikredilen 9 istekliden dördünün (Şampiyon Sos. Hiz. Çevre Tem. Dağ. Gıda Tic. Ltd. Şti. + Adalı Grup Bilgi İşlem Teknik ve Sos. Hiz. Tem. Taş. İnş. Peyzaj Gıda San. Taah. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Sentez Çevre Sağ. İlaçlama İnş. Tem. Hiz. Taş. Paz. Tic. Ltd. Şti., Barış Sağ. Tem. ve Dağ. Hiz. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti., Onat Tem. Bilgi İşlem İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.) idareye aşırı düşük teklif açıklaması sunmaması sebebiyle söz konusu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına, geriye kalan beş istekliden üçünün (Pam-Pak Sosyal ve Sağlık Hizmetler Bilgi İşlem Otomasyon İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Kemal Çağlar İnş. Elektrik Üretim Tic. ve San. Ltd. Şti. ve Serdar Pet. İnş. Nak. Tem. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.) aşırı düşük teklif açıklamalarının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı gerekçesiyle söz konusu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına, Karahan Group İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Cerit Güvenlik ve Sosyal Hiz. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının ise kamu ihale mevzuatına uygun olduğunun tespit edilmesi nedeniyle ihalenin Karahan Group İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. uhdesinde bırakılmasına, Cerit Güvenlik ve Sosyal Hiz. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmesine karar verildiği ifade edilmektedir.

Yukarıda aktarılan tespitler doğrultusunda başvuru sahibinin ilk iddiasında belirtilen hususlar, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yapılan açıklamalar doğrultusunda aşağıda incelenmiştir.

a) İdarece aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmama sebepleri arasında firmalarınca teklif edilen tutarın başvuru konusu ihalede teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamaması hususunun gösterildiği, ancak İş Kanunu’nun 30’uncu maddesine göre elliden fazla işçi çalıştırılan işyerlerinde işçi sayısının yüzde üçü oranında özürlü personel çalıştırılması gerektiği ve bu personelin sigorta primi işveren paylarının sigorta primi alt sınır üzerinden hesaplanan kısımlarının Hazinece karşılanacağı, Kamu İhale Kurulu’nun 15.08.2012 tarih ve 2012/MK-266 sayılı Kararı da dikkate alınarak tekliflerinin bu doğrultuda oluşturulduğu ve idarece yapılan söz konusu tespitin yerinde olmadığı iddiasıyla ilgili inceleme.

Yukarıda da ifade edildiği gibi KİK işçilik hesaplama modülü üzerinden bir hesap yapıldığında yol ve yemek gideri ile %3 sözleşme ve genel giderler dâhil, kıyafet gideri hariç olmak üzere başvuru konusu ihalede teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti 1.603.638,00 TL olmaktadır.

Başvuru sahibi Pam-Pak Sosyal ve Sağlık Hizmetler Bilgi İşlem Otomasyon İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ise 1.602.234,00 TL teklif etmiştir.

Görüldüğü üzere, teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti tutarı, başvuru sahibinin teklifinden 1.404,00 TL daha fazladır.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında bulunan 9 sayfadan oluşan açıklama yazısında, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 30’uncu maddesinde bulunan, işverenlerin elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları işyerlerindeki işçi sayısının yüzde üçü oranında özürlü işçi çalıştırmakla yükümlü olduklarına dair hükme atıfta bulunulmak suretiyle aynı maddede yer alan prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamının Hazinece karşılanacağına dair hükme dayanılarak başvuru konusu ihalede idare tarafından çalıştırılması öngörülen 90 işçiden 3’ünün özürlü işçi statüsünde olduğu varsayımından hareketle, 87 işçinin maliyeti ile 3 özürlü işçinin maliyetinin ayrı ayrı hesaplanarak teklif tutarının oluşturulduğu ifade edilmektedir.

Söz konusu açıklama yazısının beşinci sayfasındaki hesaba göre 87 işçi için 1.490,00 TL birim fiyat ve 1.555.560,00 TL toplam tutar teklif edilmiştir.

Aynı açıklama yazısının 6’ncı sayfasında, başvuru sahibi firma tarafından ihale konusu işte çalıştırılması öngörülen 3 adet özürlü personele ilişkin işçilik maliyetindeki prime esas kazanç alt sınırı üzerinden Hazinece ödenecek sigorta primine ait işveren hissesinin tespiti için yapılan hesaplama sonucunda, işveren sigorta payı 188,11 TL olarak bulunmuştur. Söz konusu istekli tarafından yapılan hesaba göre, Hazinece ödenecek sigorta primine ait işveren hissesi olan 188,11 TL hariç, asgari ücret, yol, yemek, giyim, işverence ödenecek sigorta primi ve işsizlik sigortası işveren payı dâhil olmak üzere bir adet özürlü işçi için teklif edilen birim fiyat 1.296,50 TL olarak, üç adet özürlü personel için teklif edilen toplam tutar ise 46.674,00 TL olarak belirlenmiştir.

Başvuru sahibinin teklif ettiği tutar olan 1.602.234,00 TL, 87 işçi için belirlenen işçilik maliyeti olan 1.555.560,00 TL ile üç özürlü personel için belirlenen 46.674,00 TL’nin toplamından oluşmaktadır.

Konuyla ilgili olarak 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Özürlü ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu”başlıklı 30’uncu maddesinde,

“İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç özürlü, kamu işyerlerinde ise yüzde dört özürlü ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi veya 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu veya 16/6/1927 tarihli ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu kapsamına giren ve askerlik hizmetini yaparken 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 inci maddesinde sayılan terör olaylarının sebep ve tesiri sonucu malul sayılmayacak şekilde yaralananları meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanır.

Bu kapsamda çalıştırılacak işçi sayısının tespitinde belirli ve belirsiz süreli iş sözleşmesine göre çalıştırılan işçiler esas alınır. Kısmi süreli iş sözleşmesine göre çalışanlar, çalışma süreleri dikkate alınarak tam süreli çalışmaya dönüştürülür. Oranın hesaplanmasında yarıma kadar kesirler dikkate alınmaz, yarım ve daha fazla olanlar tama dönüştürülür. İşyerinin işçisi iken sakatlananlara öncelik tanınır.

İşverenler çalıştırmakla yükümlü oldukları işçileri Türkiye İş Kurumu aracılığı ile sağlarlar. Bu kapsamda çalıştırılacak işçilerin nitelikleri, hangi işlerde çalıştırılabilecekleri, bunların işyerlerinde genel hükümler dışında bağlı olacakları özel çalışma ile mesleğe yöneltilmeleri, mesleki yönden işverence nasıl işe alınacakları, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.

Yer altı ve su altı işlerinde özürlü işçi çalıştırılamaz ve yukarıdaki hükümler uyarınca işyerlerindeki işçi sayısının tespitinde yer altı ve su altı işlerinde çalışanlar hesaba katılmaz.

Bir işyerinden malulen ayrılmak zorunda kalıp da sonradan maluliyeti ortadan kalkan işçiler eski işyerlerinde tekrar işe alınmalarını istedikleri takdirde, işveren bunları eski işleri veya benzeri işlerde boş yer varsa derhal, yoksa boşalacak ilk işe başka isteklilere tercih ederek, o andaki şartlarla işe almak zorundadır. Aranan şartlar bulunduğu halde işveren iş sözleşmesi yapma yükümlülüğünü yerine getirmezse, işe alınma isteğinde bulunan eski işçiye altı aylık ücret tutarında tazminat öder.

Özel sektör işverenlerince bu madde kapsamında çalıştırılan 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi özürlü sigortalılar ile 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen korumalı işyerlerinde çalıştırılan özürlü sigortalıların, aynı Kanunun 72 nci ve 73 üncü maddelerinde sayılan ve 78 inci maddesiyle belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamı, kontenjan fazlası özürlü çalıştıran, yükümlü olmadıkları halde özürlü çalıştıran işverenlerin bu şekilde çalıştırdıkları her bir özürlü için prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin yüzde ellisi Hazinece karşılanır. İşveren hissesine ait primlerin Hazinece karşılanabilmesi için işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak 506 sayılı Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmesi ve sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile Hazinece karşılanmayan işveren hissesine ait tutarın ödenmiş olması şarttır. Bu fıkraya göre işveren tarafından ödenmesi gereken primlerin geç ödenmesi halinde, Hazinece Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme zammı, işverenden tahsil edilir. Hazinece karşılanan prim tutarları gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmaz. (Ek cümle: 31/7/2008-5797/10 md.) Bu fıkrada düzenlenen teşvik, kamu idareleri hariç 506 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılara ilişkin matrah ve oranlar üzerinden olmak üzere, 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıkların statülerine tabi personeli için de uygulanır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığı tarafından müştereken belirlenir.

Bu maddeye aykırılık hallerinde 101 inci madde uyarınca tahsil edilecek cezalar, özürlülerin ve eski hükümlülerin kendi işini kurmaları, özürlünün iş bulmasını sağlayacak destek teknolojileri, özürlünün işe yerleştirilmesi, işe ve işyerine uyumunun sağlanması ve bu gibi projelerde kullanılır. Tahsil edilen cezaların kullanımına ilişkin hususlar, Türkiye İş Kurumunun koordinatörlüğünde, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğü ile İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Özürlü ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü, en çok işçi ve işvereni temsil eden üst kuruluşların ve en çok özürlüyü temsil eden üst kuruluşun birer temsilcisinden oluşan komisyon tarafından karara bağlanır. Komisyonun çalışma usul ve esasları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.

Eski hükümlü çalıştırılmasında, kanunlardaki kamu güvenliği ile ilgili hizmetlere ilişkin özel hükümler saklıdır.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Özürlü ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğuna aykırılık”başlıklı 101’inci maddesinde, “Bu Kanunun 30 uncu maddesindeki hükümlere aykırı olarak özürlü ve eski hükümlü çalıştırmayan işveren veya işveren vekiline çalıştırmadığı her özürlü ve eski hükümlü ve çalıştırmadığı her ay için binyediyüz Türk Lirası idari para cezası verilir. Kamu kuruluşları da bu para cezasından hiçbir şekilde muaf tutulamaz.” hükmü yer almaktadır.

İhale dokümanında, ihale konusu işte 90 personel çalıştırılacağı belirtilmiş olmasına rağmen kaç adet özürlü personel çalıştırılacağı hususunda herhangi bir düzenleme yapılmadığı görülmektedir.

İdarece Kuruma gönderilmiş olan ihale işlem dosyası kapsamında dokümana yönelik olarak yapılmış herhangi bir şikâyet başvurusu bulunmamaktadır ve ihale dokümanı kesinleşmiş durumdadır. Dolayısıyla isteklilerin tekliflerini ihale dokümanında yer alan mevcut düzenleme üzerinden vermesi gerekmektedir.

Yukarıda da belirtildiği gibi birim fiyat teklif cetveli tek bir kalemden oluşmaktadır ve bu kalemde 90 personel üzerinden birim fiyat teklif edilmesi gerekmektedir. Söz konusu cetvel aşağıdaki gibidir:

A 1

B 2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 3

Miktarı

Teklif Edilen 4 Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

Çalıştırılacak Personel

90,00

12,000

Toplam Tutar (K.D.V Hariç)

Başvuru sahibinin birim fiyat teklif cetvelinde teklif ettiği birim fiyat, 1.483,55 TL’dir. Bu tutar, aşırı düşük teklif açıklama yazısında 87 işçi için teklif edilen 1.555.560,00 ile 3 adet özürlü işçi için teklif edilen 46.674,00 TL’nin toplanması sonucu bulunan ve birim fiyat teklif cetvelinde teklif edilen toplam tutar olan 1.602.234,00 TL’nin 1080’e (12 ay x 90 işçi) bölünmesi sonucu elde edilen tutardır.

Ancak başvuru sahibinin teklif ettiği bu birim fiyat, ne özürlü işçiler için belirlenen birim fiyat ne de diğer 87 işçi için belirlenen birim fiyattır.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesinde,

“Hakediş raporlarının düzenlenmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır.

1- Toplam Bedel Üzerinden Birim Fiyat Sözleşmelerde;

…

İşe başladığından beri meydana getirilen işler, kontrol teşkilatı tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte hesaplanır ve bulunan miktarlar, teklif edilen birim fiyatlarla çarpılmak suretiyle sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna geçirilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.22 numaralı maddesinde de brüt asgari ücretin üzerinde ücret öngörülen personel varsa bunlara ilişkin maliyetlerin ayrı ayrı iş kalemleri şeklinde düzenlenmesi gerektiği düzenlenmiştir. Bu düzenleme farklı ücrete tabi personelin birim fiyat teklif cetvelinde farklı iş kalemlerinde gösterilmesi gerektiği sonucunu doğurur.

Genel Şartname ve Kamu İhale Genel Tebliği’nden aktarılan hususlar doğrultusunda anlatılmak istenen konu, farklı birim fiyatlara tabi iki grup işçi için tek birim fiyat üzerinden ödeme yapılmasının mevzuat açısından uygun olmadığıdır.

Bunun dışında, 4857 sayılı İş Kanunu’nun yukarıda aktarılan “Özürlü ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu”başlıklı 30’uncu maddesinin altıncı fıkrasında “prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamı” nın Hazinece karşılanacağı hüküm altına alınmıştır. Ancak aynı maddede “kontenjan fazlası özürlü çalıştıran, yükümlü olmadıkları halde özürlü çalıştıran işverenlerin bu şekilde çalıştırdıkları her bir özürlü için prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin yüzde ellisi Hazinece karşılanır.” hükmü de bulunmaktadır.

İhale dokümanında, ihale konusu işte çalıştırılacak özürlü işçi sayısına ilişkin idarece yapılmış bir düzenlemenin olmadığı durumlarda, örneğin 60 işçinin çalıştırılacağı personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı ihalesine teklif veren bir isteklinin başvuru sahibinin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamasındaki teklife benzer bir teklif vermesi durumunda, İş Kanunu’nun 30’uncu maddesindeki kontenjan fazlası özürlü çalıştırılmasına ilişkin hüküm doğrultusunda, ihale konusu işte çalıştırılacak özürlü işçi sayısına ilişkin kısıtlayıcı bir düzenleme bulunmadığından, sözü edilen istekli en az 2 en çok 60 özürlü işçi çalıştıracağını beyan ederek teklifini bu koşullar üzerinden oluşturabilir. Bu da istekliler arasında eşitlik ilkesine aykırı bir durum oluşmasına yol açar.

Başvuru sahibi firma, itirazen şikâyet başvurusunda Kamu İhale Kurulu’nun 15.08.2012 tarih ve 2012/MK-266 sayılı Kararına atıfta bulunmakla birlikte, söz konusu Kurul kararına dayanak teşkil eden ilgili mahkeme kararı kesinleşmiş değildir ve ilgili mahkeme kararına konu ihaleye ilişkin durum haricinde Kurum açısından bağlayıcı bir niteliği haiz değildir.

Açıklanan nedenlerle, ihale dokümanında kaç personel için hangi koşullar üzerinden teklif verilmesi gerektiği açık olduğundan ve başvuru sahibi Pam-Pak Sosyal ve Sağlık Hizmetler Bilgi İşlem Otomasyon İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. de bu durumu birim fiyat teklif mektubunun 1’inci maddesinde kabul ederek teklifini verdiğinden, başvuru sahibince teklif edilen tutarın teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin altında olması hususunun idare tarafından mezkûr firmanın teklifinin değerlendirme dışı bırakılma sebepleri arasında gösterilmesinin kamu ihale mevzuatı açısından uygun olduğu sonucuna varılmış ve başvuru sahibinin iddiasının (a) kısmı yerinde görülmemiştir.

Konuyla ilgili olarak, ihale komisyon kararında, “…aşırı düşük teklif açıklaması ekinde vermiş olduğu proforma faturanın temin edildiği firmanın faaliyet alanı ile ilgili sunmuş olduğu belge tarihinin ilk ilan tarihi olan 16.08.2012 tarihinden sonra düzenlenmiş olması gerekirken 17.04.2012 tarihli belge sunması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına…” ifadeleri bulunmaktadır.

Başvuru sahibi Pam-Pak Sosyal ve Sağlık Hizmetler Bilgi İşlem Otomasyon İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında giyim giderini tevsiki için sunduğu 17.09.2012 tarihli proforma faturanın Kır-Al İş Elbiseleri ve Güvenlik Malzemeleri-Cem Pak tarafından düzenlendiği ve söz konusu belgenin SMMM tarafından onaylandığı görülmüştür.

Proforma fatura üzerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.4 numaralı maddesi doğrultusunda maliyete dayalı açıklama yapılması durumunda ilgili meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine yazılması gereken beyan bulunmaktadır. Dolayısıyla şekil şartları açısından söz konusu proforma fatura kamu ihale mevzuatına uygundur.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.15 numaralı maddesinde, “…(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Mezkûr açıklamaya göre tedarikçiden alınan proforma faturayla açıklama yapılması durumunda ilgili meslek mensubu ve tedarikçi tarafından düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağının aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye sunulması zorunlu olmamakla birlikte başvuru sahibinin sözü edilen tutanağı teklif açıklaması dâhilinde idareye sunduğu görülmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin O.5 numaralı ekinde yer alan maliyet/satış tutarı tespit tutanağı örneğinde, tutanakla birlikte sunulması gereken belgeler,

“1) Mükellefe Ait İmza Sirküleri

_
2 ) Meslek Mensubuna Ait Faaliyet Belgesi (Meslek Mensubunca “Aslı Gibidir” Onaylı Sureti)”_şeklinde ifade edilmiştir.

Aynı Tebliğ’in 79.4.2.14 numaralı maddesinde, “Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.” açıklaması bulunmakla birlikte proforma faturayı düzenleyen firmanın faaliyet belgesi sunması zorunluluğuna veya faaliyet belgesi sunulması durumunda bu belgenin düzenlenme tarihinin ne zaman olması gerektiği hakkında bir açıklamaya yer verilmemiştir.

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında başvuru sahibince teklif edilen giyim giderini tevsik için sunulan proforma faturayı düzenleyen Kır-Al İş Elbiseleri ve Güvenlik Malzemeleri-Cem Pak’a ait Esnaf ve Sanatkâr Sicil Tasdiknamesi başlıklı belgede, adı geçen kişinin Esnaf ve Sanatkâr Siciline 17.04.2012 tarihinde kayıt yaptırdığı, meslek dalının konfeksiyon imal ve satıcılığı olduğu ifade edilmekte ve belgenin 17.04.2012 tarihinden itibaren beş yıl geçerli olduğu belirtilmektedir. Aynı belgenin altındaki notta yapılan işte ve iş adresinde meydana gelen değişikliklerde, iş yeri kapatıldığında ve yeniden bir işyeri açıldığında durumun bir ay içinde Esnaf ve Sanatkârlar Sicil Memurluğuna bildirilmesi gerektiği aksi halde hukuken sorumlu olunacağı belirtilmektedir.

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, proforma faturayı düzenleyen tedarikçi hakkında başka bir belge bulunmamaktadır.

Yukarıda aktarıldığı üzere proforma faturayı düzenleyen gerçek veya tüzel kişinin faaliyet belgesi sunması zorunluluğu olmadığı gibi söz konusu gerçek veya tüzel kişinin faaliyet belgesinin sunulması durumunda bu belgenin düzenlenme tarihinin ne zaman olması gerektiği hakkında kamu ihale mevzuatında bir düzenleme olmadığından, proforma faturanın temin edildiği firmanın faaliyet alanı ile ilgili sunmuş olduğu belge tarihinin ilk ilan tarihi olan 16.08.2012 tarihinden sonra düzenlenmiş olması gerekirken 17.04.2012 tarihli bir belge sunması gerekçesiyle başvuru sahibinin teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılması işlemi kamu ihale mevzuatına uygun bulunmamış ve başvuru sahibinin iddiasının (b) kısmı yerinde görülmüştür.

Ancak başvuru sahibinin iddiasının (a) kısmı yukarıda yapılan değerlendirme doğrultusunda yerinde görülmediğinden, aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatına uygun olmaması nedeniyle Pam-Pak Sosyal ve Sağlık Hizmetler Bilgi İşlem Otomasyon İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olduğu neticesine ulaşılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin iddiasında bahsi geçen iki isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yapılan açıklamalar doğrultusunda aşağıda incelenmiştir.

a) İhale uhdesinde bırakılan Karahan Group İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin inceleme.

Adı geçen firmanın 17.09.2012 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, açıklama yazısı, işçilik maliyeti hesabı, giyim gideri için teklif edilen bedeli tevsik için sunulan proforma fatura ve bu belgeye ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanağı, proforma faturayı düzenleyene ilişkin Esnaf ve Sanatkârlar Sicil Gazetesi sureti, Esnaf ve Sanatkârlar Sicil Tasdiknamesi ve imza beyannamesi ile proforma faturayı onaylayan meslek mensubuna ilişkin faaliyet belgesi bulunmaktadır.

Sözü edilen istekli tarafından kıyafet gideri için teklif edilen bedeli tevsik için sunulan ve Hasat Giyim Temizlik ve Sarf Malzemeleri Alım Satım Toptan Ticareti-Veli Gürhan tarafından düzenlenen 14.09.2012 tarihli proforma faturada, 90 adet yazlık iş elbisesi ve 90 adet kışlık iş elbisesinin her biri için 0,05 TL birim fiyat teklif edilmiştir. 180 parça kıyafet için teklif edilen toplam tutar KDV hariç 9,00 TL’dir.

Proforma fatura SMMM onaylıdır ve belge üzerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.4 numaralı maddesi doğrultusunda satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda ilgili meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine yazılması gereken beyan bulunmaktadır.

Proforma fatura ile birlikte sunulan 14.9.2012 tarihli maliyet/satış tutarı tespit tutanağında, proforma faturayı düzenleyen kişi ve onaylayan meslek mensubuna ilişkin iletişim bilgileri ve tutanağın her sayfasında onayları bulunmaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.15 numaralı maddesine göre proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 numaralı tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumlu olan meslek mensubunun onayladığı bahse konu maliyet/satış tutarı tespit tutanağında, proforma faturada belirtilen giyim kalemlerinin her birinin ağırlıklı ortalama birim satış tutarları 0,03 TL olarak beyan edilmiştir. Bahsi geçen tutanakta, ağırlıklı ortalama birim satış tutarına ilişkin kısımda “04-06/2012 dönemine aittir.” ibaresi vardır.

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında Karahan Group İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından teklif edilen giyim giderini tevsik için sunulan proforma faturayı düzenleyen Hasat Giyim Temizlik ve Sarf Malzemeleri Alım Satım Toptan Ticareti-Veli Gürhan’a ait Esnaf ve Sanatkâr Sicil Tasdiknamesi başlıklı belgede, adı geçen kişinin Esnaf ve Sanatkâr Siciline 04.02.2003 tarihinde kayıt yaptırdığı, meslek dalının konfeksiyon imal ve satıcılığı olduğu ifade edilmekte ve belgenin 06.12.2010 tarihinden itibaren beş yıl geçerli olduğu belirtilmektedir.

Yukarıda zikredilen proforma fatura ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağının, şekil şartları açısından kamu ihale mevzuatına uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Başvuru konusu ihalede teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti 1.603.638,00 TL’dir. Buna göre Karahan Group İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif ettiği tutar olan 1.603.648,80 TL ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti arasında 10,80 TL fark kalmaktadır.

Bahis konusu isteklinin giyim gideri için teklif ettiği tutar olan 9,00 TL’ye %3 sözleşme ve genel giderler eklendiğinde elde edilen meblağ 9,27 TL olmaktadır.

Dolayısıyla Karahan Group İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif ettiği tutar, teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti ile giyim gideri için teklif edilen tutara %3 sözleşme ve genel giderler eklendiğinde elde edilen meblağı kapsamaktadır.

Konuyla ilgili olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.15 numaralı maddesinde,

“İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İhale komisyon kararına göre, ihale üzerinde bırakılan sözü edilen firmanın aşırı düşük teklif açıklaması idarece kamu ihale mevzuatına uygun görülmüş ancak yukarıda aktarılan Tebliğ açıklaması doğrultusunda Karahan Group İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından giyim giderini tevsik için sunulan proforma faturada teklif edilen kıyafet bedellerinin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı değerlendirildiğinden, Hasat Giyim Temizlik ve Sarf Malzemeleri Alım Satım Toptan Ticareti-Veli Gürhan tarafından düzenlenen ilgili proforma fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağının mükellef ve isteklinin bağlı bulunduğu vergi dairesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Yapılan tespitler neticesinde Karahan Group İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatı açısından uygun olduğu ve idarece yapılan işlemlerin yerinde olduğu sonucuna varılmış ve başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

b) Cerit Güvenlik ve Sosyal Hiz. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin inceleme.

Adı geçen firmanın 17.09.2012 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, açıklama yazısı, giyim gideri için teklif edilen bedeli tevsik için sunulan proforma fatura ve bu belgeye ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanağı, proforma faturayı düzenleyene ilişkin faaliyet belgesi ve imza beyannamesi, proforma faturayı onaylayan meslek mensubuna ilişkin faaliyet belgesi ile proforma faturayı düzenleyen kişi ile proforma faturayı onaylayan meslek mensubu arasında yapılan sözleşme bulunmaktadır.

Sözü edilen istekli tarafından kıyafet gideri için teklif edilen bedeli tevsik için sunulan ve Ö. Devrim Kahraman-Kahraman Temizlik Tekstil tarafından düzenlenen 14.09.2012 tarihli proforma faturada, 90 adet yazlık iş elbisesi ve 90 adet kışlık iş elbisesinin her biri için 0,05 TL birim fiyat teklif edilmiştir. 180 parça kıyafet için teklif edilen toplam tutar KDV hariç 9,00 TL’dir.

Proforma fatura ile birlikte sunulan 14.9.2012 tarihli maliyet/satış tutarı tespit tutanağında, proforma faturayı düzenleyen kişi ve onaylayan meslek mensubuna ilişkin iletişim bilgileri ve tutanağın her sayfasında onayları bulunmaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.15 numaralı maddesine göre proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 numaralı tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumlu olan meslek mensubunun onayladığı bahse konu maliyet/satış tutarı tespit tutanağında, proforma faturada belirtilen giyim kalemlerinin her birinin ağırlıklı ortalama birim satış tutarları 0,01 TL olarak beyan edilmiştir. Bahsi geçen tutanakta, tespit yapılan döneme ilişkin olarak “2012/2” ibaresi vardır.

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında Cerit Güvenlik ve Sosyal Hiz. Ltd. Şti. tarafından teklif edilen giyim giderini tevsik için sunulan proforma faturayı düzenleyen Ö. Devrim Kahraman-Kahraman Temizlik Tekstil’e ait 24.09.2012 tarihli Ankara Ticaret Odası Faaliyet Belgesinde adı geçen kişinin 02.07.2012 tarihinde Oda’ya kayıt yaptırdığı görülmektedir. Belgenin iştigal konusu kısmında ise “Giyim eşyalarının bir ücret veya sözleşmeye dayalı olarak toptan satışını yapan aracılar (deri giyim eşyaları hariç)” ibaresi bulunmaktadır.

Yukarıda zikredilen proforma fatura ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağının, şekil şartları açısından kamu ihale mevzuatına uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Başvuru konusu ihalede teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti 1.603.638,00 TL’dir. Buna göre Cerit Güvenlik ve Sosyal Hiz. Ltd. Şti.nin teklif ettiği tutar olan 1.603.648,80 TL ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti arasında 10,80 TL fark kalmaktadır.

Bahis konusu isteklinin giyim gideri için teklif ettiği tutar olan 9,00 TL’na %3 sözleşme ve genel giderler eklendiğinde elde edilen meblağ 9,27 TL olmaktadır.

Dolayısıyla Cerit Güvenlik ve Sosyal Hiz. Ltd. Şti.nin teklif ettiği tutar, teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti ile giyim gideri için teklif edilen tutara %3 sözleşme ve genel giderler eklendiğinde elde edilen meblağı kapsamaktadır.

Yapılan tespitler neticesinde Cerit Güvenlik ve Sosyal Hiz. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatı açısından uygun olduğu sonucuna varılmış ve başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

a) Kemal Çağlar İnş. Elektrik Üretim Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin inceleme.

Adı geçen firmanın 17.09.2012 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, açıklama yazısı, giyim gideri için teklif edilen bedeli tevsik için sunulan proforma fatura ve bu belgeye ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanağı, proforma faturayı düzenleyene ilişkin Oda Sicil Kayıt Sureti ve imza beyannamesi, proforma faturayı onaylayan meslek mensubuna ilişkin faaliyet belgesi ile proforma faturayı düzenleyen kişi ile proforma faturayı onaylayan meslek mensubu arasında yapılan sözleşme bulunmaktadır.

Sözü edilen istekli tarafından kıyafet gideri için teklif edilen bedeli tevsik için sunulan ve Gamze Yokuşbaş-Kısmetim İş Elbiseleri Güvenlik ve Konfeksiyon Toptan Satış Mağazası tarafından düzenlenen 17.09.2012 tarihli proforma faturada, 90 adet yazlık iş elbisesi için 0,05 TL ve 90 adet kışlık iş elbisesi için 0,06 TL birim fiyat teklif edilmiştir. 180 parça kıyafet için teklif edilen toplam tutar KDV hariç 9,90 TL’dir.

Proforma fatura SMMM onaylıdır ve belge üzerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.4 numaralı maddesi doğrultusunda maliyete dayalı üzerinden açıklama yapılması durumunda ilgili meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine yazılması gereken beyan bulunmaktadır.

Proforma fatura ile birlikte sunulan 17.9.2012 tarihli maliyet/satış tutarı tespit tutanağında, proforma faturayı düzenleyen kişi ve onaylayan meslek mensubuna ilişkin iletişim bilgileri ve tutanağın her sayfasında onayları bulunmaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.15 numaralı maddesine göre proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 numaralı tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumlu olan meslek mensubunun onayladığı bahse konu maliyet/satış tutarı tespit tutanağında, proforma faturada belirtilen giyim kalemlerinin her birinin ağırlıklı ortalama birim satış tutarları 0,01 TL olarak beyan edilmiştir. Tutanağın 4 numaralı başlığı altında ağırlıklı ortalama birim maliyetinin son geçici vergi beyanname dönemine ait yasal defter ve belgelere göre hesaplandığı ifade edilmektedir.

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında Kemal Çağlar İnş. Elektrik Üretim Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından teklif edilen giyim giderini tevsik için sunulan proforma faturayı düzenleyen Gamze Yokuşbaş-Kısmetim İş Elbiseleri Güvenlik ve Konfeksiyon Toptan Satış Mağazası’na ait 19.01.2012 tarihli Ankara Ticaret Odası Faaliyet Belgesinde adı geçen kişinin 05.08.2011 tarihinde Oda’ya kayıt yaptırdığı görülmektedir. Belgenin iştigal konusu kısmında ise “Güvenlik iş elbiseleri alımı satımı” ibaresi bulunmaktadır.

Yukarıda zikredilen proforma fatura ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağının, şekil şartları açısından kamu ihale mevzuatına uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Başvuru konusu ihalede teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti 1.603.638,00 TL’dir. Buna göre Kemal Çağlar İnş. Elektrik Üretim Tic. ve San. Ltd. Şti.nin teklif ettiği tutar olan 1.603.648,80 TL ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti arasında 10,80 TL fark kalmaktadır.

Bahis konusu isteklinin giyim gideri için teklif ettiği tutar olan 9,90 TL’na %3 sözleşme ve genel giderler eklendiğinde elde edilen meblağ 10,20 TL olmaktadır.

Dolayısıyla Kemal Çağlar İnş. Elektrik Üretim Tic. ve San. Ltd. Şti.nin, teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti ile giyim gideri için teklif edilen tutara %3 sözleşme ve genel giderler eklendiğinde elde edilen meblağı kapsamaktadır.

Söz konusu firmanın aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmama gerekçesiyle ilgili olarak ihale komisyon kararında, “Kemal Çağlar İnş. Elektrik Üretim Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması ekinde vermiş olduğu proforma faturanın temin edildiği firmanın faaliyet alanı ile ilgili sunmuş olduğu belge tarihinin ilk ilan tarihi olan 16.08.2012 tarihinden sonra düzenlenmiş olması gerekirken 19.01.2012 tarihli belge sunması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına…” ifadeleri bulunmaktadır.

Adı geçen firmanın teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin olarak ihale komisyon kararında yukarıda aktarılan gerekçe dışında başka bir sebep belirtilmemiştir.

Bu doğrultuda, başvuru sahibi Pam-Pak Sosyal ve Sağlık Hizmetler Bilgi İşlem Otomasyon İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin birinci iddiasının (b) kısmı için yukarıda yapılan değerlendirme, aşırı düşük teklif açıklaması idarece reddedilen Kemal Çağlar İnş. Elektrik Üretim Tic. ve San. Ltd. Şti. için de geçerlidir.

Buna göre, proforma faturayı düzenleyen gerçek veya tüzel kişinin faaliyet belgesi sunması zorunluluğu olmadığı gibi söz konusu gerçek veya tüzel kişinin faaliyet belgesinin sunulması durumunda bu belgenin düzenlenme tarihinin ne zaman olması gerektiği hakkında kamu ihale mevzuatında bir düzenleme olmadığından, proforma faturanın temin edildiği firmanın faaliyet alanı ile ilgili sunmuş olduğu belge tarihinin ilk ilan tarihi olan 16.08.2012 tarihinden sonra düzenlenmiş olması gerekirken 19.01.2012 tarihli bir belge sunması nedeniyle Kemal Çağlar İnş. Elektrik Üretim Tic. ve San. Ltd. Şti.nin teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılması işlemi kamu ihale mevzuatına uygun bulunmamıştır.

Yapılan tespitler neticesinde Kemal Çağlar İnş. Elektrik Üretim Tic. ve San. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatı açısından uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Kemal Çağlar İnş. Elektrik Üretim Tic. ve San. Ltd. Şti.nin teklifinin yeniden değerlendirmeye alınması hâlinde adı geçen firmanın teklif ettiği tutar Karahan Group İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Cerit Güvenlik ve Sosyal Hiz. Ltd. Şti.nin teklif ettikleri tutarlar ile eşit durumda olduğundan, mezkûr üç firmanın tekliflerinin sıralaması işleminin İdari Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesi doğrultusunda tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim tutarı daha fazla olan isteklinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi ilkesi üzerinden yapılması gerekmektedir.

Buna göre adı geçen üç firmanın iş deneyim belgeleri incelendiğinde her üç firmanın iş deneyim belgesine konu işin benzer iş tanımına uygun olduğu görülmüş belge tutarlarının güncel hâllerine ilişkin sıralama aşağıda yapılmıştır.

Sıra no

Firma

İş deneyim belgesi tutarının güncel hâli

Kemal Çağlar Ltd. Şti.

9.582.136,09

Karahan Ltd. Şti.

8.934.959,53

Cerit Ltd. Şti.

8.040.020,74

Belirtilen sebeplerle nedenlerle aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatına uygun olduğu sonucuna varılan Kemal Çağlar İnş. Elektrik Üretim Tic. ve San. Ltd. Şti.nin teklifinin yeniden değerlendirmeye alınması gerektiğinden, teklif ettikleri tutarlar birbirine eşit olan üç firma hakkında idarece yapılacak değerlendirmede yukarıda belirtilen sıralamanın dikkate alınması gerektiği neticesine ulaşılmıştır.

b) Serdar Pet. İnş. Nak. Tem. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin inceleme.

Adı geçen firmanın 24.09.2012 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, açıklama yazısı, işçilik maliyeti hesaplaması, giyim gideri için teklif edilen bedeli tevsik için sunulan proforma fatura, proforma faturayı onaylayan meslek mensubuna ilişkin faaliyet belgesi, proforma fatura üzerinde imzası bulunan kişinin vekil tayin edildiğine dair vekâletname ve vekil tayin eden şirket müdürüne ait imza sirküleri ve proforma fatura üzerinde imzası bulunan kişiye ait imza beyannamesi bulunmaktadır.

İdarece Kuruma gönderilen ihale işlem dosyasında bulunan sözü edilen istekli tarafından kıyafet gideri için teklif edilen bedeli tevsik için sunulan proforma fatura suretinde, söz konusu belgeyi düzenleyen firmanın kaşesi silik olduğundan okunamamaktadır. Proforma fatura üzerindeki imza ise belirgindir ve bu imzanın, teklif açıklaması ekleri arasında bulunan ve Radyum Tekstil Medikal Tic. ve San. Ltd. Şti. müdürü Hürol Karahanoğlu tarafından vekil tayin edilen Doğa Alaver’e ait imza beyannamesindeki imza olduğu belirlenmiştir. Dolayısıyla proforma faturanın Radyum Tekstil Medikal Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş olduğu anlaşılmaktadır. Adı geçen firma tarafından düzenlenen 14.09.2012 tarihli proforma faturada, 90 adet yazlık iş elbisesi için 4,00 TL ve 90 adet kışlık iş elbisesi için 4,50 TL birim fiyat teklif edilmiştir. 180 parça kıyafet için teklif edilen toplam tutar KDV hariç 765,00 TL’dir.

Proforma fatura SMMM onaylıdır ve belge üzerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.4 numaralı maddesi doğrultusunda maliyete dayalı açıklama yapılması durumunda ilgili meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine yazılması gereken beyan bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 79.4.2.15 numaralı maddesinde yer alan açıklama paralelinde bir maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmamıştır. Ancak proforma faturayı düzenleyen firmayla ilgili imza sirküleri, vekâletname ve imza beyannamesi gibi belgeler teklif açıklaması kapsamında bulunmaktadır.

Yukarıda zikredilen proforma faturanın şekil şartları açısından kamu ihale mevzuatına uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Söz konusu firmanın aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmama gerekçesiyle ilgili olarak ihale komisyon kararında, “Serdar Petrol İnş. Nak. Taah. Tic. San. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması ekinde sunduğu proforma faturanın temin edildiği firma ile ilgili olarak faaliyette olduğunu ve faaliyet alanı ile ilgili ilgililerce düzenlenmiş belge sunmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına…” ifadeleri bulunmaktadır.

Serdar Pet. İnş. Nak. Tem. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında proforma faturayı düzenleyen firmanın faaliyette olduğunu gösteren ve faaliyet alanı ile ilgili ilgililerce düzenlenmiş bir belge bulunmamaktadır.

Ancak, başvuru sahibi Pam-Pak Sosyal ve Sağlık Hizmetler Bilgi İşlem Otomasyon İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin birinci iddiasının (b) kısmı için yukarıda yapılan değerlendirme aşırı düşük teklif açıklaması idarece reddedilen Serdar Pet. İnş. Nak. Tem. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. için de geçerlidir.

Buna göre, proforma faturayı düzenleyen gerçek veya tüzel kişinin faaliyet belgesi sunması zorunluluğuna ilişkin bir düzenleme kamu ihale mevzuatında yoktur.

Buna karşın, proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekliliğine ilişkin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.14 numaralı maddesinde yer alan düzenleme doğrultusunda, proforma faturayı düzenleyen firmanın faaliyet alanı hakkında ihale komisyonunda bir şüphenin oluşması durumunda, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale komisyonunun kurulması ve çalışma esasları” başlıklı 19’uncu maddesinin altıncı fıkrasında yer alan “İhale komisyonu, teklif veya başvuru kapsamında yer alan belgelerin doğruluğunu teyit için gerekli gördüğü belge ve bilgileri isteyebilir. Komisyon tarafından bu doğrultuda yapılan talepler, ilgililerce ivedilikle yerine getirilir.” hükmü uyarınca ihale komisyonu konuyla ilgili gerekli incelemeyi yapma yetkisine sahip olmasına karşın, idarece Kuruma gönderilen ihale işlem dosyasında, idarece bu yönde yapılmış bir incelemeye rastlanılmamıştır.

Konuyla ilgili olarak Serdar Pet. İnş. Nak. Tem. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında giyim giderini tevsik için sunulan proforma faturayı düzenleyen Radyum Tekstil Medikal Tic. ve San. Ltd. Şti.nin müdürü konumundaki Hürol Karahanoğlu’na ait imza sirkülerindeki bilgiler kullanılarak Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi’nin internet sitesi üzerinden Radyum Tekstil Medikal Tic. ve San. Ltd. Şti. hakkında yapılan inceleme sonucunda 27.07.2004 tarih ve 6101 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nde adı geçen firmanın iştigal konuları arasında tekstil ve konfeksiyon ürünlerinin alımı ve satımını yapmak sayılmıştır. Mezkûr firma hakkındaki en son ilanın yer aldığı 05.03.2012 tarih ve 8019 sayılı Gazetede ise firmanın faaliyetinin devam ettiği görülmektedir.

Dolayısıyla Serdar Pet. İnş. Nak. Tem. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olarak idarece öne sürülen sebebin yerinde olmadığı ve yapılan tespitler neticesinde Serdar Pet. İnş. Nak. Tem. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatı açısından uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Kemal Çağlar İnş. Elektrik Üretim Tic. ve San. Ltd. Şti. ile Serdar Pet. İnş. Nak. Tem. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin yeniden değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53. maddesinin (a) fıkrasında;Kamu İhale Kurumunun, bu Kanunda belirtilen esas, usul ve işlemlerin doğru olarak uygulanması konusunda görevli ve yetkili olduğu, (b) fıkrasının 9. bendinden sonraki 2. alt bendinde de; Kurumun Kurul kararıyla bu Kanunun ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun uygulanmasına ilişkin standart ihale dokümanı, tip sözleşme, yönetmelik ve tebliğler çıkarmaya yetkili olduğu, Kurul ve Kurumun yetkilerini, düzenleyici işlemler tesis ederek ve özel nitelikli kararlar alarak kullanacağı, standart ihale dokümanları, tip sözleşmeler, yönetmelik ve tebliğlerin Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulacağı hükme bağlanmıştır.

Anılan düzenleme uyarınca, Kamu İhale Kurulunun 4734 ve 4735 sayılı Kanunların uygulanması konusunda genel düzenleyici işlemler yapma yetkisini haiz olduğu kuşkusuzdur.

Anılan yetki çerçevesinde yürürlüğe konulan Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.18 maddesinde; “ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. ” hükmü bulunmaktadır.

İnceleme kapsamında karşılaşılan proforma faturalardaki ekonomik değerlerin hayatın olağan akışına uygun olup olmadığının objektif bir kriterinin olamayacağı açık ise de, olağandışılık konusundaki makul şüphe yeterlidir.

İhalenin iptal edilmiş olması ya da aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmış olması dahi giyim bedeline ilişkin olarak düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağından;

İnceleme konusu ihalede,

Cerit Güvenlik ve Sosyal Hiz. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasında, Kahraman Temizlik Tekstil – Ömer Devrim tarafından düzenlenen giyim bedeline ilişkin (90 adet yazlık ve 90 adet kışlık iş elbisesi) kişi başı 0,05 TL bedel öngören 14.09.2012 tarihli proforma fatura ile açıklamada bulunmasına karşın, bu anılan proforma fatura ekindeki maliyet/satış tespit tutarı tespit tutanağında mevzuata aykırılık görülmeyerek, açıklaması kabul edildiğinden, anılan proforma fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağı gönderilmek suretiyle, söz konusu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı tespitinin yapılacak incelemelerde değerlendirilmek üzere, anılan proforma faturayı düzenleyen Kahraman Temizlik Tekstil – Ömer Devrim’in bağlı olduğu Maltepe Vergi Dairesi Başkanlığı'na bildirimde bulunulması,
Kemal Çağlar İnş. Elk. Ür. Tic. San. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasında, Kısmetim İş Elbiseleri Toptan Kuma ve Konfeksiyon – Gamze Yokuşbaş tarafından düzenlenen 90 adet yazlık iş elbisesi için kişi başı 0,05 TL, 90 adet kışlık iş elbisesi için kişi başı 0,06 TL bedel öngören 17.09.2012 tarihli proforma fatura ile açıklamada bulunmasına karşın bu anılan proforma fatura ekindeki maliyet/satış tespit tutarı tespit tutanağında mevzuata aykırılık görülmeyerek, açıklaması kabul edildiğinden, anılan proforma fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağı gönderilmek suretiyle, söz konusu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı tespitinin yapılacak incelemelerde değerlendirilmek üzere, anılan proforma faturayı düzenleyen Kısmetim İş Elbiseleri Toptan Kuma ve Konfeksiyon – Gamze Yokuşbaş’ın bağlı olduğu Kızılbey Vergi Dairesi Başkanlığı'na bildirimde bulunulması,

Anılan Tebliğ gereği olduğundan, bu hususların anılan Kurul Kararı gerekçeleri arasında yer alması gerektiği yönündeki düşüncemizle, karara katılıyoruz.

Kazım ÖZKAN Erkan DEMİRTAŞ

II. Başkan Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde dile getirdiği iddiaları hakkında Kurul çoğunluğunca, Pam-Pak Sosyal ve Sağlık Hizmetler Bilgi İşlem Otomasyon İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olduğu, ihale üzerinde bırakılan Karahan Group İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatı açısından uygun olduğu, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci, teklif olarak belirlenen Cerit Güvenlik ve Sosyal Hiz. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatı açısından uygun olduğu, Kemal Çağlar İnş. Elektrik Üretim Tic. ve San. Ltd. Şti.nin aşırı düşük açıklamasının uygun olduğu, Serdar Pet. İnş. Nak. Tem. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatı açısından uygun olduğu sonucuna varılmış olup, bu işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Kemal Çağlar İnş. Elektrik Üretim Tic. ve San. Ltd. Şti. ile Serdar Pet. İnş. Nak. Tem. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin yeniden değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi huşularına yönelik olarak “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiasına yönelik yapılan incelemeye göre;

Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde;“ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. “ açıklaması yer almaktadır.

Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında giyim bedeline ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından giyim bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarıile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alanbilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.

Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “bu tevsikin” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.

İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan giyim bedeli açıklamasına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için idarece bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.

Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyime ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının , ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı gerekçesi olarak kabul edilmemesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede, idarece aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan, ihale üzerinde bırakılan Karahan Group İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti., ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen Cerit Güvenlik ve Sosyal Hiz. Ltd. Şti. ile aşırı düşük teklif açıklaması Kurul çoğunluğunca uygun kabul edilen Kemal Çağlar İnş. Elektrik Üretim Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin yapmış olduğu aşırı düşük açıklamaları yukarıda aktarılan değerlendirmeler ışığı altında değerlendirildiğinde;

İhale üzerinde bırakılan Karahan Group İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında incelemeye konu ihalede çalıştırılacak personele verilmesi öngörülen giyim giderinin tevsiki için; 90 adet yazlık iş elbisesi için 0,05 TL birim fiyat ve 90 adet kışlık iş elbisesi için 0,05 TL birim fiyat üzerinden toplamda 9,00 TL fiyatlar öngören Hasat Giyim Temz. ve Sarf Malz. Alım Satım Toptan Tic.-Veli GÜRHAN tarafından istekli adına tanzim edilen 14.09.2012 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma fatura ile maliyet/satış tespit tutanağında, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

İhalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen üzerinde bırakılan Cerit Güvenlik ve Sosyal Hiz. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında incelemeye konu ihalede çalıştırılacak personele verilmesi öngörülen giyim giderinin tevsiki için; 90 adet yazlık iş elbisesi için 0,05 TL birim fiyat ve 90 adet kışlık iş elbisesi için 0,05 TL birim fiyat üzerinden toplamda 9,00 TL fiyatlar öngören Kahraman Temz. Teks. –Ömer devrim KAHRAMAN tarafından istekli adına tanzim edilen 14.09.2012 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma fatura ile maliyet/satış tespit tutanağında, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Diğer yandan, başvuru sahibinin iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre; idarece aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayarak teklifi değerlendirme dışı bırakılan Kemal Çağlar İnş. Elektrik Üretim Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin tevsiki için; 90 adet yazlık iş elbisesi için 0,06 TL birim fiyat ve 90 adet kışlık iş elbisesi için 0,06 TL birim fiyat üzerinden toplamda 9,90 TL fiyatlar öngören Kısmetim İş Elbiseleri Güvenlik ve Konfeksiyon Toptan Satış Mağazası-Gamze YOKUŞBAŞ tarafından istekli adına tanzim edilen 17.09.2012 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma fatura ile maliyet/satış tespit tutanağında, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede giyimine ilişkin açıklamaları kapsamında verdiği proforma faturadaki teklif fiyatlarının maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı belirlenen ihale üzerinde bırakılan istekli ile ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen isteklinin ve aşırı düşük açıklamaları Kurul kararı ile uygun bulunan Kemal Çağlar İnş. Elektrik Üretim Tic. ve San. Ltd. Şti.’nintekliflerinin, bu gerekçeler üzerinden değerlendirme dışı bırakılması gerektiği hususlarında “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu hususa yönelik Kurul çoğunluğunca alınan “ düzeltici işlem belirlenmesine ” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

KİK Kararı: 2012/UH.II-4333

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesinde,

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin