KİK Kararı: 2012/UH.II-4331

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/066
Gündem No : 81
Karar Tarihi : 14.11.2012
Karar No : 2012/UH.II-4331
BAŞVURU SAHİBİ:
Akşehir Bahadır Gıda Tarım Hayvancılık Temizlik San.Tic. Ltd. Şti., SEYRAN MAH. GARAJ SK. NO : 1 KONYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Konya İl Özel İdaresi Akşehir İlçe Özel İdare Müdürlüğü, Selçuk Mahallesi Atatürk Caddesi 22 42550 KONYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/122973 İhale Kayıt Numaralı "İlçemiz Köy Ve Kasabalardaki Taşıma Kapsamına Alınan Ortaöğretim (Lise Ve Dengi) Okulu Öğrencilerine Yemek Verme İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Akşehir İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 28.09.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “İlçemiz Köy ve Kasabalardaki Taşıma Kapsamına Alınan Ortaöğretim (Lise ve Dengi) Okulu Öğrencilerine Yemek verme İşi” ihalesine ilişkin olarak Akşehir Bahadır Gıda Tarım Hay. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.nin 03.10.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.10.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 19.10.2012tarih ve 34994sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.10.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3853sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhaleye katılan Gençay Yemek Gıda Tem. San. Tic. Ltd. Şti.nin birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunduğu, bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

2. Yüklenici kârı dahil açıklanmış olan yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerektiğiiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin birinci iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan Gençay Yemek Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan birim fiyat teklif cetvelinin;

A

B

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

İlçemiz köy ve kasabalardaki taşıma kapsamına alınan 1079 adet ortaöğretim (lise ve dengi) okulu öğrencilerine yemek verme işi

gün

170

1,89x 1079 = 2.039,31

346.682,70 TL

Toplam Tutar (K.D.V Hariç)

346.682,70 TL

şeklinde olduğu görülmüştür.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun “ sözleşme türleri ” başlıklı 6’ncı maddesinin 1’nci fıkrasının (c) bendi : “… mal ve hizmet alımı işlerinde ise işin ayrıntılı özelliklerine dayalı olarak; idarece hazırlanmış cetvelde yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için istekli tarafında teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme,” şeklindedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde, birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan tekliflerin değerlendirme dışı bırakılacağı hükme bağlanmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunmadığı görüldüğünden, başvuru sahibinin iddiası uygun bulunmamıştır.

2 ) Başvuru sahibinin ikinci iddiasına ilişkin olarak:

Milli Eğitim Bakanlığı İlköğretim Genel Müdürlüğünün 21.03.2012 tarihli ve 4667 sayılı yazısı uyarınca 2012-2013 Eğitim Öğretim yılında (17.09.2012-14.06.2013 dönemi) taşımalı ilköğretim kapsamındaki öğrencilerin öğle yemeği ücreti 1 (bir) öğrenci için KDV hariç 2,44 TL olarak belirlenmiştir. Söz konusu yazı uyarınca ihale konusu işe ait toplam yaklaşık maliyetin (170 x 1079 x 2,44) 447.569,20 TL olarak hesaplandığı anlaşılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında “Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

İncelenen ihalede geçerli teklif sahibi istekliler tarafından teklif edilen fiyatların,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Gençay Yemek Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.

346.682,70

Akşehir Bahadır Gıda Tarım Hay. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.

367.200,00

şeklinde olduğu görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, yaklaşık maliyet belirlenirken en fazla %20 oranında kâr öngörülebileceğinden, incelenen ihalede yaklaşık maliyete göre kârsız yaklaşık maliyet tutarının en düşük 372.974,33 TL olabileceği, bu nedenle bu tutarın altında teklif veren geçerli tekliflerin aşırı düşük teklif olarak belirlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bununla birlikte idare tarafından ihale dokümanında yer alan teknik şartnamede yemek menüsünün idare tarafından hazırlanmadığı, beş günlük yemek tablosunun verildiği, tabloda yemek isimlerinin ana yemek ve yardımcı yemek olarak belirtildiği, yemeklerde kullanılacak malzemelere ait gramajların ayrıca, çiğ yemek malzemeleri girdileri ve miktarlarının belirtilmediği görüldüğünden, idare tarafından hazırlanan teknik şartnameye göre aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması mümkün olmadığı anlaşıldığından, ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başka****n

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde; “ Yüklenici karı dahil açıklanmış olan yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerektiği,__” şeklinde ifade edilen ikinci iddiası hakkında Kurulca “ ihalenin iptaline ” karar verilmiştir.

Akşehir ilçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ İlçemiz Köy ve Kasabalardaki Taşıma Kapsamına Alınan Ortaöğretim (Lise ve Dengi) Okulu Öğrencilerine Yemek Verme Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin 447.569,20 TL olarak hesaplandığı;

Bahse konu ihalede 5 adet ihale dokümanı satın alındığı, 28.09.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 4 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, isteklilerden birinin ” iş deneyim belgesi ve gıda üretim belgesi sunulmadığı ” gerekçesiyle, isteklilerden birinin teklifinin de “ birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunduğu ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, geriye kalan iki teklifin geçerli teklif olarak kabul edildiği,bu teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Gençay Yemek Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.

346.682,70

Akşehir Bahadır Gıda Tarım Hay. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.

367.200,00

Şeklinde verildiği, başvuruya konu ihalede, idarece geçerli teklifler üzerinde 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması yapılmadan en düşük fiyat esasına göre ihalenin sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılması yönünde idarece gerçekleştirilen işlemlerin mevzuata uygun olduğu düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm son teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan geçerli tekliflerin değerlendirilmesi hususlarında idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olduğuna ilişkin “ itirazen şiklayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ ihalenin iptaline” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi