KİK Kararı: 2012/UH.II-4249

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/065
Gündem No : 87
Karar Tarihi : 07.11.2012
Karar No : 2012/UH.II-4249
BAŞVURU SAHİBİ:
Perre Temizlik İnş. Bil. Gıda Taş. Kuy. Taah. San. Tic. Ltd. Şti., İSMETPAŞA MAH. 12.SK. DİKMEN APT. KAT:2 D:6 KAHRAMANMARAŞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kahramanmaraş Belediyesi İnsan Kaynakları Ve Eğitim Müdürlüğü, İsmetpaşa Mahallesi Azerbaycan Bulvarı No:25 Belediye Hizmet Binası Kat:4 Merkez/Kahramanmaraş 46050 KAHRAMANMARAŞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/58678 İhale Kayıt Numaralı "Bina İç, Dış Ve Umumi Wc Temizliği Yaptırılması Hizmet Alımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kahramanmaraş Belediyesi İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğütarafından 27.06.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Bina İç, Dış ve Umumi WC Temizliği Yaptırılması Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Perre Temizlik İnş. Bil. Gıda Taş. Kuy. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 08.08.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun idarenin 10.08.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.08.2012tarih ve 28651sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.08.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3079sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin 1.398.995,10 TL tutarında teklif verdiği, bu istekliler tarafından 180 adet iş elbisesi için toplam 9 TL öngörüldüğü ancak iş elbiselerinin bu fiyatlarla temin edilebilmesinin mümkün olmadığı, ihale komisyonu kararında da sunulan proforma faturaların ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğunun belirtildiği, Kamu İhale Kurulu'nun 2012/UH.I-1053 sayılı kararında giyim bedeli için ticari hayatın olağan akışına aykırı teklif veren isteklinin teklifinin salt Tebliğ'e uygun olduğu için kabul edildiği ancak daha sonra Ankara 1. İdare Mahkemesinin 18.04.2012 tarihli ve E:2012/438 sayılı kararı ile yürütmenin durdurulmasına karar verildiği ve sırf Tebliğ'e uygun açıklama yapılması gerekçe gösterilerek ihalenin sonuçlandırılmasının yanlış olduğu, idare tarafından fiyatların yeniden araştırılabileceği hususlarına yer verildiği, Kahramanmaraş Terziler ve Konfeksiyoncular Odasından iş elbisesine ilişkin fiyatlar yazılı olarak istenildiğinde anılan Oda tarafından bir adet iş elbisesinin 20-25 TL aralığında olabileceğinin belirtildiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İncelenen ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde işin adı “Bina İç, Dış ve Umumi WC Temizliği Yaptırılması Hizmet Alımı” olarak tanımlanmış, işin miktarı ve türüne ilişkin olarak 45 temizlik personelinin 20 ay süre ile çalıştırılacağı, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde 945 gün çalışma yapılacağı ve 20.250 saat fazla çalışma yapılacağı belirtilmiştir.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Personele en az asgari ücret ödenecektir.

Ulusal bayram ve genel tatillerde toplam 945 gün çalışma yapılacaktır.

20.250 saat fazla çalışma yapılacaktır.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Aylık 26 gün üzerinden kişi başı günlük brüt 7,68 TL yemek bedeli ödenecektir. Nitelik ve nicelikleri teknik şartnamede belirtilen kıyafet yüklenici tarafından temin edilecektir.

…

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. %1” düzenlemesine yer verilmiş, aynı şartnamenin 46 ncı maddesinde fiyat farkı verileceği belirtilmiştir.

İhaleye ilişkin Teknik Şartname’nin “Hizmette Uyulması Gereken Kurallar” başlıklı 4 üncü maddesinin A.1.3 üncü bendinde “a- Yüklenici; çalışan personelin her birine 2’şer adet yazlık, 2’şer adet kışlık iş önlüğü hazırlayacaktır.

b- Yüklenici; personele vereceği kıyafetleri daha önceden personellerin beden ölçülerini alarak uygun şekilde hazırlayacaktır.

c- Kıyafetler idareden uygunluk onayı alındıktan sonra; kışlık kıyafetler 2013 Ocak ayında işe başlarken, yazlık kıyafetler 2013 Mayıs ayının ilk haftası içerisinde idarenin nezaretinde imza karşılığı personele dağıtılacaktır.

İŞ ELBİSESİ

TEKNİK ÖZELLİKLERİ

1

Renk

İdarenin belirleyeceği renkte ve yıkama ile solmayacak kalitede olacaktır.

2

Yazlık Kumaş

180 gr Alpaka kumaş olacak. Ayrıca kumaşın Teknik özelliklerini gösteren bir belge sunulacak.

3

Kışlık Kumaş

17 x 12 % 100 Pamuk Gabardin olacak. Ayrıca kumaşın Teknik özelliklerini gösteren bir belge sunulacak.

4

Kışlık İş Önlüğü

Uzun kollu, kol ucu manşetli saya, göğüste tek cep ve sağda olacak, cep üzerinde Kahramanmaraş Belediyesi logosu olacak, düğme ve ilik kullanılacak. sırtında Kahramanmaraş Belediyesi logosu ve 'temizlik görevlisi' yazısı pres baskılı olup yıkandığında çıkmayacak şekilde olacak. haricinde başka yazı olmayacaktır.

5

Yazlık İş Önlüğü

Kısa kollu, kol ucu manşetli saya, göğüste tek cep ve sağda olacak, cep üzerinde Kahramanmaraş Belediyesi logosu olacak, düğme ve ilik kullanılacak. sırtında Kahramanmaraş Belediyesi logosu ve 'temizlik görevlisi' yazısı pres baskılı olup yıkandığında çıkmayacak şekilde olacak.

6

Kışlık İş Önlüğü

Her bir personel için 2 şer adet olacak.

7

Yazlık İş Önlüğü

Her bir personel için 2 şer adet olacak.

…” düzenlemesine, “Yükleniciye Ait Diğer Hususlar” başlıklı 7 nci maddesinde “1.Yüklenici, işin süresi boyunca ihale kapsamı işlerde kullanmak üzere 3 parçalı çok amaçlı alüminyum merdiven temin edecektir ve işin başlama tarihinde teslim edecektir…” düzenlemesine yer verilmiştir.

İdari Şartname’nin yukarıda anılan 25 inci maddesinde belirtilen teklif fiyata dahil olan giderler esas alınarak, Kamu İhale Kurumu işçilik hesaplama modülünde yapılan hesaplama sonucu; asgari ücret üzerinden ödeme yapılacak 45 personelin 20 ay üzerinden hesaplanan asgari işçilik maliyeti toplamının (ulusal bayram ve genel tatil günleri yapılacak çalışma ve fazla çalışma ücreti, yemek gideri ile %3 oranındaki sözleşme gideri dahil, giyim gideri hariç olmak üzere) 1.398.986,10 TL olduğu anlaşılmıştır.

Başvuru konusu ihaleye onyedi isteklinin katıldığı, on isteklinin teklifinin geçerli kabul edildiği, üç istekliden 13.07.2012 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 25.07.2012 tarihli ihale komisyonu kararı ile bu isteklilerden Fırathan Tem. Bil. İşl. İnş. Yem. Öz. Sağ. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. – Yapısan Nak. İnş. Gıda Bil. Yak. Tem. Tek. Öz. Eğt. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifinin süresi içinde aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülen Anka Sos. Hiz. Tek. Des. İşl. Hiz. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, Hazarpir Taah. Paz. İnş. Tem. Bil. Don. San. Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmüne,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

…

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. …Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

…

79.4.2.18. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

…

79.4.2.22. Temizlik hizmet alımlarında amortismana tabi olmayan kova, fırça, paspas, bez, süpürge, faraş, cam sileceği gibi malzemeler, temizlik malzemesi olarak kabul edilecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen cevapta bu malzemeler için öngörülen bedellerin maliyetlerini tevsik eden belgeler sunulacaktır.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir… ” açıklamasına yer verilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan Anka Sos. Hiz. Tek. Des. İşl. Hiz. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin teklif tutarının 1.398.995,10 TL olduğu, bu tutarın asgari işçilik maliyetinin 9,00 TL üzerinde bulunduğu, anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında giyim gideri için %3 oranında sözleşme gideri hariç toplam 8,10 TL öngörüldüğü ve buna ilişkin meslek mensubu tarafından gerekli ibare yazılarak onaylanan proforma faturanın sunulduğu, ayrıca Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.15 inci maddesine göre sunulmasına gerek bulunmamasına karşın proforma faturaya ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu ve söz konusu tutanaktaki fiyatların proforma faturadaki fiyatlar ile uyumlu olduğu anlaşılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Hazarpir Taah. Paz. İnş. Tem. Bil. Don. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklif tutarının 1.398.995,10 TL olduğu, bu tutarın asgari işçilik maliyetinin 9,00 TL üzerinde bulunduğu, anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında giyim gideri için %3 oranında sözleşme gideri hariç toplam 8,10 TL öngörüldüğü ve buna ilişkin meslek mensubu tarafından gerekli ibare yazılarak onaylanan proforma faturanın sunulduğu anlaşılmıştır.

İhale komisyonunun 25.07.2012 tarihli kararında iki isteklinin açıklamalarının da yeterli görüldüğü, giyim giderinin tevsiki için Anka Sos. Hiz. Tek. Des. İşl. Hiz. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan proforma fatura ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan bilgiler ile Hazarpir Taah. Paz. İnş. Tem. Bil. Don. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan proforma faturada yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğu hakkında yapılan tespitlerin değerlendirilmek ve ilgililer hakkında gerekiyorsa inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere konunun sırasıyla İzmir Kadifekale Vergi Dairesi ve Şanlıurfa Şehitlik Vergi Dairesine bildirilmesine karar verildiği ve idarenin 10.08.2012 tarihli yazıları ile söz konusu bildirimlerin yapıldığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda anılan maddeleri uyarınca isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında proforma fatura ile açıklamada bulunmaları durumunda proforma faturanın ilgili meslek mensubu tarafından gerekli ibare yazılarak onaylanması ve idareye sunulması, gerekli görülmesi halinde bu şekilde düzenlenen proforma faturaların maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının proforma faturayı onaylayan meslek mensubundan istenilmesi, proforma fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağı arasında uyumsuzluk bulunması durumunda teklifin reddedilmesi, bu şekilde bir uyumsuzluk bulunmaması ancak belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda ise teklifin reddedilmemesi, fakat bu belgelerin mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.15 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda açıklama geçerli kabul edilerek vergi dairesine bildirimde bulunulabilmesi için, öncelikle idare tarafından meslek mensubundan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının istenilmesi gerekmektedir. Nitekim anılan maddede ilgili vergi dairesine gönderilecek belgeler proforma fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağı olarak belirlenmiştir.

Bu nedenle, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.18 inci maddesi uyarınca ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Hazarpir Taah. Paz. İnş. Tem. Bil. Don. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu proforma faturaya ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanağı, proforma faturayı onaylayan SMMM Fatma Hicri’den 05.09.2012 tarih ve 15579 sayılı yazımız ile istenilmiştir. İstenilen bilgi ve belgelerin Kurumumuza gönderilmemesi üzerine 27.09.2012 tarihli ve 16902 tarihli yazımız ile anılan belgelerin gönderilmesi tekiden istenilmiş, söz konusu yazının ihbarlanması ve süresi içinde teslim alınmaması nedeniyle iade edilmesi üzerine anılan şahsın faaliyet belgesinde yer alan diğer adresine gönderilen 15.10.2012 tarih ve 17805 sayılı yazımız ile belgeler tekiden talep edilmiş, ancak istenen belgeler Kurumumuza gönderilmemiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda yer verilen 79.4.2.15 inci maddesi uyarınca maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının, tutanağı düzenleyen meslek mensubunca muhafaza edilmesi zorunlu olup, anılan Tebliğin 79.4.2.18 inci maddesi uyarınca bu tutanakların Kurum tarafından talep edilmesi halinde gönderilmesi gerekmektedir. Mezkur Tebliğin 79.4.2.15 inci maddesi uyarınca meslek mensubu proforma fatura üzerindeki beyanından sorumlu olup, 4734 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinin (b) bendi gereğince istenilen belgeleri göndermeyen Fatma Hicri hakkında TÜRMOB’a bildirim yapılması gerektiği, öte yandan ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının, proforma faturanın dayanağı olan maliyet/satış tutarı tespit tutanağının ilgili meslek mensubundan istenilmesine rağmen gönderilmediği göz önüne alındığında proforma faturanın dayanağının tevsik edilememiş olduğu anlaşıldığından, idarece yeterli görülmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bunun yanında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında giyim giderinin tevsiki için sunduğu proforma faturaya ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanağında tespit yapılan geçici vergi beyanname dönem bilgisinin bulunmadığı ve tutanak ekinde mükellefe ait imza sirkülerinin bulunmadığı anlaşılmış, ancak söz konusu tutanak Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.15 inci maddesine göre aşırı düşük teklif açıklaması ile birlikte sunulması gerekli bir belge olmadığından, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.18 inci maddesi uyarınca proforma faturayı onaylayan SMMM Ramazan Demir’den 05.09.2012 tarihli yazımız ile söz konusu belgeler istenilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu proforma faturayı onaylayan SMMM Ramazan Demir tarafından gönderilen ve 14.09.2012 tarih ve 31287 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan yazı ekinde geçici vergi beyannamesi, tahakkuk fişi, mükellefe ait imza sirkülerinin ve tescil belgesinin fotokopisi ile meslek mensubunun faaliyet belgesinin sunulduğu, ancak maliyet/satış tutarı tespit tutanağı, tutanağın hangi geçici vergi beyanname döneminde düzenlendiği bilgisi ile mükellefin imza sirkülerinin aslının gönderilmediği anlaşılmış ve 01.10.2012 tarih ve 17139 sayılı yazımız ile söz konusu bilgi ve belgelerin Kurumumuza gönderilmesi tekiden talep edilmiştir. Ramazan Demir tarafından gönderilen ve 15.10.2012 tarih ve 34392 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan belgeler arasında maliyet/satış tutarı tespit tutanağının bulunduğu, tutanak ekinde mükellefe ait imza sirkülerinin yer aldığı, tutanaktaki fiyatların proforma faturadaki fiyatlar ile uyumlu olduğu, tespit yapılan dönemin 2012/1 olarak belirtildiği ve ihale tarihinin 27.06.2012 olduğu dikkate alındığında tutanağın son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlendiği anlaşılmış, dolayısıyla idarece ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli görülerek ilgili vergi dairesine bildirimde bulunulmasının Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.15 inci maddesine uygunluk arz ettiği sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından salt Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun bir aşırı düşük teklif açıklaması yapılmasının açıklamanın yeterli kabul edilmesine gerekçe oluşturamayacağı, ticari hayatın olağan akışına aykırı açıklamaların kabul edilmeyeceği ve konuda Ankara 1. İdare Mahkemesinin kararının bulunduğu belirtilmekle birlikte, 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinin son fıkrasında ihale komisyonunun aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alacağının ve Kurumun sorgulama kriterlerini belirlemeye yetkili olduğunun hüküm altına alındığı ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.15 inci maddesinde proforma fatura ve maliyet/satış tutarında yer alan bilgilerin birbirine uygun olduğu ancak bu belgelerdeki bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirildiği durumlarda teklifin reddedilmemesi, yalnızca ilgili vergi dairesine bildirimde bulunulmasının düzenlendiği dikkate alındığında, ayrıca başvuru sahibi tarafından belirtilen yargı kararının dava konusu edilen işlem dışında bağlayıcılığının bulunmadığı göz önünde bulundurulduğunda, başvuru sahibinin bu konudaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Hazarpir Taah. Paz. İnş. Tem. Bil. Don. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

1. Anılan Kanunun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Kurum tarafından istenilen belgeleri göndermeyen Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Fatma Hicri hakkında TÜRMOB’a bildirim yapılmasına,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen iddiasına yönelik Kurul çoğunluğunca “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasına yönelik yapılan incelemeye göre;

Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde;“ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. “ açıklaması yer almaktadır.

Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında giyim bedeline ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından giyim bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarıile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alanbilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.

Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “ bu tevsikin ” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.

İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan giyim bedeli açıklamasına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için Kurulca bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.

Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyime ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının , ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı gerekçesi olarak kabul edilmemesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede, başvuru sahibinin iddiası yukarıda aktarılan değerlendirmeler ışığı altında değerlendirildiğinde;

Başvuru konusu ihaleye onyedi isteklinin katıldığı, on isteklinin teklifinin geçerli kabul edildiği, üç istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 25.07.2012 tarihli ihale komisyonu kararı ile bu isteklilerden, Fırathan Tem. Bil. Ltd. Şti. - Yapışan Nak. İnş.Gıda Bil. Yak. Tem. Tek. Öz. Eğt. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifinin süresi içinde aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülen Anka Sos. Hiz. Tek. Des. İşi. Hiz. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, Hazarpir Taah. Paz. İnş. Tem. Bil. Don. San. Tic. Ltd. Şti.'nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği,

Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak ihale üzerinde bırakılan Anka Sosyal Hiz. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim maliyetinin tevsiki için, 90 adet kışlık iş önlüğü için 0,05 TL birim fiyat ve 90 adet yazlık iş önlüğü için 0,04 TL birim fiyatlar üzerinden toplamda 8,10 TL fiyat öngörülen Karaefe İnş. ve Taah. Nak. Hurda Plastik Geri Dönş. Teks. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından istekli adına tanzim edilerek düzenlenmiş 20.06.2012 tarihli proforma fatura ile ekinde bu fiyatların açıklanmasına ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu,

Anlaşılmıştır.

İhalenin üzerinde bırakıldığı istekli tarafından aşırı düşük açıklamaları kapsamında sunduğu; proforma fatura ile eki maliyet /satış tespit tutanağında parça başı giyim maliyeti olarak önerilen bedellerinin, maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı gerekçesine dayanılarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede giyimine ilişkin açıklamaları kapsamında verdikleri proforma faturalardaki teklif fiyatlarının maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı belirlenen, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu hususlara yönelik Kurul çoğunluğunca alınan “düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi