KİK Kararı: 2012/UH.II-4246

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/065
Gündem No : 84
Karar Tarihi : 07.11.2012
Karar No : 2012/UH.II-4246
BAŞVURU SAHİBİ:
Çağ Yapı İnş.Taah. Gıda Tem. Bilg. Tic. ve San. Ltd. Şti., SÜMER MAH. ATATÜRK BULV. ÇOLAK APT. NO : 134/4 ESKİŞEHİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Darülaceze Müessese Müdürlüğü , Halil Rıfat Paşa Mahallesi Darülaceze Caddesi No:51 34384 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/89096 İhale Kayıt Numaralı "Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Darülaceze Müessese Müdürlüğütarafından 23.08.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Çağ Yapı İnş. Taah. Gıda Tem. Bilg. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin 26.09.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.10.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.10.2012tarih ve 33653sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.10.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3700sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, kesinleşen ihale kararı ile ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin As-Bucak İnş. Tem. Pet. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Atak Bilgi İşlem Tem. ve Tur. San. Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise Kelkit Yapı ve Hizmet İşleri San. Tic. Ltd. Şti. olduğunun firmalarına tebliğ edildiği, ancak söz konusu istekliler tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarında İdari Şartname’nin 25.3.2 numaralı maddesinin (c) bendinde yer alan 708 parça kıyafet giderini tevsik için sunulan belgelerin kamu ihale mevzuatına uygun olarak sunulmuş olmaları hâlinde dahi bahsi geçen istekliler tarafından kıyafet gideri için teklif edilen tutarlar ile sözü edilen kaleme ilişkin giderin hayatın olağan akışında karşılanmasının mümkün olmadığı, bu durumun mahkeme kararları ile de belirli olduğu ve ihale üzerinde bırakılan firmanın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı” olduğu belirtilmiştir.

Söz konusu iş, kısmi teklife kapalıdır ve istekliler tekliflerini toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde vereceklerdir.

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde,

“25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Yüklenici çalıştıracağı personele, asgari ücretin aşağıdaki tabloda belirtilen en az yüzde (%si) oranında fazla olması gerektiği belirtilmiştir.

…

% lik oran

1. Bilgisayar Operatörü %40

2. İnşaat mühendisi %130

3. Yönlendirme memuru %30

4. Yönetici Asistanı %30

5. Röntgen Teknikeri %40

6. Sağlık Memuru/Hemşire %120

7. Acil Tıp Teknisyeni %40

8. Hastabakıcı %45

9. Demir Doğrama Teknisyeni %40

10. İnşaatçı %40

11. Bahçıvan %40

12. Boyacı %40

13. Çocuk Bakıcısı %45

14. Çamaşırcı %30

15. Aşçı %60

16. Garson %30

17. Temizlikçi %30

18. Bulaşıkçı %30

19. Kasap %30

20.Berber %30

21.Marangoz %40

22. Teknisyen Yardımcısı %40

23. Yemek Dağıtıcısı (Şoför) %30

24.Ekmek Üreticisi %60

25. Araç Bakım Görevlisi %30

26. Şoför %30

Sözleşme süresi içerisinde İdare ve Yüklenici tarafından çalışma programı düzenlenecek, düzenlenecek iş programı çerçevesinde, 6 Sağlık Memuru/Hemşire için bir kişiye ayda Seksen (80) saati, yılda 270 saati geçmemek üzere 6 kişiye 22 ayda toplam 3240 saat, 4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesi hükümleri çerçevesinde İdare tarafından düzenlenecek nöbet listesine göre fazla mesai, toplam 118 personel için Ulusal bayram ve Genel tatil günlerinde aynı kanunun 47 maddesine göre düzenlenecek puantajla öngörülen ücret oranında Genel tatil ücreti ödenecektir.

Ulusal Bayram ve Genel Tatil günlerinde tüm personel 118 kişi çalışacaktır. İdarece çalışmasına ihtiyaç duyulmayan veya herhangi bir şekilde çalışmayan personel için öngörülen fazla mesai ücretleri (Genel tatil ücret) yüklenicinin aylık hakedişinden, aynı şekilde Sağlık Memuru/Hemşire için öngörülen fazla mesai (Nöbet) ücreti sözleşme süresi içerisinde tamamlanmadığı takdirde, tamamlanmayan saat ücretleri son hakedişinden düşülecektir.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

a) Yüklenicinin çalıştıracağı Personel İdarede çalışan diğer Personel gibi Kurumda çıkan yemekten (Görevli olduğu sürede Bir öğün) faydalanacaktır.

b) Yol bedeli: Bu hizmet kapsamında çalışacak tüm personelin 118 kişi yol ücret bedeli çalışılan gün sayısı kadar (ayda 26 gün); bir gidiş-bir geliş olacak şekilde yüklenici tarafından ayni olarak (günlük bir gidiş-bir geliş elektronik bilet) karşılanacaktır.

c) Yüklenici ihale süresince çalıştıracağı personele çalışılacak dönem içerisinde idarenin belirlediği renk ve kalitede, arkasında çalıştığı şirketin adı ve amblemi olacak şekilde 2 (iki) takım (2 (iki) çift ayakkabı dâhil), iş elbisesi verecektir.

d) Yol ve Giyecek ayni olarak hesaplanacaktır. Yemek idare tarafından bedelsiz karşılanacaktır.

…

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Kısa vadeli sigorta prim oranı %3 tür.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2013; işi bitirme tarihi 31.12.2014” düzenlemesi yer almaktadır. Bu düzenlemeye göre işin süresi 24 aydır.

İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan 25’inci maddesinde, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma yapılacak gün sayısı açık olarak belirtilmemiş olmakla birlikte, ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilen birim fiyat teklif mektubu eki cetvelde, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma yapılacak gün sayıları açık olarak belirtilmiştir.

Yine İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde, yol bedelinin bir gün için gidiş-geliş elektronik bilet şeklinde ayni olarak verileceği düzenlenmiştir.

İETT İşletmeleri Genel Müdürlüğü’nün internet sayfası üzerinden yapılan inceleme sonucunda, ihale tarihinde ihalenin yapıldığı il olan İstanbul’daki bir kişilik tam elektronik biletin fiyatı 1,75 TL’dir. Buna göre bir günlük yol bedeli 3,50 TL, 26 günlük yol bedeli ise 91,00 TL olmaktadır. Kamu İhale genel Tebliği’nin 78.17 numaralı maddesine göre 26 günlük yol bedeli olan 91,00 TL’den KDV tutarı hariç bırakıldığında elde edilen meblağ 77,12 TL olmaktadır.

Yol bedeline ilişkin bahsi geçen tutar dikkate alınarak KİK işçilik hesaplama modülü üzerinden bir hesap yapıldığında yol gideri ve %3 sözleşme ve genel giderler dâhil, kıyafet gideri hariç olmak üzere teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti 5.507.437,86 TL olmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79’uncu maddesinin dördüncü fıkrasına göre personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, idarece öngörülen yüklenici kârı hariç yaklaşık maliyet tutarının altındaki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edileceğinden, başvuru konusu ihalede idarece öngörülen yüklenici kârı hariç yaklaşık maliyet tutarı olan 5.520.144,11 TL’nin altında teklif veren isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmektedir.

İhale işlem dosyasında bulunan belgelerden başvuru konusu ihalede idarece öngörülen yüklenici kârı hariç yaklaşık maliyet tutarı olan 5.520.144,11 TL’nin altında teklif veren geçerli teklif sahibi üç isteklinin (As-Bucak İnş. Tem. Pet. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Atak Bilgi İşlem Tem. ve Tur. San. Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Kelkit Yapı ve Hizmet İşleri San. Tic. Ltd. Şti. ve Çağ Yapı İnş. Taah. Gıda Tem. Bilg. Tic. ve San. Ltd. Şti.) 13.09.2012 tarihli yazılar ile idarece aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu ve bu isteklilerden “brüt ücret, işveren maliyeti, resmi tatiller, giyim, kâr, yol vs.” hususlarında açıklama getirmeleri talep edilmiştir.

21.09.2012 tarihli ihale komisyon kararında, idarece aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan her üç istekli tarafından yapılan teklif açıklamalarının da kamu ihale mevzuatına aykırı olmadığının tespit edildiği ifade edilmekte ve ihalenin As-Bucak İnş. Tem. Pet. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Atak Bilgi İşlem Tem. ve Tur. San. Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakılmasına, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ise Kelkit Yapı ve Hizmet İşleri San. Tic. Ltd. Şti.nin belirlenmesine karar verildiği görülmektedir.

Yukarıda aktarılan tespitler doğrultusunda başvuru sahibinin iddiasında bahsi geçen iki isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yapılan açıklamalar doğrultusunda aşağıda incelenmiştir.

a) As-Bucak İnş. Tem. Pet. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Atak Bilgi İşlem Tem. ve Tur. San. Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin inceleme.

Adı geçen İş Ortaklığının 17.09.2012 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, işçilik maliyetleri, giyecek maliyeti ve firma kârını gösteren hesap cetveli, giyim için teklif edilen bedeli tevsik için sunulan proforma fatura ve bu belgeye ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanağı, proforma faturayı düzenleyene ilişkin imza beyannamesi ve Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi suretleri, proforma faturayı onaylayan meslek mensubuna ilişkin faaliyet belgesi, yol giderini tevsik için İETT’nin internet sitesinden elde edilen çıktılar ve işçilik maliyetlerinin hesabına ilişkin belgeler bulunmaktadır.

Adı geçen İş Ortaklığı tarafından kıyafet gideri için teklif edilen bedeli tevsik için sunulan ve Ömer Devrim Kahraman-Kahraman Temizlik Tekstil tarafından düzenlenen 22.08.2012 tarihli proforma faturada, 118 adet yazlık iş elbisesi, 118 adet kışlık iş elbisesi, 118 çift yazlık ayakkabı ve 118 çift kışlık ayakkabı kalemlerinin her biri için 0,04 TL birim fiyat teklif edilmiştir. 472 parça kıyafet için teklif edilen toplam tutar KDV hariç 18,88 TL’dir.

Proforma fatura SMMM onaylıdır ve belge üzerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.4 numaralı maddesi gereğince satışlar üzerinden açıklamada bulunulduğunda ilgili meslek mensubunca yapılması gereken beyan bulunmaktadır.

Proforma fatura ile birlikte sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanağında, proforma faturayı düzenleyen kişi ve onaylayan meslek mensubuna ilişkin iletişim bilgileri ve tutanağın her sayfasında onayları bulunmaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.15 numaralı maddesine göre proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumlu olan meslek mensubunun onayladığı bahse konu maliyet/satış tutarı tespit tutanağında, proforma faturada belirtilen giyim kalemlerinin her birinin ağırlıklı ortalama birim satış tutarları 0,01 TL olarak beyan edilmiştir.

Yukarıda zikredilen proforma fatura ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağının, şekil şartları açısından kamu ihale mevzuatına uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan hesap cetvelindeki bilgilere göre kıyafet gideri için toplam 19,45 TL teklif edilmiştir. Bu tutarın, giyim giderine ilişkin proforma faturada teklif edilen tutar olan 18,88 TL’ye %3 sözleşme ve genel giderler eklemek suretiyle tespit edildiği görülmektedir.

Yol gideriyle ilgili olarak söz konusu İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında bulunan işçilik maliyetlerine ilişkin hesaplarda, bir günlük ayni yol ücreti için 1,75 TLx2=3,50 TL, 26 günlük yol ücreti için ise KDV hariç 77,12 TL teklif edildiği ve bu tutarın İETT’nin internet sitesinden elde edilen çıktılarla belgelendirildiği görülmüştür.

Aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan hesap cetvelinde yüklenici kâr olarak beyan edilen tutar 2,63 TL’dir.

Aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan hesap cetvelindeki bilgilere göre işçilik maliyeti için tespit edilen tutarlara kıyafet gideri ve yüklenici kârı için belirlenmiş tutarlar eklendiğinde elde edilen toplam tutar 5.507.460,42 TL olmaktadır ki bu tutar adı geçen İş Ortaklığının birim fiyat teklif mektubu ve eki cetvelde teklif ettiği tutardır.

Yukarıda aktarılan bilgiler derlendiğinde, As-Bucak İnş. Tem. Pet. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Atak Bilgi İşlem Tem. ve Tur. San. Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında giyim giderini tevsik için sunulan proforma fatura ve bu belgeye ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanağının şekil şartları açısından kamu ihale mevzuatına uygun olduğu, yol gideri için ihale tarihinde geçerli olan elektronik bilet fiyatının teklif edildiği, giyim ve yol giderlerine %3 sözleşme ve genel giderler payının eklendiği ve işçilik maliyetlerinin teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetlerini karşıladığı görüldüğünden, adı geçen istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatına uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

b) Kelkit Yapı ve Hizmet İşleri San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin inceleme.

Adı geçen isteklinin 14.09.2012 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, açıklama yazısı, giyim için teklif edilen bedeli tevsik için sunulan proforma fatura ve bu belgeye ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanağı, proforma faturayı düzenleyene ilişkin imza sirküleri, proforma faturayı onaylayan meslek mensubuna ilişkin faaliyet belgesi, yol giderini tevsik için İETT’nin internet sitesinden elde edilen çıktılar ve işçilik maliyetlerinin hesabına ilişkin belgeler bulunmaktadır.

Yol gideriyle ilgili olarak söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında bulunan işçilik maliyetlerine ilişkin hesaplarda, bir günlük ayni yol ücreti için 1,75 TLx2=3,50 TL, 26 günlük yol ücreti için ise KDV hariç 77,12 TL teklif edildiği ve bu tutarın İETT’nin internet sitesinden elde edilen çıktılarla belgelendirildiği görülmüştür.

Adı geçen istekli tarafından kıyafet gideri için teklif edilen bedeli tevsik için sunulan ve FDM Tur. Tekstil Gıda San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 21.08.2012 tarihli proforma faturada, 236 adet iş elbisesi için 0,05 TL, 236 adet ayakkabı için ise 0,10 TL birim fiyat teklif edilmiştir. 472 parça kıyafet için teklif edilen toplam tutar KDV hariç 35,40 TL’dir.

Proforma fatura SMMM onaylıdır ve belge üzerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.4 numaralı maddesi gereğince satışlar üzerinden açıklamada bulunulduğunda ilgili meslek mensubunca yapılması gereken beyan bulunmaktadır.

Proforma fatura ile birlikte sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanağında, proforma faturayı düzenleyen kişi ve onaylayan meslek mensubuna ilişkin iletişim bilgileri ve onayları bulunmaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.15 numaralı maddesine göre proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumlu olan meslek mensubunun onayladığı bahse konu maliyet/satış tutarı tespit tutanağında, proforma faturada iş elbisesinin ağırlıklı ortalama birim satış tutarı 0,05 TL olarak, ayakkabının ağırlıklı ortalama birim satış tutarı ise 0,10 TL olarak beyan edilmiştir.

Adı geçen isteklinin teklif açıklaması incelendiğinde, yüklenici kârı için herhangi bir tutar öngörülmediği ve söz konusu isteklinin teklif ettiği tutarın, istekli tarafından öngörülen yol gideri, kıyafet gideri ve işçilik maliyetini karşıladığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda aktarılan bilgiler derlendiğinde, Kelkit Yapı ve Hizmet İşleri San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında giyim giderini tevsik için sunulan proforma fatura ve bu belgeye ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanağının şekil şartları açısından kamu ihale mevzuatına uygun olduğu, yol gideri için ihale tarihinde geçerli olan elektronik bilet fiyatının teklif edildiği, giyim ve yol giderlerine %3 sözleşme ve genel giderler payının eklendiği ve işçilik maliyetlerinin teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetlerini karşıladığı görüldüğünden, adı geçen istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatına uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen hususlar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Başvuru sahibi Çağ Yapı İnş. Taah. Gıda Tem. Bilg. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin inceleme.

Adı geçen isteklinin 17.09.2012 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, açıklama yazısı, işçilik maliyetlerinin hesabına ilişkin belgeler, yol giderini tevsik için İETT’nin internet sitesinden elde edilen çıktı, giyim için teklif edilen bedeli tevsik için sunulan proforma fatura ve bu belgeye ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanağı, proforma faturayı düzenleyene ilişkin imza beyannamesi ve proforma faturayı onaylayan meslek mensubuna ilişkin faaliyet belgesi bulunmaktadır.

Adı geçen firma tarafından kıyafet gideri için teklif edilen bedelin tevsikinde sunulan ve Elçi Kâğıt Ambalaj Temizlik Tekstil-Suat Elçi tarafından düzenlenen 22.08.2012 tarihli proforma faturada, 236 takım iş elbisesi için 16,00 TL ve 236 çift ayakkabı için ise 21,50 TL birim fiyat teklif edilmiştir. 472 parça kıyafet için teklif edilen toplam tutar KDV hariç 8.850,00 TL’dir.

Proforma fatura SMMM onaylıdır ve belge üzerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.4 numaralı maddesi gereğince satışlar üzerinden açıklamada bulunulduğunda ilgili meslek mensubunca yapılması gereken beyan bulunmaktadır.

Proforma fatura ile birlikte sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanağında, proforma faturayı düzenleyen kişi ve onaylayan meslek mensubuna ilişkin iletişim bilgileri ve tutanağın her sayfasında onayları bulunmaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.15 numaralı maddesine göre proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumlu olan meslek mensubunun onayladığı bahse konu maliyet/satış tutarı tespit tutanağında, proforma faturada belirtilen iş elbisesinin ağırlıklı ortalama birim maliyeti “0,04 TL” , ayakkabının ağırlıklı ortalama birim maliyeti ise “0,05 TL” olarak beyan edilmiştir.

Başvuru sahibi istekli tarafından sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki bilgilere göre idarece ihale dokümanında talep edilen iş elbisesi ile ayakkabının ağırlıklı ortalama birim maliyetleri ile başvuru sahibinin iddiasına konu olan ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahiplerinin sundukları maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarındaki söz konusu giyim kalemlerinin ağırlıklı ortalama birim maliyetleri arasında Kuruş seviyesinde farklar vardır.

“As-Bucak İnş. Tem. Pet. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Atak Bilgi İşlem Tem. ve Tur. San. Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ve Kelkit Yapı ve Hizmet İşleri San. Tic. Ltd. Şti.” nin durumlarıile başvuru sahibi “Çağ Yapı İnş. Taah. Gıda Tem. Bilg. Tic. ve San. Ltd. Şti.” nin durumu arasındaki fark, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahiplerinin sundukları ilgili meslek mensupları tarafından onaylanmış olan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarları ile sözü edilen iki isteklinin sunduğu proforma faturalarda teklif edilen tutarlar arasında herhangi bir fark yokken veya sadece Kuruş seviyesinde farklar varken, başvuru sahibinin sunduğu ilgili meslek mensubu tarafından onaylanmış olan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarları ile sözü edilen isteklinin sunduğu proforma faturada teklif edilen tutarlar arasında iş elbisesi için 15,96 TL, ayakkabı için ise 21,45 TL seviyesinde bir fark olmasıdır.

Yukarıda zikredilen proforma fatura ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağının, şekil şartları açısından kamu ihale mevzuatına uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan proforma fatura ve açıklama yazısındaki kıyafet giderine ilişkin kısımda bulunan bilgilere göre kıyafet gideri için toplam 8.850,00 TL teklif edilmiştir. Bu tutar üzerinden kişi başına 8.850,00 / 118 = 75,00 TL düşmektedir ki bu değer, başvuru sahibinin işçilik maliyeti hesabı için işçilik hesaplama modülündeki giyim gideri kısmında kullanılan değerdir. Dolayısıyla başvuru sahibinin giyim gideri için teklif edilen tutara %3 sözleşme ve genel giderler miktarını eklediği anlaşılmaktadır.

Yol gideriyle ilgili olarak söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında bulunan işçilik maliyetlerine ilişkin hesaplarda, bir günlük ayni yol ücreti için 1,75 TLx2=3,50 TL, 26 günlük yol ücreti için ise KDV hariç 77,12 TL teklif edildiği ve bu tutarın İETT’nin internet sitesinden elde edilen çıktılarla belgelendirildiği görülmüştür.

Aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan açıklama yazısına göre yüklenici kârı olarak beyan edilen tutar 3.031,68 TL’dir.

Aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan bilgilere göre yol ve kıyafet gideri eklenmek suretiyle işçilik hesaplama modülü yardımıyla hesaplanan işçilik maliyeti için tespit edilen tutar 5.516.556,90 TL olmaktadır. Bu tutara, söz konusu isteklinin yüklenici kârı olarak belirlediği 3.031,68 TL eklendiğinde tutar başvuru sahibinin teklif ettiği tutar olan 5.519.588,58 TL elde edilmektedir.

Yukarıda aktarılan bilgiler derlendiğinde, Çağ Yapı İnş. Taah. Gıda Tem. Bilg. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatına uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53. maddesinin (a) fıkrasında;Kamu İhale Kurumunun, bu Kanunda belirtilen esas, usul ve işlemlerin doğru olarak uygulanması konusunda görevli ve yetkili olduğu, (b) fıkrasının 9. bendinden sonraki 2. alt bendinde de; Kurumun Kurul kararıyla bu Kanunun ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun uygulanmasına ilişkin standart ihale dokümanı, tip sözleşme, yönetmelik ve tebliğler çıkarmaya yetkili olduğu, Kurul ve Kurumun yetkilerini, düzenleyici işlemler tesis ederek ve özel nitelikli kararlar alarak kullanacağı, standart ihale dokümanları, tip sözleşmeler, yönetmelik ve tebliğlerin Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulacağı hükme bağlanmıştır.

Anılan düzenleme uyarınca, Kamu İhale Kurulunun 4734 ve 4735 sayılı Kanunların uygulanması konusunda genel düzenleyici işlemler yapma yetkisini haiz olduğu kuşkusuzdur.

Anılan yetki çerçevesinde yürürlüğe konulan Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.18 maddesinde; “ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. ” hükmü bulunmaktadır.

İnceleme kapsamında karşılaşılan proforma faturalardaki ekonomik değerlerin hayatın olağan akışına uygun olup olmadığının objektif bir kriterinin olamayacağı açık ise de, olağandışılık konusundaki makul şüphe yeterlidir.

İhalenin iptal edilmiş olması ya da aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmış olması dahi giyim bedeline ilişkin olarak düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağından;

İnceleme konusu ihalede,

1. İhale üzerinde bırakılan As-Bucak İnş. Tem. Pet. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Atak Bilgi İşlem Tem. ve Tur. San. Dış Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığının,aşırı düşük teklif açıklamasında, Ömer Devrim Kahraman-Kahraman Temizlik Tekstil tarafından düzenlenen 22.08.2012 tarihli proforma faturada, 118 adet yazlık iş elbisesi, 118 adet kışlık iş elbisesi, 118 çift yazlık ayakkabı ve 118 çift kışlık ayakkabı kalemlerinin her biri için 0,04 TL birim fiyat olmak üzere, 472 parça kıyafet için teklif edilen toplam (KDV hariç) 18,88 TL bedel öngören proforma fatura ile açıklamada bulunmasına karşın, bu anılan proforma fatura ekindeki maliyet/satış tespit tutarı tespit tutanağında mevzuata aykırılık görülmeyerek, açıklaması kabul edildiğinden, anılan proforma fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağı gönderilmek suretiyle, söz konusu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı tespitinin yapılacak incelemelerde değerlendirilmek üzere, anılan proforma faturayı düzenleyen Ömer Devrim Kahraman-Kahraman Temizlik Tekstil’in bağlı olduğu Maltepe Vergi Dairesi Başkanlığı'na bildirimde bulunulması,

2. Kelkit Yapı ve Hizmet İşleri San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasında, FDM Tur. Tekstil Gıda San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 21.08.2012 tarihli proforma faturada, 236 adet iş elbisesi için 0,05 TL, 236 adet ayakkabı için ise 0,10 TL birim fiyat olmak üzere, 472 parça kıyafet için teklif edilen toplam (KDV hariç) 35,40 TL bedel öngören proforma fatura ile açıklamada bulunmasına karşın, bu anılan proforma fatura ekindeki maliyet/satış tespit tutarı tespit tutanağında mevzuata aykırılık görülmeyerek, açıklaması kabul edildiğinden, anılan proforma fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağı gönderilmek suretiyle, söz konusu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı tespitinin yapılacak incelemelerde değerlendirilmek üzere, anılan proforma faturayı düzenleyen FDM Tur. Tekstil Gıda San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin bağlı olduğu Vergi Dairesi Başkanlığı'na bildirimde bulunulması,

Anılan Tebliğ gereği olduğundan, bu hususların anılan Kurul Kararı gerekçeleri arasında yer alması gerektiği yönündeki düşüncemizle, karara katılıyoruz.

Kazım ÖZKAN Erkan DEMİRTAŞ Mehmet AKSOY

II. Başkan Kurul Üyesi Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde dile getirdiği iddiaları hakkında Kurul çoğunluğunca “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiasına yönelik yapılan incelemeye göre;

Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde;“ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. “ açıklaması yer almaktadır.

Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında giyim bedeline ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından giyim bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarıile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alanbilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.

Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “bu tevsikin” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.

İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan giyim bedeli açıklamasına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.

Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyime ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının , ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı gerekçesi olarak kabul edilmemesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede, idarece aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin yapmış olduğu aşırı düşük açıklamaları yukarıda aktarılan değerlendirmeler ışığı altında değerlendirildiğinde;

İhale üzerinde bırakılan istekli As-Bucak İnş. Tem. Pet. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Atak Bilgi İşlem Tem. ve Tur. San. Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin tevsiki için; 118 adet yazlık iş elbisesi için 0,04 TL birim fiyat, 118 adet kışlık iş elbisesi için 0,04 TL birim fiyat, 118 adet yazlık ayakkabı için 0,04 TL birim fiyat ve 118 adet kışlık ayakkabı için 0,04

TL birim fiyat üzerinden toplamda 18,88 TL fiyat öngören Kahraman temizlik Tekstil-Ömer devrim KAHRAMAN tarafından istekli adına tanzim edilen 28.08.2012 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma fatura ile maliyet/satış tespit tutanağında, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede giyimine ilişkin açıklamaları kapsamında verdiği proforma faturadaki teklif fiyatlarının maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı belirlenen ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin, bu gerekçeler üzerinden değerlendirme dışı bırakılması gerektiği hususlarında “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu hususa yönelik Kurul çoğunluğunca alınan “ itirazen şikayet başvurusunun reddine ” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi