KİK Kararı: 2012/UH.II-4148

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/064
Gündem No : 6
Karar Tarihi : 01.11.2012
Karar No : 2012/UH.II-4148
BAŞVURU SAHİBİ:
Hat-Sel Telekominikasyon Elektrik Elektronik İnşaat Hayvansal Ürünler Doğalgaz Tic. Ve San. Ltd. Şti., ŞEYHADİL MAHALLESİ REFET EFENDİ CADDESİ NO:33 KAHRAMANMARAŞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kahramanmaraş Belediyesi Mezarlıklar Müdürlüğü, Akçakoyunlu Mahallesı Sekerdere Bulvarı 18 46050 KAHRAMANMARAŞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/61499 İhale Kayıt Numaralı "Cenaze, Mezarlık Ve Taziye Hizmetlerinin Yaptırılması Hizmet Alımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kahramanmaraş Belediye Başkanlığı Mezarlıklar Müdürlüğütarafından 25.07.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Cenaze, Mezarlık ve Taziye Hizmetlerinin Yaptırılması Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Hat-Sel Telekominikasyon Elektrik Elektronik İnşaat Hayvansal Ürünler Doğalgaz Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 05.09.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.09.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.09.2012 tarih ve 31857 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.09.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3522 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle teklifleri ile ilgili olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, bu kapsamda yaptıkları açıklamanın araç kataloğunun teknik şartnameye uygun olmadığı gerekçesiyle kabul edilmediği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi ile ilgili olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadığı ve teklifleri daha düşük olduğu halde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan üç isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılıp ihalenin daha yüksek teklif veren istekli üzerinde bırakılarak kamu zararına neden olunduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhale konusu iş personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımıdır. Bu nedenle işin yaklaşık maliyeti idarece personel giderleri KİK işçilik hesaplama modülü, araç maliyeti ise yapılan piyasa araştırması esas alınarak 2.716.679,92 TL olarak belirlenmiştir. Yaklaşık maliyetin tespitinde %10 oranında firma kârı öngörülmüştür. Buna göre de idarece kârsız yaklaşık maliyet 2.475.226,63 TL olarak, firma kârı ise 241.453,29 TL olarak belirlenmiştir.

25.07.2012 tarihinde yapılan ihaleye 12 teklif zarfı verilmiştir. Piramit Mak. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teşekkür mektubu sunduğu, Uzman Grup İnş. Yem. Day. Tük. Mad. Gıda. Tur. Nak. Elekt. Oto Kir. İlaçlama Bilg. Bilş. ve Ent. Yaşlı ve Çocuk Bak. Dan. ve Ziy. Yön. Hizm. Teks. Oto Alım Satımı San. Tic. Ltd. Şti. ve Kaan Mert Taş. Tem. İnş. Gıda Bes. Pet. Ürn. Tic. ve San. Ltd. Şti.-Hade İnş. Taş. Tem. Otom. Pet. Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin teklifi bilanço verilerinin istenilen rasyo değerlerini karşılamadığı, Perre Tem. İnş. Bilg. Gıda Taş. Kuyumculuk Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ise cirosu teklifini karşılamadığı gerekçeleri ile değerlendirme dışı bırakılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde; “79.4. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Aşırı düşük tekliflerle ilgili olarak 4734 sayılı Kanun’un 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.) İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59 uncu maddesinde de bu hükme paralel düzenlemelere yer verilmiştir.

İhale komisyonu teklifi geçerli olup da kârsız yaklaşık maliyet olan 2.475.226,63 TL’nin altında olan Hat-Sel Telekom. Elektrik Elektronik İnşaat Hayvansal Ürünler Doğalgaz Tic. ve San. Ltd. Şti., Öz Görkem Sos. Hiz. İnş. Tur. Bilg. Öz. Sağ. Hiz. Yem. Ürn. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Asya Loj. İnş. Yakıt Gıda Teks. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.nden tekliflerini anılan Kanunun 38 inci maddesi gereği açıklamalarını istemiştir.

İhale komisyonunun verilen sürede açıklamada bulunan; başvuru sahibi Hat-Sel Telekom. Elektrik Elektronik İnşaat Hayvansal Ürünler Doğalgaz Tic. ve San. Ltd. Şti.nin açıklamasını, ihale konusu işte çalıştırılacak “(5+1) Kapasiteli Açık Kasa Çift Kabin Kamyonet” aracı için sunduğu katalogdan aracın teknik özelliklerinden fren sisteminin teknik şartnamede belirtilen kritere uygun olmadığı gerekçesiyle,

Öz Görkem Sos. Hiz. İnş. Tur. Bilg. Öz. Sağ. Hiz. Yem. Ürn. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklamasını, çalıştırılacak araçlarda çalışacak personel sayısının iş mevzuatı gereği çalıştırılabilecek iş saatleri dikkate alınmadan eksik gösterildiği, fazla çalışma ücreti iş mevzuatı gereği %50 yükseltilmek suretiyle ödenmesi gerekirken ücretin 1/8 oranında artırılarak ödeneceğinin açıklandığı bunun da mevzuata aykırı olduğu, 4+1 kapasiteli çift kabin pikap gideri için Gelişim-1 Özel Güvenlik Hiz. Ltd. Şti.den aldığı fiyat teklifini sunduğu, ancak bu şirketin faaliyet konuları arasında fiyat teklifinde belirtilen iş konusunun yer almadığı gerekçesiyle,

Asya Loj. İnş. Yakıt Gıda Teks. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.nin açıklamasını, araçlarda kullanılacak akaryakıt giderini Parkoil isimli petrol şirketinden aldığı rapor ile belgelendirdiği, bu şirketin özel bir şirket olduğu, açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.8 inci maddesine aykırı olduğu, araçlarda çalışacak personel sayısının iş mevzuatı gereği çalıştırılabilecek iş saatleri dikkate alınmadan eksik gösterildiği, araçların hangi yolla temin edileceğine dair tevsik edici hiçbir belge sunulmadığı gerekçesiyle uygun bulmadığı ve ihaleyi kârsız yaklaşık maliyetin üstünde teklifte bulunan ilk istekli olan Ya-Ma-Pa Yapı Malz. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.üzerinde bıraktığı tespit edilmiştir.

Yukarıda da açıklandığı üzere ihale konusu işin kârsız yaklaşık maliyeti idarece 2.475.226,63 TL olarak belirlenmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4 üncü maddesi gereği teklifi kârsız yaklaşık maliyetin üzerinde olan isteklilerin teklifinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmemesi gerekmektedir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi ise 2.479.376,63 TL’dir. Bu durumda ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi ile ilgili olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmamasında ihale mevzuatına aykırılık bulunmamaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde; “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.8. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.(Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

79.4.2.18. İtirazen şikâyet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

79.4.2.20. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; malzeme ve diğer maliyet kalemlerine ilişkin sözleşme giderinin de % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler içinde yer aldığı kabul edildiğinden, malzeme ve diğer maliyet kalemleri için ayrıca sözleşme gideri hesaplanmayacaktır.

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Teknik şartnamenin “Çalışacak Araçların Teknik Özellikleri” başlıklı 8 inci maddesinde “A) (5+1) Kapasiteli Açık Kasa Çift Kabin Kamyonet (1 Adet): 0-5 yaş arasında, çift sıra koltuklu, camlı, 5+1 kapasiteli, ABS fren sistemli, açık kasa çift kabin olacaktır. Kasası en az 4 metre boyunda uzun şase ve tenteli olacaktır. Arka tekerler çiftli olacaktır. En az 2000 cc motor hacmine sahip olacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yukarıda da açıklandığı üzere ihale komisyonu başvuru sahibinin açıklamasını, ihale konusu işte çalıştırılacak “(5+1) Kapasiteli Açık Kasa Çift Kabin Kamyonet” için aracın teknik özelliklerinin yer aldığı kataloğun sunulduğu, sunulan katalogdan aracın fren sisteminin teknik şartnamede belirtilen kritere uygun olmadığının anlaşıldığı gerekçesiyle uygun bulmamıştır.

Anılan Tebliğin 79.5 inci maddesine göre, teknik şartnameye aykırı hususlar içeren açıklamaların reddedilmesi gerekmektedir. Başvuru sahibi ihale konusu işte kullanılacak (5+1) Kapasiteli Açık Kasa Çift Kabin Kamyonet için Ayda Otomotiv İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nden aldığı proforma faturayı ve aracın teknik özelliklerini gösteren kataloğu sunmuştur. Katalogda aracın ön fren için hava soğutmalı disk, arka fren için ise kampana olduğu, teknik verilerde ayrıca aracın ABS fren sistemine sahip olduğuna ilişkin herhangi bir özelliğin yer almadığı görülmektedir. Diğer yandan başvuru sahibi idareye ve Kuruma yaptığı başvuruda aracın fren sisteminin teknik şartnameye uygun olduğuna dair herhangi bir iddiada da bulunmamıştır. Bundan da proforma fatura konusu aracın fren sisteminin teknik şartnameye uymadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle ihale komisyonunca başvuru sahibinin açıklamasının uygun bulunmamasında anılan Tebliğ’e aykırılık görülmediğinden başvuru sahibinin iddiası uygun bulunmamıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

İhale konusu işte 1 adet (5+1) Kapasiteli Açık Kasa Çift Kabin Kamyonet ve 2 adet (4+1) Kapasiteli Açık Kasa Çift Kabin Pikap çalıştırılması öngörülmüştür. İhale komisyonu Öz Görkem Sos. Hiz. İnş. Tur. Bilg. Öz. Sağ. Hiz. Yem. Ürn. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Asya Loj. İnş. Yakıt Gıda Teks. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.nin açıklamasını çalıştırılacak araçlarda çalışacak personel sayısının iş mevzuatı gereği çalıştırılabilecek iş saatleri dikkate alınmadan eksik gösterildiği gerekçesiyle uygun bulmamıştır. Bu firmaların açıklamaları incelendiğinde araçların şoför maliyetinin üç şoför üzerinden yapıldığı anlaşılmıştır.

İhale dokümanında ihale konusu işin 608 gün süreli olduğu, teknik şartnamenin 9 uncu maddesinde araçların iş süresince her gün günde 8 saat çalışacağı, ayrıca fazla çalışma yaptırılacağı da düzenlenmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78 inci maddesinde “78.25. İhale dokümanında günlük olarak belli sayıda personelin idarenin iş yerinde bulunması gerektiğine ilişkin düzenleme yapılan ihalelerde, 4857 sayılı Kanunun 55 inci maddesi uyarınca izne hak kazanan işçilerin izin hakları idarenin belirleyeceği takvim çerçevesinde kullandırılacak ve izin kullanan işçiler fiilen çalışan işçi sayısına dahil kabul edileceğinden, izin kullanan işçilerin yerine başka işçilerin getirilerek sayının tamamlanması talep edilmeyecektir. İdarelerin, ihale konusu işte çalıştırılması istenen personel sayısını bu hususu dikkate alarak belirlemeleri gerekmektedir. İdareler, yıllık ücretli izin haklarının kullanılmasına ilişkin olarak sözleşmenin uygulanması aşamasında 4857 sayılı Kanunun 53, 54 ve 55 inci maddelerinde belirtilen hükümlere uyulup uyulmadığını kontrol edeceklerdir.” açıklaması yer almaktadır.

4857 sayılı Kanunun “Yıllık ücretli izin hakkı ve izin süreleri” başlıklı 53 üncü maddesinde “İşyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir.

Yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez…” hükmü,

Anılan Kanunun “Yıllık ücretli izne hak kazanma ve izni kullanma dönemi” başlıklı 54 üncü maddesinde “Yıllık ücretli izine hak kazanmak için gerekli sürenin hesabında işçilerin, aynı işverenin bir veya çeşitli işyerlerinde çalıştıkları süreler birleştirilerek göz önüne alınır. Şu kadar ki, bir işverenin bu Kanun kapsamına giren işyerinde çalışmakta olan işçilerin aynı işverenin işyerlerinde bu Kanun kapsamına girmeksizin geçirmiş bulundukları süreler de hesaba katılır.

Bir yıllık süre içinde 55 inci maddede sayılan haller dışındaki sebeplerle işçinin devamının kesilmesi halinde bu boşlukları karşılayacak kadar hizmet süresi eklenir ve bu suretle işçinin izin hakkını elde etmesi için gereken bir yıllık hizmet süresinin bitiş tarihi gelecek hizmet yılına aktarılır.

İşçinin gelecek izin hakları için geçmesi gereken bir yıllık hizmet süresi, bir önceki izin hakkının doğduğu günden başlayarak gelecek hizmet yılına doğru ve yukarıdaki fıkra ve 55 inci madde hükümleri gereğince hesaplanır.

İşçi yukarıdaki fıkralar ve 55 inci madde hükümlerine göre hesaplanacak her hizmet yılına karşılık, yıllık iznini gelecek hizmet yılı içinde kullanır.

Aynı Bakanlığa bağlı işyerleri ile aynı bakanlığa bağlı tüzel kişilerin işyerlerinde geçen süreler ve kamu iktisadi teşebbüsleri yahut özel kanuna veya özel kanunla verilmiş yetkiye dayanılarak kurulan banka ve kuruluşlar veya bunlara bağlı işyerlerinde geçen süreler, işçinin yıllık ücretli izin hakkının hesaplanmasında göz önünde bulundurulur.” hükmü,

Aynı Kanunun “Yıllık izin bakımından çalışılmış gibi sayılan haller” başlıklı 55 inci maddesinde “Aşağıdaki süreler yıllık ücretli izin hakkının hesabında çalışılmış gibi sayılır:

a) İşçinin uğradığı kaza veya tutulduğu hastalıktan ötürü işine gidemediği günler (Ancak, 25 inci maddenin (I) numaralı bendinin (b) alt bendinde öngörülen süreden fazlası sayılmaz.).

b) Kadın işçilerin 74 üncü madde gereğince doğumdan önce ve sonra çalıştırılmadıkları günler.

c) İşçinin muvazzaf askerlik hizmeti dışında manevra veya herhangi bir kanundan dolayı ödevlendirilmesi sırasında işine gidemediği günler (Bu sürenin yılda 90 günden fazlası sayılmaz.).

d) Çalışmakta olduğu işyerinde zorlayıcı sebepler yüzünden işin aralıksız bir haftadan çok tatil edilmesi sonucu olarak işçinin çalışmadan geçirdiği zamanın onbeş günü (işçinin yeniden işe başlaması şartıyla).

e) 66 ncı maddede sözü geçen zamanlar.

f) Hafta tatili, ulusal bayram, genel tatil günleri.

g) 3153 sayılı Kanuna dayanılarak çıkarılan tüzüğe göre röntgen muayenehanelerinde çalışanlara pazardan başka verilmesi gereken yarım günlük izinler.

h) İşçilerin arabuluculuk toplantılarına katılmaları, hakem kurullarında bulunmaları, bu kurullarda işçi temsilciliği görevlerini yapmaları, çalışma hayatı ile ilgili mevzuata göre kurulan meclis, kurul, komisyon ve toplantılara yahut işçilik konuları ile ilgili uluslararası kuruluşların konferans, kongre veya kurullarına işçi veya sendika temsilcisi olarak katılması sebebiyle işlerine devam edemedikleri günler.

ı) İşçilerin evlenmelerinde üç güne kadar, ana veya babalarının, eşlerinin, kardeş veya çocuklarının ölümünde üç güne kadar verilecek izinler.

j) İşveren tarafından verilen diğer izinler ile 65 inci maddedeki kısa çalışma süreleri.

k) Bu Kanunun uygulanması sonucu olarak işçiye verilmiş bulunan yıllık ücretli izin süresi.” hükmü yer almaktadır.

İdare ihale konusu işte çalıştırılacak personeli yukarıda anılan mevzuat hükümlerini dikkate alarak belirlemiştir. İhale konusu işte çalıştırılacak araçlar için ise şoför ve yakıt gideri dahil teklif istenmiştir. Bu durumda isteklilerin tekliflerini oluştururken araçlarda çalıştırılacak şoför sayısını yukarıda anılan iş mevzuatını da dikkate alarak belirlemesi gerekmektedir. İhale komisyonu Öz Görkem Sos. Hiz. İnş. Tur. Bilg. Öz. Sağ. Hiz. Yem. Ürn. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Asya Loj. İnş. Yakıt Gıda Teks. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.nin açıklamalarını ihale konusu işte çalıştırılacak üç adet araç için şoför giderini üç şoföre göre oluşturmalarını açıklamalarının uygun bulunmamasına gerekçe göstermiştir. Başvuru sahibi de araç giderinin açıklamasını üç şoföre göre yapmıştır. İhale işlemlerinde eşit muamele ilkesi çerçevesinde başvuru sahibinin açıklamasının bu gerekçe ile de uygun bulunmaması gerekmektedir. Ancak başvuru sahibinin teklifinin, kararın önceki bölümlerinde açıklanan gerekçelerle değerlendirme dışı bırakılması uygun bulunduğundan bu aykırılık esasa etkili bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi