KİK Kararı: 2012/UH.II-411 (16 Ocak 2012)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/004
Gündem No : 119
Karar Tarihi : 16.01.2012
Karar No : 2012/UH.II-411
BAŞVURU SAHİBİ:
Çankaya Grup Yapı İnşaat Gıda Temizlik Taş. Bilgisayar Otomasyon Madencilik San. Tic. Ltd. Şti. , Özsan San. Sitesi 30. Blok No : 10 MALATYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sağlık Bakanlığı Samsun Kadın Doğum Ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi, Adalet Mahallesi 100. Yl Bulvari 55070 SAMSUN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/139874 İhale Kayıt Numaralı "2012 Yılı Yemek Pişirme Ve Dağıtım" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

12.01.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[4561].(0229)./2012-93Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Samsun Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları HastanesiBaştabipliği tarafından 14.10.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2012 Yılı Yemek Pişirme ve Dağıtım” ihalesine ilişkin olarak Çankaya Grup Yapı İnşaat Gıda Temizlik Taş. Bilgisayar Otomasyon Madencilik San. Tic. Ltd. Şti.’nin 12.12.2011tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.12.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 27.12.2011tarih ve 54857sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.12.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; yaklaşık maliyet ile teknik şartnamedeki hususlar dikkate alındığında ihale üzerinde bırakılan istekli ile diğer isteklilerin tekliflerinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, aşırı düşük teklif açıklaması istenilen firmaların vermiş oldukları tekliflerle ihale konusu işi yapmalarının mümkün olmadığı, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesine göre, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgelerin incelenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinden, şikâyete konu ihalenin, Samsun Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi tarafından gerçekleştirilen, “2012 Yılı Yemek Pişirme ve Dağıtım” işi; miktarı ve türünün de 350.000 adet normal öğün, 25.000 adet diyet öğün ve 120.000 adet kahvaltı öğün olduğu görülmüştür.

Anılan şartnamenin 25 inci maddesinde; “25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Hastane Mutfak ve Yemekhanesinin İlaçlanması yüklenici tarafından düzenli olarak ayda 1(bir) defa gıda sektörüne uygun ilaçlarla ilaçlama ruhsatı olan firmalara yaptırılacaktır. Ayrıca mutfak çalışanlarına yol parası nakdi olarak ödenecektir” düzenlemesine yer verilmiştir.

Teknik şartnamenin 1 inci maddesinde;“ Hizmetin yürütülmesi için gerekli işçi sayısı ve nitelikleri aşağıda gösterilmiştir.

a) Toplam çalıştırılacak işçi sayısı 20 kişidir…

b)Firma ihaleyi aldıktan sonra bünyesinde yemek hazırlanırken ve servise çıkarken mutfakta bulunmak şartıyla bir Diyetisyen veya Gıda Mühendisi bulunduracaktır.

C) Hizmetin yürütülmesi esnasında, idarenin teslim ettiği araç-gereç dışında olan her türlü malzeme, müteahhit firma tarafından sağlanacaktır. İdare tarafından teslim edilen araç-gereç ve demirbaşların bakım-onarım giderleri müteahhit firma tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi;

Anılan şartnamenin “Alınacak Araç ve Gereçler başlıklı ikinci maddesinde tablo halinde;

S.NO: CİNSİ MİKTARI

1 Kapalı ekmek taşıma kabı 5 adet

2 Çaydanlık (elektrikli) 5 adet

3 Yemek Arabası (izotermik ) 5 adet

4 Çelik tencere 5 adet

5 El blenderi 1 adet

6 Tuzluk 60 adet

7 Kevgir(muhtelif ölçülerde) 10 adet

8 Bıçak (muhtelif ölçülerde) 10 adet

9 Servis Kaşığı 10 adet

10 Tel Süzgeç 3 adet

11 Çırpma Teli 3 adet

12 Cam Bardak 500 adet

13 Çelik kepçe 6 adet

14 Kızartma tenceresi (büyük boy) 2 adet

15 Baharatlık 60 adet

16 Plastik çöp konteynırı (büyük boy) 1 adet

17 Paslanmaz çelik et arabası 1 adet

18 Paslanmaz çelik ekmek dolabı 1 adet

19 Soğuk depoya çelik raflar 2 adet

20 Kuru depoya çelik raflar 7 adet

21 Sanayi tipi Bulaşık makinesi 3 adet

22 Plastik Kapaklı Çöp Kutusu (Büyük boy) 10 adet

23 Depo içi nem ölçer 2 adet

24 Deep-freeze (Sandık Tipi Derin dondurucu) 1 adet

25 Hasta Servis Tepsisi 500 adet

26 Şofben 1 adet

27 Benmari (üçlü) 1 adet

28 Tepsi taşıma arabası 1 adet

Düzenlemesi,

Yine teknik şartnamenin “Tarafların Yükümlülükleri” başlıklı 3 üncü maddesinde; “3.1-Haftanın 7 günü sabah kahvaltısı, öğle yemeği ve akşam yemeğinin alıcının mutfağında pişirilmesi, pişmiş yemeğin sipariş adetine göre çeşitli dağıtım yerlerine nakli, buradaki mutfak ve tesislerde sıhhi koşullarda muhafazası, hasta ve refakatçiler için kat servislerine kadar nakli (idare isterse yemek servisi hasta yatağı başında verilecektir), bunun haricinde kalan personele ise yemekhanelerde servis düzeninde, dağıtımın ekmek, su servisi, bulaşıkların yıkanması, yemek salon ve mutfağın temizliği, alıcı tarafından teslim edilen malzeme veya kendisinin temin ettiği teçhizat ve ekipmanı sağlam ve çalışır halde bulundurmak, arızalarını gidermek müteahhide ait olacaktır.

3.3- Yemek esnasında kullanılacak ekmek,, pul biber,paketli kürdan,kara biber, tuz, kolonyalı mendil , peçete ve likit gaz müteahhide aittir.

3.22- Yemek dağıtımı yapılırken tek kullanımlık eldivenler, bone, maske ve kolluk kullanılacaktır.

3.23-Müteahhit firma çalışan personellerinin portör kontrollerini (Gaita-Boğaz Kültürü 3 (üç) ayda bir; Hbc- Akciğer Grafisi 6 (Altı) ayda bir )yaptırmak ve sonuçlarına göre tedavilerinin uygulanmasından sorumludur.

3.30-Yemek pişirme ve servisinde çalışacak personelin giyeceği kılık kıyafet idarenin belirlediği şekilde tam ve temiz olacak, bu kıyafetler firma tarafından karşılanacaktır. Personel kıyafetleri 3 (üç) takım yedekli olacak, kirli ve lekeli kıyafet giyilmeyecektir. Kıyafetler alpaka kumaştan pamuk oranı yüksek ve vücudu terletmeyecek nitelikte olacaktır.

3.32-Hastane mutfak ve yemekhanesinin ilaçlanması; yüklenici tarafından düzenli olarak ayda 1 (bir) defa, gıda sektörüne uygun ilaçlarla, ilaçlama ruhsatı olan firmalara yaptırılacaktır." düzenlemesi yer almaktadır.

İnceleme konusu ihaleye 10 isteklinin teklif verdiği ve tekliflerinin geçerli sayıldığı, 17.10.2011 tarihli aşırı düşük maliyet tespit tutanağı ile 1.087.577,00 TL’nin aşırı düşük maliyet sınır değeri olarak alındığı ve bu rakamın altında teklif veren Nimet Gıda Taşımacılık İnşaat Temizlik Tekstil Bilgisayar Danışmanlığı Madencilik ve Petrol San. Tic. Ltd. Şti., Tatmar Yemek Unlu Mam.Ür. Dağ. Gıd.ve Hay. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Mümine Can Yemek Üretim Gıda Hayvancılık Nakliye Taahhüt Temizlik İnşaat Petrol Ürünleri Tic. ve San. Ltd. Şti.’nden 17.10.2011 tarihli ve muhtelif sayılı yazılarla yazı ekinde 1 adet yemek maliyet tablosuna yer verilerek aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, Nimet Gıda Taşımacılık İnşaat Temizlik Tekstil Bilgisayar Danışmanlığı Madencilik ve Petrol San. Tic. Ltd. Şti. dışında diğer 2 isteklinin açıklamalarını idareye sunmalarının ardından 31.10.2011 tarihli ilk ihale komisyon kararı ile ihalenin açıklamaları uygun bulunan Tatmar Yemek Unlu Mam.Ür. Dağ. Gıd.ve Hay. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Mümine Can Yemek Üretim Gıda Hayvancılık Nakliye Taahhüt Temizlik İnşaat Petrol Ürünleri Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği,

Mümine Can Yemek Üretim Gıda Hayvancılık Nakliye Taahhüt Temizlik İnşaat Petrol Ürünleri Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin idareye şikâyet başvurusu sonucunda, 17.11.2011 tarihli ikinci ihale komisyon kararı ile düzeltici işlem tesis edilerek Tatmar Yemek Unlu Mam.Ür. Dağ. Gıd.ve Hay. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Mümine Can Yemek Üretim Gıda Hayvancılık Nakliye Taahhüt Temizlik İnşaat Petrol Ürünleri Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldıkları ve ihalenin Selina Gıda Mad. Turizm İnş. Tah Tem. Yem. Güv. Hiz. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Çakınlar Market Unlu Mamülleri Yemek ve Temizlik Hizmetleri Taşımacılık Hayvancılık İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği,

Ancak, bu defa Çankaya Grup Yapı İnşaat Gıda Temizlik Taş. Bilgisayar Otomasyon Madencilik San. Tic. Ltd. Şti.’nin idareye şikâyet başvurusu sonucunda ihale komisyonunca yaklaşık maliyetin % 20 hariç tutarının altında teklif veren firmalara da aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması yönünde düzeltici işlem kararı verilmiş olup, bunun sonucunda ihale üzerinde bırakılan istekli Selina Gıda Mad. Turizm İnş. Tah Tem. Yem. Güv. Hiz. Ltd. Şti., Çakınlar Market Unlu Mamülleri Yemek ve Temizlik Hizmetleri Taşımacılık Hayvancılık İnş. San. Tic. Ltd. Şti., Aslan Tur Nak.Yemek Gıda Teks.İml. Tar. Hay. Ür. İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti. ve Tekten Yemekçilik Taşımacılık Temizlik Tarım ve Hayvancılık İnşaat Plastik Otomotiv Tic. ve San. Ltd. Şti.’nden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, Tekten Yemekçilik Taşımacılık Temizlik Tarım ve Hayvancılık İnşaat Plastik Otomotiv Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin belirtilen sürede açıklamada bulunmadığı, Çakınlar Market Unlu Mamülleri Yemek ve Temizlik Hizmetleri Taşımacılık Hayvancılık İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin de açıklamasının uygun olmadığı gerekçeleriyle değerlendirme dışı bırakıldıkları, bunun ardından 02.12.2011 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin, yeniden, açıklaması uygun görülen Selina Gıda Mad. Turizm İnş. Tah Tem. Yem. Güv. Hiz. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, söz konusu karara yine açıklaması uygun görülen Aslan Tur Nak.Yemek Gıda Teks.İml. Tar. Hay. Ür. İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

_(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.)_İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almakta olup, söz konusu hükme, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59 uncu maddesinde de yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesinde; “ 79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.6. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir.

79.4.2.7. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

79.4.2.8. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.(Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

79.4.2.9. İstekli tarafından perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarının kullanılması halinde, ilgili mala ait sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir fiyatı gösteren mağaza veya market yönetimince onaylanmış kataloğu sunması yeterlidir.

79.4.2.10. İstekli tarafından ticaret borsalarında oluşan fiyatların kullanılması halinde, 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son işlem tarihinde gerçekleşen asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılmasıhalinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

79.4.2.12. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

...

79.4.2.18. İtirazen şikâyet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılı r.

…

79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.” açıklaması bulunmaktadır.

23.11.2011 tarih ve muhtelif sayılı yazılarla Selina Gıda Mad. Turizm İnş. Tah Tem. Yem. Güv. Hiz. Ltd. Şti., Çakınlar Market Unlu Mamülleri Yemek ve Temizlik Hizmetleri Taşımacılık Hayvancılık İnş. San. Tic. Ltd. Şti., Aslan Tur Nak.Yemek Gıda Teks. İml. Tar. Hay. Ür. İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti. ve Tekten Yemekçilik Taşımacılık Temizlik Tarım ve Hayvancılık İnşaat Plastik Otomotiv Tic. ve San. Ltd. Şti.’nden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiş olup yazı ekinde verilen yemek maliyet tablosunun içeriğinde işçilik gideri, ilaçlama gideri, temizlik malzemesi gideri, tüpgaz gideri, ekmek gideri, sözleşme gideri, yemek malzemelerinin nakliye (navlun) gideri, teknik şartnamedeki örnek haftalık menünün dikkate alındığı normal öğün gideri, kahvaltı gideri, diyet öğün gideri, diğer giderler ve firma kârı maliyet kalemlerine yer verildiği görülmüştür.

İhale komisyonunca aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülen, Selina Gıda Mad. Turizm İnş. Tah Tem. Yem. Güv. Hiz. Ltd. Şti. ile Aslan Tur Nak.Yemek Gıda Teks.İml. Tar. Hay. Ür. İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin açıklamalarının yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde incelenmesi neticesinde;

Selina Gıda Mad. Turizm İnş. Tah Tem. Yem. Güv. Hiz. Ltd. Şti. tarafından sunulan ilaçlamaya ilişkin proforma fatura, elma, mandalina ve limona ilişkin proforma fatura ve yufkaya ilişkin proforma faturanın serbest muhasebeci tarafından onaylandığı, incelemeye konu belge üzerinde yer alan yukarıda anılan Tebliğin 79.4 üncü maddesi uyarınca yazılan “serbest muhasebeci” ye ait beyana ancak mükellefin defterlerinin incelenmesi ve tahlili sonucunda ulaşılabileceği, oysa 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ve kamu ihale mevzuatı gereği, aşırı düşük teklif açıklamalarında isteklilerce sunulan fiyat teklifleri ile proforma faturaların üzerine ilgili meslek mensuplarınca yazılması/imzalanması/kaşelenmesi istenilen ve belgelerin belli bir tahlilini ve incelenmesini gerekli kılan beyanların “serbest muhasebeci” tarafından yapılabilmesini mümkün kılmadığı, başka deyişle bu yetkinin sadece SMMM veya YMM sıfatını taşıyan meslek mensuplarına özgülenmiş olduğu, bu itibarla yapılan belgelendirme işleminin, 3568 sayılı Kanun ve kamu ihale mevzuatı gereği kabulünün mümkün olmadığı, bunun yanında açıklamada teknik şartname uyarınca yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilen giyecek maliyetine ilişkin açıklayıcı bilgi ve belgenin yer almadığı, ayrıca sorgulama yazısı ekinde yer alan yemek maliyet tablosunda ayrı bir satır açılmak suretiyle teklifte önemli bir bileşen olduğu anlaşılan ve teknik şartnamede yükleniciye ait olduğu belirtilen yemeklerin ve malzemelerinin nakliye (navlun) giderine ilişkin olarak açıklamada bulunulmadığı ve tevsik edici bilgi ve belgeye yer verilmediği anlaşıldığından anılan firmanın aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun görülmesi mevzuata aykırı bulunmuştur.

Aslan Tur Nak. Yemek Gıda Teks.İml. Tar. Hay. Ür. İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yukarıda aktarılan Tebliğin 79.4.2.12 nci maddesi uyarınca sunduğu Samsun Kadın, Doğum ve Çocuk Hastanesi adına kesilen malın cinsinin normal ve diyet yemek ile kahvaltı olarak belirlendiği faturanın tek başına geçerli bir belgelendirme olarak kabul edilemeyeceği, zira inceleme konusu malzemeli yemek hizmetinin bir mal olmadığı ve birden fazla maliyet kaleminden oluştuğu, bu itibarla idarece sorgulama yazısı ekinde verilen yemek maliyet tablosunda da maliyet kalemlerinin belirtildiği, bunun yanında söz konusu istekli tarafından açıklaması kapsamında maliyet kalemlerine ilişkin sunulan 10 adet proforma faturanın hepsinde de, yukarıda belirtilen Tebliğin 79.4.2.4 maddesi uyarınca ilgili meslek mensubu tarafından yazılması gereken ibarelerin yazılmadığı tespit edildiğinden, idarece anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmesi mevzuata aykırı görülmüştür.

Bunun yanında, ihale komisyonunca tekliflerin alınmasının ardından aşırı düşük teklif sınır değer tespiti yapılarak Nimet Gıda Taşımacılık İnşaat Temizlik Tekstil Bilgisayar Danışmanlığı Madencilik ve Petrol San. Tic. Ltd. Şti., Tatmar Yemek Unlu Mam.Ür. Dağ. Gıd.ve Hay. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Mümine Can Yemek Üretim Gıda Hayvancılık Nakliye Taahhüt Temizlik İnşaat Petrol Ürünleri Tic. ve San. Ltd. Şti.’ne gönderilen 17.10.2011 tarih ve muhtelif sayılı aşırı düşük teklif açıklama yazıları ekinde yemek maliyet tablosuna yer verildiği, isteklilerden söz konusu tablonun 8 inci satırında, normal öğün, kahvaltı ve diyet öğün için birim maliyetlerin doldurulmasının istenildiği, normal öğün içerisinde de örnek olarak et döner menüsüne, etli kuru fasulye menüsüne ve ıspanak menüsüne yer verildiği görülmüştür.

Bununla birlikte, şikâyet sürecinin ardından % 20 kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren Selina Gıda Mad. Turizm İnş. Tah Tem. Yem. Güv. Hiz. Ltd. Şti., Çakınlar Market Unlu Mamülleri Yemek ve Temizlik Hizmetleri Taşımacılık Hayvancılık İnş. San. Tic. Ltd. Şti., Aslan Tur Nak.Yemek Gıda Teks.İml. Tar. Hay. Ür. İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti. ve Tekten Yemekçilik Taşımacılık Temizlik Tarım ve Hayvancılık İnşaat Plastik Otomotiv Tic. ve San. Ltd. Şti.’ne gönderilen 23.11.2011 tarihli ve muhtelif sayılı aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısı ekinde de yemek maliyet tablosuna yer verildiği, ancak tablonun 8 inci satırındaki, yemek maliyeti içerisinde yer alan normal öğünün içeriğinin “teknik şartnamedeki örnek haftalık menü” olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Teknik şartnamedeki normal yemek için belirlenen örnek haftalık menünün incelenmesi neticesinde, menüde etli kuru fasulye ile et döner menüsünün bulunduğu, ancak ıspanak menüsünün bulunmadığı, bunun yanında idarece yapılan birinci aşırı düşük sorgulamasında, haftalık menüde bulunan ve ikinci sorgulamada açıklama istenilen tas kebabı, etli taze fasulye, fırın tavuk, kıymalı kapuska ve kadınbudu köfte menülerine ilişkin açıklamada bulunulmasının istenilmediği tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde “temel ilkeler” başlığı altında “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Anılan Kanunun 5 inci maddesinde yer alan ilke gereğince, idareler bu kanuna göre yapılan ihalelerde; rekabeti ve eşit muamele ilkesini sağlamakla sorumlu olup söz konusu tespitler çerçevesinde, idarece birinci aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde gönderilen yemek maliyet tablosu ile ikinci sorgulama yazı ekinde gönderilen yemek maliyet tablosu arasında fark bulunduğu, söz konusu farklılığın da isteklilerce aşırı düşük teklif açıklamalarının verilmesinde farklılığa ve ihale komisyonunca açıklamaların değerlendirilmesinde isteklilere farklı muamelede bulunulmasına neden olacağı, bu itibarla söz konusu durumun Kanunun rekabet ve eşit muamele ilkelerine aykırı olduğu sonucuna varıldığından ihale işlemleri ve ihale kararının iptali gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikayet dilekçesinde özetle; “ihale üzerinde bırakılan istekli ile diğer isteklilerin tekliflerinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, aşırı düşük teklif açıklaması istenilen firmaların vermiş olduğu tekliflerle ihale konusu işi yapmalarının mümkün olmadığı, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesi kapsamında aşırı düşük teklif açıklaması için istenilen belgelerin incelenmesi gerektiği” iddiasına yer vermiştir.

İncelemeye konu ihale; 2012 Yılı Yemek pişirme ve Dağıtım İhalesi olup,idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 1.489.568,50 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihaleye 10 isteklinin katıldığı, ihaleye teklif veren isteklilerin aşırı düşük sorgulamaya tabi tutulduğu ve ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin 1.145.550,00 TL bedel karşılığında Selina Gıda Mad. Turizm İnş. Taah. Tem.Yem. Güv. Hiz. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı görülmüştür..

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere, incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemizle, Kurul kararına katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ Adem KAMALI

Kurul Üyesi Kurul Üyesi