KİK Kararı: 2012/UH.II-3955

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/061
Gündem No : 7
Karar Tarihi : 17.10.2012
Karar No : 2012/UH.II-3955
BAŞVURU SAHİBİ:
Gülümse Yemek Gıda Hayv. İnş. Tur. İth. İhr. Ve Tic. Ltd. Şti., İZMİT CADDESİ NO:122 SAKARYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ferizli İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Devlet 19 Mayıs 54110 SAKARYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/95655 İhale Kayıt Numaralı "Taşımalı İlköğretim Kapsamındaki Öğrencilere Sıcak Öğle Yemeği Verilmesi İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ferizli İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 17.08.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Taşımalı İlköğretim Kapsamındaki Öğrencilere Sıcak Öğle Yemeği Verilmesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Gülümse Yemek Gıda Hayv. İnş. Tur. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 29.08.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 31.08.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.09.2012 tarih ve 30218 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.09.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3303 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın sonuçlandırılmış olmasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Birim fiyat teklif almak suretiyle gerçekleştirilen şikâyet konusu ihalenin Ferizli İlçesi 5 taşıma merkezli ilköğretim okulundaki öğrencilere öğle yemeği verilmesine yönelik hizmet alımı ihalesi olduğu, bu kapsamda 497 öğrenciye 177 gün sıcak öğlen yemeği verilmesinin öngörüldüğü,

Söz konusu iş için yaklaşık maliyetin, Millî Eğitim Bakanlığı İlköğretim Genel Müdürlüğünce her bir öğrenci için öğün başına KDV dahil olacak şekilde tespit edilen 2,64.-TL birim fiyat (KDV hariç tutar 2,44.-TL olarak idarece belirlenmiştir) dikkate alınmak suretiyle,

Toplam öğrenci sayısı ve yemek verilecek gün sayısının, birim fiyatla çarpımı sonucunda (497x177x2,44) 214.644,36-TL olarak belirlendiği görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “ Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir…” hükmü uyarınca, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenen tutara en fazla %20 oranında kâr eklenebileceği ve yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranına ilişkin olarak ayrıca bir belirlemenin yapılmadığı göz önüne alınarak, başvuruya konu ihalede yaklaşık maliyetin en fazla %20 oranında kâr içerdiği kabul edilerek 214.644,36.-TL olarak hesaplanan yaklaşık maliyetten %20 oranındaki yüklenici kârı düşülmek suretiyle belirlenen kârsız yaklaşık maliyet 178.870,30.-TL tutarındadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından 2,03.-TL birim fiyat üzerinden toplamda 178.577,07.-TL bedel teklif etmiştir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin 178.577,07.-TL bedel içeren teklifi ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen isteklinin 178.753,00.-TL bedel içeren teklifi, toplam kârsız yaklaşık maliyet tutarı olarak belirlenen 178.870,30.-TL tutarın altındadır.

Bu durumda, kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif verdiği anlaşılan isteklilerden idarece aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeden ihalenin sonuçlandırılması mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.

Diğer taraftan, aynı ihaleye ilişkin olarak yapılan bir başka itirazen şikâyet başvurusu üzerine alınan 17.10.2012 tarih ve 2012/UH.II-3954 sayılı Kurul kararında ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen isteklinin teklifine ilişkin olarak;

“Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen istekli 2,032.-TL birim fiyat üzerinden toplamda 178.753,00.-TL bedel teklif etmiştir.

Ancak, adı geçen isteklinin teklif etmiş olduğu birim fiyat ile, yemek verilecek öğrenci ve gün sayısının çarpımı sonucunda;

497 öğrenci x 177 gün x 2,032.-TL birim fiyat = 178.753,008.-TL bedele ulaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aritmetik hata ve yuvarlama” başlıklı 16.5.2 nci maddesinde;

“Kısmi teklife izin verilip verilmediğine bakılmaksızın, birim fiyat üzerinden teklif alınan tüm ihalelerde istekliler, hizmet alımı ihalelerinde işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemleri hariç, birim fiyatları ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarları, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verebileceklerdir. Ancak, toplam teklif tutarı virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

Kısmi teklifin tek kalemden oluşması durumunda birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutar, en fazla virgülden sonra iki ondalık basamaklı olacak şekilde verilebilecektir. Kısmi teklifin birden çok kalemden oluşması halinde ise bu kalem tutarlarının toplanması sonucu bulunan kısım toplam tutarı en fazla virgülden sonra iki ondalık basamaklı olacak şekilde verilebilecektir. Bir başka ifadeyle kısmi teklifin birden çok kalemden oluşması halinde her bir kalemin birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verilebilecek, ancak kısım toplam tutarı en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.” şeklinde yer alan açıklama uyarınca söz konusu isteklinin teklif bedelini 178.753,01.-TL olarak belirlemesi ve teklif mektubu ile teklif cetvelinde bu rakamı yazması gerekmektedir.

Dolayısıyla, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen istekliye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği…” tespitine yer verilmiştir.

Dolayısıyla, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen istekliye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen istekliye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması, teklif bedeli kârsız yaklaşık maliyetin altında olan geçerli teklife ilişkin, teklifte önemli bileşenler tespit edilerek ve örnek menü verilerek, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde; “ ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın sonuçlandırılmış olmasının mevzuata aykırı olduğu ” şeklinde ifade ettiği iddiası hakkında Kurulca, “…,ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen istekliye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması, teklif bedeli kârsız yaklaşık maliyetin altında olan geçerli tekliflere ilişkin, teklifte önemli bileşenler tespit edilerek ve örnek menü verilerek, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi…. ” gerekçelerine dayanılarak “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasına yönelik yapılan incelemede;

Ferizli İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Taşımalı İlköğretim Kapsamındaki Öğrencilere Sıcak Öğle Yemeği Verilmesi Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin Millî Eğitim Bakanlığı İlköğretim Genel Müdürlüğünün yazısında her bir öğrenci başına tespit edilen 2,64.-TL (KDV hariç 2,44.-TL) birim fiyat esas alınarak, 497 öğrenci ve 177 gün üzerinden toplam 214.644,36.-TL olarak hesaplandığı;

Bahse konu ihalede 8 adet ihale dokümanı satın alındığı, 17.08.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 8 isteki tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, bir isteklinin teklifinin “ teklif zarfının uygun olmadığı ” gerekçesiyle, bir isteklinin teklifinin de, “ geçici teminat mektubu olmadığı ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında geriye kalan 6 teklifin geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu teklif bedelleri ile birim yemek bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Sakarya Elit Yemek Gıda Temizlik Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.

178.577,07

(2,03)

Manavoğlu Yemekçilik Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.

178.753,00

(2,032)

Ak Ay Turizm Nakl. Yemekçilik Akaryakıt Orm. Ürünl. Tic. San. ve Tic. Ltd. Şti.

178.870,36

(2,033334)

Gülümse Yemek Gıda Hayv. İnş. Tur. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti.

178.870,36

(2,033334)

Beşiroğlu Yemekçilik Tem. Nak. Tar. ve Hayv. Gıda İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.

179.192,85

(2,037)

Süleyman İnce Yemek Üretim Srv. ve Tabldot

192.652,11

(2,19)

Şeklinde verildiği, idarece “ ihaleye verilen geçerli tekliflerin 2,03.-TL ile 2,04.-TL arasında olduğu ve geçerli tekliflere göre aşırı düşük teklif bulunmadığı ” gerekçesine dayanılarak, geçerli teklif olarak belirlenen teklifler üzerinde 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeden ihalenin en düşük fiyat esasına göre sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılması yönünde idarece gerçekleştirilen işlemlerin mevzuata uygun olduğu düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan geçerli tekliflerin değerlendirilmesi gerektiği hususlarında “ Düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen ““ Düzeltici işlem belirlenmesine ” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi